bilgiz.org

Temel biLGİsayar biLGİleri

  • Klavye
  • Bellek ünitesi
  • Diğer aygıtlar



  • Sayfa1/6
    Tarih30.09.2017
    Büyüklüğü147.25 Kb.
    TipiYazı

    Indir 147.25 Kb.
      1   2   3   4   5   6

    TEMEL BİLGİSAYAR BİLGİLERİ

    Temel Kavramlar

    Donanım : Bilgisayarın fiziksel yapısını oluşturan aygıtların tümüne donanım denir.

    Yazılım (Program) : Bilgisayar ortamında bir işi yapabilmek amacıyla, bir programlama dili kullanılarak yazılmış dosyalardır. Bilgisayara bağlı tüm aygıtların çalışması ve bilgisayarda yaptığımız tüm işlemler yazılımlar ile yapılır. Yazılımlar olmadan bilgisayar sadece bir metal yığınıdır.

    Bilgisayar Kapasite Ölçü Birimleri :

    1 Bit : Makine dili adıyla bilinen ikilik sayma sistemini oluşturan her 0 ve 1 bir bit büyüklüğündedir.

    1 Byte : 8 Bit

    1 Kilobyte : 1024 Byte

    1 Megabyte : 1024 Kilobyte

    1 Gigabyte : 1024 Megabyte

    1 Terabyte : 1024 Gigabyte

    Genel Donanım Bilgileri

    Klavye


    Bilgisayarın standart bilgi giriş aygıtıdır. Üzerindeki harflerin dizilimine göre Q Klavye ve F Klavye olarak iki tür klavye kullanılmaktadır.

    Fare (Mouse)

    Ekranda hareket eden bir ok işareti yardımıyla nesneleri seçmek, açmak ve çizim yapmak gibi işlerde kullanılan aygıttır. İki tuşlu veya üç tuşlu olabilir. Genellikle sol ve sağ tuşları kullanılır.



    Monitör (Ekran)

    Bilgisayarın standart çıkış aygıtıdır. Yapılan tüm işlemler ilk önce ekranda görülür. Bilgisayar teknolojisinde genellikle iki tür monitör kullanılır.



    CRT (Tüplü) Monitör : Katot ışın tüpü ile çalışır. Daha çok PC denilen masaüstü kişisel bilgisayarlarda kullanılır.

    LCD (Likit Kristal) Monitör : Sıvı kristal ile çalışır. Daha çok Notebook ya da Lap Top denilen diz üstü bilgisayarlarda kullanılır.

    Yazıcı (Printer)

    Her türlü yazı, şekil ve resimlerin kağıda dökümünü almak için kullanılır. Genel olarak üç tür yazıcı kullanılmaktadır :

    Nokta vuruşlu yazıcılar (Dot matrix)

    Mürekkep püskürtmeli yazıcılar (DeskJet veya InkJet)

    Laser yazıcılar

    Merkezi işlem ünitesi (İşlemci = CPU)

    Bilgisayarın beynidir. Tüm işlemler burada yapılır ve sisteme bağlı tüm aygıtların çalışması buradan yönetilir. Bilgisayarımız adını işlemcisinin adı ve hızından alır. Dünyada en yaygın olarak kullanılan işlemci markası INTEL dir. Intel marka işlemcilerden bugün kullanılmakta olanları şunlardır :

    486 işlemci

    Pentium işlemci

    Pentium MMX işlemci

    Pentium II işlemci

    Pentium II Celeron işlemci

    Pentium III işlemci


    Bellek ünitesi


    ROM Bellek : Bilgisayarın ana kartı üzerinde bulunan BIOS adıyla da anılan bir parçadır. BIOS üzerinde bilgisayara bağlı tüm aygıtların özellikleri bulunur. Bilgisayar açılırken buradaki bilgilere dayanarak bilgisayarın donanım aygıtlarını test eder. Hatalı bir aygıt varsa açılış sırasında kullanıcıyı uyarır.

