bilgiz.org

Yazıcılar 57 Fare 58 Ön hazırlıklar 58 Genel Bilgisayar Bilgisi 58 Ağ Bilgisi 58




Sayfa1/6
Tarih01.10.2017
Büyüklüğü407.41 Kb.
TipiYazı

Indir 407.41 Kb.
  1   2   3   4   5   6


İÇİNDEKİLER


25. Linux İşletim Sistemi 54

Donanım Gereksinimleri 56

En Düşük Donanım İhtiyacı 56

Kullanılabilir Donanım İhtiyacı 56

Desteklenen Donanımlar 56

CPU (MİB - Merkezi İşlem Birimi) 56

Mimari 57

Bellek 57

Sabit Disk 57

Ekran 57


Ağ Kartları 57

Ses Kartları 57

Yazıcılar 57

Fare 58


Ön hazırlıklar 58

Genel Bilgisayar Bilgisi 58

Ağ Bilgisi 58

28. Bilgisayar Ağları Nasıl Çalışır 78

Kablo 78

Hub 79


Ağ kartı 79




  1. İşletim Sistemi Nedir?

İşletim sistemi, bilgisayarların çalışabilmesi için gereken en temel yazılımdır.




    1. İşletim Sisteminin Donanım Açısından Görevi

Bilgisayarlar, çeşitli donanımın bir araya getirilmesi ile oluşur. Ancak bir bilgisayarın çalışabilmesi için parçaların uygun şekilde yerleştirilmesi yeterli olmayıp, bilgisayarın kendisine hangi parçaların takıldığını bilmesi (parçaları tanıması) ve bunların birlikte çalışacakları şartların sağlanması gerekir. İşte bu görevleri yerine getiren temel yazılım, işletim sistemidir.




    1. İşletim Sisteminin Yazılım Açısından Görevi

Bilgisayarın açılması, bir programın çalışabilmesi, bir belgenin oluşturulabilmesi gibi işlemlerle, kullanıcının klavyeye bastığında bir harfin görülmesi, yazdıklarını disk yada disket üzerinde saklayabilmesi, dosyalara ad verilmesi, dosyaların silinmesi, yazdırılması ve benzerleri işlemlerin yapılması, işletim sisteminin görevleri arasındadır.




    1. Bir İşletim Sisteminin Temel Görevleri




  1. Çevre birimleri ile programlar arasında iletişimi sağlamak. Bir tarayıcıya (scanner), yazıcıya yada CD Rom sürücüye ulaşılması, bunların kullanılması gibi.




  1. Sistemin belleğini (memory) yönetmek.




  1. Disk ve disketler gibi saklama aygıtlarındaki dosyalara, belli bir düzen altında erişilmesi için dosya yönetim sistemi sunmak.




  1. Özellikle çok kullanıcılı sistemlerde, kaynaklara güvenli erişimi sağlamak.




  1. Programlar arasında veri iletişimini sağlamak.




  1. Kullanıcının girdiği çeşitli komutlara göre, programları çalıştırmasını sağlamak olarak sıralanabilir.




  1. İşletim Sistemi Gerekli mi?

Yukarıda da açıklandığı gibi bir bilgisayar, en temel ve basit bir işlevini yerine getirmesi için, işletim sistemine mutlaka ihtiyaç duyar. İşletim sistemi olmadan bir bilgisayarın açılabilmesi (başlayabilmesi) dahi mümkün değildir. İşletim sistemi bir binanın temeli gibidir. Temel olmadan binanın üzerine oda veya kat inşaası mümkün olmadığına göre, işletim sistemi olmadan dosya ve programlar bilgisayara yüklenemez ve çalıştırılamaz. En çok karşılaşılan işletim sistemleri;




  1. DOS (Disk Operation System = Dosya İşletim Sistemi)

  2. Windows (95, 98/98SE, NT, 2000, ME, XP)

  3. Unix

  4. Linux olarak sıralanabilir.


WİNDOWS XP İŞLETİM SİSTEMİ

  1. Windows İşletim Sisteminin Özellikleri Nelerdir?

Windows, kullanıcıya grafik arabirimler ve görsel iletilerle yaklaşarak, programları çalıştırmak, komut vermek gibi klavyeden girdi yazma zorunluluğunu ortadan kaldıran bir işletim sistemidir. Windows’ta işlemleri gerçekleştirmek için klavyeden komut girmek yerine, aynı işlemler mouse (fare) kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Microsoft’un eski işletim sistemi olan DOS’tan farklı olarak, Windows’ta aynı anda çok sayıda programla çalışmak mümkündür.

