bilgiz.org

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından




Sayfa4/27
Tarih13.10.2017
Büyüklüğü3.19 Mb.

Indir 3.19 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27

3.2.2- Enjeksiyon boru tesisatı
3.2.2.1- Uzunluk:...................................................mm
3.2.2.2-İç çap:........................................................mm
3.2.3- Enjektör(enjektörler)
3.2.3.1- Markası(markaları):...........................................................................................................
3.2.3.2-Tipi(tipleri):........................................................................................................................
3.2.3.3- Açma basıncı (2) veya karakteristik diyagram:.................................................................
3.2.4- Yakıt regülatörü (regülatörleri)
3.2.4.1- Markası(markaları):..........................................................................................................
3.2.4.2- Tipi(leri):...........................................................................................................................
3.2.4.3- Tam yükte yakıt kesmenin başladığı devir (2) :................................................devir/dakika
3.2.4.4- Azami yüksüz devir(2):.....................................................................................devir/dakika
3.2.4.5- Rölanti devri(2):............................................................................................... .devir/dakika
3.3- Soğuk çalıştırma sistemi
3.3.1- Markası(markaları):..............................................................................................................
3.3.2-Tipi(tipleri):...........................................................................................................................
3.3.3- Açıklama:..............................................................................................................................
4- SUBAP ZAMANLAMASI
4.1- Üst ölü nokta ile ilgili azami kaldırma ve açma kapama açıları veya eşdeğer bilgi: ............

...............................................................................................................................................................


4.2- Referans açıklıklar ve/veya ayar aralıkları(1)

Ek II İlave 2
MOTOR GRUBUNUN TEMEL KARAKTERİSTİKLERİ
1- ORTAK PARAMETRELER(1)
1.1- Yanma çevrimi........................................................................................................................
1.2- Soğutma ortamı:......................................................................................................................
1.3- Hava emiş yöntemi:.................................................................................................................
1.4- Yanma odası tipi/tasarımı:.......................................................................................................
1.5-Subap ve çıkış yolları – yapısı, ölçüsü ve sayısı:
1.6- Yakıt sistemi:...........................................................................................................................
1.7- Motor yönetim sistemleri:

Resim sayısına (sayılarına) göre tanıtımın ispatı:



  • Cebri soğutma sistemi:.............................................................................................................

  • Egzoz gazının tekrar dolaşımı(2):..............................................................................................

  • Su püskürtme/emülsiyon (2) :....................................................................................................

  • Hava püskürtme(2) :...................................................................................................................

1.8- Egzoz iyileştirme sistemi(2) :................................................................................................

Benzer oran ispatı (veya ana motorun en düşüğü): Diyagram sayısına (sayılarına) göre sistem kapasitesi/strok başına yakıt dağıtımı (miktarı)


2- MOTOR GRUBU LİSTESİ
2.1- Motor grubunun adı:................................................................................................................
2.2- Bu grup içindeki motorların özellikleri:





Ana motor (1)

Motor tipi
















Silindir sayısı
















Beyan edilen devir (devir/dakika)
















Dizel motorlar için strok başına yakıt beslemesi (mm3) ve benzin motorlarlar için yakıt akışı (g/h)
















Net beyan gücü (kW)
















Azami tork devri (devir/dakika)
















Dizel motorlar için strok başına yakıt beslemesi (mm3) ve benzin motorlarlar için yakıt akışı (g/h)
















Azami tork (Nm)
















Düşük rölanti devri (devir/dakika)
















Silindir hareketi (deplasmanı) (Ana motora ait % cinsinden













100

(1) Tam ayrıntılar için İlave 1’e bakınız.



Ek II İlave 3
GRUP İÇİNDEKİ MOTOR TİPİNİN ESAS KARAKTERİSTİKLERİ(1)

1- MOTORUN AÇIKLAMASI
1.1-İmalatçı:....................................................................................................................................
1.2- İmalatçının motor kodu:..........................................................................................................
1.3- Çevrim: dört zamanlı/iki zamanlı (2)...................................................................................…
1.4- Çapı: ...............................................................................................................................mm
1.5- Strok:...............................................................................................................................mm
1.6- Silindir sayısı ve dizilişi:.....................................................................................................
1.7- Motor kapasitesi (toplam hacmi):......................................................................................cm3
1.8- Beyan devri:.............................................................................................................................
1.9- Azami tork devri:.....................................................................................................................
1.10- Hacimsel sıkıştırma oranı(3):.................................................................................................
1.11- Yanma sistemi açıklaması:....................................................................................................
1.12- Yanma odasının ve piston başının çizimi (çizimleri):........................................................
1.13- Giriş ve çıkış ağızlarının asgari enine kesit alanı:.................................................................
1.14- Soğutma sistemi
1.14.1- Soğutma sıvısı
1.14.1.1- Sıvının yapısı:.......................................................................................................
1.14.1.2- Devirdaim pompası (pompaları) : Evet/Hayır(2)
1.14.1.3- Karakteristikleri veya markası(markaları) ve tipi(tipleri) (uygulanabilirse):..................
1.14.1.4- Tahrik oranı (oranları) (uygulanabilirse):........................................................................
1.14.2- Hava
1.14.2.1- Üfleyici (Blower):Evet/Hayır(1)
1.14.2.2- Karakteristikleri veya markası(markaları) ve tipi(tipleri) (varsa):..................................
1.14.2.3- Tahrik oranı(oranları) (uygulanabilirse) :........................................................................
1.15- İmalatçı tarafından müsaade edilen sıcaklık :
1.15.1- Sıvı soğutma: Çıkıştaki azami sıcaklık:...........................................................................K
1.15.2- Hava soğutma: referans nokta:..........................................................................................