    RAM Bellek (Ana bellek) : Kullanıcıya hizmet veren asıl bellek burasıdır. İşletim sistemi ve üzerinde çalıştığımız tüm programlar bilgisayar açık olduğu sürece Ram bellek üzerinde bulunur. Bilgisayar kapandığında Ram bellek tamamen silinir. Bugün kullanılan bilgisayarlarda genellikle 8 Mb, 16 Mb, 32 Mb, 64 Mb, 128 Mb büyüklüklerinde bellekler bulunabilmektedir.

    Bilgi Saklama Aygıtları

    Bilgilerin manyetik ortamlarda kalıcı olarak tutulmasını sağlarlar. Bilgi saklama aygıtlarına okuma ve yazma yapan aygıtlara SÜRÜCÜ denir. Bilgi saklamada kullanılan 4 değişik aygıt vardır :



    Aygıt Adı Sürücüsü

    Harddisk (Sabit disk) Harddisk sürücüsü (harddiskin içinde)

    FloppyDisk (Disket) Disket sürücüsü

    CD-ROM CD-ROM sürücüsü (sadece okuma yapar)

    CD-WRITER (hem okuma hem yazma yapar)

    Dat type (Kaset) Teyp sürücüsü


    Diğer aygıtlar


    Yukarıda anlatılan temel aygıtların dışında bilgisayarımıza isteğe bağlı olarak takılabilen başka aygıtlar da mevcuttur. Bunlardan bazıları :

    Fax-Modem Kartı veya Modem

    Ses kartı

    Radyo ve TV kartı

    Ağ kartı

    Tarayıcı (Scanner)



    Klavye Tuşlarının Görevleri

    a- Yazı yazmak için;

    Karakter tuşları, yazı yazmak için kullandığımız harfler, rakamlar ve özel işaretlerin bulunduğu tuşlardır.

    Caps Lock, büyük harf kilitleme tuşudur. Klavyenin sağ üst köşesinde bu tuşun açık mı kapalı mı olduğunu gösteren bir lamba vardır.

    Shift, büyük harf kapalı iken geçici olarak büyük harf yazmak için kullanılır. Ayrıca rakam tuşlarının üzerindeki üst karakterleri de bu tuş yardımıyla yazarız.

    Alt Gr, rakam tuşlarının üzerinde sağ tarafta bulunan karakterleri yazmak için kullanılır.

    b- Silme, düzeltme ve ekleme yapmak için;

    Backspace, imleci sola doğru hareket ettirip geriye doğru yazıları siler.

    Delete, imleci bulunduğu yerde sabit tutarak imlecin sağındaki karakterleri sola doğru çekerek siler. Sağ tarafta bir yazı kalmadığında ise alttaki sarıları yukarı çekmeye başlar.

    Yazılan metin içinde unuttuğumuz bir harf, sözcük veya cümle olabilir. Bunu araya ekleyebiliriz. Bunun için imleci ok tuşları ile hareket ettirip unutulan ifadenin yazılacağı yere gidilir ve unutulan şey yazılır.



    c- Yazılan metin içinde hareket etmek için;

    Ok tuşları, metin içinde imleci istenilen yöne doğru birer birer hareket ettirir.

    Tab, imleci bulunduğu satır üzerinde ileriye doğru sekerek hareket ettirir.

    Home, imleci bulunduğu satırın en başına götürür.

    End, imleci bulunduğu satırın en sonuna götürür.

    Page Up, imleci bir sayfa boyu yukarıya götürür.

    Page Down, imleci bir sayfa boyu aşağıya götürü.

    d- Özel amaçlı tuşlar

    Enter, klavyeden yazılan bir komutun uygulanmaya başlamasını, ekrandan seçilen bir nesnenin açılmasını sağlar. Yazı yazarken ise imleci bir alt satırın başına indirir.

    Esc, yapılan bir işlemden vazgeçmek, bir ekran öncesine dönmek, programdan çıkmak gibi işler için kullanılır.

