bilgiz.org

Tümleşİk servisler sayisal şebekesi (isdn)

  • 7. SONUÇ
  • KAYNAKLAR



  • Tarih14.10.2017
    Büyüklüğü37.23 Kb.

    Indir 37.23 Kb.

    TÜMLEŞİK SERVİSLER SAYISAL ŞEBEKESİ (ISDN)



    Mustafa ALKAN Hakan TEKEDERE

    malkan@tk.gov.tr tekedere@yahoo.com

    Telekomünikasyon Kurumu / Demirtepe-Ankara

    Niğde Üniversitesi Niğde Meslek Yüksek Okulu / Niğde


    ÖZET

    İletişimde multimedya verilerinin kullanımının hızla yaygınlaşması sayısal veri iletimine yönelik istekleri önemli ölçüde arttırmaktadır. Bu beklentileri karşılayacak her yeni hizmet için farklı cihazlar, farklı ilave fiziksel bağlantılar, protokoller ve ağ özellikleri gerekmektedir. Bu noktada ISDN bu problemleri mevcut haberleşme ağına tek tip kablo ve erişim protokolü uygulayarak çözmektedir.


    Bu çalışmada; ISDN’ in verileri iletirken kullandığı kanal türleri ve ISDN’ in sunduğu hizmet çeşitleri üzerinde durularak, ISDN’ de kullanılan fonksiyonel birimler ve bunların bağlantı uygulamaları açıklanmıştır.
    1.GİRİŞ
    Günümüzde binlerce, iş, hükümet, araştırma ve eğitim kuruluşları tahsisli, 56Kbps’dan 1.544Mbps’a kadar yüksek hızlı hatlar aracılığıyla internete bağlanabilmektedir. Oysa milyonlarca ev ve küçük site kullanıcılarına ait PC’ler ya da iş istasyonları ya doğrudan bağlanmakta ya da belli başlı servis sağlayıcıların sunucularının e-mail girişlerine olan hatlar aracılığıyla ve analog dial-up modemler kullanarak internete bağlanmaktadırlar. Düşük hızdaki analogdan sayısala dial-up bağlantıları bu kullanıcıların internette sunulan zengin video grafik ve görüntülü tartışma grubu uygulamalarına girmelerini fiilen imkansız kılmaktadır.
    Dinamik band genişliği paylaşım özellikli yüksek iletim verimi, işaret kalitesi, güvenilirliği, esnekliği, hızlı arama ayarı ve cazip fiyatı, temel network uygulamalarında ISDN’ i çok uygun bir ortam haline getirmektedir.
    ISDN’ in yüksek hızlı hizmeti, uzak kullanıcılar (remote users) için söz konusu olan band genişliği giriş problemini göstermektedir. Gittikçe artan sayıda kamu ve özel internet hizmet sunucuları hızlı bir gelişme gösteren internet pazarına girmekte, internete ve diğer on-line bilgi girişi hizmetlerine 64 veya n64Kbps erişim hızı sağlayan ISDN girişlerini desteklemektedir.
    2. HABERLEŞME ALTYAPISINDAN BEKLENTİLER
    Günümüz haberleşme ağı şu özellikleri sağlayabilmelidir.


    • Ses, müzik yayını, etkileşimli veya kütle veri, faks, sıkıştırılmış video ve tam hareketli video işaretlerini iletebilme.

    • Sürekli (ses, video, faks) ve etkileşimli veri trafiğini performanslı bir şekilde iletebilme.

    • Talep doğrultusunda bant genişliği tahsis edebilme.

    • Geniş bir iletişim hızları ve çağrı süreleri spektrumunu destekleyebilme.

    • Düşük hata oranları, kısa bilgi iletimi gecikmelerini, düşük yanlış iletim veya iletilmeme oranlarını garanti edebilme.

    • Çeşitli seviyelerde haberleşme güvenliği sağlama.

