bilgiz.org

Uzaktan eğİTİm sistemine genel bir bakiş

  • 2. Uzaktan Eğitim Sistem Yapıları
  • 3. Uzaktan Eğitim Sisteminin Kurulmasında Dikkate Alınması Gereken Noktalar
  • 3.1. İnsan Etkenleri
  • 3.2. Örgütsel Etkenler
  • 3.3. Ekonomik Etkenler
  • 4. İki Farklı İlke Temelinde Kurulan Uzaktan Eğitim Sistemi
  • 4.2. Uluslar Arası Gerçek Zamanlı Uzaktan Eğitim Sistemi: A2 – sistemi
  • 4.3. Herkesin Kendine ait Bilgisayarının olduğu Derslik Temelinde oluşturulan Uzaktan Eğitim Sistemi: B – sistemi
  • 6. Kaynaklar



  • Tarih30.09.2017
    Büyüklüğü55.57 Kb.

    Indir 55.57 Kb.

    Geleneksel ve Kişisel Bilgisayar Tabanlı

    Uzaktan Eğitim Sistemlerinin Karşılaştırılması

    Çetin Kurnaz1, Nurettin Şenyer2
    1Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

    2Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

    Mühendislik Fakültesi



    Ondokuz Mayıs Üniversitesi, 55139, Kurupelit, Samsun

    1ckurnaz@omu.edu.tr, 2nurettins@omu.edu.tr

    Özet


    Uzaktan Eğitim Sistemi, geleneksel eğitim sistemine temelde değişiklik yaparak yeni bir soluk getirmiştir. Başlangıçta her ne kadar kısıtlamaları var olsa da, gelişen teknoloji ve yeni olanaklarla birlikte yapılabilirliğinde büyük mesafe alınmıştır. Dünyanın bir çok yerinde değişik alt yapılar üzerinde değişik sistemler uygulanmış, analiz edilmiş ve sonuçları değerlendirilmiştir. Gün geçtikce bu alana olan talep artmaktadır. Bu talebi karşılamak için, teknolojinin bu alana yönlendirilmesi ve yeni tekniklerin denemelerinin yapılması gerekmektedir. Uygulanacağı bölge, alt yapı, öğrenci/öğretmen belgisi gibi çok sayıda parametreye bağlı olarak sistem farklılık gösterir. Bu çalışmada var olan, farklı alt yapı üzerine kurulmuş iki uzaktan eğitim sistemi, uygulama örnekleri ve elde edilen sonuçları verilerek, birbiriyle karşılaştırılmıştır.

    1.Giriş


    Uzaktan eğitim, farklı ortamlarda yer alan öğreniciler ile eğitim kaynaklarının, teknolojik imkanları kullanarak düzenli bir sınıf ortamı hissi uyandıracak şekilde birbirleriyle iletişim kurmasıdır. Çağdaş toplumda eğitime olan gereksinimdeki artma, maliyetlerdeki ve çalışma esnekliğindeki azalma, haberleşme ve bilgisayar sistemlerinin gücü ile bir araya gelince, farklı türde teknoloji destekli öğretme / öğrenme sistemlerinin keşfedilmesi ve gerçeklenmesini tetikledi[1]. Bilgi çağını yaşadığımız şu günlerde yüksek öğrenime olan talep gün geçtikce artmakta ve artan bu talebi karşılamak için gerekli ekonomik şartları birçok ülke yerine getirememektedir[2]. Örneğin; ABD’de gelecek on yılda (1999-2009) yüksek öğrenime olan talebin %30 artacağı tahmin edilmekte ve bunun mevcut eğitim alt yapısını kullanarak karşılamanın ekonomiye ciddi bir yük getireceği öngörülmektedir[2]. Özellikle yüksek öğrenime çok sayıda talebin olması üniversitelerin merkezi olamamasına sebep olmaktadır[3]. Bu ise, dağınık hale gelen birimlerin, eğitimsel varlıklarını sürdürebilmek için kritik bir boyuta (örn. öğrenci ve öğretmen sayısı vb) ulaşmalarını ve bir ya da daha fazla bilimsel/kültürel öznitelik konusunda mükemmelliği yakalamak mecburiyetinde bırakmıştır[3].
    Bilgi çağında yeni teknolojilerin getirdiği yenilik ve gelişmeler, eğitim alanında da kendini göstermeye başlamıştır. Bu yeni teknoloji ya var olan geleneksel eğitim yapısıyla tümleştirilip, sistemin iyileştirilmesi ve yeni özellikler katılması olarak ya da çevrim içi ve sanal üniversitelerin yaygınlaşması biçiminde karşımıza çıkmaktadır. Her ikisinde de en önemli rolü İnternet üstlenmektedir. İnternet, Video konferans, web konferans, uzaktan eğitim için etkileşimlilik ve gerçek zamanlı çoklu ortam iletişimlerini desteklemektedir[4]. Web yoluyla geleneksel ders notlarını dağıtmaya ve geri besleme imkanı sağlamaya ek olarak, sistem İnternet üzerinden bazı pratiklerin yapılmasına imkan verecektir[5].
    Uzaktan eğitim sistemi, gelecek nesil yükseköğrenim eğitiminde esneklik sağlayacak ve öğrenciler, uzaktan eğitim sayesinde iş hayatlarını aksatmaksızın ilgilendikleri bilgi ve yetenekleri geliştirme imkanına sahip olacaklardır. Bilginin çok hızlı geliştiği çağımızda birçok şirket çalışanlarına yeni bilgi birikimlerini hızlı bir şekilde aktarmak zorundadır. Ayrıca birçok insan, çalışma hayatlarında daha verimli olabilmek için kendi alanlarıyla ilgili yenilikleri ve pratikleri okul sonrasında öğrenmek zorundadırlar. Bu da uzaktan eğitime olan ihtiyacı artırmaktadır[4].

