bilgiz.org

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

  • 4.3.2 Motor devrinin normal durumdan çıkarılması
  • 4.4 Dinamometre 4.4.1
  • 4.5 Emisyon deneyinin yapılması
  • 4.5.2 Ölçme donanımının yerleştirilmesi
  • 4.5.5 Seyreltme sisteminin ayarlanması
  • 4.5.6 Analizörlerin kontrol edilmesi
  • 4.5.8 Çevrim çalışması 4.5.8.1 Deney sırası
  • 4.5.8.2 Analizör tepkisi
  • 4.5.8.3 Parçacık numune alma
  • Ek III İlave 1 ÖLÇME VE NUMUNE ALMA İŞLEMLERİ 1 Ölçme ve numune alma işlemleri (NRSC deneyi)
  • 1.1 Dinamometre özelliği
  • 1.2 Egzoz gazı akışı
  • 1.2.3 Karbon denge yöntemi



  • Sayfa5/27
    Tarih13.10.2017
    Büyüklüğü3.19 Mb.

    Indir 3.19 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

    4.2.4 Alternatif haritalama


    İmalatçı, yukarıdaki haritalama tekniklerinin verilen herhangi bir motor için emniyetsiz olduğunu veya temsil etmediğini düşünürse, alternatif haritalama tekniklerini kullanabilir.

    Bu alternatif teknikler, deney çevrimleri esnasında meydana gelen bütün motor devirlerinde elde edilebilir azami torku tespit etmek için belirtilen haritalama işlemlerinin amacını sağlamalıdır.


    Emniyet veya temsil edicilik nedenlerinden dolayı bu bölümde belirtilen planlama tekniklerinden sapmalar, kullanımları için gerekçesi ile beraber ilgili taraflarca onaylanmalıdır. Bununla birlikte, tork eğrisi hiçbir durumda, regülatörlü veya türboşarjlı motorlarda motor devrini azaltarak kullanılmamalıdır.
    4.2.5 Tekrarlama deneyleri

    Motorun, her bir deney çevriminden önce haritasının çıkarılmasına gerek yoktur. Aşağıdakiler gerçekleşmiş ise, deney çevriminden önce motorun tekrar haritası çıkarılmalıdır:

    - Mühendislik değerlendirmesi ile belirlenen son haritadan bu yana, makul olmayan bir süre geçmiş ise,

    - Motora, performansını etkilemesi muhtemel fiziksel değişiklikler veya yeniden kalibrasyonlar yapılmış ise.


    4.3 Referans deney çevriminin oluşturulması

    4.3.1 Referans devir

    Referans devir (nref), bu Yönetmelik Ek III, İlave 4’ün motor dinamometresi programında belirtilen devir değerlerinin % 100 normal hale getirilmiş devir değerlerine karşılık gelir. Normal değerden referans devir değerine dönüşüm işleminden kaynaklanan fiili motor çevrimi, büyük ölçüde uygun referans devirin seçimine bağlıdır. Referans devir aşağıdaki tanımla tespit edilmelidir:


    nref = düşük devir + 0,95 x (yüksek devir - düşük devir)

    (düşük devir beyan edilen gücün % 50’sinin dağıtıldığı durumda en düşük motor devri iken, yüksek devir beyan edilen gücün % 70’inin dağıtıldığı durumda en yüksek motor devridir).


    4.3.2 Motor devrinin normal durumdan çıkarılması

    Devir, aşağıdaki eşitlik kullanılarak normal durumdan çıkarılmalıdır:


    Fiili devir =
    4.3.3 Motor torkunun normal durumdan çıkarılması

    Ek III, İlave 4’’tek,motor dinamometresi programındaki tork değerleri, ilgili devrinde azami torka kadar normal hale getirilir. Referans çevrimin tork değerleri, Madde 4.2.2’ye göre tespit edilen haritalama eğrisi kullanılarak, aşağıdaki gibi normal durumdan çıkarılmalıdır:


    Madde 4.2.2’de belirlendiği şekilde ilgili fiili devir için:
    Fiili tork = (% tork x azami tork) /100 (5)
    4.3.4 Normal durumdan çıkarma işlemi örneği

