bilgiz.org

Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

  • 2- TARİFLER, SEMBOLLER VE KISALTMALAR Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından; 2.1- Sıkıştırma ateşlemeli (C.I.) motor
  • 2.3- Parçacık halindeki kirleticiler
  • 2.5- Beyan devri
  • 2.8c. Beyin tertibatı (defeat device)
  • Simge Birim Anlamı



  • Sayfa1/27
    Tarih13.10.2017
    Büyüklüğü3.19 Mb.

    Indir 3.19 Mb.
      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27


    EKLER LİSTESİ
    Ek I Kapsam, tarifler, semboller ve kısaltmalar, motor işaretlemeleri, özellikler ve deneyler, imalatın uygunluğu değerlendirmesi şartları, motor grubunu tarif eden parametreler, ana motorun seçimi
    Ek II Bilgi dokümanları

    İlave 1 (Ana) Motorun temel karakteristikleri

    İlave 2 Motor grubunun temel karakteristikleri

    İlave 3 Grup içindeki motor tipinin temel karakteristikleri


    Ek III CI motorlar için deney işlemi

    İlave 1 Ölçme ve numune alma işlemleri

    İlave 2 Analitik aletlerin kalibrasyonu

    İlave 3 Veri değerlendirilmesi ve hesaplamalar


    Ek IV Deney işlemi – Kıvılcım ateşlemeli motorlar

    İlave 1 Ölçme ve numune alma işlemleri

    İlave 2 Analitik aletlerin kalibrasyonu

    İlave 3 Veri değerlendirme ve hesaplamalar

    İlave 4 Bozulma faktörleri
    Ek V Onay deneyleri için önerilen referans yakıtın ve CI motorlar için kullanılan referans yakıtla çalışan yol dışı hareketli makinaların imalatının uygunluğunu doğrulamak için teknik özellikler
    Ek VI Analitik sistem ve numune alma sistemi
    Ek VII Tip onay belgesi

    İlave 1 CI motorlar için deney sonuçları

    İlave 2 SI motorları için deney sonuçları

    İlave 3 Motor gücünü belirlemek üzere deney için yerleştirilecek teçhizat ve yardımcı ekipmanlar


    Ek VIII Onay belgesi numaralama sistemi
    Ek IX Verilen motor/motor grubu tip onayları listesi
    Ek X İmal edilen motorların listesi
    Ek XI Tip onaylı motorların veri sayfası
    Ek XII Alternatif tip onaylarının tanınması
    Ek XIII “Esneklik planına” göre piyasaya arz edilen motorlarla ilgili hükümler
    Ek XIV CCNR Faz I
    Ek XV CCNR Faz II


    Ek I
    KAPSAM, TARİFLER, SEMBOLLER VE KISALTMALAR, MOTOR İŞARETLEMELERİ, ÖZELLİKLER VE DENEYLER, İMALATIN UYGUNLUĞUN DEĞERLENDİRMELERİ İLE İLGİLİ ÖZELLİKLER, MOTOR GRUBUNU TANIMLAYAN PARAMETRELER, ANA MOTORUN SEÇİMİ
    1 - KAPSAM

    Bu Yönetmelik, karayolu dışında kullanılan hareketli makinalara takılacak bütün motorlara ve karayolunda yolcu ve eşya taşımacılığı için amaçlanan taşıtlara takılan ikincil motorlara uygulanır.


    Bu Yönetmelik aşağıda belirtilen tahrikli araçların motorlarına uygulanmaz:

    • 70/156/AT(1) ve 92/61/AT(2) Yönetmeliğinde tarif edilen araçlara,

    • 74/150/AT(3) Yönetmeliğinde tarif edilen tarım traktörlerine,

    İlave olarak, aşağıdaki özel şartları sağlayan makinalara takılması gereken motorlar bu Yönetmeliğin kapsamında yer alır:


    A. Aşağıdakilere sahip, karayolunda veya karayolu dışında hareket etmesi veya ettirilmesi için tasarlanmış ve uygun hale getirilmiş:
    (i) 19 kW’dan fazla veya eşit, ancak 560 kW’dan fazla olmayan, Madde 2.4’e uygun net gücü olan ve tekli sabit devirden ziyade fasılalı devirde çalıştırılan bir C.I. (sıkıştırma ateşlemeli) motor veya
    (ii) 19 kW’dan fazla veya eşit, ancak 560 kW’dan fazla olmayan, Madde 2.4’e uygun net gücü olan ve tekli sabit devirde çalıştırılan bir C.I. motor. Sınırlar sadece 31 Aralık 2008’den itibaren uygulanır veya
    (iii) 19 kW’dan fazla olmayan, Madde 2.4’e uygun net gücü olan benzin yakıtlı SI (kıvılcım ateşlemeli) motor veya
    (iv) Özellikle eşyaları ve/veya yolcuları taşımak için tasarımlanan, ray üzerinde kendinden tahrikli taşıtlar olan demiryolu araçlarının tahriki için tasarımlanan motorlar veya
    (v) Yük, yolcu ve diğer donanımı taşımak için tasarımlanan arabaları hareket ettirmek veya tahrik etmek için tasarımlanan ray üzerinde kendinden tahrikli donanımın parçaları olan, lokomotiflerin tahriki için tasarımlanan, ancak kendileri yük, yolcu (lokomotifi çalıştıranlar haricinde) ve diğer donanımı taşımak için tasarımlanmayan veya tasarlanmayan motorlar. Raylar üzerinde bakım veya yapım işini yerine getirmek için tasarımlanan, donanımı tahrik etmek üzere tasarlanan yardımcı motor veya motor, bu paragrafta sınıflandırılmamış olup, Madde A(i)’de sınıflandırılmıştır.
    Bu Yönetmelik, aşağıdaki uygulamalar için geçerli değildir:

    B. İç suyollarında kullanım için tasarlanan tekneler hariç, gemiler

    C. Uçaklar

    D. Eğlence taşıtları, örneğin;

    - Hareketli kar makinaları,

    - Karayolu dışında kullanılan motosikletler,

    - ATV arazi taşıtları.
    2- TARİFLER, SEMBOLLER VE KISALTMALAR
    Bu Yönetmeliğin amaçları bakımından;

    2.1- Sıkıştırma ateşlemeli (C.I.) motor, sıkıştırma ateşleme prensibi ile çalışan bir motordur (örneğin dizel motor).
    2.2- Gaz halindeki kirleticiler; karbon monoksit, hidrokarbonlar (C1:H1,85 oranı kabul edilerek) ve azot dioksite (NO2) eşdeğer olarak ifade edilen azot oksittir.
    2.3- Parçacık halindeki kirleticiler, C.I. motorun egzoz gazının, sıcaklığı 325 K (52oC)’i geçmeyecek şekilde filtre edilerek temizlenmiş hava ile seyreltildikten sonra belirtilen bir filtrede toplanan herhangi bir maddedir.
    2.4- Net güç, motor soğutma fanının gücünün hariç((2) tutulması dışında ve bu Yönetmelikte belirtilen deney şartlarında ve referans yakıtlar ile 80/1269/AT(1) Yönetmeliğinde belirtildiği gibi karayolu araçlarına ait içten yanmalı motorların gücünün ölçülmesi AT (Avrupa Topluluğu) yöntemine uygun olarak ölçülen, bir deney tezgahı üzerinde krank milinin veya eşdeğerinin ucunda elde edilen, AT kW cinsinden güçtür.

    2.5- Beyan devri, imalatçı tarafından belirtildiği şekilde, regülatör tarafından sağlanan azami tam yükteki devirdir.
    2.6- Yük yüzdesi, motor devrinde elde edilebilen azami torkun kısmıdır.
    2.7- Azami tork devri, imalatçı tarafından belirtildiği gibi motordan azami torkun elde edildiğindeki motor devridir.
    2.8- Ara devir, aşağıdaki istenilen özelliklerden birini sağlayan motor devridir:


    • Tam yük tork eğrisi üzerinde devir aralığı boyunca çalıştırmak üzere tasarımlanan motorlar için ara devir beyan devrinin %60 ve %75’i arasında meydana gelirse, beyan edilen azami tork devri olmalıdır.

    • Beyan edilen azami tork devri, beyan devrinin %60’ından az ise, ara devir beyan devrinin %60’ı olmalıdır.