    2. Uzaktan Eğitim Sistem Yapıları


    Öğretici ve öğrenicilerin aynı ortamı paylaştıkları, önceden belirlenen ders programına göre derslerin işlendiği geleneksel eğitim sistemi ve öğretici ve öğrenicilerin birbirlerinden bağımsız ortamları paylaştıkları ve zaman kısıtlamasının olmadığı uzaktan eğitim sistemi olmak üzere iki ayrı sistemden bahsedilebilir.
    Geleneksel dersliklerin zamansal ve fiziksel sınırları öğrenme uzayını şekillendirir[6]. Öğrenme uzayının zamansal sınırı, eğitim sisteminin önceden belirlenen programa bağlı kalmak zorunluluğundan kaynaklanırken, fiziksel sınırı öğretmenle aynı ortamı paylaşma (öğretmeni görebilme ve duyabilme gibi) zorunluluğundan kaynaklanır.
    Uzaktan eğitim sisteminin sağladığı olanaklarla öğrenme uzayının sınırları neredeyse kaldırılmıştır. Öğretmenin anlattığı ders görüntü ve ses cihazları yoluyla çekilip, iletişim kanalları üzerinden, uzaktaki öğrencinin/öğrencilerin bulunduğu ortamda/derslikte gösterilerek/yansıtılarak fiziksel sınırın genişletilmesi sağlanmaktayken, bu dersler görüntü ve ses kayıt cihazları yardımıyla kaydedilip öğrencilerin erişimine sunulduğunda ise zamansal sınır ortadan kalkmaktadır.
    Uzaktan eğitim sistemleri, öğrencinin rolüne bağlı olarak pasif ve aktif olmak üzere iki sınıfa ayrılabilir. Pasif öğrenme sisteminde, öğrenciler öğreticinin zihninde canlandırarak oluşturduğu model ile kısıtlanırlar. Örneğin web üzerinden geleneksel öğrenme materyallerinin (Word dokümanı, PowerPoint sunusu gibi) sağlanması, ders anlatımlarının CD/kaset üzerinden aktarılması, açık öğretim derslerinin televizyon yoluyla verilmesi. Aktif öğrenme sistemindeki yapı, yine öğreticinin zihinsel modeline uygun olarak tasarlanmasına rağmen öğrencinin kendi zihinsel modelini oluşturmasına ve farklı önbilgi seviyelerinde bilgiye erişmesine izin verir. Ayrıca keşfetmeyi kolaylaştırır ve öğrenci-öğrenci/öğrenci-öğretmen etkileşimliliğini arttırır[6]. Yardımlı metin(hypertext [7]) tabanlı hazırlanmış olan web sayfaları ve sayısal televizyonla sağlanan etkileşimli yayın örnek verilebilir.
    Uzaktan eğitim sitemi, çoklu ortam (multimedia [8]) olanakları kullanılarak gerçeklenebilmektedir. Televizyon ilk keşfedilmesinden günümüze kadar pasif uzaktan öğretme/gösterme yöntemi olarak bilinmektedir. Televizyon, teknolojik gelişmeler ışığında etkileşimli/aktif hale gelmeye başlamıştır. Hemen hemen her evde televizyonun olması uzaktan eğitim araştırmacılarına çekici gelmiştir. Bunun için evlerde kullanılan analog televizyonun uzaktan eğitimin etkileşimlilik yönünün eksikliğini gidermek için çeşitli teknikler önerilmiştir. Örneğin teletext, telefon hatlarının geri dönüş kanalı olarak kullanılması gibi. Fakat her ikisinde de ortak sıkıntı sadece var olan bilgiden seçim olanağı/etkileşimliliği vermesidir. Bu seçeneklerin sayısı teknolojik yeniliklerle artmasına rağmen uzaktan eğitimin gerek duyduğu etkileşimlilik seviyesine ulaşamayacaktır. Bunun nedeni analog televizyonun ilk çıktığından beri yalnızca tek taraflı/pasif iletişim sağlamasıdır.
    Örneksel (Analog) televizyonu pasiflikten kurtarmak ve yeni özellikler eklemek için sayısal televizyona geçilmesinin ardından uzaktan eğitim araştırmacıları bu alanda yoğunlaşmaya başlamışlardır. Sayısal televizyon yayın akışının kişiselleştirilmesi, iyileştirilmiş ve geliştirilmiş teletext (resim, müzik, film vb içerme) olanağı, İnternete bağlanma (alış-veriş, gezinme, oyun) olanaklarını sağlayacaktır. Bu olanaklar uzaktan eğitim sisteminde televizyon üzerinden ders anlatımlarının, öğrenci tarafından kendine uygun zamanlarında izlenmesi, ders izlenirken aynı zamanda teletext üzerinden gönderilen ek materyallere erişilip bilgilerin güncellenmesi, Internet’e bağlanıp konu ile ilgili sitelerden bilgi toplanması, aynı dersi alan diğer öğrenciler ile bilgi alış-verişinde bulunulması veya dersi anlatan öğretmene soru sorulması biçiminde değerlendirilebilir. Bu olanakların kullanılabilmesi için ilk olarak var olan analog verici ve alıcıların sayısal verici ve alıcılarla değiştirilmesi ya da dönüştürücülerin kullanılması, uzaktan kumanda elemanlarının iyileştirilmesi/geliştirilmesi ya da klavye/fare/mikrofon türü aygıtların kullanılması, etkileşimlilik (diğer bir ifadeyle geri dönüş) kanalı olarak telefonu kullanmak için modem aygıtlarının kullanılması gerekmektedir. Bunu sağlamak için var olan teknolojilerde kapsamlı değişikliklerin ve iyileştirmelerin yapılması gerekmektedir. Halihazırda bu alanda yürütülmekte olan bir çok çalışma mevcuttur[9-11]. Bu ise ekonomik kısıtlamaları ve yaygınlaşmasına bağlı olan uzun bir süreçtir.
    Oda büyüklüğündeki bilgisayarlardan PC’lere ve avuç içi bilgisayarlara geçilmesiyle birlikte bilgisayarsız ev hemen hemen kalmamıştır. Son yıllardaki İnternet ücretlendirmelerindeki düşüşler ve yüksek hızlı İnternet ile tanışmamızla birlikte PC ile İnternet ayrılmaz birer parça olmuşlardır. Kullanıcıların çoğunluğu bu olanakları gezinme, sohbet, gazete okuma biçiminde değerlendirmektedir. Bu bahsedilenlerin aslında uzaktan eğitim sistemini olanaklı hale getirebilecek öğeler olduğu görülür.