    Örnek olarak, aşağıdaki deney noktası normal durumdan çıkarılmalıdır:

    % devir = 43

    % tork = 82


    Aşağıdaki değerler verilmiştir:

    Referans devir = 2200 min-1

    Rölanti devri = 600 min-1
    Sonuç olarak;

    Fiili devir = 43 x (2200 - 600)/100 + 600 = 1288 min-1

    1288 min-1’de haritalama eğrisinden gözlenen 700 Nm’lik azami torkla,
    Fiili tork = 82 x 700 /100 = 574 Nm.
    4.4 Dinamometre

    4.4.1 Yük hücresi kullanıldığında, tork sinyali motor miline aktarılmalı ve dinamometrenin ataleti dikkate alınmalıdır. Fiili motor torku, açısal ivmelenmeyle çarpılan fren atalet momentine ilaveten yük hücresinde okunan torktur. Kontrol sistemi, gerçek sürede bu hesaplamayı yapmak zorundadır.

    4.4.2 Motor girdap akımlı diamometre ile deneye tabi tutuluyorsa, Tsp – 2 . π . . ΘD farkının tepe torkunun - % 5’ten küçük olduğu noktaların sayısının 30’u aşmaması tavsiye edilir (burada Tsp istenen tork, motor devrinin türevi, ΘD girdap akımlı dinamometrenin döner ataletidir).
    4.5 Emisyon deneyinin yapılması

    Aşağıdaki akış şeması deney sırasının ana hatlarını vermektedir.

    Motorun hazırlanması, deney öncesi; ölçmeler, performans kontrolleri ve kalibrasyonlar

    Motor haritasının oluşturulması (azami tork eğrisi)



    Motor/deney hücresi/emisyon sistemlerini kontrol etmek için gerektiği kadar bir veya daha fazla uygulama çevrimleri yapılmalıdır.


    BAŞLATMA

    Kanal sistemi dahil, motor ve parçacık sistemini şartlandırmak için asgari 20 dakika süreyle önerilen ön şartlandırma çevrimi yapılır (kısmi akış veya tam akış). Parçacıklar bir taklit filtre üzerinde toplanır.

    Motor çalışırken, numune alma sisteminin kararlı hale getirilmesi ve tartılması için PM sistemi baypas modunda ayarlanır ve PM filtresi değiştirilir. Numune alınması ve veri toplanması için diğer bütün sistemler hazır duruma getirilir.

    Rölanti şartlarına getirilmiş olan motorun kapatılmasından veya çalıştırılmasından itibaren 5 dakika içinde sıcak çevrim egzoz emisyonları deneyi yapılır.


    Ölçme çevriminden önce motoru, deney hücresini ve emisyon sistemlerini kontrol etmek için gerektiği kadar bir veya daha fazla uygulama çevrimi yapılabilir.
    4.5.1 Numune alma filtrelerinin hazırlanması

    Deneyden en az bir saat önce, her bir filtre toz kirliliğine karşı korunan ve hava değişimine imkan veren bir petri kabına yerleştirilmeli ve kararlı hale gelmesi için tartım odasına konulmalıdır. Kararlı hale gelme süresinin sonunda, her bir filtre tartılmalı ve ağırlığı kaydedilmelidir. Sonra filtre deney için gerekli olana kadar kapalı petri kabında veya sızdırmaz filtre tutucusunda muhafaza edilmelidir. Filtre, tartım odasından alınmasını müteakip sekiz saat içinde kullanılmalıdır. Dara ağırlığı kaydedilmelidir


    4.5.2 Ölçme donanımının yerleştirilmesi

    Aletler ve numune alma sondaları gerektiği şekilde yerleştirilmelidir. Egzoz borusu tam akış seyreltme sistemine (kullanılıyorsa) bağlanmalıdır.



