bilgiz.org

TüRKÇe ders notlari




Tarih11.07.2017
Büyüklüğü117.14 Kb.

Indir 117.14 Kb.

TÜRKÇE DERS NOTLARI

1.KİTAP


1.DERS:
-Önce vokallerin telaffuzu verilir.(a,ı,o,u);(e,i,ö,ü)

Alfabedeki her harften üçer kelime verildikten sonra her harfe yeni kelime yazma ödevi verilir.

-Diyalog:

-Merhaba!

-Merhaba!

-Nasılsınız?

-Teşekkür ederim.İyiyim.Siz nasılsınız?

-Teşekkür ederim.Ben de iyiyim.

-Benim adım Okan.Sizin adınız ne?

-Benim adım Kate.

-Memnun oldum.

-Ben de memnun oldum.

-Nereye gidiyorsunuz?

-Eve gidiyorum.

-İyi günler!

-İyi günler!


- Bu ne? Şu ne? O ne? Yeni kelimeler verilebilir.

Bu kim? ------- O kim?


-ÇOĞUL EKİ: (-lar,ler)

masa-lar kapı-lar sandalye-ler kalem-ler kitap-lar çiçek-ler

çocuk-lar ekmek-ler uçak-lar bardak-lar şişe-ler renk-ler

bayrak-lar çanta-lar radyo-lar koltuk-lar gazete-ler yumurta-lar

bilgisayar-lar araba-lar otobüs-ler lamba-lar halı-lar tabak-lar

tencere-ler tava-lar vazo-lar defter-ler ayakkabı-lar cetvel-ler

zımba-lar delgeç-ler pencere-ler cam-lar gözlük-ler çerçeve-ler

yastık-lar yorgan-lar battaniye-ler çarşaf-lar yatak-lar ev-ler

odal-lar duvar-lar kadın-lar erkek-ler insan-lar baba-lar

anne-ler çocuk-lar okul-lar sınıf-lar öğretmen-ler öğrenci-ler

bebek-ler banka-lar gömlek-ler kazak-lar ödev-ler pantolon-lar

çorap-lar etek-ler şapka-lar


-NEREDE? (Sadece –da,de verilecek)

Defter nerede?----Defter masada. Resim nerede?----Resim duvarda.

Çocuk nerede?----Çocuk bahçede. Öğretmen nerede?----Öğretmen okulda.

Defter nerede?----Defter çantada. Televizyon nerede?----Televizyon odada.

Vazo nerede?----Vazo masada. Halı nerede?----Halı yerde.

Çiçek nerede?----Çiçek balkonda. Para nerede?----Para cüzdanda.

Duş nerede?----Duş banyoda. Çakmak nerede?----Çakmak bende.

Sigara nerede?----Sigara evde. Kültablası nerede?----Kültablası masada.

-NERELİSİN(İZ)? (İki milletin çekimi verilecek.)
Türk Fransız

Ben Türküm Fransızım

Sen Türksün Fransızsın

O Türk Fransız

Biz Türküz Fransızız

Siz Türksünüz Fransızsınız

Onlar Türkler Fransızlar
-NEREDEN GELİYORSUN(UZ)? (-dan,den,tan,ten)
Nereden geliyorsunuz?----Bakırköy’den geliyorum. Lokantadan geliyorum.

Sarıyer’den geliyorum. Ataköy’den geliyorum. Evden geliyorum.

Kadıköy’den geliyorum. Otelden geliyorum. Bürodan geliyorum.

Odadan geliyorum. Okuldan geliyorum. Sinemadan geliyorum

Bahçeden geliyorum. Ortaköy’den geliyorum. Diskodan geliyorum.

Bardan geliyorum. Kütüphaneden geliyorum. Komşudan geliyorum.

Pazardan geliyorum. Hastaneden geliyorum. Pastaneden geliyorum.

-tan,ten


Parktan geliyorum. Bebek’ten geliyorum. Beşiktaş’tan geliyorum.

Efes’ten geliyorum. Kurstan geliyorum. Sınıftan geliyorum.

Mutfak’tan geliyorum. Ofisten geliyorum. Fatih’ten geliyorum.

Klüpten geliyorum. Arkadaştan geliyorum.

2.DERS:
Diyalogla başlıyoruz fakat detay gramere girmiyoruz.
-NEREDE OTURUYORSUN(UZ)? (-da,de,ta,te) 3 anlamı da veriliyor.
1.Anlam:Fiil olarak şu anda yapılan iş soruluyor.Sandalyede oturuyorum.Koltukta oturuyorum.

Yerde oturuyorum. Balkonda oturuyorum. Odada oturuyorum.

2.Anlam:Yaşadığımız semt soruluyor.

Bakırköy’de oturuyorum. Ataköy’de oturuyorum. İstanbul’da oturuyorum.

Ankara’da oturuyorum. Antalya’da oturuyorum. Yeşilköy’de oturuyorum

Kadıköy’de oturuyorum. İzmir’de oturuyorum. Moskova’da oturuyorum.

Şirinevler’de oturuyorum. Konya’da oturuyorum. Eskişehir’de oturuyorum.

Lion’da oturuyorum.


