bilgiz.org

Medya denetiMİ ÇERÇevesinde kirgizistan’da internet düzenlemesi Özet

  • Anahtar kelimeler
  • Keywords
  • İnternetin gelişim tarihi
  • Kırgızistan’da internetin ortaya çıkışı ve gelişimi
  • Tablo 1. 2011 verilerine göre Orta Asya ülkelerinde internet kullanıcıların sayısı
  • Dünyada internet düzenlemeleri
  • Bağımsız Devletler Topluluğu’nda internet düzenlemeleri
  • Bazı Ülke Uygulamaları 2001 yılında ABD’da “
  • Çin, Singapur, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Vietnam’da
  • Kırgızistan’da internet düzenlemeleri
  • İnternet düzenlemeleri ile ilgili kanun ve kararnameler
  • 28 Aralık 2006 yılında
  • 17 Temmuz 2004 yılında
  • 14 Aralık 2007 tarihinde
  • 24 Aralık 1998 yılında
  • “Kitle İletişim Araçları”
  • İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi



  • Tarih02.10.2017
    Büyüklüğü60.33 Kb.

    Indir 60.33 Kb.

    MEDYA DENETİMİ ÇERÇEVESİNDE KIRGIZİSTAN’DA İNTERNET DÜZENLEMESİ

    ÖZET

    Bilgi teknolojilerin gelişmesi ile birlikte internet ortamı bir sürü faaliyetlerin dijital ortamda yürütülmesine yol açmıştır. Bu durum internet kullanıcılarına zaman ve mekan sınırını ortadan kaldırma, uzak mesafelere ucuz iletişim ulaşımı, bilgi ulaşımı gibi olanakları sunmaktadır. Bununla birlikte internet teknolojilerinin gelişmesi çoğu işletmelere internet üzerinden satış yapma olanağını da sağlayarak, e-pazarlama, e-ticaret, elektronik imza gibi kavramların ortaya çıkmasına sebep oldu. Bunun yanı sıra günümüzde internette yasal dışı faaliyetlerin yürütülmesi için uygun ortam oluşmaktadır. Bu yüzden ülkeler, topluluk ve kuruluşlar tarafından internet ortamını düzenleyecek yasal tedbirler alınmaktadır. Bu çalışmada dünyada internet düzenlemeleri tartışılacaktır. Ayrıca Kırgızistan’da internet düzenlemelerine yönelik çalışmalar saptanacaktır.



    Anahtar kelimeler: İnternet, İnternet düzenlemeleri, Kırgızistan

    INTERNET LAWS IN KYRGYZSTAN IN THE CONTEXT OF MEDIA REGULATION

    ABSTRACT

    With the development of information technologies many processes are realized on the internet. Internet provides users such facilities like a lack of time and space constraints, cheap communications and access to any information. Many organizations make their sales of goods via the internet. Thus there are new terms as e-marketing and e-commerce. An electronic signature is used in the contracts and agreements. But also, in the internet there are a lot of illegal acts. Therefore, many countries, communities and organizations are taking steps to ineternet regulation. In this article the internet regulation in the world is taken in the context of media regulation, and also the internet laws in Kyrgyzstan have been investigated.



    Keywords: Internet, Internet regulation, Kyrgyzstan

    1. Giriş

    İnternet ortamı kullanıcılar için bir sürü olanakları sağlamakla beraber yasa dışı faaliyetlerin yapılmasına da yol açmaktadır. Web ortamında gizli kalarak bazı yasa dışı eylemleri yapmak mümkündür. Bunlara finansal operasyonlar, telif haklarını bozma, müstehcen bilgileri yayımlama gibi faaliyetler girmektedir. Bu yüzden dünyada internet kaynaklarının hukuksal düzenlemeleri yürütülmektedir. Bazı ülkelerde internet kaynaklarına resmi kitle iletişim aracı statüsü verilmiştir. İnternet hizmetleri belirli bir resmi organın izni ile sunulmaktadır. Bazı ülkelerde belirli web sitelere erişim yasaklanmıştır. Diğerlerinde ise internet ile ilgili özel düzenlemeler bulunmamaktadır.