Windows’un program ve uygulamaları standarttır. Herhangi bir Windows programını öğrenmeniz, diğer programların büyük bölümünü öğrendiğiniz anlamına gelecektir.

Windows, dünyada en yaygın kullanılan işletim sistemidir.




  1. Windows XP’yi Başlatmak

Windows XP’yi başlatmak için, bir komut kullanmanız yada özel bir işlem yapmanız gerekmez. Bilgisayarın fişini takarak tuşuna bir kez basmanız, Windows XP işletim sisteminin başlatılması için yeterlidir.


  1. Windows XP Başladığında Neler Olur?

Bilgisayarın tuşuna basılmasından birkaç saniye sonra, kullanıcıyı aşağıdaki Windows XP sisteme giriş ekranı karşılayacaktır.

İpucu : Aşağıdaki ekran, yalnızca kullanıcının sisteme giriş parolası tanımlaması veya bilgisayarı birden çok kullanıcının kullanması halinde gelir. Birden çok kullanıcı tanımlandığında, hiçbir kullanıcı parola oluşturmasa da, kullanıcının kendi oturumunu seçmesi için aşağıdaki ekran gelecektir. Bilgisayarda tek kullanıcı tanımlı ise ve bir parola belirlenmemişse aşağıdaki ekran yerine doğrudan masaüstü adı verilen ve aşağıda anlatılacak olan ekran gelecektir.


Resimde, bilgisayara bir kullanıcının tanımlandığı görülmektedir. Tanımlanacak diğer kullanıcılar ekranın sağ tarafında ve alt alta görülecektir.

Sisteme giriş ekranından adınızın yazılı olduğu bölümü farenin sol tuşu ile bir kez tıklayın. Parolanızı yazarak Enter tuşuna basın. Bir veya çok kullanıcılı ortamlarda, parola tanımlanmış olsun olmasın yukarıda anlatılan işlemleri yerine getirdikten sonra karşımıza ilk çıkan ekrana masaüstü adı verilir. Masaüstü konusuna geçmeden önce, fare ve klavyeyi biraz yakından tanıyalım.




  1. Fare (Mouse)

Ekranınızda görünen tüm unsurlar fare aracığı ile denetlenebilir. Bu size, hiçbir komutu ezberlemeden işlemlerinizi gerçekleştirme olanağı verir. Tüm bilmeniz gereken birkaç fare tekniğidir.

İşaret (veya fare işareti): Farenin ekranda görünen ve çoğu kez ok şeklinde olan izdüşümüne işaret (veya fare işareti) adı verilir. Sıkça kullanılan bu terimi unutmamanızı önerilmektedir. Yan tarafta birkaç fare işareti görüyorsunuz.

Ekrandaki fare işaretinin hareketiyle, farenin hareketi doğru orantılıdır. Fare işareti, fareyi hareket ettirdiğimiz yöne doğru (sağa, sola, yukarıya, aşağıya veya çapraz) hareket eder.

Farenin üzerinde (genellikle) iki düğme bulunur. Farenin kablosunu ileri aldığımızda bize göre solda kalan tuş sol fere tuşu veya kısaca sol tuş, diğeri sağ fare tuşu veya sağ tuş’tur.