Gaziantep’te oturuyorum. Yozgat’ta oturuyorum.

Kahramanmaraş’ta oturuyorum. Venedik’te oturuyorum. Beşiktaş’ta oturuyorum.

Bebek’te oturuyorum.

3.Anlam:

Apartmanda oturuyorum. Bungaloda oturuyorum. Villada oturuyorum.

Köşkte oturuyorum. Karavanda oturuyorum.


Bu Burada Burası

Şu Şurada Şurası

O Orada Orası
Nesne Nesne+yer Yer
-VAR/YOK

(Burada –da,de li cümleler veriliyor.)

Not:Bu konudan sonraki konu, aynı gün verilmemeli.
Masada ne var?---Masada tabak var. Masada çiçek var. Masada yemek var.

Masada kaşık var. Masada çatal var. Masada bıçak var.


Odada ne var?----Odada televizyon var. Odada radyo var. Odada bilgisayar var.

Odada koltuk var. Odada halı var. Odada masa var.


Orada ne var?----Orada tencere var. Orada tava var. Orada fırın var.

Şurada ne var?----Şurada bardak var. Şurada dolap var.

Burada ne var?----Burada kalem var. Burada masa var. Burada kağıt var.

3.DERS:
-EVET/HAYIR


Not:Kitaptaki diyaloglarda,gramere girilmeyecek.
-NEREYE GİDİYORSUN(UZ)?
Not: Eminönü,Beylikdüzü,Tepeüstü,Beyoğlu semtlerini verme.
Eve gidiyorum. Okula gidiyorum. Otele gidiyorum. Sınıfa gidiyorum.

Ofise gidiyorum. Bakırköy’e gidiyorum. Taksim’e gidiyorum. Beşiktaş’a gidiyorum.

Yeşilköy’e gidiyorum.Aksaray’a gidiyorum. Kadıköy’e gidiyorum.Ortaköy’e gidiyorum.

Kursa gidiyorum. Arkadaşa gidiyorum. Gökhan’a gidiyorum. Okan’a gidiyorum.

Ataköy’e gidiyorum. Beykoz’a gidiyorum. Üsküdar’a gidiyorum. İşe gidiyorum.

Nice’e gidiyorum.

-ya,ye

Ankara’ya gidiyorum. Antalya’ya gidiyorum. Diskoya gidiyorum.



Büroya gidiyorum. Kütüphaneye gidiyorum. Rusya’ya gidiyorum.

Büyükçekmece’ye gidiyorum.Moskova’ya gidiyorum. Bordo’ya gidiyorum.

-NEREDE?

-NEREDEN?

-NEREYE? (Hepsi aynı anda verilir ve tekrar edilir.Şarkısı söylenebilir.)

-NE İŞ YAPIYORSUN(UZ)?


Not: Özne ben olacak şekilde 10 meslek ismi verilir.
Ben öğretmenim. Ben doktorum. Ben mühendisim. Ben avukatım.

Ben hemşireyim. Ben manavım. Ben terziyim. Ben marangozum.

Ben sanatçıyım. Ben mimarım. Ben pilotum. Ben bakkalım.

Ben aktörüm. Ben müzisyenim. Ben bankacıyım. Ben muhasebeciyim.

Ben dişçiyim.

-NE YAPIYORSUN(UZ)?


Not: Özne ben olacak ve 10 fiil verilir.
Ben çalışıyorum. Ben okuyorum. Ben yazıyorum. Ben yürüyorum.

Ben koşuyorum. Ben yatıyorum. Ben seyrediyorum. Ben dinliyorum.

Ben konuşuyorum. Ben oynuyorum. Ben kokluyorum. Ben düşünüyorum.

Ben bakıyorum. Ben içiyorum. Ben yiyorum. Ben vuruyorum.

Ben alıyorum. Ben veriyorum. Ben gülüyorum.

4.DERS:


-ŞİMDİKİ ZAMAN a,ı: -ıyor e,i: -iyor o,u: -uyor ö,ü: -üyor
Not: Sadece git-mek ve et-mek fiillerindeki “t” harfi “d” olarak değişiyor.

Sonu “a” ve “e” ile biten fiillerin sonundaki vokal siliniyor ve önceki vokale bakılıp gereken şimdiki zaman eki kullanılıyor.

çalış-mak gel-mek iç-mek gör-mek koş-mak

Ben çalışıyorum geliyorum içiyorum görüyorum koşuyorum

Sen çalışıyorsun geliyorsun içiyorsun görüyorsun koşuyorsun

O çalışıyor geliyor içiyor görüyor koşuyor

Biz çalışıyoruz geliyoruz içiyoruz görüyoruz koşuyoruz

Siz çalışıyorsunuz geliyorsunuz içiyorsunuz görüyorsunuz koşuyorsunuz

Onlar çalışıyorlar geliyorlar içiyorlar görüyorlar koşuyorlar

yat-mak bak-mak konuş-mak yaz-mak kork-mak dön-mek öp-mek

yatıyorum bakıyorum konuşuyorum yazıyorum korkuyorum dönüyorum öpüyorum

yatıyorsun bakıyorsun konuşuyorsun yazıyorsun korkuyorsun dönüyorsun öpüyorsun

yatıyor bakıyor konuşuyor yazıyor korkuyor dönüyor öpüyor

yatıyoruz bakıyoruz konuşuyoruz yazıyoruz korkuyoruz dönüyoruz öpüyoruz

yatıyorsunuz bakıyorsunuz konuşuyorsunuz yazıyorsunuz korkuyorsunuz dönüyorsunuz öpüyorsunuz