    Kırgızistan’da diğer Orta Asya ülkelerine kıyasla web sitelerine kitle iletişim aracı statüsü verilmemiştir. Kırgızistan Cumhuriyeti “Kitle İletişim Araçları” kanununda da kitle iletişim aracı olarak sayılan öğeler arasında internet bulunmamaktadır. Fakat internetteki süreçleri düzenleme diğer kanunlar ve kararnameler tarafından yürütülmektedir.

    İnternet düzenlemeleri sadece devletin çıkardığı kanun ve kararnamelerle değil, İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi adıyla faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu tarafından da yürütülmektedir.


    1. İnternetin gelişim tarihi

    1969 yılında ABD’de APRA ağına dört bilgisayarın bağlanması ile internet kavramı ortaya çıkmıştır. Yıllar geçtikçe internete bağlanan bilgisayarların sayısı artmaya başlamıştır. 1972 yılında “elektronik posta” kavramı ortaya çıkmıştır ve kullanıcı adı ile adresini birleştirmek için “@” sembolü seçilmiştir. 1973 yılında  ftp protokolü kurulmuştur ve internet siteleri arasında dosya transferi uygulanmaya başlamıştır. 1991 yılında internet www (world wide web) adını almıştır. 1992 yılında Delphi şirketi abonelerine internet üzerinden ulusal çapta ticari işlemler yapma olanağı sunarak ilk e-posta bağlantısı ile hizmeti vermeye başlamıştır. O günden bu yana internet kullanıcılar için bir sürü olanakları sağlayan etkili iletişim aracı haline gelmiştir (Leiner vd, 2009: 22-25).

    1. Kırgızistan’da internetin ortaya çıkışı ve gelişimi

    Kırgızistan diğer Orta Asya ülkeleri gibi Sovyet Birliği’nin yıkılmasından sonra pazar ekonomisine geçmiştir. Özel mülkiyet, serbest girişimcilik ve serbest piyasa ilişkilerine dayanan piyasa ekonomisi, ülke için gelişme perspektiflerini belirlemiştir. 1991 yılında Bişkek’te “Ala-Too” telekomünikasyon ağı 20 aboneye internet hizmetlerini vermesiyle Kırgızistan’da internetin tarihi başlamıştır. 1992 yılında RELCOM şirketi Rus ağları aracılığıyla 50 aboneye internet hizmetlerini sunmuştur. 1994 yılında günümüzde ülkede internet hizmetlerini sunan ELCAT ve Aziainfo en büyük iki şirket kurulmuştur. 1995 yılında resmi olarak kg uzantısı kayıt olmuştur. 2004 yılına gelince Kırgızistan’da internet hizmetlerini sunma lisansı 48 şirkete verilmiştir. İnternet hizmetlerini sunan şirketler arasında “Elcat” piyasanın %40’na, “Aziainfo” ve “Kırgıztelecom” %16, “Aknet” %10 payına sahiptir. Diğer internet hizmetleri sunan şirketlerin payı %8’den düşüktür. Soros Vakfı tarafından kurulmuş KyrNet ve IREX tarafından desteklenen FreeNet şirketleri Sivil Toplum Kuruluşları, KİA ve okullara internet hizmetlerini sunmaktadır (Kolosov, 2004).

    Günümüzde internet kullanıcıların sayısına göre Kırgızistan Orta Asya ülkeleri arasında öncül konuma sahiptir. 2012 yılı verilerine göre Kırgızistan nüfusunun %42,21’i interneti kullanmaktadır (www.ict.kg). Yaş grubuna göre daha çok 14-17 (%53,2), 18-24 (%53,1) ve 25-34 (%33,6) yaşlar arası insanlar internet kullanıcısı durumundadır.



    Tablo 1. 2011 verilerine göre Orta Asya ülkelerinde internet kullanıcıların sayısı
    (http://soobshchestvo-teletsentrov.ning.com/group/kyrgyzstan)


    Ülke

    Nüfus

    İnternet kullanıcıların sayısı

    Erişim oranı

    Kırgızistan

    5 418 300

    2 194 400

    40%

    Kazakistan

    15 460 484

    5 300 000

    34%

    Üzbekistan

    27 865 738

    4 689 000

    17%

    Tajikistan

    7 487 489

    700 000

    9%

    Türkmenistan

    4 940 916

    80400

    2%




    1. Dünyada internet düzenlemeleri

    Medya denetimi kavramı çerçevesinde internet düzenlemelerine geçmeden önce medya denetimi kavramını açıklamada yarar vardır. Medya denetimi, medya alanında yürütülen faaliyetlerin, düzenlemelerle belirlenmiş olan esaslara uygun olup olmadığının kontrolüdür. Denetim kavramı sansür kavramından ayrılmıştır ve işlevini belirli kurallar çerçevesinde yerine getirmektedir (Karadağ, 2012: 5-6). Medya denetimi başta basın, görsel ve işitsel medya denetimi olarak ortaya çıkarken internet ortamının da denetimini kapsamıştır.