    3. Uzaktan Eğitim Sisteminin Kurulmasında Dikkate Alınması Gereken Noktalar


    Öğrenme ortamının verimliliği esas olarak öğrenme yöntemi ya da desteklediği yöntemler ile belirlenir. Bunlar maksatlılık, yapıcılık, işbirlikçilik, kavramsal bilgi işleme ve sosyo-kültür yönü olarak isimlendirilmiştir[6]. Verimli bir etkileşimli uzaktan eğitim sistemini oluşturmak ve mümkün olan teknolojileri kullanarak en hoşnut edici çözümü bulmak için insansal, örgütsel ve ekonomiksel etkenleri dikkate almak gerekir[3].

    3.1. İnsan Etkenleri


    Eğitim, iletişim içeriklerinden ve eğitim sürecine katılan kişilerin ilişkilerinden oluşur. Eğitimsel iletişim modelleri insan etkenleri temelindedir ve bu yüzden sistemin tasarım ayrıntılarında yer almalıdır. Öğrenenler ne kadar genç ise eğitim süreci o derece hayatidir ve bu sebepten ilişkiler o derecede aktif olmak zorundadır. İnsanla ilgili bazı etkenler öğretme ortamı, öğrenci gereksinimleri, öğretmen gereksinimleri, öğrenci-öğretmen etkileşim gereksinimleri, öğretilmek istenilen kursun karakteristikleri olarak sıralanabilir.

    3.2. Örgütsel Etkenler


    Kursa katılacak öğrencilerin sayısı, ders programı içersindeki kursun konumu (mecburi ya da seçmeli) ve yerel bir öğreticinin var olup olmaması, uzaktan ders sisteminin uzun süreli başarılı olup olmaması açısından önemlidir. Bu sebepten üniversitenin örgütsel içeriklerinin ve programının dikkatli bir şekilde incelenmesinin ardından sistem düşünülmelidir. Uzaktan öğretmeli bir üniversite, başlangıç olarak öğrencilerin güdülerini daha iyi hale getirmek için seçmeli veya yüksek lisans kursları için tercih edilmelidir.