    ISDN’ in kendisinden beklenen farklı servisleri sağlayabilmek için pek çok imkanları vardır. Bu beklentiler değiştikçe, ISDN’ de kendisini yenileyecektir.


    3. ISDN KULLANICI ARABİRİMLERİ VE LOJİK KANALLARI
    ISDN’ de kullanıcıların haberleşmesi için fonksiyonlarına ve hızlarına göre ayrılan dört temel lojik kanal tipi mevcuttur.
    D Kanalı: İşaretleşme kanalı (Delta channel: D kanalı)’nın temel fonksiyonu kullanıcı-ağ işaretleşmesini sağlamaktır. Kanalda taşınan işaretleşme mesajları bütün bant genişliğini kullanır. D kanalında kullanıcı ile ağ arasındaki işaretleşme bilgilerinin taşınmasından arta kalan zaman paket veri iletimi için uygundur. Dolayısı ile D kanalı paket veri iletimini de sağlar. D kanalının 16Kbps’lik bant genişliği her zaman kullanıcının hizmetindedir. Ancak, işaretleşme mesajları her zaman veri paketinden öncelikli olarak işlem görürler. D kanalı ise kullanıcının ISDN teçhizatı ve telefon şirketinin merkez ofisi arasındaki sinyalleri taşır.
    B Kanalı: Taşıyıcı kanal (Bearer channel: B kanalı) 64Kbps band genişliğine sahip full-duplex modda ve senkron özelliktedir. Bu kanal kullanıcı bilgilerini (ses veya veri) taşımak için kullanılır. B kanalları müşteriye ait ses ve data sinyallerini taşır.
    H Kanalı: LAN bağlantısı, yüksek hızlı veri, yüksek kaliteli ses, veya videokonferans gibi 64Kbps’dan daha yüksek hıza ihtiyaç duyan bir uygulama geniş bantlı kanallar veya bir grup B kanalındakine eşit bir bant genişliği sağlayan H kanalları ile sağlanabilir.
    N Kanalı: Yeni bir kanal olan N kanalı değişken hızlı uygulamalar için tanımlanmıştır. Nx64 Kanal diye adlandırılır. Bu kanal 64Kbps ile 1.536Mbps hızları arasında 64Kbps’lık artışlarla değişebilen bant genişliği opsiyonlarına sahip olmasının yanında yapı olara H kanallarına benzer.
    4. ISDN SERVİS TÜRLERİ
    ISDN, BRI ve PRI olmak üzere kullanıcı arabirimlerine sayısal bir anahtarla iki şekilde ulaşmaktadır. ISDN’ e erişim metotları olan PRI ve BRI tanımlamalarında; PRI kullanıcıları, internet servis sağlayıcı şirketler olurken, BRI kullanıcıları ise bireyler ve kurumlar olmaktadır.
    Tablo.1. ISDN Servislerinde Veri Hızları