    1996 yılında Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren UNCITRAL uluslararası ticaret hukuku komisyonu tarafından “Elektronik Ticaret”, 2001 yılında ise “Elektronik İmza” kanunları kabul edilmiştir. 1981 yılında geliştirilen Avrupa Konseyi “Kişisel Verilerin Otomatik İşleme Tabi Tutulma Sürecinde Bireylerin Korunmasına İlişkin 108 sayılı Sözleşmesi” kabul edilmiştir. Sözleşmenin temel amacı 1. maddede şöyle açıklanmıştır: Sözleşme’ye taraf devletlerin kendi egemenlik alanında bulunan bireylerin, vatandaşlık ya da oturum durumlarını dikkate almaksızın, kişisel bilgilerinin otomatik işleme tabi tutulması konusunda gerekli güvenceleri sağlayarak, başta özel yaşam hakkı olmak üzere, tüm temel hak ve özgürlüklerini korumaktır. Otomatik işleme: kısmen ya da tamamen otomatik yollarla verilerin uygulanmasını, bu verilerin değiştirilmesi, silinmesi, düzeltilmesi ya da açıklanmasını içerir. Sözleşme’nin 6. maddesi ırksal kökeni, siyasi görüşleri, dinsel ya da diğer inançları açığa çıkaran kişisel veriler ile kişinin sağlığı ya da cinsel yaşamı ile ilgili olan verilerin ve cezai mahkumiyetlere ilişkin verilerin otomatik yollarla işlenmesini yasaklamaktadır (Atak, 2010:95-97).

    1997 yılında Uluslararası Ticaret Odası “Sağlam Uluslararası Elektronik Ticaretin” genel şartlarını, 1998 yılında ise “İnternette Reklam ve Pazarlamanın” genel ilkelerini geliştirmiştir. 1995 yılında Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu “Uluslararası

    Ticari Uygulamalarda Elektronik Verilerin Kullanımı Anlaşması” ve “Elektronik Ticaret Anlaşması’nı” kabul etmiştir (http://gendocs.ru/v7577/?cc=8).



      1. Bağımsız Devletler Topluluğu’nda internet düzenlemeleri

    Bağımsız Devletler Topluluğu eski Sovyet ülkeleri arasında ilişkileri düzenlemek ve sürdürmek amacıyla 1991 yılında Rusya, Beyaz Rusya ve Ukrayna tarafından kurulmuş uluslar arası dernektir. Günümüzde derneğin üye ülkeleri Azerbaycan, Ermenistan, Beyaz Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Moldova, Tacikistan, Türkmenistan, Özbekistan ve Ukrayna’dır. Derneğin asıl amacı üye ülkeler arasında siyasal, ekonomik, kültürel, hukuksal ve diğer alanlarda işbirliği yapmaktır.

    2000 yılında Bağımsız Devletler Topluluğu üye ülkeleri tarafından “Elektronik İmza” kanunu, 2001 yılında “Bilgisayar Ortamında Suçlarla Mücadelede BDT Ülkelerin İşbirliği” sözleşmesi kabul edilmiştir.

    Bu sözleşmeye göre bilgisayar ortamında suç olarak:


    • Yasa ile korunan bir bilgisayara izinsiz erişim uygulanması halinde bilgi edinme, bilginin imha edilmesi durumu veya bilgi kopyalanması, bilgisayar sistemlerinin bozulması durumu

    • Zararlı programların kullanılması ve dağıtılması

    • Bilgisayar programları ve veri tabanlarının yasadışı kullanımı, telif hakkı bozulması sayılmaktadır. Sözleşmeye imza atan üye ülkeler Bağımsız Devletler Topluluğu alanında bilgisayar ortamında yapılan suçlara karşı mücadelede ülkeler arası iş birlik ve yardım sağlamayı da belirlemektedir (Zinina, 2007:27).