Referans noktada azami sıcaklık:.....................................................................................K


1.15.3- Soğutucu (intercooler) çıkışında azami cebri hava sıcaklığı(uygulanabilirse):..............K
1.15.4- Egzoz manifoldunun(manifoldlarının) dış flanşına(flanşlarına) bitişik egzoz borusu (boruları) içindeki noktada azami egzoz sıcaklığı:.........................................................K
1.15.5- Yağ sıcaklığı: Asgari:..............................................K

Azami:.....................................……..K


1.16- Basınç yükleyici(Turboşarjer):Evet/Hayır(1)
1.16.1- Markası:..............................................................................................................................
1.16.2- Tipi:....................................................................................................................................
1.16.3- Sistemin açıklaması (ör. azami yük basıncı, uygulanabilirse atık kapısı):.........................
1.16.4- Soğutucu (intercooler):Evet/Hayır(1)
1.17- Emme sistemi: ....................devir/dakika anma motor devrinde izin verilebilir azami giriş basıncı:...................................................kPa azami egzoz geri basıncı:...........................................kPa ve %100 yükte:..................................................kPa
1.18- Egzoz sistemi: ....................devir/dakika anma motor devrinde izin verilebilir azami egzoz geri basıncı:...........................................kPa ve %100 yükte:...........................................kPa
2- KİRLİLİK ÖNLEYİCİ İLAVE TERTİBATLAR: (varsa ve başka bir başlık altında yer almıyorsa)

Tanım ve/veya diyagram(lar):..................................................................................................


3- DİZEL MOTORLAR İÇİN YAKIT BESLEMESİ
3.1- Besleme pompası

Basınç(2)veya karakteristik diyagram(lar):................................................................................ kPa


3.2- Enjeksiyon sistemi
3.2.1- Pompa
3.2.1.1- Markası(markaları):...........................................................................................................
3.2.1.2- Tipi(tipleri):....................................................................................................................
3.2.1.3- Dağıtım: Strok başına ................mm3(2) veya sırasıyla .....................devir/dakika (anma) ve .............................. devir/dakika (azami tork) pompa devrinde çevrim başına ............... mm3 yahut karakteristik diyagram.
Kullanılan yöntemi belirtiniz.:Motor üzerinde/pompa tezgahında (1)
3.2.1.4- Enjeksiyon avansı
3.2.1.4.1- Enjeksiyon avans eğrisi (2) :...........................................................................................
3.2.1.4.2-Zamanlama (2) :.............................................................................................................
3.2.2- Enjeksiyon boru tesisatı
3.2.2.1- Uzunluk:...................................................mm
3.2.2.2-İç çap:........................................................mm
3.2.3- Enjektör(enjektörler)
3.2.3.1- Markası(markaları):...........................................................................................................
3.2.3.2-Tipi(tipleri):........................................................................................................................
3.2.3.3- Açma basıncı (2) veya karakteristik diyagram:.................................................................
3.2.4- Yakıt regülatörü (regülatörleri)
3.2.4.1- Markası(markaları):..........................................................................................................
3.2.4.2- Tipi(leri):...........................................................................................................................
3.2.4.3- Tam yükte yakıt kesmenin başladığı devir (2) :.................................................devir/dakika
3.2.4.4- Azami yüksüz devir(2):......................................................................................devir/dakika
3.2.4.5- Rölanti devri(2):.................................................................................................devir/dakika
3.3- Soğuk çalıştırma sistemi
3.3.1- Markası(markaları):..............................................................................................................
3.3.2-Tipi(tipleri):...........................................................................................................................
3.3.3- Açıklama:..............................................................................................................................
4- BENZİN MOTORLAR İÇİN YAKIT BESLEMESİ
4.1- Karbüratör: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.1.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2- Yakıt püskürtmesi ağzı:Tek noktalı veya çok noktalı:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.2.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3 - Doğrudan püskürtme: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.3.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
4.4- Beyan edilen devirde yakıt akışı (g/h) ve hava/yakıt oranı ve ağız kelebeği tamamen açıkken.
5- SUBAP ZAMANLAMASI
5.1- Üst ölü nokta ile ilgili azami kaldırma ve açma kapama açıları veya eşdeğer bilgi: .....................................................

................................................................................................................................................................................................