yatıyorlar bakıyorlar konuşuyorlar yazıyorlar korkuyorlar dönüyorlar öpüyorlar

park et-mek git-mek kokla-mak anla-mak oku-mak oyna-mak ye-mek

park ediyorum gidiyorum kokluyorum anlıyorum okuyorum oynuyorum yiyorum

park ediyorsun gidiyorsun kokluyorsun anlıyorsun okuyorsun oynuyorsun yiyorsun

park ediyor gidiyor kokluyor anlıyor okuyor oynuyor yiyor

park ediyoruz gidiyoruz kokluyoruz anlıyoruz okuyoruz oynuyoruz yiyoruz

parkediyorsunuzgidiyorsunuzkokluyorsunuzanlıyorsunuz okuyorsunuz oynuyorsunuz yiyorsunuz

park ediyorlar gidiyorlar kokluyorlar anlıyorlar okuyorlar oynuyorlar yiyorlar
söyle-mek yürü-mek ağla-mak ara-mak başla-mak uyu-mak boya-mak

söylüyorum yürüyorum ağlıyorum arıyorum başlıyorum uyuyorum boyuyorum

söylüyorsun yürüyorsun ağlıyorsun arıyorsun başlıyorsun uyuyorsun boyuyorsun

söylüyor yürüyor ağlıyor arıyor başlıyor uyuyor boyuyor

söylüyoruz yürüyoruz ağlıyoruz arıyoruz başlıyoruz uyuyoruz boyuyoruz

söylüyorsunuz yürüyorsunuz ağlıyorsunuz arıyorsunuz başlıyorsunuz uyuyorsunuz boyuyorsunuz

söylüyorlar yürüyorlar ağlıyorlar arıyorlar başlıyorlar uyuyorlar boyuyorlar
(?) Soru:
Ben

Sen


O

Biz


Siz

Onlar
(-) Olumsuz:

a,ı : mıyor

e,i : miyor

o,u : muyor

ö,ü : müyor


Ben

Sen


O

Biz


Siz

Onlar
-SORU KELİMELERİ:


NE?

NEYLE?


NİYE,NEDEN,NİÇİN?

NASIL?


NEREDE?

NEREDEN?


NEREYE?

KİM?


KİMİNLE?

HANGİ ?
Ne giyiyorsun? Ne içiyorsun? Ne okuyorsun? Ne alıyorlar?

Neyle gidiyorsun? Neyle geldin?

Niye ağlıyorsun? Niçin gülüyorsun? Niye koşuyorsunuz? Niye konuşuyorsun?

Nasıl gidiyorsun? Nasıl koşuyor? Nasıl yüzüyorsun? Nasıl oynuyorlar?

Mustafa nerede? Mehmet nerede? Tuz nerede? Çanta nerede?

Nereden geliyorsunuz?

Nereye gidiyorlar? Nereye bakıyorsun? Nereye koşuyor?

O kim? Bu kim? Kim geliyor? Kim ağlıyor? Kim gülüyor? Kim konuşuyor?

Kiminle gidiyor? Kiminle geliyorsun? Kiminle konuşuyorsun? Kiminle yüzüyor?

Hangi çocuk ağlıyor? Hangi kazak güzel? Hangi kalem siyah? Hangi kuş ötüyor?
-MI,Mİ SORU EKİNİN CÜMLENİN FARKLI YERLERİNDE KULLANILIŞI:
(Sen) yarın okula gidiyor musun? (Asıl olan)

(Sen) yarın okula mı gidiyorsun?

(Sen) yarın mı okula gidiyorsun?

(Sen) mi yarın okula gidiyorsun?

-İSTEK KİPİ:
a,ı,o,u : Ben –ayım e,i,ö,ü : Ben -eyim

Biz –alım Biz –elim


Not: Git-mek ve et-mek fiillerindeki “t” harfi “d” olur.

De-mek ve ye-mek filleri istinadır ve değişirler.


(+) Olumlu cümle:
Gel-mek gör-mek koş-mak iç-mek ye-mek

Ben geleyim göreyim koşayım içeyim yiyeyim


Biz gelelim görelim koşalım içelim yiyelim

git-mek kokla-mak anla-mak oku-mak iste-mek bekle-mek

Ben gideyim koklayayım anlayayım okuyayım isteyeyim bekleyeyim
Biz gidelim koklayalım anlayalım okuyalım isteyelim bekleyelim

De-mek et-mek

Diyeyim edeyim

Diyelim edelim


(-) Olumsuz cümle:
Ben gitmeyeyim koklamayayım okumayayım istemeyeyim
Biz gitmeyelim koklamayalım okumayalım istemeyelim