    Servis

    Yapı


    Toplam hız

    Veri hızı

    BRI


    2B+D16

    192Kbps

    144Kbps

    PRI


    23B+ D64

    30B+ D64



    1.544Mbps

    2.048Mbps



    1.536Mbps

    1.984Mbps




    4.1. Temel Hız Erişimi
    Temel Hız Erişimi (Basic Rate Interface: BRI); 2B+D (264Kbps ve 16Kbps)= 144Kbps band genişliğine sahiptir. BRI hattı iki tip kanalla sağlanmaktadır. Bunlar, 2B ve 1D kanalıdır. B kanalı 64Kbps' deki servisleri ve verileri taşır. D kanalı ise genellikle işaretleşme bilgilerini taşımaktadır. Genelde büyük LAN bağlantılarında kullanılır. Temel hız erişimi veya BRI, iki 64Kbps' lik B kanalı ve şebeke üzerinden hem çağrı kurma işlemini gerçekleştiren hem de kullanıcı paket verisini taşıyan bir adet 16Kbps'lik D kanalını tanımlar.
    ISDN BRI bağlantısı için normal telefon ücretlerine yakın bir fiyatlandırma yapılmaktadır. Bu bağlantı için gerekli olan donanım, ISDN modem adı verilen bir cihazdan ibarettir. Kullanıcı tarafında ISDN (BRI) hatlara geçiş ile internet erişim hızının 64Kbps ya da 128Kbps olması servis sağlayıcıların hizmete özel fiyat oluşturmasını gündeme getirecektir.
    Temel erişim hattı, ISDN iletişimlerinde iki tip kanalla sağlanmaktadır. Bunlar, 2B ve 1D kanalıdır. B-kanalı 64Kbps'deki servisleri ve verileri taşır. D-kanalı ise genellikle işaretleşme bilgilerini taşımaktadır.
    4.2. Öncelikli Hız Erişimi
    Öncelikli Hız Erişimi (Primary Rate Access: PRI), Kuzey Amerika’ da 23 B kanalı ve bir adet de D kanalından oluşmakta olup, 1.544Mbps’lik toplam band genişliği ile standart bir Kuzey Amerika T-1 hattı üzerinden iletim için düzenlenmiştir. Avrupa da ise kullanılan iletim standartlarının farklı olması nedeniyle PRI, standart bir 2.048Mbps’lik E1 kanalından gerçekleştirilir. Bu iletim 30 veya 30+1 adet 64Kbps'lik B kanalı ve bir adet 64Kbps'lik D kanalından oluşmaktadır. Genelde WAN bağlantılarında kullanılır.
    5. KULLANICILARIN ISDN' E ERİŞİMİ
    ISDN, sayısal bağlaşım temeline dayanmaktadır. Telefon şebekelerinin hemen hemen her tarafında sayısal teknoloji kullanılmasına karşın, abone çevrimleri henüz analogdur. Analog abone çevrimleri ses haberleşmesi için kabul edilebilirse de veri haberleşmesinde modemler arası analog iletim, bir çok problemler doğurmaktadır. Geleneksel analog telefon şebekelerinin aksine, ISDN abone çevrimlerinde de sayısal teknolojiyi kullanmaktadır.
    Analog abone çevrimlerine oldukça büyük bir yatırım olması nedeniyle, yeni sayısal abone çevrimlerinin tesisinden çok, mevcut analog abone çevrimlerinin sayısallaştırılması daha akılcı ve ekonomik bir çözümdür.
    5.1. ISDN’ de Fonksiyonel Birimlerin Bağlantısı
    ISDN sayısal bağlaşım temeline dayanmaktadır. Telefon şebekesinin hemen her alanında sayısal teknoloji kullanılmasına karşın, abone çevrimleri henüz analogdur. Analog abone çevrimleri ses haberleşmesi için kabul edilebilirse de, veri haberleşmesinde modemler arası analog iletim bir çok problemler doğurmaktadır. ISDN sayısal teknolojiyi abone çevriminde de kullanmaktadır. Analog abone çevrimlerinde oldukça büyük bir yatırım olması nedeniyle sayısal abone çevrimlerinin tesisinden çok bu tesislerin sayısal abone çevrimlerine dönüştürülmesi daha ekonomik bir çözümdür.