5.2- Referans açıklıklar ve/veya ayar aralıkları(1)
5.3- Değişken subap zamanlama sistemi (uygulanabilirse ve emme ve/veya egzoz durumunda)
5.3.1- Tipi: Sürekli veya açma/kapama
5.3.2- Kam faz değiştirme açısı
6- AĞIZ YAPISI
6.1- Konumu, ölçüsü ve sayısı.
7- ATEŞLEME SİSTEMİ
7.1- Ateşleme bobini
7.1.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.1.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.1.3- Sayısı: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.2- Bujiler : . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.2.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.2.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.3- Manyeto: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . .
7.3.1- Markası (markaları): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.3.2- Tipi (tipleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.4 - Ateşleme zamanlaması:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.4.1- Üst ölü noktaya göre statik avans (krank açısı dereceleri): . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
7.4.2- Avans eğrisi, uygulanabilirse: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ek III
CI MOTORLAR İÇİN DENEY İŞLEMİ

1- GİRİŞ
1.1- Bu Ek, deneye tabi tutulacak motorlardan yayılan gazların ve parçacık halindeki kirleticilerin tespit edilmesi yöntemini açıklar.
Ek I, Madde 1’in hükümlerine göre uygulanması gereken iki deney çevrimi aşağıda açıklanmıştır:
- Faz I, Faz II ve Faz IIIA için ve sabit devirli motorlarla birlikte gaz halindeki kirleticiler durumunda Faz IIIB ve Faz IV için kullanılacak olan NRSC (yol dışı kararlı çevrim).
- Parçacık emisyonlarının ölçülmesinde Faz IIIB ve Faz IV için ve sabit devirli motorlar dışında bütün motorlar için kullanılacak olan NRTC (yol dışı geçici çevrim). Bu deney, imalatçının seçimine göre ve Faz IIIB ve Faz IV fazlarında gaz halindeki kirleticiler için ve Faz IIIA için de kullanılmalıdır.
- İç suyolu teknelerinde kullanılması tasarlanan motorlar için ISO 8178-4:2002 [E] ve IMO MARPOL 73/78, Ek VI (NOx Kodu) ile belirtildiği şekilde ISO deney işlemi kullanılmalıdır.

- Demiryolu araçlarının tahriki için tasarlanan motorlarda Faz IIIA ve Faz IIIB fazları için gaz halindeki ve parçacık kirleticilerin ölçülmesinde NRSC kullanılmalıdır.


- Lokomotiflerin tahriki için tasarlanan motorlarda Faz IIIA ve Faz IIIB fazları için gaz halindeki ve parçacık kirleticilerin ölçülmesinde NRSC kullanılmalıdır.”
1.2- Deney, bir deney tezgahına monte edilmiş ve bir dinamometreye bağlanmış motorla yapılmalıdır.
1.3 Ölçme prensibi

Ölçülecek motor egzoz emisyonları, gaz halindeki bileşenleri (karbon monoksit ve toplam hidrokarbonlar ve azot oksitler) ve parçacıkları ihtiva eder. İlaveten, kısmi ve tam akış seyreltme sistemlerinin seyreltme oranının tespiti için izleyici gaz olarak genellikle karbon dioksit kullanılır. İyi mühendislik uygulaması, deney çalışması sırasında ölçme sorunlarının belirlenmesi için mükemmel bir vasıta olarak karbon dioksitin genel ölçülmesini tavsiye eder.


1.3.1 NRSC deneyi

Önerilen çalışma şartlarının sırası süresince motorlar ısıtılmış durumda iken yukarıdaki emisyonların miktarları, çiğ egzoz gazından numune almak suretiyle sürekli olarak incelenmelidir. Deney çevrimi, dizel motorların tipik çalışma aralığını kapsayan birkaç devir ve tork (yük) modundan oluşur. Her bir mod süresince, her gaz halindeki kirleticinin derişimi, egzoz akışı ve güç çıkışı tespit edilmeli ve ölçülen değerler tartılmalıdır.


Parçacık numunesi, şartlandırılmış ortam havası ile seyreltilmelidir. Komple deney boyunca bir numune alınmalı ve uygun filtreler üzerinde toplanmalıdır.
Alternatif olarak, her bir mod için bir tane olmak üzere numune ayrı filtreler üzerine alınmalı ve çevrim-ağırlıklı sonuçlar hesaplanmalıdır. Kilowatsaat başına yayılan her bir kirletici, gram olarak bu Ek, İlave 3’te belirtildiği şekilde hesaplanmalıdır.
1.3.2 NRTC deneyi

Karayolu dışında kullanılan makinalara yerleştirilen dizel motorların çalışma şartlarına yakın olarak belirtilen geçici deney çevrimi iki defa yapılır:


- İlk defasında (soğuk çalıştırma) motor; oda sıcaklığına getirildikten (soak) ve motor soğutma sıvısı ve yağ sıcaklıkları, iyileştirme sistemleri ve bütün yardımcı motor kontrol cihazları 20 °C ile 30 °C arasında kararlı hale getirildikten sonra,
- İkinci defasında (sıcak çalıştırma) soğuk çalıştırma çevriminin tamamlanmasından sonra hemen başlayan yirmi dakikalık sıcak ıslatmadan (ısıtıldıktan) (hot soak) sonra.