Ben demeyeyim etmeyeyim koşmayayım almayayım


Biz demeyelim etmeyelim koşmayalım almayalım

EMİR KİPİ:


Not: Sen,o,siz,onlar özneleri kullanılır. Sen ve siz öznesinde direkt emir, O ve onlar öznesinde ise endirekt emir var.
Müdür,öğretmen ,öğrenci örneği
(+) Olumlu cümle:

Gel-mek git-mek koş-mak bak-mak iç-mek ye-mek

Sen gel git koş bak iç ye

O gelsin gitsin koşsun baksın içsin yesin( indirek)

Siz gelin gi(d)in koşun bakın için yeyin

Onlar gelsinler gitsinler koşsunlar baksınlar içsinler yesinler(indirek)


Oku-mak öğren-mek söyle-mek konuş-mak anlat-mak dön-mek

Sen oku öğren söyle konuş anlat dön

O okusun öğrensin söylesin konuşsun anlatsın dönsün

Siz okuyun öğrenin söyleyin konuşun anlatın dönün

Onlar okusunlar öğrensinler söylesinler konuşsunlar anlatsınlar dönsünler

(-) Olumsuz cümle:


Sen gelme gitme koşma bakma içme yeme

O gelmesin gitmesin koşmasın bakmasın içmesin yemesin

Siz gelmeyin gitmeyin koşmayın bakmayın içmeyin yemeyin

Onlar gelmesinler gitmesinler koşmasınlar bakmasınlar içmesinler yemesinler


Sen okuma öğrenme söyleme konuşma anlatma dönme

O okumasın öğrenmesin söylemesin konuşmasın anlatmasın dönmesin

Siz okumayın öğrenmeyin söylemeyin konuşmayın anlatmayın dönmeyin

Onlar okumasınlar öğrenmesinler söylemesinler konuşmasınlar anlatmasınlar dönmesinler

-İSTEK KİPİ SORULARI: ( Cevabı emir kipi oluyor.)
Biz gidelim mi?


  1. Evet gidelim.(Biz) b) Evet gidin.( Siz)

Hayır gitmeyelim. Hayır gitmeyin.

Not: a ‘da grup içinde beraberce karar alınıyor. b’de ise bir kişi gruptan ayrı ve grubun gidip gitmeyeceği o kişinin sözüne bağlı.

O gelsin cümlesi İngilizcedeki en yakın karşılığı should kalıbıdır fakat emir içeriyor.
Biz yiyelim mi? O konuşsun mu? Onlar gelsinler mi?

a- Evet ,yiyelim. - Evet, konuşsun. - Evet,gelsinler.

- Hayır, yemeyelim. - Hayır,konuşmasın. - Hayır, gelmesinler.

b-Evet,yiyin.

- Hayır,yemeyin.
Biz içelim mi? O okusun mu? Onlar beklesinler mi?

a-Evet, içelim. -Evet, okusun. -Evet, beklesinler.

-Hayır, içmeyelim. -Hayır,okumasın. -Hayır, beklemesinler.

b-Evet,için.

-Hayır,içmeyin.
-Dİ ‘ Lİ GEÇMİŞ ZAMAN:
a,ı : -dı e,i : -di o,u : -du ö,ü : -dü
f,s,t,k,ç,ş,h,p : harflerinden biriyle biten fiillerde
a,ı : -tı e,i : -ti o,u : -tu ö,ü : -tü
Not: +,? , - sırasına uyarak cümlelerin verilmesi daha avantajlı
( - ) Negatif cümlede fiilin eki –medi, madı olarak verilecek.
Sorular:

Soru Kelimeleri:


Ne

Nasıl


Niçin

Nereye


-MI, Mİ SORU EKİNİN CÜMLENİN FARKLI YERLERİNDE KULLANILIŞI:
Bu yemeği sen yedin mi?

Bu yemeği sen mi yedin?

Bu yemeği mi sen yedin?

2.KİTAP:
İ-MEK FİİLİ:


( + ) --------değişime uğramayan : öğretmenim, doktorum

---------vokalle biten kelimeler:

Evdeyim, mutluyum, yorgunum,
( ? ) Ben ve biz sınırlı örnek verilsin.

Sen yorgunsun. Nereli? Nasıl?

Ben yorgun muyum? Ürdünlüyüm. Nasılım?

Nasılsın?

( - ) -değil
Ben değilim.

Sen değilsin.

O değil.

Biz değiliz.

Siz değilsiniz.

Onlar değiller.


-SAATLER:
Not: Sadece dijital saat verilecek.
a)SAAT KAÇTA?

b)KAÇ SAATTE?