    3.3. Ekonomik Etkenler


    Uzaktan öğretme programının maliyet/fayda analizlerinin yapılması oldukça zordur. Çünkü uzaktan öğretmenin uzun-vadeli verimi henüz bilinmemekte ve kolay bir şekilde ücretlendirilmesi mümkün değildir. Dahası kullanılmakta olan uç birimlerin ve iletişim sistemlerinin teknolojik evrimi çok hareketlidir, bu yüzden karşılık gelen fiyat ilkeleri ciddi değişiklikler geçirecektir. Uzaktan eğitim sisteminin maliyetini doğrudan ve dolaylı maliyetler olmak üzere ikiye ayrılabilir[3]. Doğrudan maliyetleri, derslik ekipmanları, ses/görüntü toplama ve görüntüleme sistemleri, iletişim fiyatları, kameraman ve bakım personeli olarak sınıflandırılabilir. Dolaylı maliyetler ise, eğitim kalitesinin azalması, öğretmenle daha az temas, öğretmen-öğrenci ve öğrencilerin kendi aralarındaki daha az sayıda kişisel temas imkanı olarak sınıflandırabiliriz.
    Özet olarak uzaktan öğretme sistemini şöyle karakterize edebiliriz:

    • olmazsa olmazı durumundaki kullanıcı gereksinimi,

    • uç birimleri oluşturan kullanıcı-sistem ara yüzü

    • uç birimler arası bağlantıyı sağlayan iletişim ağı.

    Teknolojideki hızlı evrim sebebiyle sistemin teknik ayrıntılarının 5 yıl sonra tekrar planlanacağı hesaba katılarak tahmin edilmesi gerekir[3].
    Geleneksel eğitim sistemindeki sınıf ortamını canlandırmak için bol miktarda görüntülü ve sesli içeriğe başvurmak gerekmektedir. Bu içeriğin gerçek zamanlı olarak iletilmesi için yüksek bant genişlikleri gerekeceğinden ve bunun pratik olarak gerçeklenmesinin imkansızlığından ötürü, içeriğin kapladığı alanın azaltılması (sıkıştırma tekniklerinin kullanılması) ve de içeriğin tatmin edecek miktarının yalnızca iletilmesi gerekecektir. Öğretmen tarafında kamera/ses cihazları(ve seçimlik olarak YDDS (Yerel Derslik Denetim Sistemi) gereksinimi) ve öğrenci tarafında,

    • uzaktaki derslik durumu için, kamera/ses cihazları, UDDS(Uzaktaki Derslik Denetim Sistemi),

    • kişisel bilgisayar başındaki öğrenci durumu için, görüntü/ses gösterme ve toplama çoklu ortam aygıtlarıyla (ekran/ses kartı, web kamera/mikrofon) donatılmış PC, yüksek hızlı İnternet bağlantısı

    gerekecektir.

    4. İki Farklı İlke Temelinde Kurulan Uzaktan Eğitim Sistemi


    Burada karşılaştıracağımız uzaktan eğitim sistemlerinden biri geleneksel derslik oturma düzenine sahipken diğerinde her bir öğrencinin kendine ayrılmış bilgisayarı vardır.

    4.1. Geleneksel Derslik Oturma Düzeni Temelinde oluşturulan Uzaktan Eğitim Sistemi: A1 – sistemi


    Bu uzaktan eğitim sisteminde, öğretmenin görüntüsü ve sesi, kamera ve ses kayıt sistemleriyle takip edilmekte, kaydedilmekte ve denetim bilgileri de eklenerek yerel ve/ya uzak derslikteki alıcı sisteme gönderilmektedir. Alıcı sistemde ise bu bilgiler derslikteki öğrencilere sunulmaktadır.
    Bu sistemde öğretmen, önceden belirlenmiş alan içerisinde serbest bir şekilde hareket edebilmekte ya da isterse oturabilmektedir. Öğretmenin kullanması için bir yazı tahtası, öğretme masası ve kamera denetim sistemi mevcuttur. Öğretmen yazı tahtasına (duvarda asılı olabileceği gibi masa üstü pano biçiminde de olabilmektedir) yazarak, ders öncesinde hazırlayıp çıktısını aldığı ya da fotokopi ettiği materyaller yardımıyla ya da bilgisayarda hazırladığı sunumlar/şemalar yardımıyla da bilgi aktarımında bulunabilir.
    Öğrenciler ise, ya öğretmenle aynı ortamda ya da farklı/uzak ortamda bulunabilme/seçme olanağına sahiptirler. Fakat her iki ortamda da öğretmenin görüntüsünü ve sesini aktaran sistemler, ve öğrencilerin görüntülerini ve seslerini alıp öğretmen tarafında sunmak için gerekli ekipmanlar vardır. Öğrenciler, geleneksel dersliklerde olduğu gibi, fakat daha serbest bir oturma düzenine sahiptirler. Öğrenciler soru sormak istediklerinde, sınıf içerisinde dolaştırılan soru sorma düğmesi ve mikrofonu kullanırlar.
    Buradaki sistem üç farklı yapıda Milano Teknik Üniversitesinde (MTÜ) kullanılmıştır:

    • 1993-94 akademik yılında, 400’den fazla öğrencinin katıldığı “İşletimsel Araştırma” yüksek lisans kursu,

    • 1993-94 akademik yılında 80 öğrencinin katıldığı “Görüntü İşleme ve İletimi” yüksek lisans kursu

    • 1995-96 akademik yılında 100 öğrencinin katıldığı “Uziletişim Algoritmaları ve Devreleri” yüksek lisans kursu[3].