Bu deney sırası süresince, yukarıdaki kirleticiler incelenmelidir. Motor dinamometresinin motor tork ve devir geri besleme sinyalleri kullanılarak, gücün çevrim aralığında integrali alınmalıdır; bu integralin sonucu çevrim boyunca motor tarafından üretilen işi verir. Gaz halindeki bileşenlerin derişimleri; bu Ek İlave 3’e uygun olarak analizör sinyalinin entegrasyonu ile çiğ egzoz gazında veya CVS tam akış seyreltme sisteminin seyreltilmiş egzoz gazında entegrasyonla veya bu Ek, İlave 3’e göre numune alma torbasıyla çevrim boyunca tespit edilmelidir. Parçacıklar için orantılı numune, kısmî akış seyreltmesi veya tam akış seyreltmesiyle belirtilmiş bir filtre üzerindeki seyreltmiş egzoz gazından toplanmalıdır.


Kullanılan yönteme bağlı olarak, seyreltilmiş veya seyreltilmemiş egzoz gazı debisi, kirleticilerin kütle emisyon değerlerini hesaplamak için çevrim boyunca tespit edilmelidir. Kütle emisyon değerleri, kilovatsaat başına yayılan her bir kirleticinin gram olarak miktarını vermek için motor çalışmasıyla ilişkilendirilmelidir.
Emisyonlar (g/kWh), soğuk ve sıcak çalıştırma çevrimleri sırasında ölçülmelidir. Tartılı bileşik emisyonlar, % 10 soğuk çalıştırma ve % 90 sıcak çalıştırma sonuçları tartılarak hesaplanmalıdır. Tartılı bileşik sonuçları, standardları sağlamalıdır.
Soğuk/sıcak bileşik deney sırası işleme girmeden önce, deney sırası (Ek III) ve hesaplama bağıntıları (Ek III İlave 3) ile ilgili simgeler (Ek I, Madde 2.18) Madde 15’te belirtilen işleme uygun olarak değiştirilmelidir.”
2- DENEY ŞARTLARI
2.1- Genel şartlar

Bütün hacimler ve hacimsel akış oranları 273 K (oC) sıcaklık ve 101,3 kPa basınla ilişkilendirilmelidir.


2.2.1- K cinsinden belirtilen motor giriş havasının mutlak sıcaklığı Ta ve kPa cinsinden belirtilen kuru atmosferik basınç ps ölçülmeli ve fa parametresi aşağıdaki hükümlere göre tespit edilmelidir:
Tabii emişli ve mekanik olarak süperşarjlı motorlar:



Giriş havasının soğutulduğu veya soğutulmadığı turboşarjlı motor:







2.2.2- Deneyin geçerliliği

Geçerli olarak kabul edilecek bir deney için fa parametresi aşağıdaki şekilde olmalıdır:


0,96  fa  1,06
2.2.3 Yükleme havası soğutmalı motorlar

Beyan edilen anma devri ve tam yükte, yükleme hava sıcaklığı kaydedilmeli ve imalatçı tarafından belirtilen azami yükleme hava sıcaklığının ± 5 K içinde olmalıdır. Soğutma ortamının sıcaklığı en azından 293 K (20 °C) olmalıdır.


Deney atölye (shop) sistemi ve harici üfleyici kullanılıyorsa, yükleme hava sıcaklığı beyan edilen azami güç devrinde ve tam yükte imalatçı tarafından belirtilen azami yükleme hava sıcaklığının ± 5 K içinde olacak şekilde ayarlanmalıdır. Yukarıdaki ayar noktasında yükleme hava soğutucusunun soğutucu sıcaklığı ve soğutucu debisi deney çevriminin tamamı için değiştirilmemelidir. Yükleme hava soğutucusu hacmi, iyi mühendislik uygulaması ve tipik taşıt/makina uygulamaları esasına dayanmalıdır.
İsteğe bağlı olarak, yükleme hava soğutucusunun ayarı, Ocak 1995’te yayımlanan SAE J 1937’ye uygun olarak yapılabilir”
2.3- Motor hava giriş sistemi

Deney motoru, imalatçı tarafından belirtildiği şekilde motor çalışma şartlarında azami hava akışını sağlayan temiz hava temizleyicisi için imalatçının belirttiği değerin ± 300 Pa içinde hava giriş kısıtlaması gösteren bir hava giriş sistemi ile donatılmalıdır. Kısıtlamalar, beyan edilen devirde ve tam yükte ayaralanmalıdır. Deney atölye sistemi, fiili (gerçek) motor çalışma şartlarının tekrarlanması kaydıyla kullanılabilir.


2.4- Motor egzoz sistemi

Deney motoru, beyan edilen azami gücü veren, motor çalışma şartlarında imalatçı tarafından beyan edilen değerin ± 650 Pa içindeki egzoz geri basınçlı egzoz sistemi ile donatılmalıdır. Egzoz iyileştirme tertibatı ile donatılan bir motorda, iyileştirme tertibatını içeren egzoz borusu, uzama bölümünün başlangıcının girişinde, akış aksi yönünde, kullanılan egzoz borusunun çapının en az dört katı çapa sahip olmalıdır. Egzoz manifoldu flanşı veya turboşarj çıkışından egzoz iyileştirme tertibatına olan mesafe, makinanın yapısıyla aynı olmalı veya imalatçının belirttiği mesafe aralığında olmalıdır. Egzoz geri basıncı veya kısıtlama yukarıdaki ile aynı kriterleri izlemeli, bir vana ile ayarlanabilmelidir. İyileştirme kabı, manken deneyleri sırasında ve motor haritası çıkarılması esnasında kaldırılabilir ve faal olmayan katalizör desteğine sahip olan eş değer bir kapla değiştirilebilir.