    4.5.3 Seyreltme sistemi ve motorun çalıştırılması ve ön şartlandırılması

    Seyreltme sistemi ve motor çalıştırılmalı ve ısıtılmalıdır. Kısmi Akış Sistemi veya ikincil seyreltme sistemli Tam Akış Sistemi CVS eş zamanlı olarak çalışırken asgari 20 dakikalık süreyle yüzde 100 torklu beyan edilen devir şartında motor çalıştırılarak numune alma sisteminin ön şartlandırılması yapılmalıdır. Sonra taklit parçacık maddesi emisyon numuneleri toplanır.


    Parçacık numune filtrelerinin kararlı hale getirilmesi ve tartılması gerekli olmayıp, ıskartaya çıkartılabilir. Filtreler ve numune alma sisteminde geçen toplam numune alma süresi 20 dakikayı aşarsa, şartlandırma esnasında filtre ortamı değiştirilebilir.
    Akış debileri, geçici deney için seçilen yaklaşık akış debilerine ayarlanmalıdır. Tork, beyan edilen devir şartı gerekli olduğu kadar muhafaza edilirken, 191 °C’luk azami numune bölgesi sıcaklık özelliklerini aşmayacak şekilde yüzde 100’lük torktan düşülmelidir.
    4.5.4 Parçacık numune alma sisteminin çalıştırılması

    Parçacık numune alma sistemi başlatılmalı ve baypas durumunda çalıştırılmalıdır. Seyreltme havasının parçacık ortam seviyesi, seyreltme kanalına egzozun girişinden önce seyreltme havası numunesi alınarak tespit edilebilir. Başka bir PM numune alma sistemi mevcutsa, geçiş çevrimi sırasında ortam parçacık numunesinin toplanması tercih edilir. Aksi halde, geçiş çevrimi PM’ni toplamak için kullanılan PM numune alma sistemi kullanılabilir. Filtrelenmiş seyreltme havası kullanılırsa, deneyden önce veya sonra bir ölçme yapılabilir. Seyreltme havası filtrelenmemiş ise, çevrimin başlangıcında ve sonunda ölçmeler yapılabilir ve değerlerin ortalaması alınabilir.


    4.5.5 Seyreltme sisteminin ayarlanması

    Tam akış seyreltme sisteminin toplam seyreltilmiş egzoz gaz akışı veya kısmi akış seyreltme sisteminden geçen seyreltilmiş egzoz gaz akışı, sistemdeki su yoğuşmasını ortadan kaldırmak ve 315 K (42 °C) ila 325 K (52 oC) arasında filtre yüzey sıcaklığı elde etmek için ayarlanmalıdır.


    4.5.6 Analizörlerin kontrol edilmesi

    Emisyon analizörleri, sıfır gazda ve span (deney) gazında ayarlanmalıdır Numune torbaları kullanılıyorsa, bunlar boşaltılmalıdır.




    4.5.7 Motor çalıştırma işlemi

    Kararlı hale getirilmiş motor, marş motoru veya dinamometre kullanılarak, ısıtma tamamlandıktan sonra 5 dakika içinde kullanıcı el kitabındaki imalatçının tavsiye edilen çalıştırma işlemine göre çalıştırılmalıdır. İsteğe bağlı olarak deney, motor durdurulmaksızın 5 dakikalık motor ön şartlandırma safhası içinde ve motor rölanti devrine ulaştığı zaman başlatılabilir.


    4.5.8 Çevrim çalışması

    4.5.8.1 Deney sırası

    Deney sırası, motor ön şartlandırma safhasından sonra kapatılmasından itibaren çalıştırıldığında veya motor çalıştırılırken ön şartlandırmadan itibaren doğrudan çalıştırıldığında rölanti şartlarından itibaren başlamalıdır. Deney, Ek III, İlave 4’te belirtildiği gibi referans çevrime göre yapılmalıdır. Motor devri ve tork komutu, ayar noktaları 5 Hz’de (tavsiye edilen 10 Hz) veya daha büyüğünde verilmelidir.