    Bu kursları sırasıyla “tam kaliteli televizyon yayını kullanarak büyük çaplı bir kurs”, “azaltılmış yayın kaliteli küçük çaplı kurs” ve “uzaktan öğretme ve video-teyp kaydetme kullanılarak yerleşke içi kurs” olarak tekrardan isimlendirebiliriz. Kurs katılımcı sayısı ile görüntü kalitesi arasında doğru orantı söz konusudur. İlk kursa dikkat edilirse, katılımcı sayısı fazla olduğundan yüksek kaliteli görüntü yayını karşılanabilmiş olmasına rağmen ikincisinde öğrenci sayısı az olduğundan, görüntü kalitesinde azaltmaya gidilmiştir. Bu yaklaşım, eğitim kalitesi ve öğrenci-öğretmen etkileşimi açısından sıkıntılara sebep olmuş; öğrencilerle yapılan periyodik söyleşiler/anketler sonucunda çeşitli iyileştirmelere gidilmiştir.



    • Öğrenciler, öğretmen ile göz göze diyalogu eksik bulmuşlar ve öğretmen tarafındaki görüntüleme sisteminin kalitesinin arttırılmasını istemişlerdir,

    • Düşük kaliteli yayının hoşnut edici olmadığı görülmüş ve birisi düşük kaliteli hareketli görüntü sağlayan, diğeri ise yüksek kaliteli duran görüntü sağlayan iki ekranlı yapıya geçilmiştir,

    • Dersler kasetlere kaydedildiğinden, öğrenciler ya dersliklerde ya da evlerinde kasetleri tekrar izleme imkanına sahip olmuşlardır.

    Sistemin işlerliğini denetlemek için, hem öğretmen hem de öğrenci tarafında öğretim yılı boyunca birer ekip, haftalık söyleşiler ve anketler yoluyla durum değerlendirmesi ve geri besleme yaparak sistemin iyileştirmesine yardım etmişlerdir.
    Öğrencilere, öğretmenin yer aldığı yada uzaktaki derslikten birini seçme özgürlüğü sunulduğunda %70 inden fazlasının (80 öğrencili ikinci kursta 60’nın, 70 kişilik üçüncü kursta 50’sinin) uzaktaki dersliği seçtiği görülmüştür. Uzaktaki dersliği neden seçtikleri sorulduğunda: öğretmenin yokluğunun ders sırasında daha serbest olarak fikir takasının ve uzaktaki dersliklerde daha rahat bir ortamın oluşmasının sağladığı gözlemlenmiştir. Ne zaman yeni bir kavram sunulsa, öğreniciler öğretmenin görüntü panosuna yada kara tahtaya yazmalarını tercih etmişlerdir. Öğretmen, görüntü üzerinde işaret etmek için lazer huzme kalemine (LBP) gereksinim duymuştur. Öğretmenin gölgesi gibi çeşitli sıkıntılardan ötürü birden fazla kamera (RVC, LVC) ve dersliklerde bu kameralardan gelen görüntüleri göstermek için panoların kullanılmasına gerek duyulmuştur[3].
    Sistemin bazı kısıtlamaları ise[3]:

    • uzaktan derse katılmanın psikolojiksel tarafı ve stresi hesaba katıldığında öğretme saatleri için bir üst sınırın varlığı,

    • seyahat olanağına ve türüne bağlı olarak uzaktaki öğrencilerle öğretmenin yüz yüze temas gereksinimi,

    • lisans eğitimi için uzaktan eğitim sistemini kullanmanın, uzaktan derslerin teknolojik desteğinin faydalı olacağı ya da yerel olarak bir öğretmenin mümkün olmadığı belirli derslere yalnızca uygulanabilmesi.

    Özellikle yüksek lisans çalışmaları için, küçük üniversiteler için, çok sayıda özelleştirilmiş kursun sağlanması gerekir. Bu yüzden uzaktan öğretme, çok faydalı ve ekonomik olarak tercih edilebilir. Gerçek zamanlı etkileşim, yüksek seviyeli eğitimin her türünde gerekli olmasına rağmen, sürekli eğitim durumu için kısa süreli uzaktan kurs yada uzaktan özel derslerle kısıtlanmalıdır.