2.5- Soğutma sistemi

Motoru imalatçı tarafından belirtilen normal çalışma sıcaklıklarında muhafaza edecek yeterli kapasiteli bir motor soğutma sistemi.


2.6- Yağlama yağı

Deney için kullanılan yağlama yağının özellikleri kaydedilmeli ve deney sonuçları ile birlikte sunulmalıdır.


2.7- Deney yakıtı

Yakıt Ek V’te belirtilen referans yakıt olmalıdır.


Deney için kullanılan referans yakıtın setan sayısı ve kükürt muhtevası Ek VII, İlave 1’in sırasıyla madde 1.1.1 ve madde 1.1.2’de kaydedilmelidir.
Enjeksiyon pompasının girişindeki yakıt sıcaklığı 306 K - 316 K (33 oC-43 oC) olmalıdır.
3 Deney çalışması (NRSC deneyi)


3.1 Dinamometre ayarlarının tespit edilmesi

Belirli emisyonların ölçülmesinin esası, ISO 14396’ya göre düzeltilmemiş fren gücüdür. Sadece makinanın çalışması için gerekli olan ve motora monte edilebilen belirli yardımcı donanım deney için sökülmelidir. Aşağıda sökülebilecekler listesi örnek olarak verilmektedir:


- Frenler için hava kompresörü,

- Güç yönlendirme kompresörü,

- İklimlendirme kompresörü,

- Hidrolik körükler için pompalar.


Yardımcı donanımın sökülmemiş olması durumunda, bu tür yardımcı donanımın motorun tamamlayıcı bir parçasını (örneğin, hava soğutmalı motorlarda soğutma fanları) teşkil ettiği motorlar hariç, dinamometre ayarlarını hesaplamak için deney devirlerinde bunlar tarafından emilen güç tespit edilmelidir. Giriş kısıtlamasının ayarları ve egzoz geri basıncı, Madde 2.3 ve Madde 2.4’e uygun olarak imalatçının belirttiği üst sınırlara göre ayarlanmalıdır. Belirtilen deney devirlerindeki azami tork değerleri, belirtilen deney modlarında tork değerlerini hesaplamak için deneysel olarak tespit edilmelidir. Tam yük tork eğrisi üzerindeki aralık boyunca çalışmak üzere tasarımlanan motorlar için deney devirlerindeki azami tork, imalatçı tarafından beyan edilmelidir. Her bir deney modu için motor ayarı, aşağıdaki eşitlik kullanılarak hesaplanmalıdır:

Oran, ≥ 0,03 ise, PAE’nin değeri tip onayını veren teknik kuruluş tarafından doğrulanabilir.
3.2- Numune alma filtrelerinin hazırlanması

Deneyden en az bir saat önce, her bir (çift) filtre kararlı hale gelmesi için kapalı ancak mühürlenmemiş petri dolabına (petri dish) yerleştirilmeli ve tartma odasına konulmalıdır. Kararlı hale gelme süresinin sonunda, her bir (çift) filtre tartılmalı ve dara ağırlığı kaydedilmelidir. Sonra filtre (çifti) deney için ihtiyaç duyulana kadar kapalı petri dolabında veya filtre tutucusunda muhafaza edilir. Filtre (çifti) tartım odasından alınmasından itibaren sekiz saat içinde kullanılmazsa, kullanımdan önce tekrar tartılmalıdır.




3.3- Ölçme donanımının yerleştirilmesi

Aletler ve numene sondaları gerekli olduğu şekilde yerleştirilmelidir. Egzoz gaz seyreltmesi için bir tam akış seyreltme sistemi kullanıldığında, egzoz borusu sisteme bağlanmalıdır.


3.4- Seyreltme sistemini ve motoru çalıştırma

Seyreltme sistemi ve motor, tam yükte ve beyan devrinde bütün sıcaklıklar ve basınçlar kararlı hale gelinceye kadar çalıştırılmalı ve ısıtılmalıdır (bu Ekin madde 3.6.2)


3.5 Seyreltme oranının ayarlanması

Parçacık numune alma sistemi başlatılmalı ve tekli filtre yöntemi (çoklu filtre yöntemi için isteğe bağlı) için baypas yapılarak çalışmalıdır. Seyreltme havasının parçacık ortam seviyesi, parçacık filtrelerinden seyreltme havası geçirilerek tespit edilebilir. Filtrelenmiş seyreltme havası kullanılıyorsa, deneyden önce, deney sırasında veya deneyden sonra herhangi bir zamanda bir ölçme yapılabilir.


Seyreltme havası filtrelenmemişse, deney süresince alınan bir tek numune üzerinde ölçme yapılmalıdır.

Seyreltme havası, her bir modda 315 K (42 °C) ile 325 K (52 oC) arasında filtre yüzey sıcaklığı elde edilecek şekilde ayarlanmalıdır. Toplam seyreltme oranı, 4’ten az olmamalıdır.