      1. Bazı Ülke Uygulamaları

    2001 yılında ABD’da “İnternette Çocukların Korunması” mevzuatı alınmıştır. Bu mevzuata göre kamusal alanlarda (okullarda, kütüphanelerde) müstehcen bilgileri içeren birçok site yasaklanmıştır. Aynı yıl “Terörle Mücadele” ve “Güvenlik Hizmetleri Gözetimi” kararnameleri kolluk kuvvetlerine internet ortamını izlemeye ve vatandaşların e-posta aracılığıyla yazışmalarına yetki tanımaktadır.

    İngiltere’de “Çocukların Korunması” kanunu ve “Cinsel Suçlar” kanunu 18 yaştan küçük çocukların fotoğraflarını bilgisayar ortamına yerleştirme, kopyalama ve yaygınlaştırma yasaklamaktadır. Günümüzde İngiltere’de “İletişim Ağları Aracılığıyla İletilen Bilgi” kanun projesi hazırlanmaktadır. Bu kanun internet hizmetlerini sunan şirketlerin her abone ile ilgili bilgileri (yazışmaları, özel bilgileri, hangi sitelere girdiklerini) arşivinde bulundurmalarını gerektirmektedir. Bu bilgiler kolluk kuvvetlere istenildiği zaman mahkeme kararı olamadan verilmeli.

    Almanya’da internet ortamı “Gençler İçin Zararlı Bilgileri Yayma” ve “İnternette Engeller” kanunlarında elektronik araçlarla dağıtılan yasaklanmış materyallerin listesi belirtilmektedir. Kanunlara uymama durumu para cezası ya da hapishane cezası ile şartlanmaktadır. 2012 yılından itibaren Bilgi Teknolojilerin Korunması ile ilgili Federal Dairesi bünyesinde Bilgisayar Ortamında Yapılan Suçlara Karşı Mücadele Merkezi açılmıştır. Bu merkezin amacı internet kaynakların, sosyal ağların içeriklerini değerlendirmektir.

    Çin, Singapur, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Vietnam’da belirli sitelere erişim yasaklanmıştır.

    Küba’da internete açık erişim yasaktır. İnternete erişebilmek için devlet organları tarafından resmi kararın verilmesi gerekmektedir.

    2000 yılında Fransa’da tüm web sitelerin resmi kayıt altına alınması ile ilgili kanun kabul edilmiştir. Bu yasaya göre web sitelerini kayıt ettirmeden uygulamaya geçirenler ceza sorumluluğu altına alınacaktır. 15 Şubat 2011de “İnternette Güvenlik” kanunu kabul edilmiştir. Bu yasaya göre aşağıdaki tedbirler alınmıştır:



    • Fransa Milli Güvenlik Bakanlığı’nın kamusal örgütlerle birlikte yaptığı “ kara liste” esasında çocuk pornografisi içeren sitelerin kapatılması için internet ortamının zorunlu türde taranması gerekmektedir.

    • İnternet ortamında özel bilgilerin çalınması ve kullanılması ceza sorumluluğu getirmektedir.

    Türkiye’de internet ortamı “İn­ter­net  Or­tamın­da Ya­pılan Yayınların Dü­zen­len­me­si ve Bu Ya­yın­lar Yo­luy­la İş­le­nen Suçlar­la Mü­ca­de­le Edil­me­si” ka­nununda “istenmeyen” bilgilerin listesi oluşturulmuştur ve kanunda belirlenen kuralların bozulması için ceza normları belirlenmiştir. İn­ter­net or­ta­mın­da ya­pı­lan ve içe­ri­ği aşa­ğı­da­ki suç­la­rı oluş­tur­du­ğu hu­su­sun­da ye­ter­li şüp­he se­be­bi bu­lu­nan ya­yın­lar­la il­gi­li ola­rak eri­şi­min en­gel­len­me­si­ne ka­rar ve­ri­lir:

    1) İn­ti­ha­ra yön­len­dir­me

    2) Ço­cuk­la­rın cin­sel is­tis­ma­rı

    3) Uyuş­tu­ru­cu ve­ya uya­rı­cı mad­de kul­la­nıl­ma­sı­nı ko­lay­laş­tır­ma

    4) Sağ­lık için teh­li­ke­li mad­de te­mi­ni

    5) Müs­teh­cen­lik

    6) Fu­huş

    7) Ku­mar oy­nan­ma­sı için yer ve im­kân sağ­la­ma

    8) Ata­türk Aley­hi­ne İş­le­nen Suç­lar

    Gayri resmi verilere göre 2007 yılından itibaren Türkiye’de 20 binden fazla web site yasaklanmıştır (İnternetin Hukuksal Düzenlemeleri, 2013).