    4.2. Uluslar Arası Gerçek Zamanlı Uzaktan Eğitim Sistemi: A2 – sistemi


    2001-02 pilot projesi kapsamında, iki gerçek zamanlı etkileşimli ders, yaklaşık olarak 15.000 km mesafeli ve farklı saat dilimindeki (yedi saat kadar farklı) üç farklı üniversitede gerçekleştirilmiştir[12]: University of Eduardo-Mondlane/Mozambik, University of the Witwatersrand-Güney Afrika ve University of Virginia-ABD.
    2001 son baharın da, 11 derslik Afrika Çevrebilim Semineri verilmiştir. Kursu (Virginia’daki fakülteden) 10 akademisyen vermiştir. Virginia üniversitesinden 120 öğrenci, Güney Afrika’dan ise 40 öğrenci katılmıştır. Teknik zorluklara katlanarak, katılımcılar öğrencilerin sorularını ve eğitmenin tepkesini görmeye ve duymaya çalışmışlardır. Bu kurs bir krediliktir ve derste bulunmasına göre geç-kal biçiminde değerlendirme yapılmıştır. 2002 ilk baharın da, Küresel Değişikliklere Çevrebilimsel Bakış Açıları dersine, 10 öğrenci Virginia’dan ve 18 öğrenci Witwatersrand üniversitesinden katılmıştır. Bu kurs daha az resmiyet içerisinde geçmiş ve öğrenciler akıllarına bir şey takıldığında dersi bölerek, gerçek zamanlı ve etkileşimli uzaktan öğrenmenin doğasına uygun olarak, sorularını sormuşlardır.
    Bu proje yardımıyla, hem Amerika hem de Güney Afrika öğrencileri aynı zamanda ve aynı derslikte (yani gerçek zamanlı, etkileşimli, lisans düzeyi kurs ortamında) öğretilebileceği düşünülmektedir. 768 Kbps gereksinim duyulmasına rağmen, 256 Kbps bağlantı hızı kullanılmış ve kabul edilebilir olarak görülmüştür[12]. Bu proje kapsamında kurulan Virginia-Güney Afrika Birliğine, 2002 Mayısın da Vice Chancellors ve Provosts üniversiteleri de katılmıştır.
    Oluşturulan bu sistemde, konuşmacılar,

    • eğitim gereçlerini kullanmak için hazırlık yapmalıdır,

    • sunumlarında destek ortamlarının (media) seçiminde dikkatli olmalıdırlar,

    • konumlarını ve duruşlarını doğru ayarlamalıdırlar ve

    • uzaktaki dinleyicilerin katılımlarının ve algılamalarının daha zorlu olduğunu kabul etmelidirler.

    Uzaktan eğitimin yönetimsel ve mantıksal yönünde aşağıdakiler dikkate alınması gerekmiştir:

    • Virginia da 14 haftalık yarıyıl, Afrika'dakilerde ise 5-6 haftalık yarıyıl kullanılmaktadır.

    • Yedi saatlik zaman farkından dolayı, Virginia da ders saat sabah 9:00’da başladığında Afrika'daki üniversitelerde yerel saatle öğleden sonra saat 5:00 de gözlemlenebilmektedir.



    4.3. Herkesin Kendine ait Bilgisayarının olduğu Derslik Temelinde oluşturulan Uzaktan Eğitim Sistemi: B – sistemi


    İletişim için Interneti kullanan ve 40 kullanıcı/öğrenciye hizmet verebilen uzaktan eğitim sistemi geliştirilmiştir[13]. Bu sistemde öğretmen ile öğrenciler ayrı ortamları paylaşmaktadırlar. Öğrenciler kendilerine ayrılan sınıf içersindeki bilgisayarları kullanarak dersi dinlemektedirler. Öğretmen kendine ait olan ders notlarını bilgisayar ile aktarabilir yada bilgisayar üzerindeki karatahta sistemini kullanarak konuyu anlatabilir.
    Sistemde, öğretmen dersi İnternet üzerinden ve uzaktan vermektedir. Öğretmenin bilgisayarında, uzaktan kamera denetleyicisi vardır ve sınıfın durumu gösterilmektedir. Öğrenci tarafındaki(sınıf içersindeki) bilgisayar ekranlarında, öğretmenin belden yukarısı görülmektedir. Sistem, görüntü ve ses iletişimini desteklemektedir. Soru&Cevap oturumları süresince, öğretmen ve bir öğrenci görüntü ve ses donanımları yardımıyla birbirleriyle iletişim kurabilmektedirler. Öğrenci bilgisayarları (öğretmen tarafından sunulan ve denetlenen) eğitim materyallerini de gösterir.
    Internet üzerinden görüntü/ses çoklu ortam donanımlarıyla donatılmış kişisel bilgisayarları kullanan uzaktan eğitim sistemi üç gerçek sınıf ortamında 1997 akademik yılında uygulanmış, geliştirilmiş ve değerlendirilmiştir: yaklaşık 900 km uzaklıktaki Kagoshima Üniversitesi, Bilgi Mühendisliği Bölümündeki 12 öğrencinin katıldığı “İnsan Ara yüz Mühendisliği” kursu, 150 m mesafe uzaklıktaki binada 32 tane ikinci sınıf öğrencisinin katıldığı “Uygulamalı Matematik – II” dersinde Laplace dönüşümü anlatılmış ve bir önceki dersin tekrarı yapılmıştır ve son olarak aynı oda içerisinde birinci ve ikinci sınıfta yer alan “Yüksek Frekans Mühendisliği” dersi sırasıyla 5 ve 3 öğrenciyle ayrı ayrı yapılmıştır.
    Öğrenciler kara tahta üzerindeki (öğrenci bilgisayar ekranı üzerindeki alanda) materyalleri okurken aynı zamanda öğretmeni de dinlemektedirler. Öğretmenin sınıfa olan hakimiyetini arttırmak için, ilk başlarda denetimi öğretmene bırakılan derslik içerisindeki öğrencileri gösteren kameranın, özişler olarak yapılmasının ve öğrencilerin rasgele olarak öğretmenin bilgisayarında gösterilmesinin daha uygun olacağı görülmüştür. Öğrencilerden dersi anlatmak için kullanılan kartların renkli olması isteği gelmiştir. Yüksek Frekans Mühendisliği dersinde öğretmen ve öğrenci aynı ortamı paylaştığı uzaktan öğretme sistemi kullanılmıştır. Seste ve imleç hareketlerinde meydan gelen 1 sn kadarlık gecikmenin çok da rahatsız edici olmadığı görülmüştür.
    Öğrencilerle yapılan anket sonuçlarına bakıldığında,