-İYELİK
Not: a ve b maddelerinden sonraki maddeler diğer ders verilmesi daha iyi olur.
a) Sessiz harfle biten kelimeler:

ad,yol,göz,gül


Benim adım yolum gözüm gülüm

Senin adın yolun gözün gülün

Onun adı yolu gözü gülü

Bizim adımız yolumuz gözümüz gülümüz

Sizin adınız yolunuz gözünüz gülünüz

Onların adları yolları gözleri gülleri

b) Vokalle biten kelimeler:

elma,anne,uyku,ütü


Benim elmam annem uykum ütüm

Senin elman annen uykun ütün

Onun elması annesi uykusu ütüsü ( 3.tekil şahıs: sı,si,su,sü)

Bizim elmamız annemiz uykumuz ütümüz

Sizin elmanız anneniz uykunuz ütünüz

Onların elmaları anneleri uykuları ütüleri


c) p,ç,t,k ile biten kelimeler (b,c,d,ğ )
Not: İstisnalar var onlara girme.ağaç,kitap,mutfak,gömlek,
Benim evim çantam defterim saatim

Senin


Onun

Bizim


Sizin

Onların
p-b t-d ç-c k-ğ

çorap dert ilaç çocuk

kalp kağıt güç kazak

kitap yurt sarnıç tabak

dolap ağaç yemek

şarap çiçek

kalp bardak

kaşık

renk
d) akıl, beyin,alın,renk,kalp,yurt


Benim aklım beynim alnım rengim kalbim yurdum

Senin


Onun

Bizim


Sizin

Onların
( ? ) Soru:


Benim elmam mı? annem mi? uykum mu? ütüm mü?

Senin


Onun

Bizim


Sizin

Onların

Benim evim mi? çantam mı? defterim mi? saatim mi?

Senin


Onun

Bizim


Sizin

Onların


( -) Negatif:

Kitabım değil

-İSİM TAMLAMALARI:

a)Belirtili İsim Tamlaması:


Not: O ve Onlar Genitif’in özü.

Onun babası Onun annesi Onun kitabı


- Vokal varsa:
Tamlayan Tamlanan

Ayşe’nin arabası


a,ı : -nın a,ı :-sı

e,i : -nin e,i : -si

o,u :-nun o,u :-su

ö,ü :-nün ö,ü :-sü


Bankanın kapısı

Teyzenin küpesi

Masanın örtüsü

Ütünün kablosu


-Vokal yoksa:


Tamlayan Tamlanan

Turgut’un kalemi


a,ı :-ın a,ı :-ı

e,i :-in e,i :-i

o,u :-un o,u :-u

ö,ü :-ün ö,ü :-ü


Okulun kapısı

Ahmet’in babası


-BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI : ( Indefinity Posessive)
Çocuk ayakkabısı ( Hangi çocuğun bilmiyoruz)

Okul müdürü


Örnekleri verdikten sonra


İzmir uçağı ( Uçak sürekli İzmir’e gitmiyor)

İstanbul Üniversitesi ( İstanbul’da birden fazla üniversite var)

Boğaz köprüsü ( İyelikle karışabilir)

-İYELİK ÖRNEKLER:

1-Benim evim 2-Benim evim güzel

Senin evin

Onun evi
3-Benim babam gidiyor. 4-Benim evime gel.

Onun okulu bitiyor. Senin evine uğrayayım.

Bizim oğlumuz geliyor. Not: Onun ve Onların a girme ****
-İSİM TAMLAMARI ÖRNEKLER:
1-Ayşe’nin evi. 2- Kerem’in evi güzel

Murat’ın okulu. Okulun kapısı kırık


3-Murat’ın kedisi geliyor.

Ayşe’nin köpeği koşuyor.

Ali’nin kızı ağlıyor.

-DURUM EKLERİ:
1-Lokatif: ( da,de,ta,te)
-da otur-mak Basit cümleler verilecek.Posessive ve genitif’e girilmeyecek.

-da kal-mak

-da oyna-mak Bahçede oturuyor.

-da bekle-mek Otelde kaldık.

-da ol-mak Plajda yürüyorum.

-da var


-da yok

2-Datif: (a,e,ya,ye) Not: Genitif posessive e girme.İngilizce’deki frasel verb olan cümlelerde Türkçe’de datif oluyor.


-a bak-mak

-a gül-mek

-a yaz-mak

-a kız-mak

-a var-mak

-a sor-mak

-a git-mek

-a gel-mek

-a dön-mek
3-Ablatif: (dan,den,tan,ten) Not: Basit cümleler kurulacak.
-dan kork-mak

-dan hoşlan-mak

-dan bık-mak

-dan nefret et-mek

-dan geç-mek

-dan bahset-mek

-dan gel-mek
4- İle ( la,le)

Not: Genitif posessive kullanma.-yla,-yle kullanma.


ile gel-mek

ile konuş-mak

ile yaz-mak

ile yap-mak


5-Akuzatif: ( ı,i,u,ü,yı,yi,yu,yü)

Not: Basit cümleler kurulacak.Sokakta konuşurken bu eklere dikkat etmesinler,ama eve gelince hataları gidersinler.


-ı bil-mek

-ı sev-mek

-ı bekle-mek

-ı ara-mak

-EKSTRA -N ( Kaynaştırma)
Okulun kapısını

Bahçenin duvarını

Okulun önünde

Ayşe’nin babasında

Ali’nin teyzesine

Pencerenin camını

Arabanın kapısını kapattı.
Örnekler:
-Ahmet’in evinin kapısını görmedim.

-Mehmet’in babasının arabası geliyor.

Murat’ın teyzesinin oğlu yürüyor.

Otobüsün şoförünün şapkası düştü.

Otelin müdürünün sekreteri yazıyor.