    Şekil 1: ISDN fonksiyonel birimleri ve referans noktaları


    Şekil.1’ de, R, S/T ve U noktaları, harici ISDN referans noktalarını göstermektedir. Arabirim noktaları elektriksel olarak farklı aygıt bağlantısı ve kablolama gerektirir. Santralden bina girişine kadar gelen hat U arabirimi olup, iki telli UTP kablo kullanılır. Binanın içinden cihaza kadar olan hat ise S/T arabirimi olup, 4 telli UTP kablo kullanılmaktadır.
    Referans noktaları: R, S ve T işlevsel grupları arasına yerleştirilen dayanak noktaları ya da kavramsal arabağlardır. Bu referans noktalarından hangisi aracılığı ile ISDN servislerine erişilebileceği kullanıcı donanımlarının türüne bağlıdır. T ve S referans noktaları taşıyıcı servislere erişim noktalarıdır. R referans noktasından ancak uç birim uyarlayıcısı (TA) kullanma koşuluyla servislere erişim sağlanır.
    Terminal Ekipmanı (TE): ISDN cihazların (bilgisayar, telefon, faks makinesi, video konferans cihazı gibi) transfer bilgilerini içermekte olup, TE1 ve TE2 olmak üzere iki tiptir. TE2, hiçbir ISDN özelliği olmayan sistemleri gösterir. Bu tür sistemler ISDN ağa TA aracılığıyla bağlanabilirler. TE1, ISDN özelliğe sahip olan uç birimleri gösterir.
    Şebeke Sonlandırıcı (NT): Tüm ISDN terminallerinin tek bir ISDN hattına bağlantısını sağlayan bir arabirim cihaz olup, bir NT cihazına 8 adet terminal (telefon, faks, PC gibi) bağlanabilmektedir. NT1 ve NT2 olmak üzere iki gruba ayrılır. NT1, terminal ekipmanının erişim hattına fiziksel olarak uymasını, erişim hattının bir çok terminal tarafından paylaşılmasını sağlar. Ayrıca, abone ekipmanlarının durumunu, iletim kalite kriterini santrale rapor olarak bildirir. NT2 ise anahtarlama fonksiyonlarını içerir. Diğer bir ifadeyle PABX (Private Automatic Branch Exchange- Özel Otomatik Kurum Santralı) olarak düşünülebilir.

    Şekil 2: NT-şebeke bağlantısı


    Terminal Adaptör (TA): ISDN özelliği olmayan sistemlere ISDN özellik kazandıran bir uç birim uyarlayıcıdır. TA, ISDN uyumsuz TE2 aygıtından gelen işaretin ISDN uyumlu bir formata dönüşümünü sağlar. TA’ lar genellikle yalnız başına bulunan fiziksel cihazlardır. Kısaca TA, ISDN uyumlu olmayan bir terminalin S referans noktası için adaptasyonunu sağlar.



    Şekil 3: TA bağlantı yapısı


    6. ISDN İLE GERÇEKLEŞTİRİLEN HİZMETLER
    ISDN sıradan iki telli (twisted pair) telefon hatları üzerinden ses, veri ve görüntüyü anında taşıyabilen bir teknolojidir. ISDN erişimi sayesinde kullanıcılar, normal telefon görüşmelerinin yanısıra, hızlı internet ve intranet erişimi, fax iletişimi, e-mail ve videokonferans uygulamaları ile LAN haberleşmesi gibi bir çok ağ hizmetini, hızlı ve güvenilir bir ortam üzerinden yapabilmektedirler. Bunlara ilave olarak; çoklu abone numarası, doğrudan arama, alt adresleme, ücret tespiti, arayanı görme, arayanın görünmemesi, bağlanılanı görme, bağlanılanın görülmemesi, çağrı yönlendirme çağrı tutma, konferans görüşme, çağrı transferi, meşgulde tekrar arama gibi hizmetleri de sunmaktadır.
    ISDN, ses, veri ve görüntüyü veya üçünden herhangi birini tek bir hat üzerinden tümleşik olarak sağlayan bir servistir. ISDN hatlarında kapasite artırılmak istendiğinde birden fazla ISDN hattı kullanılarak tümleşik hale getirilebilir.
    Ses ve veri entegrasyonu, ISDN’ in en önemli hedeflerinden bir tanesidir. ISDN bu entegrasyonu fiziksel olarak sağlamaktadır. Zira ses ve veri terminalleri aynı kablo çiftini kullanarak telekomünikasyon santralı ile haberleşirler ve yine aynı şebekenin sağladığı servislerden yararlanırlar. ISDN ses/veri entegrasyonu, iki aynı/farklı tipteki bilgi akımının ortak uygulama veya mantıksal entegrasyonu anlamına da gelmektedir. ISDN uygulamaları geniş bir alana yayılmış olup, bunlardan bazıları;