Not - Kararlı durum işlemi için filtre sıcaklığı, 42 °C ila 52 oC’luk sıcaklık aralığına uyulması yerine, 325 K (52 oC) sıcaklık değerinde veya altında muhafaza edilebilir.
Tekli ve çoklu filtre yöntemlerinde, filtreden geçen numune kütle debisi, bütün modlarda tam akış sistemleri için seyreltik egzoz kütle debisinin sabit bir oranında muhafaza edilmelidir. Bu kütle oranı, baypas yeteneği olmayan sistemler için her modun ilk 10 saniyesi hariç olmak üzere, modun ortalama değerinin ± % 5 aralığında olmalıdır. Tekli filtre yöntemli kısmi akış seyreltme sistemlerinde, filtreden geçen numune debisi, baypas yeteneği olmayan sistemler için her bir modun ilk 10 saniyesi hariç olmak üzere, modun ortalama değerinin ± % 5 aralığı içinde olmalıdır.

CO2 veya NOx derişim kontrollü sistemlerde, seyreltme havasının CO2 veya NOx muhtevası her bir deneyin başlangıcında ve sonunda ölçülmelidir. Seyreltme havasının deney öncesi ve sonrası ortamdaki CO2 veya NOx derişim ölçmeleri, sırasıyla 100 ppm veya 5 ppm içinde olmalıdır.


Seyreltik egzoz gazı analiz sistemi kullanıldığında, ilgili ortam derişimleri bütün deney sırası boyunca numune alma torbası içine seyreltme havası numunesi alınarak tespit edilmelidir.
Sürekli (torbasız) ortam derişimi, çevrimin başlangıcında, sonunda ve ortasına yakın bir noktada olmak üzere asgari üç noktada alınmalı ve ortalaması alınmalıdır. İmalatçının talebi halinde, ortam ölçmeleri uygulanmayabilir.”
3.6- Analizörlerin kontrolü

Emisyon analizörleri sıfırda ve deney gazları ile ayarlanmalıdır.


3.7- Deney çevrimi
3.7.1 Ek I, Madde 1A’ya göre donanım özelliği


3.7.1.1 Özellik A

Ek I, Madde 1A(i) ve Madde 1A(iv) kapsamında yer alan motorlar için dinamometre çalışmasında deney motoru üzerinde aşağıdaki 8 mod çevrimi *) izlenmelidir:




Mod numarası

Motor devri

Yük

Ağırlıklandırma faktörü

1

Beyan edilen

100

0,15

2

Beyan edilen

75

0,15

3

Beyan edilen

50

0,15

4

Beyan edilen

10

0,10

5

Orta

100

0,10

6

Orta

75

0,10

7

Orta

50

0,10

8

Rölanti

-

0,15


3.7.1.2 Özellik B

Ek I, Madde 1A(ii) kapsamında yer alan motorlar için, dinamometre çalışmasında deney motoru üzerinde aşağıdaki 5 mod çevrimi **) izlenmelidir:




Mod Numarası

Motor devri

Yük

Ağırlıklandırma faktörü

1

Beyan edilen

100

0,05

2

Beyan edilen

75

0,25

3

Beyan edilen

50

0,30

4

Beyan edilen

25

0,30

5

Beyan edilen

10

0,10

Yük rakamları, imalatçı tarafından önerildiği şekilde bakımı yapılan, beyan edilen bakım aralıklarında ve beyan edilen ortam şartlarında yılda birkaç saat sınırsız süreyle çalışabilen, değişken güç sırası süresince elde edilebilir azami güç olarak tarif edilen, en önemli güç oranına karşılık gelen tork değerlerinin yüzdesidir.


3.7.1.3 Özellik C

İç suyolu teknelerinde kullanılmak üzere tasarlanan tahrik motorlarında1), ISO 81784:2002(E) ve IMO MARPOL 73/78,Ek VI (NOx Kodu) tarafından belirtildiği şekilde ISO deney işlemi uygulanmalıdır.


Sabit adımlı (fixed-pitch) tahrik edici eğrisi üzerinde çalışan tahrik motorları, ticari deniz dizel motorlarının kullanımdaki çalışmasını temsil etmek üzere geliştirilmiş aşağıdaki 4 modlu kararlı durum çevrimi 2) kullanılarak, dinamometre üzerinde deneye tabi tutulmalıdır:


Mod numarası

Motor devri

Yük

Ağırlıklandırma faktörü

1

% 100

(beyan edilen)



100

0,20

2

% 91

75

0,50

3

% 80

50

0,15

4

% 63

25

0,15

Değişken adımlı veya elektriki olarak eşleştirilmiş (kuplaj edilmiş) tahrik edicilere sahip, sabit devirli iç suyolu tahrik motorları, yukarıdaki çevrimde olduğu gibi, aynı yük ve ağırlıklandırma faktörleri ile ancak her modda beyan devrinde çalışan motorla karakterize edilen aşağıdaki 4 modlu kararlı durum 3) çevrimi kullanılarak dinamometre üzerinde deneye tabi tutulmalıdır.




