bilgiz.org

X. 25 Protokolünün Çalışma Şekli

  • X.25 Protokolünün Çalışma Şekli
  • X.25 Protokolü Ağ Aygıtları
  • Şekil-1: X.25 aygıtları ve aralarındaki ilişkiler Paket Birleştirici/Ayırıcı
  • Şekil-2: PAD aygıtının temel işlemleri Sanal Devreler
  • Şekil-3: Birden çok sanal devrenin tek fiziksel devreye indirgenmesi X.25 Seviyeleri Fiziksel Seviye(Physical Level)
  • Bağlantı Seviyesi(The Link Level)
  • Paket Seviyesi(Packet Level)
  • PLP Paket Alanları
  • Logical Channel Identifier(LCI)



  • Tarih29.12.2017
    Büyüklüğü20.32 Kb.

    Indir 20.32 Kb.

    X.25

    Giriş

    X.25 protokolü ITU tarafından tanımlanan ve geniş coğrafi alanlardaki bilgisayarların birbirlerine bağlanması için kullanılan bir ağ protokolüdür. Bu protokol 1970lerde, WAN bağlantıları arasında veri değişimi gerçekleştirmek amacıyla oluşturuldu. Geliştirildiği yıllarda en popüler ağ protkolü X.25 protokolüydü. X.25 protokolü bağlı olduğu sistemden bağımsız çalışacak şekilde geliştirilmiştir, fakat tipik olarak Paket Anahtarlama Ağları’nda kullanılmaktadır. X.25 protokolü OSI’deki en alt üç katman olan fiziksel katman, veri bağlantı katmanı ve ağ katmanı metodolijisini kullanır.



    X.25 Protokolünün Çalışma Şekli

    X.25 protokolü veri iletimini gerçekleştirmek için veriyi çeşitli veri paketlerine böler. Veriyle birlikte ağdan verinin nasıl geçeceğini belirleyen bilgiler de bu paketlerde saklanır. Standart hale getirilmiş adresler veri değişimi için gerekli bilgiyi gönderirler. Kaynak ve hedef arasındaki mantıksal bağlantıları belirleyen sanal devreler iki ağ aygıtı arasındaki çağrıların oluşmasına izin verirler. Bir bağlantının gerçekleşmesi için kaynak aygıt hedef aygıta bir istek işareti gönderir. Hedef aygıt için üç seçenek vardır: Kaynaktan gelen isteği kabul edebilir, reddedebilir ya da başka üçüncü parti bir aygıta yönlendirebilir.



    X.25 Protokolü Ağ Aygıtları

    X.25 protokolünü oluşturan aygıtlar üç kategoride değerlendirilebilir: Veri sonlandırma cihazları(DTE-data terminal equipment), veri devre-sonlandırma cihazları(DCE-data circuit-terminating equipment) ve paket anahtarlama aygıtları(PSE-packet switching equipment) olarak sıralanabilir. DTE aygıtları genellikle X.25 ağıyla iletişim yapan terminaller, kişisel bilgisayarlar veya ağ sağlayıcıları gibi son sistemlerdir. DCE aygıtları ise DTE ve PSE arasında arayüz görevi yapan modem ve paket anahtarları gibi aygıtlardır. PSE aygıtları taşıyıcının yığın halindeki verilerini düzenli bir şekilde birleştiren anahtarlardır. X.25 te bulunan paket anahtarlama noktaları sayesinde(PSN-packet switching node) veriyi bir DTE den başka bir DTE ye veri transferi gerçekleştirirler. Aşağıda üç aygıtın ilişkilerini gösteren bir şekil verilmiştir.