    • Ses ve elektronik mesaj merkezleri,

    • Operatör servisi,

    • Otomatik çağrı dağıtımı,

    • Sipariş ve servis masası desteği,

    • Telekonferans,

    • Videokonferans,

    • LAN şebekelerinin birbirlerine bağlanması,

    • Bilgisayar/terminal- bilgisayar iletişimi,

    • Güvenlik ve diğer izleme servisleri,

    • Veri şebekelerinin kurulması,

    • Tele-pazarlama.



    7. SONUÇ

    Teknolojik gelişmelere paralel olarak insanlığın artan ihtiyaçlarını karşılayacak yeni teknolojilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bunların başında iletişim teknolojisi ve bu alandaki gelişmeler gelmektedir. İletişimde yazılı metin, resim ve sesin yanı sıra hareketli görüntülerin iletimi, bunların biri yada bir kaçının veya tamamının iletiminin zorunluluğu iletişim dünyasına yeni bir boyut getirmiştir. Bu zorunluluğa paralel olarak gelişen iletişim teknolojilerinden önemli bir tanesi de ISDN teknolojisidir. Bu teknoloji sayesinde çoklu ortam uygulamalarının iletimi daha kolay hale gelmiş maliyetlerde de önemli bir düşüş sağlanmıştır.


    ISDN ile uzak siteler merkezi bilgisayarlar üzerindeki bilgilere daha kolay erişebilecek ve böylece daha hızlı ve daha ekonomik erişim ve iletişim sağlanmış olacaktır.
    ISDN veri iletiminden veri paylaşımına ve iletişim teknolojisindeki sayısallaşmanın sağladığı avantajlara kadar çok önemli bir hizmeti yerine getirmesiyle iletişim dünyasında önemli bir pay alacak teknoloji olarak görülmektedir.

    KAYNAKLAR




    1. Jager, M., Osterfeld, U., 1993, “Building a Multimedia ISDN PC”, IEEE Computer Graphics& Applications, pp.24-33., 1993.

    2. Black, U., “ISDN and SS7 Architectures for Digital Signaling Networks”, pp.31-40 Prentice Hall, 1997.

    3. ITU-T Recommendation H.320: “Narrow-Band ISDN Visual Telephone Systems and Terminal Equipment”, 1993.

    4. ITU-T Recommendation I.500, “General structure of the ISDN interworking recomendations”, 03/1993.

    5. Wu, C. H., Irwin, J. D., “Multimedia Computer Communication Technologies”, pp.210-211, Prentice Hall, 1998.

    6. Oktuğ, F., S., “Yerel ve Metropolitan Alan Ağları”,Türkiye Ulusal Enformasyon Altyapısı Proje Ofisi- TUENA, Ankara, 1998.

    7. Nemzow, M., Essential ISDN Sourcebook, The McGraw-Hill, 1999.

    8. Stallings, W., 1998. Isdn and Broadband ISDN With Frame Relay and Atm. Prentice Hall, 1998.

    9. Asatani, K., Okada, T., Kawarazaki, M., Maeda, Y. 1997. Introduction to Atm Networks and B-ISDN. John Wiley & Son Ltd; ISBN: 0471967661.

    10. Bhatnagar, P.K., 1997. Engineering Networks for Synchronization, Ccs7, and ISDN. IEEE, ISBN: 0780311582.

    11. Kiefer, R., 1999. Test Solutions for Digital Networks: Basic Principles & Measurement Techniques for Pdh, Sdh, Isdn & ATM. Verlag/Morgan Kaufmann Publishers, 1999.









        Ana sayfa


    Tümleşİk servisler sayisal şebekesi (isdn)

    Indir 37.23 Kb.