    • kurulan sistem ile geleneksel sistemde olduğu gibi öğretmenle aynı ortamı paylaşıyor hissi uyandığı görülmüştür,

    • karatahta sisteminin ders içeriklerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olduğuna inandıklarını belirtmişlerdir ve geleneksel karatahtadan daha iyi sonuçların alınmasını sağladığı görülmüştür,

    • genel kanı, gecikmeden dolayı öğrencilerin fazla sıkılmadığı yönündedir,

    • görüntü kanalı için saniyede 2~3 karelik akış tatmin edici bulunmuştur.

    Öğrencilere size bir kez daha şans verilse bu tür uzaktan öğretim sistemli kurs/ders almak ister misiniz denildiğinde, genelde pozitif yaklaşmışlardır. Ancak toplam aldıkları ders saatinin sadece %40’ı olan 6 ders saatini uzaktan öğretim sistemiyle almak istemişlerdir.
    Uzaktan eğitim sistemine katılan öğretmenler kendi bulundukları ortamdan uzaktaki bir sınıfın havasını yakalayabilmek için ilave kamera sistemine gereksinim duyduklarını belirtmişlerdir. Sabit kameralı sistem ile sınıfın belli bir bölümünün görüntüsü öğretmene yansımakta ve dolayısıyla sınıfın geneli hakkında bir bilgi elde edilememektedir. Öğretmen denetimindeki bir uzaktan kumandalı kamera sistemi ile öğretmen sınıfın her noktasını görebilmekte ve sınıfın atmosferi hakkında tam bilgiye sahip olmaktadır.
    Üç farklı uygulamada sadece iki soru çıkmıştır. Zaten Japon öğrenciler geleneksel dersliklerde de çok az soru sorduklarından ve çoğu öğrenci dersten sonra soru sorduklarından, uzaktan eğitim sisteminin verimini arttırmak için sisteme ilave işlevler eklenerek soru sorma sıklığının arttırılmak zorunda olduğu görülmüştür.

    5. Sonuç


    Yapmış olduğumuz bu çalışmada, farklı uzaktan eğitim sistemleri değerlendirildi. İlk iki sistemde (A1 ve A2) öğrenciler, etkileşimliliğin en basit yönü olan soru sorma dışında herhangi bir etkinlikte bulunmamaktadırlar, daha doğrusu sistem buna imkan verememektedir. Öğrenci ders sırasında, anlatılmakta olan konuyla ilgili ek bilgiye gereksinim duyduğunda, sistem soru sorma dışında ek bir hizmet verememektedir. Öğrencinin derse katılımını sağlamanın etkin bir yolu soru sormayı arttırmaktır. Sistemin soru sormayla ilgili işlevinin iyileştirilmesi üzerinde çalışılmakta, böylece öğrenciler daha fazla soru sormaya özendirilmektedir. Kursa katılımın yüksek olması durumunda, öğrencilerden gelecek benzer olsa da olmasa da soru sayısı artacak ve öğretmen ders için kendisine ayrılmış sürenin büyük bir bölümünü ya soruları cevaplamak için harcayacak ya da bazı sorular cevapsız kalacaktır. Ancak bu alanda yapılan çalışmalar öğrencilerin çok fazla soru sormadıkları gözlemlenmiştir, buradan öğrencilerin derse katılımlarının çok iyi olmadıkları ve sistemin soru sormayla ilgili biriminin yetersiz olduğu söylenebilir. Öğretmenin, ders için materyal (ders notu, grafikler, şemalar, sunumlar vb) hazırlamasında harcadığı çabayı en aza indirmek için bilgisayar ortamında çalışması daha uygun olacaktır. Bu çalışmaları yapan kişiler “gelecekteki bir çok uzaktan eğitim sisteminin bilgisayar temelli olacağı”nı düşünmektedirler[3].
    Bilgisayar ve Internet olanaklarının etkin olarak kullanıldığı sistemde (B sistemi), etkileşimlilik üst düzeydedir. Öğrencilere ders anlatımı sırasında soru sorma dışında daha ön plana çıkan ek işlevler sağlanmıştır. Önceki iki sistemde en önemli etkileşimlilik aracı ve diğer taraftan ayak bağı olan soru sorma işlevi, buradaki B-sisteminde öğretmen için işleri kolaylaştırma ve öğrenciler içinse daha hızlı cevap alabilme olanağı sağlanmıştır. Katılımcı sayısının yüksek olduğu ve geçmişte birkaç kez verilen kurslarda soruların bir çoğu aynı ya da benzerdir. Bu ise zamanın verimli kullanılamaması ve öğrencilerin aldıkları cevaplardan tatmin olamamaları sorununu ortaya çıkartmaktadır. Bunun önüne geçmek için öğrenci soruyu sorduğunda, bir program yardımıyla soru&cevap veri tabanında sorgulama yapılıp, aynı soru varsa cevabı yoksa benzer soru ve karşılık gelen cevap seçenekleri sunulur. Eğer öğrenci aldığı cevap/cevaplardan memnun kalmazsa öğretmene yönlendirilir. Bu şekilde hem öğretmenin yükü azalır hem de öğrenci sorusuna anında cevabını alır ve diğer arkadaşlarını da rahatsız etmemiş olur.
    Geleneksel sistemden gelen bazı öğreticilere uzaktan eğitim sistemi için gerekli olan çevrim içi materyal hazırlamak zor gelmiş ve bu işi kendilerine ilave yük olarak görmüşlerdir[14]. Uzaktan eğitim sisteminin, “her şeyin kolay olduğu” bir öğretme ortamı, “her şeyi olanaklı kılan” yardımcı araçlar ve “herkesin farklı” olduğundan yola çıkarak kişiselleştirme hizmeti sağlanmasının hayati bir önemi vardır ve bu konuda çalışmalar yürütülmektedir[14].
    Yüksek eğitimde, uzaktan eğitimin esas kısıtlamaları, insan ve örgütsel etkenler yüzündendir. Çalışmalar ne yönde ve hangi aşamaya gelirse gelsin, eğer yüksek eğitim bir arabaya benzetilirse (başarımı motoruna bağlıdır), uzaktan öğretmenin sadece arabanın tekerleğine eklenen bir dişli olduğu unutulmamalıdır[3].