    • Beyan edilen azami tork devri, beyan devrinin %75’inden fazla ise, bu durumda ara devir beyan devrinin %75’i olmalıdır.

    - G1 çevriminde deneye tabi tutulacak motorlar için ara devir, beyan edilen azamî devrin % 85’i olmalıdır (Ek V Madde 3.5.1.2).
    2.8a. İç suyollarında kullanımı tasarlanan tekne ile ilgili 100 m3 veya fazlası hacim, L x B x T eşitliği ile hesaplanan hacimdir. “L”: Dümen ve baş taraftan itibaren tekne güvertesinin dışına doğru uzatılan kısımlar hariç, teknenin oluşturduğu sabit yapının azami uzunluğudur. “B”: Teknenin kaplamalar dışından ölçülen (çark dolapları, usturmaca vb. hariç) metre cinsinden azami genişliğidir. “T”: Tekne veya omurganın en alt noktası ile azami su çekimi arasındaki mesafedir.
    2.8b. Geçerli seyrüsefer veya güvenlik belgesi (gemi emniyet belgesi):

    (a) Değişiklikleri ile Denizde Can Emniyeti tarihli Uluslararası Sözleşmesine 1974 (SOLAS) uygunluğu ispatlayan bir sertifika veya eş değeri veya


    (b) Değişiklikleri ile Gemi Kaynaklı Kirlenmenin Önlenmesi Hakkında Uluslararası Sözleşmeye 1973 (MARPOL) uygunluğu ispatlayan IOPP sertifikası ve değişiklikleri ile yükleme Hattı Uluslararası Sözleşmesine 1966 (LL66) uygunluğu ispatlayan bir sertifika veya eş değeri.


    2.8c. Beyin tertibatı (defeat device), esas olarak böyle bir tertibat, emisyon deneyi belgelendirme işlemlerinin uygulamasında yer almadıkça, yol dışı hareketli makinaların normal kullanımı esnasında karşılaşılan koşullarda emisyon kontrol sisteminin etkinliğini azaltacak şekilde emisyon sisteminin fonksiyonunu veya herhangi bir aksamın çalışmasını harekete geçirmek, ayarlamak, geciktirmek veya durdurmak amacıyla çalışan değişkenleri ölçen, algılayan veya cevap veren bir tertibat.
    2.8d. Makul olmayan kontrol stratejisi, karayolu dışında kullanılan hareketli makinalar normal kullanım şartları altında çalıştırıldığında, uygulanabilir emisyon deney işlemlerinde beklenen seviyenin altında bir seviyeye emisyon kontrol sisteminin etkinliğini azaltan herhangi bir strateji veya tedbir.

    2.9 Ayarlanabilir parametre, emisyon deneyi veya normal çalışma sırasında emisyonu veya motor performansını etkileyebilecek şekilde tasarımlanan fizikî olarak ayarlanabilir herhangi bir cihaz, sistem veya eleman.
    2.10 İyileştirici (after-treatment), amacı gazları atmosfere bırakmadan önce kimyasal ve fiziksel olarak değiştirmek olan, içinden egzoz gazlarının geçtiği bir tertibat veya sistem.
    2.11 Kıvılcım ateşlemeli (SI) motor, kıvılcım ateşleme prensibi ile çalışan bir motor.
    2.12 Yardımcı emisyon kontrol tertibatı, emisyon kontrol sisteminin herhangi bir parçasının ayarlanması amacıyla motor çalışma parametrelerini algılayan herhangi bir tertibat.
    2.13 Emisyon kontrol sistemi, emisyonları kontrol edecek veya azaltacak şekilde tasarımlanan herhangi bir tertibat, sistem veya elemanı.
    2.14 Yakıt sistemi, yakıtın ölçülmesinde ve karışmasında yer alan bütün aksamlar.
    2.15 İkincil motor, bir motorlu taşıtın içine veya üzerine yerleştirilen ancak, taşıta hareket gücü sağlamayan motor.
    2.16 Mod uzunluğu, ayrılma hızı ve/veya önceki modun torku veya ön şartlandırma fazı ile müteakip modun başlangıcı arasındaki süre. Mod uzunluğu, hız ve/veya torkun değiştirilmesi esnasındaki süreyi ve her bir modun başlangıcındaki kararlılığı kapsar.
    2.17 Deney çevrimi, kararlı durum (NRSC deneyi) veya geçici çalışma şartlarında (NTRC deneyi bir motor tarafından izlenecek tanımlanmış her bir devir ve torkta, deney noktalarının sırasıdır.
    2.18 Simgeler ve kısaltmalar