İpucu : Farenin sol tuşuna birincil tuş, sağ tuşuna ikincil tuş adı da verilir. Başlangıçta, sol tuş birincil fare tuşu olarak görev yapar. Ancak siz (sağ yada sol elinizi kullanmanıza göre) hangi düğmenin birincil yada ikincil düğme olarak görev yapacağını belirleyebilirsiniz. Bunun için Denetim Masasındaki Fare simgesini çift tıklayarak gereken ayarları yapmanız gerekir. Sağ elinizi kullanıyorsanız farenin birincil tuşunu (sol tuş) değiştirmemenizi önerilmektedir

Farenin sol tuşu, bir nesneyi seçmek, taşımak yada bir komutu vermek gibi işler için kullanılır. Sağ tuş ise, fare işaretinin bulunduğu yere göre, özelliklere kolayca ve çabucak erişmek için kullanıcıya daima bir menü çıkartır. Bu menüden istenen komut seçilebilir.


    1. Fare Teknikleri

Farenin kullanımı ile ilgili kullanılan terimlerin açıklaması şöyledir:

Tıklama: Farenin düğmelerinden birisinin bir kez basılıp bırakılmasıdır.

Çift tıklama: Farenin sol tuşunun fare hareket ettirilmeden seri olarak iki kez basılıp bırakılmasıdır. Sağ tuşun çift tıklama işlevi yoktur.

Sürükleme: Bir simgenin üzerine gelinerek, tuşlardan birisinin basılı tutulup farenin hareket ettirilmesi sureti ile o simgenin de hareket ettirilmesidir. Bu eylem genellikle bir nesneyi taşımak için kullanılır.

Fare, aşağıda açıklandığı gibi programları çalıştırmak, seçim yapmak, dosya ve klasörleri taşımak gibi kullanıcının sıkça tekrar ettiği hareketleri, klavyeden girdi yapma zorunluluğunu ortadan kaldırarak gerçekleştirmemizi sağlayan bir işaretleme aygıtıdır.



    1. Sol Tuş İle Tek Tıklamak

En sık kullanılan bu fare işlevinin daha iyi açıklanabilmesi için maddelere ayırarak anlatmak uygun olacaktır.

Bir Düğmeye Tıklamak : Windows XP işletim sisteminde düğmeler (buton veya tuş da denir) sıkça kullanılmaktadır. Bu düğmeler, atandıkları işlevleri yerine getirirler. Masaüstünün sol alt köşesinde bulanan Başlat düğmesi, program veya klasörlerin genellikle üst kısmında bulunan araç çubuklarındaki düğmeler, “Evet”, “Hayır”, “İptal” gibi seçenekler sunan pencerelerdeki bu isimleri taşıyan düğmeler bunlara örnek gösterilebilir. Yandaki resimde görüldüğü gibi bir düğmeye atanan işlevi yerine getirmek için o düğmeyi sol tuş ile bir kez tıklamak yeterlidir. Görev çubuğunun üzerindeki simge veya düğmelere de sol ile bir kez tıklanır.

      1. Simge Seçmek : Masaüstü, bir klasör veya bir pencerede bulunan çok sayıdaki simgeden birini seçmek için kullanılır. Seçilen simge, maviye dönük koyu bir renk alır. Bu seçimden sonra yapılacak işlemler seçilen simgeyi etkiler. Örneğin seçimden sonra Delete tuşuna basılması, seçilen simgenin silinmesine neden olacaktır.

İpucu : Aynı anda birden çok simge (nesne) seçilebilir. Örneğin Winamp programında çalmak üzere birden çok dosyayı seçmek istiyorsanız klavyedeki Ctrl tuşuna basın. Bu tuştan elinizi çekmeden sol tuş ile tıklayarak birden çok dosyayı seçin. Ctrl tuşundan elinizi çekerek bir dosyaya sol ile tıklarsanız, o zamana kadar yaptığınız çoklu seçim iptal edilir.


      1. Menü Satırından Menü Başlığı Seçmek : Klasörler ve programlarda genellikle Dosya, Düzen, Görünüm … adındaki menü başlıklarını içeren bir Menü Satırı bulunmaktadır. Menü satırlarındaki bir menü başlığını seçmek için sol tuş bir kez tıklanır. Yandaki ekran görüntüsünü, menü satırından Düzen menü başlığını sol tuş ile bir kez tıkladıktan sonra alınacaktır.