( O ) ( O )


- i-mek,isim,durum,sıfat

Ali’nin babasının evi güzel.

Mustafa’nın okulunun müdürü deli.

Otobüsün şoförünün şapkası küçük.

( Hepsi “ O “ )

Zeynep’in babasının kedisi evde.


-Ekstra “N” ile

Ben/ Duygu’nun babasının evini gördüm.

Sen/ Okulun kapısının camına bakıyorsun.

O/ Vapurun düdüğünün sesinden korkuyor.


***NOT: Eksta “N” yi gerektiren durumlar.
1-Genitif’e ihtiyaç varsa.

2-Durum eki siteyen fiil olacak.

3-Cümlenin içinde birden fazla “özne” ya da “şey( nesne)” olacak.
Ben/ Serdar’ın babasının komşusu ile konuştum.
Not: Fiil , “ile” durum eki istiyorsa ekstra “N” kullanmıyoruz. “ile” yalın olarak kullanıyoruz.
-İLE : ( la,le,yla,yle)
1-ile- ( “ve” anlamı )
Ali ile Ahmet gidiyor.

Mustafa ile Mehmet koşuyor.


2-ile-(ile anlamı)
Ahmet, Şükrü ile gidiyor.

Kedi, köpek ile kavga ediyor.


3-ile-(İngilizcedeki “by” anlamı )
Trenle gidiyoruz.

Minibüsle gidiyoruz.


4-ile—

Benimle Benimle gel.

Seninle Onunla konuş.

Onunla


Bizimle

Sizinle


Onlarla

-GELECEK ZAMAN: a,ı,o,u : -acak e,i,ö,ü : -ecek


Not: “Going to” kalıbı gerçek gelecek zaman kalıbıdır.”Will” yalancı gelecek zamandır.

Türkçedeki şimdiki zaman, gelecek zamanın time expression ları kullanılarak,gelecek zaman yapılabilir.


**** Ye-mek------ yiyeceğim *** git-mek----gideceğim ( “t” ler değişir.)

De-mek-----diyeceğim et-mek----- edeceğim


Telefon edeceğim.Kursa gideceğim.
( +) Olumlu Cümleler.
( ? ) Soru Cümleleri:

( - ) Olumsuz Cümleler:

-ŞAHIS ZAMİRLERİ:
Ben bura buraya buradan burayı bende bana benden beni benimle
Sen şura şuraya şuradan şurayı sende sana senden seni seninle
O ora oraya oradan orayı onda ona ondan onu onunla
Biz --- ---- ----- ----- bizde bize bizden bizi bizimle
Siz --- ---- ----- ----- sizde size sizden sizi sizinle
Onlar --- ---- ---- ----- onlarda onlara onlardan onları onlarla

bensiz bence

sensiz sence

onsuz ona göre

Ne

Kim


Nere(si)

Bu

Şu



O

Bunlar


Şunlar

Onlar


Hangi(si)

Benim param var. ( kalıcı sahiplik,permanent ownership)

Bende para var. ( geçici sahiplik, temporal ownership)

Bende araba var.( Şirket arabasını aldım.)


Neyin içinde kafein var? (in what, on what )

Nede kafein var?

Hangi kitabı istiyorsun?

Hangisi kitabı istiyorsun? ( öğrenci söyleyebilir)

Not: İşaret sıfatında akuzatif kullanılırsa o şeyin ismi söylenmez.

3.KİTAP:
-lı,li,lu,lü :


1- milked, milk added
Şekerli,tuzlu,tatlı,sütlü,kafeinli,mutlu,sinirli,huzurlu
2- Telefoned,air conditioned,illustrated
Telefonlu bilgisayarlı kokulu

Klimalı camlı aromalı


3-

Bahçeli,balkonlu,teraslı,boğaz manzaralı


4-

Hollandalı, Danimarkalı,Ankaralı,İzmirli


5-Hava durumu

Yağmurlu, karlı,sisli,bulutlu


-sız,siz,suz,süz : Her zaman olumsuz anlamı yok.(korkusuz)
1- Limonsuz,tatsız,tuzsuz

2-Klimasız, telefonsuz

3- Bahçesiz, balkonsuz

4- Bensiz,sensiz,onlarsız,Ahmetsiz


-lık,lik,luk,lük: Temel isim yapmak için kullanılan ek.
1-Somut Eşya: Ayakkabılık,şekerlik,tuzluk,buzluk,sözlük,gözlük,kulaklık,yağmurluk.
2-Soyut İsim: Mutluluk, yorgunluk, evlilik,iyilik,kötülük,güzellik,canlılık
3- Yaş veya çağ: Hamilelik,annelik,babalık,lohusalık,bebeklik,çocukluk,gençlik,

orta yaşlılık,yaşlılık.


4-Mesleki adlar: (Sektörel)

Çiçekçilik,öğretmenlik,mühendislik,dişçilik,çaycılık,tüpçülük,suculuk.