    2.18.1 Deney parametreleri için simgeler



    Simge

    Birim

    Anlamı

    A/Fst

    -

    Stokiyometrik hava/yakıt oranı

    Ap

    m2

    İzokinetik numune alma sondasının enine kesit alanı

    AT

    m2

    Egzoz borusunun enine kesit alanı

    Aver




    Aşağıdakiler için ağırlıklı ortalama değer:




    m3/h

    kg/h


    - Hacim akışı

    - Kütle akışı



    C1

    -

    Karbon 1 eşdeğeri hidrokarbon

    Cd

    -

    SSV’nin boşaltma katsayısı

    Conc

    ppm

    % Vol


    Derişim (konsantrasyon) (bileşeni belirten son ekle)

    Concc

    ppm

    % Vol


    Düzeltilmiş ortam derişimi

    Concd

    ppm

    % Vol


    Seyreltme havasında ölçülen kirleticinin derişimi

    Conce

    ppm

    % Vol


    Seyreltilmiş egzoz gazında ölçülen kirleticinin derişimi

    d

    m

    Çap

    DF

    -

    Seyreltme faktörü

    fa

    -

    Laboratuvar atmosfer faktörü

    GAIRD

    kg/h

    Kuru esasa göre giriş havası kütle debisi

    GAIRW

    kg/h

    Islak esasa göre giriş havası kütle debisi

    GDILW

    kg/h

    Islak esasa göre seyreltme havası kütle debisi

    GEDFW

    kg/h

    Islak esasa göre eş değer seyreltilmiş egzoz gazı kütle debisi

    GEXHW

    kg/h

    Islak esasa göre egzoz gazı kütle debisi

    GFUEL

    kg/h

    Yakıt kütle debisi

    GSE

    kg/h

    Numune alınan egzoz kütlesi debisi

    GT

    cm3/min

    İzleyici gaz debisi

    GTOTW

    kg/h

    Islak esasa göre seyreltilmiş egzoz gazı kütle debisi

    Ha

    g/kg

    Giriş havasının mutlak nemi

    Hd

    g/kg

    Seyreltme havasının mutlak nemi

    HREF

    g/kg

    Mutlak nemin referans değeri (10,71 g/kg)

    i

    -

    Münferit modu (NRSC deneyi için) veya anlık ölçülmesi (NRTC deneyi için) tayin eden alt indis