Mod numarası

Motor devri

Yük

Ağırlıklandırma faktörü


1

Beyan edilen

100

0,20

2

Beyan edilen

75

0,50

3

Beyan edilen

50

0,15

4

Beyan edilen

25

0,15




1) Değişken devirli yardımcı motorlar ISO C1 hizmet çevrimine göre belgelendirilmesi gerekirken (örneğin, Madde 3.7.1.1’de belirtilen 8 modlu kararlı durum çevrimi), sabit devirli yardımcı motorlar ISO D2 hizmet çevrimine göre belgelendirilmelidir (örneğin, Madde 3.7.1.2’de belirtilen 5 modlu kararlı durum çevrimi).
2) ISO 8178-4: 2002(E) standardının Madde 8.5.1, Madde 8.5.2 ve Madde 8.5.3’te belirtildiği şekilde E3 çevrimi ile özdeş. Dört mod, kullanımdaki ölçmelere dayanan ortalama bir tahrik edici eğrisi üzerinde bulunur.
3) ISO 8178-4: 2002(E) standardının Madde 8.5.1, Madde 8.5.2 ve Madde 8.5.3’te belirtildiği şekilde E2 çevrimi ile özdeş.
3.7.1.4 Özellik D

Ek I, Madde 1A(v) kapsamında yer alan motorlar için aşağıdaki 3 modlu çevrim 1), deney motoru üzerinde dinamometre çalışmasında izlenmelidir:




Mod numarası

Motor devri

Yük

Ağırlıklandırma faktörü

1

Beyan edilen

100

0,25

2

Orta

50

0,15

3

Rölanti

-

0,60




1) ISO 8178-4: 2002(E) standardının F çevrimi ile özdeş”.
3.7.2- Motorun şartlandırılması

İmalatçı tavsiyesine göre motor parametrelerini kararlı hale getirmek için motorun ve sistemin ısıtılması azami devirde ve torkta olmalıdır.


Not: Şartlandırma süresi, aynı zamanda egzoz sisteminde önceki deneyden kalan artıkların etkilerini önlemelidir. Keza, noktadan noktaya etkileri en aza düşürmek üzere bulunan deney noktaları arasında gerekli kararlılık süresi de vardır.
3.7.3 Deney sırası

Deney sırası başlatılmalıdır. Deney, yukarıda belirtildiği gibi deney çevrimleri için mod sayıları düzeninde yapılmalıdır. Başlangıç geçiş süresinden sonra verilen deney çevriminin her modu esnasında, imalatçı tarafından beyan edilen toleranslar içinde olması gereken düşük rölanti hariç, belirtilen devir, beyan devrinin ± % 1 veya ± 3 min-1 içinde (hangisi daha büyükse) tutulmalıdır. Belirtilen tork, ölçmelerin alındığı süre boyunca ortalamanın deney devrindeki azami torkun ± % 2’si içinde olacak şekilde tutulmalıdır.


Her bir ölçme noktası için 10 dakikalık asgari bir süre gereklidir. Bir motorun deneye tabi tutulması için ölçme filtresi üzerinde yeterli parçacık kütlesi elde etmek amacıyla daha uzun numune alma süreleri gerekli olursa, deney modu süresi gerektiği kadar uzatılabilir.
Mod uzunluğu kaydedilmeli ve rapor edilmelidir.
Gaz halindeki egzoz emisyonu derişim değerleri, modun son üç dakikası sırasında ölçülmeli ve kaydedilmelidir.
Parçacık numune alınması ve gaz halindeki emisyon ölçülmesi, imalatçı tarafında tarif edildiği şekilde motor kararlılığı elde edilmeden önce başlatılmamalı ve bunların tamamlanması birbirleri ile uyumlu olmalıdır.
Yakıt sıcaklığı, yakıt enjeksiyon pompasının girişinde veya imalatçı tarafından belirtildiği şekilde ölçülmeli ve ölçme yeri kaydedilmelidir.”
3.7.4- Analizör tepkisi

Analizör çıkışı, her bir modun en az son üç dakikasında analizörden egzoz gazı akarken şerit kart kaydedicisine kaydedilmeli veya eşdeğer bilgi edinme sistemi ile ölçülmelidir.


Numune alma torbası seyreltilmiş CO ve CO2 ölçümü için uygulanırsa (Ek III, İlave 1’in madde 1.4.4’üne bakınız), numune her bir modun son üç dakikasında torbaya konulmalı ve torbadaki numune analiz edilmeli ve kaydedilmelidir.
3.7.5- Parçacık numune alınması

Parçacık numune alınması, tekli filtre yöntemi ile veya çoklu filtre yöntemi ile yapılabilir (Ek III, İlave 1, madde 1.5). Yöntemlerin sonuçları çok az farklılık gösterebildiğinden, kullanılan yöntem sonuçlarla birlikte beyan edilmelidir.


Buna göre, tekli filtre yöntemi için deney çevrimi prosedüründe belirtilen örnek ağırlıklandırma faktörleri, numune debisini ve/veya numune alma zamanını ayarlamak suretiyle numune alma esnasında göz önünde bulundurulmalıdır.
Numune alma, her bir mod için mümkün olduğu kadar geç yapılmalıdır. Mod başına numune alma zamanı, tekli filtre yöntemi için en az 20 saniye, çoklu filtre yöntemi için en az 60 saniye olmalıdır. Baypas özelliği olmayan sistemler için mod başına numune alma zamanı tekli ve çoklu filtre yöntemleri için en az 60 saniye olmalıdır.
3.7.6- Motor şartları

Motor kararlı hale getirilmiş olduğunda, motor devri ve yükü, giriş hava sıcaklığı, yakıt akışı ve hava veya egzoz gaz akışı her bir mod için ölçülmelidir.