    1. Kırgızistan’da internet düzenlemeleri

    Kırgızistan’ın diğer Orta Asya ülkelerine kıyasla internet kullanıcılarının sayısına göre öncül konuma sahip olduğu belirtilmiştir. Bu durum ülkede bilgi teknolojilerin hızla gelişmesiyle açıklanabilir. Ancak Kırgızistan’da internet düzenlemeleri ülkede bilişim teknolojilerin gelişmesini durdurabileceğine dair düşünceler yansıtılmaktadır. Üstelik de demokratik ilkelere göre internet düzenlemeleri insanın söz ve fikir özgürlüğünün sınırlanmasına, bilgiye ulaşma hakkının sınırlanmasına yol açabilir. Diğer taraftan internet ortamı çatışmaların patladığı, finansal suçların daha çok işlendiği ve gizli enformasyonun yayımlandığı bir ortamdır. Bu yüzden internet düzenlemelerine gereksinim duyulmaktadır.

      1. İnternet düzenlemeleri ile ilgili kanun ve kararnameler

    Kırgızistan’da internet hakkında özel bir kanun bulunmamaktadır. Fakat internet ortamı diğer yasal düzenlemeler tarafından denetilmektedir.

    8 Kasım 1999 yılında kabul edilen Kırgızistan Cumhuriyetinin “Bilgilendirme” kanunu devlet düzeyinde bilgi kaynaklarının herkese açık olduğunu vurgulamıştır (devlet sırı ve diğer resmi belgeler dışında). Kanunda internet hakkında söz edilmemektedir. Fakat bilgi kaynağı olarak interneti de sayabilmek mümkündür.

    28 Aralık 2006 yılında kabul edilen Kırgızistan Cumhuriyeti “Devlet Kurum ve Yerel Yönetim Tarafından Tutulan Bilgilere Erişim” kanununda yine de internet ile ilgili söz edilmemektedir. Fakat elektronik posta aracılığıyla bilgi edinebilme ile ilgili madde bulunmaktadır. Bu maddeye göre devlet kurumlarından bilgi edinme elektronik posta aracılığıyla yürütülebilir. Elektronik posta aracılığıyla bilgi edinme isteği geldiğinde, devlet kurumları yine elektronik posta aracılığıyla cevap vermelidir. Kanunda devlet organlarının web sitelerinin tasarım ve işleyiş kuralları belirlenmiştir. Bu kurallara göre web siteler gerekli bilgileri içermeli ve vatandaşların her hangi bilgiyi edinebilmesi için tüm şartların sağlanması gerekmektedir.

    17 Temmuz 2004 yılında Kırgızistan Cumhuriyeti “Elektronik İmza” kanunu kabul edilmiştir. Bu kanuna göre elektronik imza gerçek imzaya eşdeğer sayılmaktadır. 6 Ekim 1999 yılında kabul edilen Kırgızistan Cumhuriyeti “Elektronik Ödemeler” kanununda elektronik ödemelere yasal statü verilmektedir.

    14 Ocak 1998 yılında Kırgızistan Cumhuriyeti “Telif Hakları” kanunu kabul edilmiştir. Bu kanun bilimsel, edebi ve sanat eserleri, fonogram, yayın veya kablo dağıtım ile yayınların bilgilerin kullanımı ile bağlantılı ortaya çıkan ilişkileri düzenler.

    14 Aralık 2007 tarihinde çıkardığı kararla Kırgızistan hükümeti Kırgız Cumhuriyeti devlet ve yönetim organlarının web-sitelerinin tasarlanması ve işlemesinin genel taleplerini saptamıştır. Bu kararnamede “internet” bilgi alışverişi için birbirine bağlanan bağımsız global bilgisayar ağı olarak tanımlanmaktadır.