    Ayar noktaları, referans çevrimin 1 Hz’lik ayar noktaları arasında doğrusal enterpolasyonla hesaplanmalıdır. Geri besleme motor devir ve torkunun deney çevrimi süresince her saniyede en az bir defa kaydedilmesi gerekmekte olup, sinyaller elektronik olarak filtrelenebilir.
    4.5.8.2 Analizör tepkisi

    Motorun veya deney çevriminin çalıştırılmasında, çevrim doğrudan ön şartlandırmadan itibaren başlatılıyorsa, ölçme donanımı eş zamanlı olarak aşağıdakilerle birlikte başlatılmalıdır:

    - Tam akış seyreltme sistemi kullanılıyorsa, seyreltme havasının toplanması veya analiz edilmesi,

    - Kullanılan yönteme bağlı olarak, çiğ veya seyreltilmiş egzoz gazının toplanması veya analiz edilmesi,

    - Seyreltilmiş egzoz gazı miktarının ve gerekli sıcaklıkların ve basınçların ölçülmesi,

    - Çiğ egzoz gazı analizi kullanılıyorsa, egzoz gazı kütle debisinin kaydedilmesi,

    - Dinamometrenin devir ve torkuna ait geri besleme verilerinin kaydedilmesi.
    Çiğ egzoz ölçmeleri kullanıyorsa, emisyon derişimleri (HC, CO ve NOx) ve egzoz gazı kütle debisi sürekli olarak ölçülmeli ve bilgisayar sistemine en az 2 Hz ile kaydedilmelidir. Diğer bütün veriler, en az 1 HZ’lik numune alma hızıyla kaydedilebilir. Analog analizörler için tepki kaydedilmeli, kalibrasyon verileri, veri değerlendirme esnasında çevrim içi veya çevrim dışı uygulanabilir.

    Tam akış seyreltme sistemi kullanılırsa, HC ve NOx, en az 2 Hz frekansa sahip seyreltme kanalında sürekli olarak ölçülmelidir. Ortalama derişimler, deney çevrimi boyunca analizör sinyallerini bütünleştirmek (entegrasyon) suretiyle tespit edilmelidir. Sistem tepki süresi, 20 s’den büyük olmamalı ve gerekirse, CVS akış dalgalanmaları ve numune alma süresi/deney çevrimi dengelemeleri ile koordine edilmelidir.


    Çevrim boyunca toplanan CO ve CO2, numune torbasında bütünleştirerek veya derişimlerini analiz etmek suretiyle tespit edilmelidir. Seyreltme havasının içindeki gaz halindeki kirleticilerin derişimleri, ortam torbası içinde bütünleştirerek veya toplamak suretiyle tespit edilmelidir. Ölçülmesine gerek olmayan diğer bütün parametreler, her saniyede (1 Hz) asgari bir ölçmeyle kaydedilmelidir.
    4.5.8.3 Parçacık numune alma

    Motorun veya deney çevriminin çalıştırılmasında, çevrim doğrudan ön şartlandırma işleminden başlatılıyorsa, parçacık numune alma sistemi anahtarı baypastan parçacıkların toplanması konumuna getirilmelidir.


    Kısmi akış seyreltme sistemi kullanıldığında, numune alma pompası/pompaları, parçacık numune sondasından veya aktarma kanalından geçen debisi, egzoz kütle debisi ile orantılı olarak muhafaza edilmelidir.
    Tam akış seyreltme sistemi kullanılıdığında, numune alma pompası/pompaları, parçacık numune sondasından veya aktarma kanalından geçen debisi, ayar debisinin ± % 5’i aralığındaki bir değerde muhafaza edilecek şekilde ayarlanmalıdır. Akış dengeleme (örneğin, numune akışının oransal kontrolü) kullanılırsa, ana kanal akışının parçacık numune akışına oranı ayar değerinin ± % 5’inden daha fazla değişmediği gösterilmelidir (numune almanın ilk 10 saniyesi hariç).
    Not - İkili seyreltme çalışmasında, numune akışı, numune filtrelerinden geçen debi ile ikincil seyreltme hava debisi arasındaki net farktır.
    Gaz ölçerde/ölçerlerde veya akış cihazı girişindeki ortalama sıcaklık ve basınç kaydedilmelidir. Filtre üzerindeki yüksek parçacık yüklemesinden dolayı, ayar debisi tam çevrim boyunca (± % 5 içinde) muhafaza edilemez ise, deney sürdürülemez. Deney, daha düşük debi ve/veya daha geniş çaplı filtre kullanılarak tekrar yapılmalıdır.
    4.5.8.4 Motorun durması

    Motor deney çevriminin herhangi bir anında durursa, ön şartlandırılmalı, tekrar çalıştırılmalı ve deney tekrarlanmalıdır. Deney çevrimi esnasında gerekli deney donanımının herhangi birinde arıza meydana gelirse, bu deney bırakılmalıdır.