      1. Bir Menüdeki Menü Satırını Çalıştırmak : Değişik görevleri yerine getirmek üzere menülere yerleştirilen satırların her birine Menü Satırı (veya komut satırı) adı verilir. Bir menü satırının işaret ettiği işlevi çalıştırmak için, ilgili satırı sol tuş ile bir kez tıklamak yeterlidir.



      1. Bir Link veya Bir Alanı Seçmek : Internet’te veya bazı uygulamalarda (örneğin Windows XP yardım ekranında), seçilebilir bir link veya alana geldiğinizde fare işareti yandaki gibi el şeklini alır. Genellikle altı mavi ile çizili böyle bir alanı seçmek için sol tuş ile tek tıklama yeterlidir.




    1. Sol Tuş İle Çift Tıklamak

Bir simgenin ifade ettiği program yada dosyaları çalıştırmak veya bir klasörü açmak için kullanılır. Farenin işareti ilgili simge veya klasörün üzerine getirilerek, sol tuş seri olarak iki kez tıklanarak bırakılır. Çift tıklama sırasında fare kaydırılmamalıdır.

İpucu : Çift tıklamada ilk denediğinizde başarılı olamazsanız yeniden deneyin. Çift tıklamadaki başarı kısa sürede kazanılacaktır

İpucu : İki tıklama arasındaki süre kullanıcı tarafından ayarlanabilir. Bunun için Denetim Masası’ndaki Fare simgesini çift tıklayın. Yukarıdaki Düğmeler sekmesini seçerek Çift Tıklama Hızı bölümündeki çubuğu yavaş veya hızlıya doğru kaydırın. Sağdaki klasör simgesini çift tıklayarak yeni ayarı deneyin. Yeni kullanıcılar için iki tıklama arasındaki sürenin artırılması (hızın daha yavaşa ayarlanması) uygun olacaktır.

Sağ Tuş İle Tek Tıklamak

Sağ tuş daima bir menü açar. Bu nedenle sağ tuşa menü tuşu da denir.

Açılan menü, sağ tuş ile tıklandığı anda fare işaretinin bulunduğu yere göre değişir.

Örneğin sol taraftaki menüyü A sürücüsü (disket sürücü) üzerine sağ ile tıklayınca alınacaktır. Sol taraftaki ekran görüntüsünü ise masaüstünde boş bir alanı tıklayarak alınacaktır.

Her iki menünün altında, özellikler isimli menü satırı bulunmaktadır. Bu iki satır birbirinin aynı olarak gözükse de, seçildiklerinde alınacak sonuçlar farklıdır. Soldaki menüden özellikler menü satırı seçilirse (disket sürücünün üzeri sağ ile tıklandığı için) disket sürücüye ait özellikler ekranı, sağdaki menüden özellikler menü satırı seçildiğinde (masaüstünde boş bir alan sağ ile tıklandığından) masaüstüne ait görüntü özellikleri ekranı açılacaktır.

Sağdaki ekran görüntüsünü ise, bu ders notunu hazırladığım Word’de, çalıştığım sayfayı sağ ile tıkladıktan sonra alınacaktır. Menü incelenecek olursa, çalıştığım Word dökümanı ile ilgili olduğu görülecektir.




  1. Fare İle Sürükleyip Bırakmak

Dosya yada klasörleri taşımak veya kopyalamak için sıkça başvurulan bir yöntemdir. Örneğin Masaüstündeki bir dosyayı diskete kopyalamak veya tersini yapmak isteyebiliriz. Sürükleyip bırakma işlemi, farenin işaretinin kopyalanmak veya taşınmak istenen simgenin üzerine getirilerek, farenin sağ yada sol tuşuna bastıktan sonra, tuş bırakılmadan fare hareket ettirilmek sureti ile, simgenin istenilen yere sürüklenerek tuşun bırakılması olarak tanımlanabilir.