    24 Aralık 1998 yılında kabul edilen Kırgızistan Cumhuriyeti “Reklam” kanununa göre internet, cep telefonları ve faks makineleri aracılığıyla istenmeyen reklamı (spam) göndermek yasaktır.

    20 Nisan 2011 yılında kabul edilen Kırgızistan Cumhuriyeti “Noterler Tarafından Noter Eylemlerin Yürütülmesişartnamesinde internet sayfaların mahkeme sürecinde delil olarak kullanılabileceği vurgulanmıştır.

    Kırgızistan hukuksal düzenlemelerinde internet kaynaklarına kitle iletişim aracı statüsü verilmemiştir. Kırgızistan Cumhuriyeti “Kitle İletişim Araçları” kanuna göre kitle iletişim araçları olarak devlet ve kamusal kurumlar ve haber ajansları tarafından üretilen gazete, dergi, onların ekleri, kitap, bülten, televizyon ve radyo yayıncılığı, film ve video ürünleri, kayıt ve görsel-işitsel programları, genel dağıtım için bir defalık yayınlar sayılmaktadır. Tanımda görüldüğü gibi internet kaynaklarından bahsedilmemiştir. Oysa Kırgızistan’ın yakın komşusu Kazakistan’da yasal düzeyde web site kavramı tanımlanmaktadır. Web sitelere kitle iletişim aracı statüsü verilmiştir.

    Azerbaycan’da internet yasal türde kitle iletişim aracı olarak tanımlanmaktadır ve internet aracılığıyla radyo ve televizyon yayıncılığı resmi organların izni ile yürütülmektedir.

    Tacikistan yasalarında web siteleri kitle iletişim aracı olarak tanımlamamaktadır. Fakat ülkede internet hizmetlerinin sunulması yasal düzeyde işlenmiştir. Tacikistan’ın “Radyo ve Televizyon” hakkında kanununda internet yayın aracı olarak tanımlanmaktadır.

    Kırgızistan’da ise internet kaynağı haber ajansı ya da başka bir kurum olarak resmi kayıt altına geçip kitle iletişim aracı statüsüne ulaşabilmektedir ve faaliyetlerini Kırgızistan Cumhuriyeti “Kitle İletişim Araçları” kanunu, “Gazetecinin Mesleki Faaliyetleri” kanunu, “Televizyon ve Radyo Yayıncılığı” kanun ve “Bilgiye Erişim Özgürlüğü ve Garantileri” kanunlarına göre yürütmektedir (Abduvaitova, 2012:40-54).


      1. İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi

    İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi 2001 yılında kurulmuş, kar amacı gütmeyen bir kurumdur. Kendisini bilgi teknolojileri sektöründe devletin yasal düzenlemelerini teşvik eden, vatandaşların bilgi ve bilgi kaynaklarına kolayca ulaşmasını sağlayan organ olarak tanımlamaktadır. Bilgi teknolojileri sektöründe çeşitli araştırmaları, projeleri gerçekleştirmiştir. Teknik ve hukuki danışmanlık hizmetlerini sunmaktadır ve seminerler düzenlemektedir. Kurumun en önemli faaliyetlerinden biri sivil toplum temsilcilerinin, iş adamlarının, Sivil Toplum Kuruluşlarının bilgi teknolojilerin gelişmesinde önemli kararların alınmasına katılmalarını teşvik etmektir. Kurumun yürüttüğü çalışmaların temel prensipleri:

    • Kamu yararı için tüm taraflar arasında sosyal uyum sağlamak amacıyla stratejiler geliştirmek için bilgi teknoloji sektörü kurumları ve devlet kurumları arasında bir diyalog sağlamak;

    • Bilgi ve iletişim teknolojileri sektöründe sivil toplum aktörlerin tanınmasını teşvik etmek;

    • Hükümet ve kamu kuruluşları bilgilerine erişim garantisini sağlamak;

    • Vatandaş haklarının ve telif haklarının korunmasını sağlamak, vatandaş ve kuruluş hakların düzenleyici reformları güvence altına almak;

    • Bilgi toplumu işleyişi için gerekli olan bilgi kaynaklarının güvenliğini teşvik etmek;

    • İş sektörü, sivil toplum kuruluşları, eğitim kurumları, uluslararası kuruluşlar ve devlet kurumları arasında ortaklıklar sağlamak için destek vermektir.

    İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi internet düzenlemeleri konusunda iki proje hazırlamıştır:

    1. Temmuz 2000. “İnterneti Geliştirme Politikası Yasal Temelleri” projesi.

    2. “İnternet” hakkında yasanın taslak projesi. Bu projeler kanuna dönüşmemiştir.

    6. Sonuç

    Kırgızistan’da internet düzenlemeleri belirli bir kanun ya da mevzuata göre yürütülmemektedir. Çünkü ülkede internet kaynaklarına kitle iletişim aracı statüsü verilmemiştir. Ancak internet kaynaklarının kitle iletişim aracı olarak resmi kayıt altına geçerek faaliyet gösterdiği takdirde kitle iletişim araçlarına bağlı olan kanunlar işin içine girmektedir. İnternet hakkında özel bir kanunun bulunmamasına karşın, internet ortamı faaliyetleri diğer düzenleyici kanun ve kurallara göre denetlenmektedir. İnternet ortamı için özel kanunların geliştirilmesi bir taraftan ülkede bilgi teknoloji sektörünün gelişmesini aksatabilir, fakat diğer taraftan internet ortamındaki polemikleri düzenler.

    Ülkede birçok radyo ve televizyon kanalları internet aracılığıyla yayın yapmaktadır. Çoğu gazete ve haber ajansların web siteleri bulunmaktadır. Bundan dolayı internet kaynaklarına kitle iletişim statüsü verilerek “Kitle İletişim” Kanunu tarafından denetlenmesi gerekmektedir. İnternet sayfalarına yerleştirilen müstehcen bilgilerin de kontrol edilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede İnternet Politikasının Sivil İnisiyatifi gibi sivil toplum kuruluşunun devlet organları ile birlikte internet ortamını düzenleyecek normlar belirlenmelidir.

    Kaynaklar

    Abduvaitova, A. (2012). Kırgızistan’da internetin gelişimi. Yüksek Lisans Tezi, M.Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi Dijital Medya ve Kültürlerarası İletişim Programı, Moskova, ss. 40-54

    Atak, S. (2010). Avrupa Konseyi’nin Kişisel Veriler Açısından Sağladığı Temel Güvenceler. TBB Dergisi, Sayı 87: 90-120

    Karadağ, V. (2012). Görsel İşitsel Medyada Denetim Biçimleri. Uzmanlık Tezi. TC Radyo ve Televizyon Üst Kurulu. Ankara, ss.5-6

    Kırgızistan Cumhuriyeti Elektronik İmza Kanunu, (2004)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Elektronik Ödemeler Kanunu, (1999)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Telif Hakları Kanunu, (1998)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Bilgilendirme Kanunu, (1999)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Devlet Kurum ve Yerel Yönetim Tarafından Tutulan Bilgilere Erişim Kanunu, (2006)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Kitle İletişim Araçları Kanunu, (1992)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Noterler Tarafından Noter Eylemlerin Yürütülmesi Şartnamesi, (2011)

    Kırgızistan Cumhuriyeti Reklam Kanunu, (1998)

    Kolosov, A. (2004). Kırgızistan’da İnternet: durumu ve gelişim yönelimleri. “E-Collaboration@work: EuroasiaOnline’04” Uluslararsı Konferansı Bildirileri, Almatı.

    Kovaleva, N. (2008). Rus Bilgi Hukuku. http://gendocs.ru/v7577/?cc=8. (20.06.2013)

    M. Leiner, B vd. (2009). A Brief History of the Internet. ACM SIGCOMM Computer Communication Review 22 Volume 39, Number 5, October 2009.
    Siyasi bilgi merkezi. (2013). İnternetin hukuksal düzenlemeleri. Bilgi-analiz raporu. Rusya gazeteciler derneği. ss.2-14

    Zinina, U. (2007). Rus ve Yabancı Ceza Hukukunda Bilgisayar Ortamındaki Suçlar. Uzmanlık Tezi. Rus Bilimler Akademisi Devlet ve Hukuk Enstitüsü. Moskova, 27









        Ana sayfa


    Medya denetiMİ ÇERÇevesinde kirgizistan’da internet düzenlemesi Özet

    Indir 60.33 Kb.