5-Dini isimler:

Müslümanlık,Hristiyanlık, Musevilik


-cı,ci,cu,cü,çı,çi,çu,çü : Meslek isimlerini belirtir.
Simitçi,tüpçü,sucu
Not: Bu eklerin kullanılmadığı meslek isimleri öğrenciye verilmeli.
-ULAÇ ( KAYNAŞTIRMA): (and)
1- ıp,ip,up,üp(yıp,yip,yup,yüp)
Ben geldim.Gittim.---- Ben gelip gittim.

Biz okuyoruz.Öğreniyoruz.----- Biz okuyup öğreniyoruz.

Bekle, gör.----Bekleyip gör.

Özellikleri:

*Nasıl sorusuna cevap verir.

*İki cümlede de şahıslar aynı olmalı.

*Zaman aynı zaman olmalı.

*Ekten sonra “virgül” “ve” gibi bir bağlaç almaz.

*Yapılabilir, mümkün olan şeyler için kullanılır.

*Hızlandırıcılık özelliği var ve birden çok kelimeyi bir cümlede açıklamamıza yardımcı olur.


2- arak,erek ( sesliyle biten fiillerde y geliyor)
Özellikleri:

*İngilizcedeki “While” ın karşılığı değil.

*Nasıl sorusuna cevap verir.

*Aynı zaman(tense) olmalı.

*Şahıs (özne) aynı olmalı.

*Konuşmayı hızlandırır.

* -ıp,ip te1. işten sonra 2. iş yapılıyor. –arak,erek te ise 2 iş aynı anda yapılıyor.
Örnek:

Döner yeyip gittim.( Yeme işi bitiyor sonra gidiyor.)

Döner yiyerek gittim.( Burada iki işi birden yapıyor.)
I come by walking.

I learnt by studying.


3-madan,meden : ( Fiillerle-without anlamı ; İsimlerle- sız,siz anlamı var.)
Not: 1. cümlenin mutlaka olumsuz olması gerekli.-ıp,ip teki tüm kurallar geçerli.Sorumuz hala “Nasıl”. Cümleler ek almış halde verilecek.
Örnekler:

Dişlerini fırçalamadan yatma.

Yemek yemeden gitme.

Elini yıkayıp yemek ye! Elini yıkamadan yemek yeme?


Not: Bazen sadece –madan”"nce"le -madan ce -madan lini yıkamadan yemek yeme?

le- sız,siz anlamı var.)

yardımcı olur.

ılabilir.

eki ile “–madan önce”

4-madan önce: ( Before)

Not: Daha çok ne zaman sorusuna cevap verir.

Örnekler:

Çıkmadan önce kapıyı kapat.

Gelmeden önce ara.


Sıra Sayı Sıfatları:


İlk on tanesiyle ilgili örnek cümle.

Sonuncu’yla ilgili “ “ “

Kaçıncı’yla ilgili
-Bağlaçlar:
- da…da ( both and, both also)
Bunu da şunu da istiyorum. Onu da bunu da al.

Ahmet’i de Mehmet’i de çağır. Odayı da evimi de seviyorum.

- hem…hem
Hem bu hem şu iyi. Hem bunu hem şunu al.

Hem tiyatroya hem sinemaya gideceğiz.


-ya…ya ( -either …or )
Ya bunu ya şunu al. Ya kal ya git.

Ya benimle gel ya onunla git. Ya gir ya çık.

Ya yaya ya arabayla gidelim.

-ne…ne:
Ne onu ne bunu , şunu istiyorum. Ne gülüyor ne ağlıyor, aptalca bakıyor.

Ne aradı ne sordu. Ne yiyor ne içiyor sadece ağlıyor.

-a,e,ya,ye,(na,ne) kadar: ( zaman) ( till, untill )


Saat 6 ya kadar çalıştık. 4 e kadar beni bekle.

5’e kadar kararını söyle. Akşamın 6’sına kadar seni bekledik.

-a kadar: ( yer) (up to)
Taksim’e kadar yürüdük. Okula kadar yürüyelim.

Eve kadar konuşmadı.


Not: Bu bağlaçı fillerle kullanmıyoruz.Örn: Sen (gel)inceye kadar bekledim.

- GENİŞ ZAMAN:

1-Son harfi vokalle biten fiiller: (-r)

Not: Çekimlere girmeden karışık cümleler yazılacak.

ağla-mak—ağlar iste-mek—ister ye-mek—yer bekle-mek—bekler

2- Çok heceli fiiller: ( -ır,ir,ur,ür )
çalış-mak--- çalışır düşün-mek---düşünür öğren-mek---öğrenir

öğret-mek---öğretir konu-mak---konuşur


-Zaman kelimeleri:

Her zaman

Her ay

Her gün


Genellikle
3- Bir heceli fiiller:( -ar,er)

Not: Seyretmek 1 heceli fiildir.( seyir et-mek)


yap-mak---yaparım düş-mek---düşer in-mek---iner koş-mak---koşar

gül-mek---güler it-mek---iter


Her sabah koşarım. Akşamları 8’de yatarım.
Not: Geniş zamanı ,yeterlilik kipi yerine kullanabiliriz.Örn. Dikkat et düşersin!( düşebilirsin)
4- Bir heceli fiillerde istisnalar: ( ır,ir,ur,ür)

Not: Sadece 13 fiil var.

al-mak--- alır

ver-mek---verir

gel-mek---gelir

bil-mek---bilir

san-mak---sanır

vur-mak---vurur

var-mak---varır

dur-mak---durur

gör-mek---görür

bul-mak---bulur

kal-mak---kalır

öl-mek---ölür

ol-mak---olur
Herkes bir gün ölür. Bunu Ahmet bilir. Sanırım yağmur yağacak. Şunu alır mısın!