İpucu : Kopyalama işlemi, bir dosya yada klasörün birebir aynısının bir başka sürücü yada klasörde oluşturulmasıdır. Bu işlem daha çok dosya yada klasörün yedeğinin alınmasında, örneğin bir diskete kopyalanarak başka bilgisayara aktarılmasında kullanılır.

Taşıma işleminde dosya veya klasör bir başka sürücü veya klasöre aktarılır. Kopyalama işleminden farklı olarak eski yerlerinden silinir. Bu işlem klasörlerin düzenlenmesinde kullanılır.



    1. Sol Tuş İle Sürükleyip Bırakma

Bir dosya yada klasörü başka bir sürücü veya klasöre kopyalamak veya taşımak için kullanılır. İşlem basamakları şu şekilde açıklanabilir.

  1. Fare işareti taşınmak veya kopyalanmak istenen dosya yada klasörün üzerine getirilir.

  2. Farenin sol tuşu tıklanır.

  3. Tuş bırakılmadan fare hareket ettirilerek istenen sürücü yada klasörün üzerine gidilir.

  4. Tuş bırakılır.

İpucu : Sol tuş ile sürükleyip bırakmada, dosya veya klasörün sürüklenip bırakıldığı klasör aynı sürücüde ise dosya veya klasör taşınır. Örneğin masaüstü C sürücüsünde olduğundan, masaüstündeki bir dosya yada klasör yine C sürücüsündeki herhangi bir klasöre sürüklenip bırakılırsa, sürüklenen dosya yada klasör taşınır. Sürüklenip bırakılan klasör başka sürücüde ise (örneğin A veya D sürücüsü) dosya veya klasör kopyalanır


    1. Sağ Tuş İle Sürükleme

Bu teknik sol tuş ile sürükleyip bırakmada olduğu gibidir. Sağ tuş ile sürükleme işleminin tamamlanmasından sonra, daima karşımıza yapılabilecek işlemleri gösteren yandaki menü çıkar. Bu menüde, istenen menü satırı seçilerek dosya veya programlar başka klasör veya sürücüye taşınabilir, kopyalanabilir yada kısayol oluşturulabilir.


  1. Klavye

Program kontrollerini yapmak için genellikle fare yeterli olurken, harf ve yazı girişlerinde klavye kullanmak zorunda kalırız.

İmleç: Aşağıdaki resimde görüldüğü gibi, bir belgede, klavye ile giriş yapacağınız yeri gösteren, yanıp sönen küçük dik çubuğa klavye imleci veya kısaca imleç (ekleme noktası) adı verilir. Bu terim sıkça kullanıldığından unutmamanız önerilmektedir.

Windows XP ortamında bir işlemi yapmak için genellikle birçok yola sahipsiniz. Birçok işlemi bir düğmeye tıklayarak yada değişik tuşlara basarak yapabilirsiniz. Ancak bir metni girmek yada yazı yazmak gerektiğinde klavye kullanımı kaçınılmazdır.



İ
pucu :
Klavyeler, Türkçe F veya Q düzeninde olabilir. Klavyenin düzenini değiştirmek için; Denetim Masasından Bölge ve Dil Seçeneklerini tıklayın, Diller sekmesinden Ayrıntıları seçin, Ekle tuşunu tıklayarak istediğiniz klavye düzenini ekleyin. Varsayılan giriş dili bölmesinden etkin olmasını istediğiniz klavye düzenini seçin.

    1. Klavye Düzeni

TUŞUN ADI

TUŞUN İŞLEVİ

FONKSİYON TUŞLARI

Klavyenin üst kısmındaki F1’ den F12’ ye kadar olan tuşlardır. Kullanılan programa göre bu tuşlara değişik görevler atanabilir. Programlanabilir tuşlar da denilebilir.

F1 tuşu, aktif olan programa ait yardım programını çalıştırmak için kullanılır.



ENTER

Veri girişini tamamlamak, yazılan bir komutu göndermek için kullanılır. Word’de bir paragrafın bitirildiği anlamındadır.