    KH

    -

    NOx için nem düzeltme faktörü

    Kp




    Parçacık için nem düzeltme faktörü

    KV

    -

    CFV kalibrasyon fonksiyonu

    KW,a

    -

    Giriş havası için kurudan ıslağa düzeltme faktörü

    KW,d

    -

    Seyreltme havası için kurudan ıslağa düzeltme faktörü

    KW,e

    -

    Seyreltilmiş egzoz gazı için kurudan ıslağa düzeltme faktörü

    KW,r

    -

    Çiğ egzoz gazı için kurudan ıslağa düzeltme faktörü

    L

    %

    Deney devri için azami torkla ilişkili tork yüzdesi

    Md

    mg

    Toplanmış seyreltme havasının parçacık numune kütlesi

    MDIL

    kg

    Parçacık numune alma filtrelerinden geçen seyreltme havasının kütlesi

    MEDFW

    kg

    Çevrim boyunca eş değer seyreltilmiş egzoz gazı kütlesi

    MEXHW

    kg

    Çevrim boyunca toplam egzoz kütle akışı

    Mf

    mg

    Toplanan parçacık numune kütlesi

    mf,p

    mg

    Esas filtrede toplanan parçacık numune kütlesi

    Mf, b

    mg

    Yedek filtrede toplanan parçacık numune kütlesi

    Mgas

    g

    Çevrim boyunca gaz halindeki kirleticinin toplam kütlesi

    MPT

    g

    Çevrim boyunca toplam parçacık kütlesi

    MSAM

    kg

    Parçacık numune alma filtrelerinden geçen seyreltilmiş egzoz numunesinin kütlesi

    MSE

    kg

    Çevrim boyunca numune alınan egzoz kütlesi

    MSEC

    kg

    İkincil seyreltme havası kütlesi

    MTOT

    kg

    Çevrim boyunca çift seyreltilmiş egzozun toplam kütlesi

    MTOTW

    kg

    Islak esasa göre çevrim boyunca seyreltme kanalından geçen seyreltilmiş egzoz gazının toplam kütlesi

    MTOTW, I

    kg

    Islak esasa göre seyreltme kanalından geçen seyreltilmiş egzoz gazının anlık kütlesi

    mass

    g/h

    Emisyon kütle akışını (debi) tayin eden alt indis

    NP

    -

    Çevrim boyunca PDP’nin toplam devirleri

    nref

    min-1

    NRTC deneyi için referans motor devri


    s-2


    Motor devrinin türevi



    P

    kW

    Güç, düzeltilmemiş fren

    p1

    kPa

    PDP’nin pompa girişinde atmosfer basıncı altına basınç düşüşü

    PA

    kPa

    Mutlak basınç

    pa

    kPa

    Motor giriş havasının doygun buhar basıncı

    (ISO 3046: psy = PSY deney ortamı)



    PAE

    kW

    Bu Ek’in Madde 2.4’ünde istenmeyen deney için takılan yardımcı donanım tarafından emilen beyan edilen toplam güç

    PB

    kPa

    Toplam atmosfer basıncı

    (ISO 3046: Px = PX Bulunulan ortamın toplam basıncı



    Py = PY Deney ortamı toplam basıncı )

    pd

    kPa

    Seyreltme havasının doygun buhar basıncı

    PM

    kW

    Deney şartları altındaki deney devrinde azami güç (Ek VII, İlave 1)

    Pm

    kW

    Deney tezgahı üzerinde ölçülen güç

    ps

    kPa

    Kuru atmosfer basıncı

    q

    -

    Seyreltme oranı

    Qs

    m3/s

    CVS hacim debisi

    r

    -

    SSV boğazının giriş mutlak statik basınca oranı

    r

    -

    İzokinetik sonda ve egzoz borusunun enine kesit alanlarının oranı

    Ra

    %

    Giriş havasının bağıl nemi

    Rd

    %

    Seyreltme havasının bağıl nemi

    Re

    -

    Reynolds sayısı

    Rf

    -

    FID tepki faktörü

    T

    K

    Mutlak sıcaklık

    t

    s

    Ölçme süresi

    Ta

    K

    Giriş havasının mutlak sıcaklığı

    TD

    K

    Mutlak çiğlenme noktası sıcaklığı

    Tref

    K

    Yanma havasının referans sıcaklığı: (298 K)

    Tsp

    N·m

    Geçici çevrimin istenen torku

    t10

    s

    Kademe girişi ile son okumanın % 10’u arasındaki süre

    t50

    s

    Kademe girişi ile son okumanın % 50’si arasındaki süre

    t90

    s

    Kademe girişi ile son okumanın % 90’ı arasındaki süre

    Δti

    s

    Anlık CVS akışı için süre aralığı

    V0

    m3/rev

    Fiili şartlarda PDP hacim debisi

    Wact

    kWh

    NRTC’nin fiili çevrim çalışması

    WF

    -

    Ağırlıklandırma faktörü

    WFE

    -

    Etkin ağırlıklandırma faktörü

    X0

    m3/rev

    PDP hacim debisinin kalibrasyon fonksiyonu

    Θ

    kg·m2

    Girdap akımlı dinamometrenin döner ataleti

    ß

    -

    SSV boğaz çapı d’nin iç boru iç çapına oranı

    λ

    -

    Bağıl hava/yakıt oranı, fiili A/F’nin stokiyometrik A/F’ye bölümü

    ρEXH

    kg/m3

    Egzoz gazının yoğunluğu

      1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   27






        Ana sayfa


    Sanayi ve Ticaret Bakanlığından

    Indir 3.19 Mb.