Otobüsler her durakta durur.

Bence bu iş olur.

Vur-mak---- 1- Akuzatif: İnsanı vurmak.( shoot)

2- Datif: İnsana vurmak.(knock)
(-) Olumsuz:
otur

ye
Asla

Hiç ( hiç bir şey ; hiçbir zaman anlamı var)

Hiçbir zaman

Not: Bu kelimeler soru ve olumsuz cümlelerde kullanılır

Ben oraya hiç gitmedim. Ben böyle bir şey hiç yemedim.

I didn’t see it at all. ( Ben onu hiç görmedim.)
Ben bu yemeği yemem. Ben bu aktörü sevmem. Biz bu müziği dinlemeyiz.

-GENİŞ ZAMANI KULLANIM ALANLARI:


1- Genelde yaptığımız şeyler için kullanılır.

Sık sık gelirim. Ara sıra görüşürüz.

2- İstemek anlatır.

Çay alır mısınız? Biraz bekler misiniz? Benimle evlenir misin?

3- Bazen gelecek zaman ifade eder.

(Yalan bir gelecek zaman)

Yarın görüşürüz. Ben seni ararım.

4- Genel duyguları anlatır.

Öğrencilerimi severim. Komşularımıza ara sıra uğrarız.

Sık sık görüşüp konuşuruz. Seni severim.( Genel bir sevgi)

Seni seviyorum.( Özel sevgi,kişisellik,kendine aitlik var.)

5- Rica fonksiyonu vardır.

Lütfen kapıyı açar mısınız?

6- Yeterlilik kipi yerine kullanılır.

Ben bunu yapabilirim. Yerine Ben bunu yaparım.
Akşama kadar bu işi bitirebiliriz. Yirmi dakikada Üsküdar’a varabilirim.

Akşama kadar bu işi bitiririz. Yirmi dakikada Üsküdar’a varırım.


7- Şimdiki zamanda geniş zamandan farklı olarak çok güçlü bireysellik,özelleştirme vardır.

Elmayı severim yerine Elmayı seviyorum.

Not: Sevdiğimiz aktörleri söylerken şimdiki zaman kullanırız.

8-Geniş zamanda yapmış olmak var, yapacak olmak var ama şu anda yapıyor olmak yok.

9- Şimdiki zamanda ise yapıyor olmak vardır.

10- Şimdiki zaman geniş zamandan farklı olarak samimiyet ifade eder.

Oğlum ağlıyor. (denir)

Başka birine, yabancıya anlatırken geniş zaman kullanılabilir.

-ETTİRGEN: ( make, to make, to have, have, let, keep )
1- Vokalle biten fiiller: ( -t)

oku-mak---okutur ağla-mak---ağlatır yürü-mek---yürütür

bekle-mek---bekletir ara-mak---aratır özle-mek---özletir

başla-mak---başlatır anla-mak---anlatır ye-mek---yedirir ( istisna)

2- dır,dir,dur,dür :

koş-mak---koşturur yüz-mek---yüzdürür kız-mak---kızdırır

konuş-mak---konuşturur yap-mak---yaptırır
3- İstisnalar:

ye-dir-mek piş-ir-mek düş-ür-mek iç-ir-mek koş-tur-mak

doy-ur-mak duy-ur-mak bit-ir-mek kop-ar-mak çık-ar-mak

kork-ut-mak kalk-mak---kaldır-mak gör-mek---göster-mek

öğren-mek---öğret-mek gel-mek---getir-mek git-mek---götür-mek

Otobüs çocuğu okula götürdü.

Yaz-mak---yazdır-mak
- Ki :( fazla kullanmamalarını söyle)

Not: Sadece çok kullanılanlar verilecek.


Tabi ki!, Sandım ki!, Sanıyorum ki!, Dedi ki!
- Daki, deki, taki, teki : ( Netleştirme, kıyaslama var.)
Masada bir kitap var, o kitap güzel. Masadaki kitap güzel.

Ahmet’in İzmir’deki evi çok güzel.( Ahmet’in başka evi de var.)


Bendeki Bendeki kitap daha iyi.

Sendeki Sizdeki araba nasıl?

Ondaki Onlardaki iyi çalışmıyor.
Benimki Benimki iyi.

Seninki Seninki ne renk?

Onunki

Bizimki


Sizinki

Onlarınki Onlarınki uzak.


Bendeki araba şirketin. Bendeki (kitap) güzel. Benimki güzel.(Objeye ihtiyaç yok.)
- Kadar:
Elma ne kadar? ( fiyat) Ne kadar elma alacağım? ( kilo) Yol ne kadar? ( ücret)

Ne kadar güzel bir ülke!












    Ana sayfa


TüRKÇe ders notlari

Indir 117.14 Kb.