    Şekil-1: X.25 aygıtları ve aralarındaki ilişkiler

    Paket Birleştirici/Ayırıcı

    Paket birleştirici/ayırıcı(PAD-packet assembler/disassembler) X.25 ağlarında çoğunlukla bulunan aygıtlardır. PAD’lar karakter-mod terminaller gibi DTE aygıtlarının X.25 in tüm işlevselliğin gerçekleştirmesinin kolay olduğu durumlarda kullanılır. PAD aygıtı DTE ve DCE aygıtının arasına yerleştirilmiştir ve başlıca üç işlemi yapar: Arabelleğe alma( veiyi bir aygıt onu işlemeye hazır olana kadar depolama), paket birleştirme ve paket ayırma işlemleri. Ayrıca paket halinde giden veriyi de birleştirir ve DCE aygıtına doğru yönlendirir. Aşağıdaki şekil PAD’ın X.25 WAN dan paket aldığında gerçekleştirdiği temel işlemler gösterilmiştir





    Şekil-2: PAD aygıtının temel işlemleri

    Sanal Devreler

    Bir sanal devre iki ağ aygıtı arasında güvenlilir iletişimi kesinleştirmek için oluşturulan mantıksal bir bağlantıdır. Sanal bir devre bir X.25 ağında bir DTE aygıtından diğerine mantıksal, iki yönlü bir yolun varlığını göstermektedir. Fiziksel olarak bağlantı DCE ve PSE aygıtları gibi herhangi bir ara düğümden geçebilir. Birden fazla sanal devre (mantıksal bağlantılar) tek bir fiziksel devreye indirgenebilir(fiziksel bağlantı). Aşağıdaki şekil birden fazla sanal devre bir tek fiziksel devreye indirgenmiştir





    Şekil-3: Birden çok sanal devrenin tek fiziksel devreye indirgenmesi

    X.25 Seviyeleri

    Fiziksel Seviye(Physical Level)

    Bu seviye X.25 in ele aldığı üç seviyeden en düşük olanıdır. Bu seviyede protokol DTE ve DCE aygıtları arasındaki donanımlar için bir arayüz belirler. Ayrıca modem gibi DCE aygıtlarının DTE aygıtlarına bağlanması için bir kablo arayüzü de blirler. Bu katman kendisine gelen bit dizisini alıcısına ulaştırmakla yükümlüdür.

    X.25 yazılımı aşağıdaki katman arayüzlerini desteklemektedir

    1)RS-23-C 19.2 Kbps kadar hıza ulaşabilir

    2)RS-449 64 Kbps kadar hıza ulaşabilir.

    3)V.35 2 Mbps kadar hıza ulaşabilir

    4)X.21 2 Mbps kadar hıza ulaşabilir

    Bağlantı Seviyesi(The Link Level)

    Veri bağlantı seviyesi Link Access Procedure Balanced(LAPB) denilen bir ISO HDLC standardının bir implementasyonudur. Veri bağlantı seviyesi herhangi iki düğüm arasında hatasız bağlantı sağlamaktan ve bunlar arasında iletişim kurmaktan sorumludur. X.25 te tanımlanan link katmanı seviyesinde hatalar kontrol edilir ve hata varsa her sekme için bu hatalar düzeltilir.

    Aşağıdaki protkoller de sık kullanılmamalarına karşın veri link seviyesinde kullanılabilirler


    1. Link Access Protocol(LAP): LAPB’nin bir önceki versiyonu

    2. Link Access Protocol, D Channel(LAPD): LAPB’den türetilmiş ve temel olarak ISDN için kullanılmaktadır

    3. Logical Linc Control(LLC): X.25 paketlerinin bir LAN kanalı üzerinden iletilmesini olanaklı kılan bir IEEE 802 LAN protokolüdür.

    Paket Seviyesi(Packet Level)

    Ağ seviyesi olarak bilinen paket seviyesi farklı DTE aygıtları arasında uçtan uca iletişimden sorumludur. Bu katmanın fonksiyonları:



    1. Bağlantı kurulumu

    2. DTE aygıtları arasındaki akış kontrolü

    3. Yönlendirme fonksiyonlarını sağlama

    4. Eş zamanlı mantıksal bağlantıları tek bir fiziksel bağlantıya dönüştürme

    X.25 Paket Katman Protokolü(PLP-packet layer protocol) paket ağlarının son kullanıcılarına yönlendirme fonksiyonlarını sağlamaktan sorumludur. PLP sanal devreler aracılığıyla DTE aygıtları arasındaki paket değişimlerini yönetmektedir. PLP’ler ayrıca LAN’lar ve ISDN arayüzleri üzerinde gerçekleştirilmiş mantıksal bağlantı kontrolü 2(LLC’-logical link control 2) ler üzerinde de çalışabilirler. X.25 PLP si son kullanıcılar arasında sınırlı kaynak paylaşımı sağlamaktadır. Bu protokol aşağıdaki işlevleri sağlar:

    1. DTE çoklam(sanal devrelerle)

    2. Sanal devrelerin başlangıç durumuna getirilmesi ve tekrar başlangıç durumuna getirilmesi(initialization, reinitialization)

    3. Sanal devre sonlandırma

    4. Veri transferi

    5. Ağ düzeyindeki hataları tespit etme, bilgi ve onarım

    6. Akış kontrolü

    7. DTE PAD kurma parametreleri için lokal kontrol(X.3 ve X.28)

    8. Veri bütünlüğü

    9. Sanal devre tipi ve kalitesi

    10. DTE ve DCE aygıtları için arayüz ilklendirme

    11. Varış bilgisi sunma(isteğe bağlı)

    12. Maliyet bilgileri(isteğe bağlı)

    PLP Modları

    PLP beş ayrı modda çalışır: çağrı kurma(call setup), veri transferi, boş(idle), çağrı temizleme(call clearing) ve tekrar başlatma(restarting).

    Çağrı kurma modu DTE aygıtları arasında SVC’leri kurmak için kullanılır. Bir PLP sanal devreyi kurmak için X.21 adresleme şemasını kullanır. Çağrı kurma modu temelde her sanal devre başına çalışır, yani bir sanal devre diğeri veri transferi modundayken çağrı kurma modunda olabilir. Bu mod sadece SVC’lerle çalışır, PVC’lerle çalışmaz.

    Boş mod sanal devre kurulduğu ancak veri transferinin olmadığı durumda devreye girer. Bu da çağrı kurma modu gibi temelde her sanal devre başına çalışır.

    Çağrı temizleme modu DTE aygıtları arasındaki iletişim oturumlarını kapatmak ve SVC’yi sonlandırmak için kullanılmaktadır. Bu mod sadece SVC’lerle çalışır ve temelde her sanal devre başına çalışır.

    Yeniden başlatma modu lokal olarak bağlanmış bir DCE aygıtı ile DTE arasındaki iletimi senkronize etmek için kullanılır. Bu mod temelde her sanal devre başına çalışmaz. Sanal devreyi kuran tüm DTE aygıtlarını etkiler



    PLP Paket Alanları

    4 çeşit PLP paket alanı mevcuttur:



    1. General Format Identifier(GFI): Paketin kullanıcının verisini mi, kontrol bilgisini mi taşıdığını, ne tür pencereleme kullanıldığı gibi bilgileri taşıyan paket parametrelerini tanımlar

    2. Logical Channel Identifier(LCI): Lokal DTE/DCE arayüzlerinin yardımıyla sanal devreleri tanımlar

    3. Packet Type Identifier(PTI): Paketin 17 PLP paketinden hangisi olduğunu tanımlar

    4. User Data: Daha yüksekteki kapsüllenmiş bilgiyi içerir. Bu alan sadece veri paketlerinde sunulur.

    Özet

    X.25 kullanıcı aygıtları ile ağ aygıtları arasındaki bağlantının ağa bağlanan aygıt tipi önemli olmamak kaydıyla , nasıl kurulduğu ve nasıl korunduğunu tanımlayan standart bir ITU protokolüdür. X.25 aygıtları DTE, DCE ve PSN’lerden oluşmuştur. X.25 bağlantıları fiziksel devre içinde hem SVC hem de PVC’leri içermektedir. X.25 protokolünün OSı protokolün en alt üç katmanına denk gelen katmanları kullandığını gördük.



    Kaynaklar

    1.http://tr.wikipedia.org/wiki/X.25

    2.http://www.cisco.com/en/US/docs/internetworking/technology/handbook/X25.html

    3.http://www.techfest.com/networking/wan/x25plp.htm



    4.http://www2.rad.com/networks/2004/x25/main.htm

    5.http://www.farsite.co.uk/x.25/x.25_info/X.25_Physical_Layer.htm






        Ana sayfa


    X. 25 Protokolünün Çalışma Şekli

    Indir 20.32 Kb.