    Ctrl (Kontrol), tek başına bir görevi yoktur. Kullandığımız programlarda harfler, rakamlar veya başka özel tuşlarla birlikte kullanılır.

    Alt, windows altında çalışan programlarda programın menülerini açmak için kullanılır.

    Print Screen, Ms-Dos altında çalışırken ekran görüntüsünü yazıcıdan kağıda gönderir. Windows altında çalışırken ise ekrandaki görüntüyü bir resim olarak hafızaya alır. Hafızadaki bu resmi istediğimiz programın çalışma sayfasına yapıştırabiliriz.

    Scroll Lock, Genellikle tablo programlarında (Excel gibi) hücre göstergesini bulunduğu hücrede kilitler. Ok tuşları ile hücre göstergesini hareket ettirmek istediğimizde hücre göstergesi hareket etmez, ekran görüntüsü kayar.

    Pause, yapılmakta olan işlemi geçici olarak durdurur. Bu durum daha çok Dos ortamında kullanılır. Bilgisayarın açılışında da açılışı durdurmak için kullanılabilir.

    e- Fonksiyon tuşları

    F1 ile F12 arasında 12 tane fonksiyon tuşu vardır. Bu tuşların sabit bir görevi yoktur. Kullandığımız bir programda bazı fonksiyon tuşlarının görevleri bulunabilir veya o programda fonksiyon tuşları hiç kullanılmayabilir.

    Yalnız Windows altında çalışırken F1 fonksiyon tuşu bize her zaman bir penceresi açar.

    f- Num Lock tuşları

    Klavyenin sağ tarafındaki rakam tuşlarının oluşturduğu gruptur. Buradaki Num Lock tuşu, hemen üzerindeki aynı isimli bir lambayı yakar ve söndürür. Lamba yanıyor iken Num Lock açık, sönük iken Num Lock kapalıdır. Num lock açık iken buradaki rakam tuşları ile rakamlar yazılabilir. Num Lock kapalı iken buradaki tuşlar ile rakamlar yazılamaz, rakamların altındaki ikinci tuş görevleri yerine getirilir.



    İşletim Sistemi Kavramı ve Türleri

    Daha önce de anlatıldığı gibi bilgisayarda her şeyi programlar sayesinde yaparız. Bilgisayarın açılıp kullanıma hazır hale gelmesini sağlayan programlara da işletim sistemi denir. İşletim sistemi hem bilgisayarı açıp hazır hale getirir, hem de harddisk, disket veya CD üzerindeki programları, belgeleri kolayca bulup kullanabilmemizi sağlar.

    Günümüzde kullanılan işletim sistemleri şunlardır :

    MS-DOS


    NOVELL

    WINDOWS 95, WINDOWS 98, WINDOWS NT, WINDOWS 2000

    UNIX, LINUX

    WINDOWS 98 İŞLETİM SİSTEMİ

    Windows 98 İle Çalışan Bir Bilgisayar Nasıl Açılır?

    Bilgisayarımızın kasası üzerindeki açma/kapama düğmesine basılır. Monitör ayrı bir prizden elektrik alıyorsa monitörün de açma düğmesi açılır. Bilgisayarımız ilk önce BIOS’daki bilgilere göre tüm sistem aygıtlarını test eder, hatalı bir aygıt varsa açılış sırasında bizi sesli ve yazılı bir mesaj ile uyarır. Herhangi bir hata yok ise bilgisayarımızın donanım özelliklerini gösteren bir takım yazılar ekrandan akar geçer. Bu aşamada klavyeden Pause tuşuna basarak açılışı durdurur ve bilgisayarımızın donanım özelliklerini inceleyebiliriz. İnceledikten sonra Enter tuşuna basarak açılışı devam ettirebiliriz.