    4.5.8.5 Deney sonrası çalışmalar

    Deney tamamlandığında, seyreltilmiş egzoz gazı kütle debisinin ve seyreltilmiş egzoz gazı hacminin ölçülmesi, toplama torbalarına gaz akışı ve parçacık numune alma pompası durdurulmalıdır. Entegre analizör sistemlerinde numune alma, sistem tepki süreleri bitene kadar devam etmelidir.


    Kullanıldığında, toplama torbalarının derişimleri mümkün olduğu kadar çabuk ve deney çevriminin bitiminden sonra her halükarda 20 dakikadan geç olmamak üzere analiz edilmelidir.

    Emisyon deneyinden sonra, sıfır gaz ve aynı span gazı analizörlerin tekrar kontrolü için kullanılmalıdır.


    Deney öncesi ve deney sonrası sonuçlar arasındaki fark, span gazı değerinin % 2’sinden az ise, deneyin kabul edilebilir olduğu düşünülür.
    Parçacık filtreleri, deneyin tamamlanmasından sonra bir saatten geç olmamak üzere tartım odasına geri götürülmelidir. Filtreler, toz kirliliğine karşı korunan ve hava değişimini sağlayan bir petri kabında en az bir saat süreyle şartlandırılmalı ve sonra tartılmalıdır. Filtrelerin brüt ağırlığı kaydedilmelidir.
    4.6 Deney çalışmasının doğrulanması

    4.6.1 Veri kaydırılması

    Geri besleme ve referans çevrim değerleri arasındaki zaman gecikmesinin meyletme etkisini (biasing effect) en aza indirmek için, bütün motor devri ve tork geri besleme sinyal dizisi, referans devir ve tork dizisine göre zamanında ilerletilebilir veya geciktirilebilir. Geri besleme sinyalleri kaydırılırsa, hem devir, hem de tork aynı yönde aynı miktarda kaydırılmalıdır.
    4.6.2 Çevrim işinin hesaplanması

    Fiili çevrim işi Wact (kWh), kaydedilen motor geri besleme devir ve tork değerlerinin her bir çifti kullanılarak hesaplanmalıdır. Fiili çevrim çalışması Wact, referans çevrim çalışması Wref’in karşılaştırılması ve fren belirli emisyonlarının hesaplanması için kullanılır. Aynı yöntem, referans ve fiili motor gücünün bütünleştirilmesi için kullanılmalıdır. Değerler, yakın referans veya yakın ölçülen değerler arasında tespit edilecekse, doğrusal enterpolasyon kullanılmalıdır.


    Referans ve fiili çevrim işinin entegrasyonunda, bütün negatif tork değerleri sıfıra eşit ayarlanmalı ve dahil edilmelidir. Entegrasyon, 5 Hz’den daha az bir frekansta yapılırsa ve verilen zaman süresince tork değeri pozitiften negatife veya negatiften pozitife değişirse, negatif kısım hesaplanmalı ve sıfıra eşitlenmelidir. Pozitif kısım entegre edilmiş değere katılmalıdır.
    Wact , Wref’in - % 15 ve + % 15’i arasında olmalıdır.
    4.6.3 Deney çevriminin geçerlilik istatistikleri

    Referans değerler üzerindeki geri besleme değerlerinin doğrusal regresyonları; devir, tork ve güç için yapılmalıdır. Bu seçenek tercih edildiğinde, herhangi bir geri besleme veri kaydırması meydana geldikten sonra, doğrusal regresyon yapılmalıdır. Aşağıdaki gibi, en uygun uyarlama eşitliği ile, en küçük kareler yöntemi kullanılmalıdır:


    y = mx + b
    Burada;

    y : Devir (min-1), tork (N.m) veya gücün (kW) geri besleme (fiili) değeri,

    m : Regresyon doğrusunun eğimi,

    x : Devir (min-1), tork (N.m) veya gücün (kW) referans değeri,

    b : Regresyon doğrusunun y ekseni ile kesişimidir.
    x üzerinde y’nin tahmini (SE) standard hatası ve belirleme katsayısı (r2), her bir regresyon doğrusu için hesaplanmalıdır.