    6. Kaynaklar


    [1]. Danish Ministry of Education, “Technology-supported learning (Distance learning)” 1992 Ministry of Education Publishing Office, Copenhagen, Denmark, Rep. 1253, ISBN 87-603-0415-4.

    [2]. Harris D.A, "Online Distance Education in the United States", Communications Magazine, IEEE, Vol 37, Mar 1999, Pages:87-91

    [3]. Brofferio S.C., "A University Distance Lesson System: Experiments, Services, and Future Developments", IEEE Transactıons on Educatıon, Vol. 41, No. 1, February 1998, Pages:17-24

    [4]. Guorui Jiang, Junqiang Lan, Xinhua Zhuang, "Distance learning technologies and an interactive multimedia educational system",Advanced Learning Technologies, 2001. Proceedings. IEEE International Conference on, 6-8 Aug. 2001, Pages:405 - 408

    [5]. Chu K.C., "The development of a Web-based teaching system for engineering education", Engineering Science and Education Journal , Volume: 8 , Issue: 3 , June 1999, Pages:115 - 118

    [6]. Khalifa M., Lam, R., "Web-based learning: effects on learning process and outcome", Education, IEEE Transactions on, Volume: 45 , Issue: 4 , Nov. 2002, Pages:350 - 356

    [7]. http://www.gnome.org.tr/cgi-bin/Dict?Form=Dict2&Database=*&Query=hypertext

    [8]. http://www.bloomington.in.us/hoosiernet/CALL/telecommunity_94/glossary.html

    [9]. Chengyuan Peng and Petri Vuorimaa, "Interactive Digital Teletext Service", Proceedings of

    the 6th world Multiconference on Systemics, Cybernetics and Informatics, July 14-18, 2002, Orlando, Florida, USA, Vol. X, Pages: 181-186.

    [10]. Chengyuan Peng and Petri Vuorimaa, "Development of Java User Interface for Digital Television", Proceedings of the 8th WSCG International Conference on Computer Graphics, Visualization and Interactive Digital Media, February 2000, Czech Republic, Pages: 120-125

    [11]. Chengyuan Peng, "Digital Television Applications", Doktora Tezi, Telecommunications Software and Multimedia Laboratory Department of Computer Science and Engineering Helsinki University of Technology P.O. Box 5400, FIN-02015 HUT, Finland, 2002

    [12]. M. Stephen, S. Thomas, S. Robert, S. Herman,A.Harold, M.Bane, V. Francisco, B. Rui, "International Real Time Distance Science Education between the United States and Southern Africa", 2002, Long Papers-32

    [13]. Yoshino T., Munemori, J., Yuizono, T., Nagasawa, Y., Ito, S., Yunokuchi, K., "Development and application of a distance learning support system using personal computers via the Internet", Parallel Processing, 1999. Proceedings. 1999 International Conference on , 21-24 Sept. 1999 Pages:395 - 402



    [14]. Ruimin Shen, Peng Han ve Fan Yang, "An open learning model for the distance learning architecture", Database and Expert Systems Applications, 2002. Proceedings. 13th International Workshop on , 2-6 Sept. 2002, Pages:381 - 385






        Ana sayfa


    Uzaktan eğİTİm sistemine genel bir bakiş

    Indir 55.57 Kb.