    Donanım özellikleri ile ilgili yazılar geçtikten sonra bilgisayarımız harddisk üzerinde yüklü bulunan Windows 98 işletim sistemini belleğe yüklemeye başlar. Windows 98 belleğe yüklenip windows’un ilk çalışma alanı olan masaüstü ortaya çıkar. Eğer bilgisayarımız bir ağ üzerinde ise Ağ Parolası isteyen bir pencere karşımıza gelir. Burada kullanıcı adı ve parolası bölümlerine gerekli bilgileri yazıp Tamam düğmesine fare ile tıklatırsak ağa bağlanarak windows’a gireriz. Sadece İptal düğmesine tıklatırsak ağa bağlanmadan windows’a gireriz.

    Windows’a girdiğimizde henüz açılış tamamlanmamıştır. Windows bu aşamada başlangıç programlarını hafızaya yükler. Bu işler yapılırken ekrandaki fare işareti genellikle kum saati şeklinde gözükür. Bu şekil bilgisayarın meşgul olduğunu gösterir. Ayrıca kasanın üzerinde harddiske ait olan lamba da sürekli yanıp söner. Meşgul konumunda iken beklemek gerekir.

    Fare işareti ok şekline döndüğünde ve kasa üzerindeki harddisk lambası söndüğünde artık Windows bizim kullanımımıza hazır demektir.

    Windows 98’de Bilgisayar Nasıl Kapatılır?

    Windows 98 ile çalışan bir bilgisayarı kapatırken doğrudan açma/kapama düğmesine basarak kapatmamak gerekir. Bu şekilde kapatılırsa bazı bilgi kayıpları meydana gelebilir veya bazı programlar bozulabilir.

    Bilgisayarı kapatmak için şu adımlar izlenmelidir :

    1- Fare işareti Başlat düğmesine götürülüp sol tuşa basılarak Başlat menüsü açılır.

    2- Bilgisayarı Kapat seçeneğinin üzerine gidilerek yine farenin sol tuşuna basılır.

    3- Karşımıza gelen kapanış seçeneklerinden uygun olanı seçip Tamam düğmesine farenin sol tuşu ile tıklanır.



    Askıya al : Belli bir süre bilgisayarın başından ayrılacaksak ve bilgisayarı kapatmak istemiyorsak bu seçenek seçilir.

    Bu seçenek seçilerek Tamam düğmesine basıldığında bilgisayarımızın monitörü ve harddiski kapanır, işlemcisi minimum enerji harcamasına geçer. Böylece bilgisayar daha az enerji harcamış olur ve aynı zamanda monitörün, harddiskin çabuk yıpranması önlenmiş olur.

    Askıya alınmış sistemi tekrar uyandırmak için fareyi oynatmak veya klavyeden bir tuşa basmak yeterlidir.

    Bilgisayarı kapat : Bilgisayarda tamamen işimiz bittiğinde kapatmak için bu seçenek seçilerek Tamam düğmesine basılır. Bu andan itibaren Windows kapanış işlemlerini yapar. Daha sonra eğer AT yapıda bir bilgisayar kullanıyorsak Şimdi Bilgisayarınızı Kapatabilirsiniz şeklinde bir mesaj gelir ve bekler. Bilgisayarın açma/kapama düğmesine basılarak bilgisayar kapatılır. Eğer ATX yapıda bir bilgisayar kullanıyorsak windows kapanış işlemlerini yaptıktan sonra bilgisayarımız kendiliğinden kapanır. Bizim kapama düğmesine basmamız gerekmez.

    Yeniden başlat : Çalışan bir bilgisayarı yeniden başlatmak şu sebeplerden dolayı gerekebilir :


    • Çalıştığımız programda sık sık kilitlenmeler oluyor ve windows hiç olmadık hatalar veriyorsa bilgisayarı yeniden başlatmak uygun olur.

    • Bir donanım aygıtının ayarlarını değiştirdiğimizde bu yeni ayarların geçerli olabilmesi için bilgisayarı yeniden başlatmak gerekir.

      1   2   3   4   5   6






        Ana sayfa


    Temel biLGİsayar biLGİleri

    Indir 147.25 Kb.