    Bu analizin 1 Hz’de yapılması tavsiye edilir. Geçerli kabul edilecek bir deney için, Çizelge 1’in kriterleri sağlanmalıdır.


    Çizelge 1 - Regresyon doğrusu toleransları




    Devir

    Tork

    Güç

    X üzerinde Y’nin tahmini standard hatası (SE)

    Azami 100 min-1

    Azami motor torkunun güç haritasının azami % 13’ü

    Azami motor gücünün güç haritasının azami % 8’i

    Regresyon doğrusunun eğimi, m

    0,95 ila 1,03

    0,83 ila 1,03

    0,89 ila1,03

    Belirleme katsayısı, r2

    Asgari 0,9700

    Asgari 0,8800

    Asgari 0,9100

    Regresyon doğrusunun y ekseni ile kesişimi, b

    ± 50 min-1

    Hangisi daha büyükse, ± 20 N.m veya azami torkun ± % 2'si

    Hangisi daha büyükse, ± 4 kW veya azami gücün ± % 2’si

    Sadece regresyon amaçları bakımından, regresyon hesaplaması yapılmadan önce Çizelge 2’de not edilmesi durumunda, husus (söz konusu değer) (devir, tork, güç) silinmelerine (iptal edilmelerine) izin verilir. Bununla birlikte, bu hususlar çevrim işi ve emisyonlar için silinmemelidir. Rölanti değeri, % 0’lık normal hale getirilmiş referans torkuna ve % 0’lık normal hale getirilmiş referans devrine sahip olan bir husus olarak tarif edilir. Değerin silinmesi, çevrimin tamamına ve herhangi bir kısmına uygulanabilir.




    Çizelge 2 - Regresyon analizinden müsaade edilen silinecek hususlar (söz konusu değerlerin silinmesinin uygulanacağı hususlar belirtilmelidir)

    Şart


    Sol sütunda listelenen şartlara atıf yapılarak silinebilecek devir ve/veya tork ve/veya güç hususları

    İlk 24 (±1) s ve son 25 s

    Devir, tork ve güç

    Tam açık kelebek ve tork geri beslemesi < referans torkun % 95

    Tork ve/veya güç

    Tam açık kelebek ve devir geri besleme < referans devrin % 95

    Devir ve/veya güç

    Kelebek kapalı, devir geri besleme > rölanti devri + 50 min–1 ve tork geri besleme > referans torkun % 105

    Tork ve/veya güç

    Kelebek kapalı, devir geri besleme ≤ rölanti devri + 50 min–1 ve tork geri besleme = İmalatçı tarafından tanımlanan/ölçülen rölanti torku azami torkun ± % 2’si

    Devir ve/veya güç

    Kapalı boğaz ve devir geri besleme > % 105 referans devir

    Devir ve/veya güç



    Ek III İlave 1
    ÖLÇME VE NUMUNE ALMA İŞLEMLERİ
    1 Ölçme ve numune alma işlemleri (NRSC deneyi)

    Deney için sunulan motordan yayılan gaz halindeki ve parçacık bileşenler, Ek VI’da belirtilen yöntemlerle ölçülmelidir. Ek VI’daki yöntemler, gaz halindeki emisyonlar için tavsiye edilen analitik sistemleri (Madde 1.1) ve tavsiye edilen parçacık seyreltme ve numune alma sistemlerini açıklamaktadır (Madde 1.2).