Egzoz gaz akışının ölçülmesi veya yanma havasının ve yakıt tüketiminin ölçülmesi mümkün değilse, ölçüm, karbon ve oksijen denge yöntemi kullanılarak hesaplanabilir (Ek III, İlave 1, madde 1.2.3’e bakınız).
Hesaplama için gerekli herhangi bir ilave bilgi kaydedilmelidir (Ek III, İlave 3, madde 1.1 ve madde 1.2’ye bakınız).
3.8- Analizörün tekrar kontrol edilmesi

Emisyon deneyinden sonra sıfır gaz ve aynı deney gazı tekrar kontrol için kullanılacaktır. İki ölçüm sonucunun arasındaki fark %2’den az ise, deney kabul edilebilecektir.


4 Deney çalışması (NRTC deneyi)

4.1 Giriş
Yol dışı geçici çevrimi (NRTC), bu yönetmelik kapsamında yer alan bütün dizel motorlar için uygulanabilir normal hale getirilmiş devir ve tork değerlerinin ikişerli sırası şeklinde Ek III, İlave 4’te listelenmiştir.
Deney odasında bir motoru deneye tabi tutmak için, normal hale getirilmiş değerler, motor haritalama eğrisine dayanarak, deneye tabi tutulan münferit motor için fiili değerlere dönüştürülmelidir. Bu dönüştürme, normal durumdan çıkarma olarak ifade edilir ve geliştirilmiş deney çevrimi deneye tabi tutulacak motorun referans çevrimi olarak söz edilir. Bu referans devir ve tork değerleri ile birlikte çevrim deney odasında yapılmalı ve geri besleme devir ve tork değerleri kaydedilmelidir. Deney çalışmasını geçerli kılmak için deneyin tamamlanması üzerine referans ve geri besleme devir ve tork değerleri arasında regresyon analizi yapılmalıdır.
4.1.1 Beyin tertibatları veya makul olmayan kontrol veya makul olmayan emisyon kontrol stratejilerinin kullanımı yasaklanmalıdır.
4.2 Motor haritalama işlemi

Deney odasında NRTC deneyi gerçekleştirilirken, torka karşı devir eğrisini belirlemek için deney çevrimine başlamadan önce motorun haritası çıkarılmalıdır.


4.2.1 Haritalama devir aralığının tespit edilmesi

Asgari ve azami haritalama devirleri aşağıda tarif edildiği şekildedir:


Asgari haritalama devri = Rölanti devri

Azami haritalama devri = Hangisi daha düşük olursa, nhi x 1,02 veya tam yük torkunun sıfıra düştüğü durumdaki devir (burada, nhi beyan edilen gücün % 70’inin dağıtıldığı en yüksek motor devri olarak tarif edilen yüksek devirdir).


4.2.2 Motor haritalama eğrisi

Motor, imalatçının tavsiyesi ve iyi mühendislik uygulaması doğrutultusunda motor parametrelerini kararlı hale getirmek için azami güçte ısıtılmalıdır. Motor kararlı hale getirildiğinde, motor haritalaması aşağıdaki işlemlere göre yapılmalıdır:


4.2.2.1 Geçici harita
(a) Motor yüksüz olmalı ve rölanti devrinde çalıştırılmalıdır.

(b) Motor, asgari haritalama devrinde enjeksiyon pompasının tam yük ayarında çalıştırılmalıdır.

(c) Motor devri, asgari haritalama devrinden azami haritalama devrine kadar saniyede ortalama (8 ± 1) min-1’de (devir/dakika) hızda artırılmalıdır. Motor devir ve tork noktaları, saniyede en az bir nokta numune alma hızında kaydedilmelidir.
4.2.2.2 Kademe haritası
(a) Motor yüksüz olmalı ve rölanti devrinde çalıştırılmalıdır.

(b) Motor, asgari haritalama devrinde enjeksiyon pompasının tam yük ayarında çalıştırılmalıdır.

(c) Tam yük muhafaza edilirken, asgari haritalama devri de en az 15 saniye süreyle muhafaza edilmeli ve son 5 saniyelik süre esnasında ortalama tork kaydedilmelidir. Azami tork eğrisi, asgari haritalama devrinden azami haritalama devrine kadar (100 ± 20) min-1 devir artışlarından büyük olmayacak şekilde tespit edilmelidir.

Her bir deney noktası, en az 15 saniye süreyle uygulanmalı ve ortalama tork son 5 saniyelik süre içinde kaydedilmelidir.

4.2.3 Haritalama eğrisinin oluşturulması

Madde 4.2.2’ye göre kaydedilen bütün veri noktaları, noktalar arasında doğrusal enterpolasyon kullanılarak birleştirilmelidir. Ortaya çıkan tork eğrisi haritalama eğrisi olup, Madde 4.3.3’te belirtildiği gibi, deney çevrimi için Ek IV’ün motor dinamometre programının normal hale getirilmiş tork değerlerini fiili tork değerlerine dönüştürmek için kullanılmalıdır.



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27






    Ana sayfa


Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

Indir 3.19 Mb.