ESC

Veri girişini iptal etmek, iletişim penceresini kapatmak için kullanılır. Bir işlemden kaçış anlamına gelir.

BACKSPACE (GERİ AL)

Enter tuşunun üzerindeki sola ok işareti bulunan bu tuş, kursörün bulunduğu noktanın solundaki karakteri siler.

DELETE

Kursörün bulunduğu noktanın sağındaki karakteri siler.

TAB (SEKME)

Alanlar arası geçiş yapar. Word’de paragraf için boşluk bırakır.

SHIFT (ÜST KARAKTER)

Klavyenin solunda ve Enter tuşunun altında olmak üzere iki tanedir. Üzerinde yukarıya bakan ok bulunur. Daima basılı tutularak başka bir tuşa basmak sureti ile kullanılır. Basılı tutulma durumu, Shift + Basılacak Tuş şeklinde ifade edilir. Örneğin Shift + F3 gibi.

Shift tuşuna basılarak bir harfe basıldığında büyük / küçük harf modunu basılan harf için ters çevirir. Ayrıca kısayol tuşlarında kullanılır.

Klavyenin üst kısmındaki numara tuşlarının üzerindeki karakterleri yazdırır. Örneğin Shift + 0, 0 tuşunun üzerindeki = işaretini yazar.


CTR

Klavyede iki tane bulunur. Her ikisi de aynı işleve sahiptir. Basılı tutularak başka bir tuşa basmak için kullanılır. Ctrl + C (kopyala) gibi.

ALT

Daima basılı tutularak başka bir tuşa basmak sureti ile kullanılır. Basılı tutulma durumu, Alt + Basılacak Tuş şeklinde ifade edilir. Örneğin Alt + F4 gibi.

Kısayol tuşlarında kullanılır.

Klavyenin üst kısmındaki numara tuşlarının altındaki karakterleri yazdırır. Örneğin Alt + 0, 0 tuşunun altındaki \ işaretini yazar.


NUM LOCK

Klavyenin sağ tarafındaki numara tuşlarının kullanılmasını sağlar. Tuşa her basışta aynı adlı LED yanar ve söner. LED yanık ise numaralar, değilse numaraların altındaki yazı veya işaretler aktiftir.

HOME

Kursorü en sola getirir.

END

Kursorü en sağa getirir.

PAGE UP

Bir sayfa yukarı kaydırır.

PAGE DOWN

Bir sayfa aşağı kaydırır.

INSERT

Bilgisayar açıldığında aktif değildir. Basılarak aktif hale getirildiğinde, harf girişinde kursörün sağındaki harfin üzerine yazar. Aktif değilse, sağdaki harfi sağa kaydırarak metnin arasına yazar. Word’de aktif olma moduna, Üzerine Yaz (ÜYZ) denir.

PRINT SCREEN

Basıldığında ekranın o anki görüntüsünü kopyalar. Word yada Paint gibi bir programda Yapıştır komutu verildiğinde ekran görüntüsünü yapıştırır. Alt Gr tuşu ile birlikte basıldığında, tüm ekran yerine aktif olan pencerenin görüntüsünü kopyalar.

MENÜ TUŞU

Sağdaki Ctrl tuşunun solundaki tuştur. Kursörün bulunduğu noktaya farenin sağ tuşu ile tıklanmış gibi menü açar.

WINDOWS TUŞU

Alt tuşlarının yanında bulunur. Fare ile başlat düğmesine basılmış gibi başlat menüsünü açar.

Bazı kısayol tuşlarında kullanılır.



OK TUŞLARI

Kursörü bir karakter sağa veya sola, bir satır yukarı veya aşağı taşır.

CAPS LOCK

Klavyeyi büyük veya küçük harf moduna alır. Caps Lock LED’i yanıyorsa klavye büyük harf modundadır.
  1   2   3   4   5   6






    Ana sayfa


Yazıcılar 57 Fare 58 Ön hazırlıklar 58 Genel Bilgisayar Bilgisi 58 Ağ Bilgisi 58

Indir 407.41 Kb.