    1.1 Dinamometre özelliği

    Ek III, Madde 3.7.1’de açıklanan deney çevrimini yapacak yeterli özelliklere sahip bir motor dinamometresi kullanılmalıdır. Tork ve devir ölçmesi için cihazlar, verilen sınırlar içinde gücün ölçülmesini sağlamalıdır. İlave hesaplamalar gerekli olabilir. Ölçme donanımının doğruluğu, Madde 1.3’te verilen sayıların azami toleransları aşmayacak şekilde olmalıdır.


    1.2 Egzoz gazı akışı

    Egzoz gazı akışı, Madde 1.2.1 ila Madde 1.2.4’te belirtilen yöntemlerden biri ile tespit edilmelidir.


    1.2.1 Doğrudan ölçme yöntemi

    Egzoz akışının doğrudan ölçülmesi, akış nozulu veya eş değer ölçme sistemleri ile yapılır (ayrıntı için ISO 5167:2000’e bakılmalıdır).


    Not - Doğrudan gaz akış ölçmesi zor bir iştir. Emisyon değeri hatalarını etkileyecek olan ölçme hatalarından kaçınmak için tedbirler alınmalıdır.
    1.2.2 Hava ve yakıt ölçme yöntemi

    Hava akışı ve yakıt akışının ölçülmesi.


    Madde 1.3’te belirtilen doğruluğa sahip hava akış ölçerler ve yakıt akış ölçerler kullanılmalıdır. Egzoz gazı akışının hesaplanması aşağıdaki gibidir:
    GEXHW = GAIRW + GFUEL (ıslak egzoz kütlesi için)
    1.2.3 Karbon denge yöntemi

    Karbon denge yöntemi kullanılarak yakıt tüketimi ve egzoz gazı derişimlerinden egzoz kütlesinin hesaplanması (Ek III, İlave 3).


    1.2.4 İzleyici gaz ölçme yöntemi

    Bu yöntem, egzoz içindeki izleyici gazın derişiminin ölçülmesini kapsar. Soy (inert) gazın (örneğin, saf helyum) bilinen miktarı izleyici olarak egzoz gaz akışı içine püskürtülür. Bu gaz egzoz gazı ile karıştırılır ve seyreltilir, ancak egzoz borusunda reaksiyona girmemelidir. Sonra gazın derişimi egzoz gazı numunesi içinde ölçülmelidir.


    İzleyici gazın tam karışımını elde etmek için egzoz gazı numune alma sondası, izleyici gazın püskürtme noktasının akış yönünde en az 1 m veya egzoz borusu çapının 30 kat uzaklıkta (hangisi daha büyükse) yerleştirilmelidir. İzleyici gaz motordan gaz çıkış yönünde püskürtüldüğünde, tam karıştırma izleyici gaz derişimini referans derişim ile karşılaştırmak suretiyle doğrulanıyorsa, numune alma sondası püskürtme noktasına daha yakın yerleştirilebilir.
    İzleyici gaz debisi, karıştırmadan sonra motor rölanti devrinde izleyici gaz derişimi izleyici gaz analizörünün tam ölçeğinden daha düşük olacak şekilde ayarlanmalıdır.
    Egzoz gaz akışının hesaplanması aşağıdaki gibidir:

    Burada;

    GEXHW i : Anlık egzoz kütle akışı( kg/s),

    GT : İzleyici gaz akışı (cm3/min),

    concmix : Karıştırmadan sonra izleyici gazın anlık derişimi (ppm),

    ρEXH : Egzoz gazının yoğunluğu (kg/m3),

    conca : Giriş havasındaki izleyici gazın ortam derişimidir (ppm).

    İzleyici gazın ortam derişimi (conca), deney çalışmasından önce ve sonra hemen ölçülen ortam derişiminin ortalaması alınarak tespit edilebilir.


    Ortam derişimi, azami egzoz akışında karıştırmadan sonra izleyici gazın derişiminin % 1’inden az olduğunda, ortam derişimi ihmal edilebilir.
    Toplam sistem, egzoz gazı akışı için doğruluk özelliklerini karşılamalı ve İlave 2, Madde 1.11.2’ye göre kalibre edilmelidir.
    1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27






        Ana sayfa


    Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

    Indir 3.19 Mb.