bilgiz.org

Kent arşİv ve müzeleri




Tarih01.10.2017
Büyüklüğü9.6 Kb.

Indir 9.6 Kb.

KENT ARŞİV VE MÜZELERİ
Kent kimliğinin belirlenmesinde kent müzelerinin oluşumu gittikçe artıyor. Bu işleri bilen bir arkadaş, İngiltere’de bırakın kentleri köylerde bile arşiv ve müzelerin yer aldığını söylemişti. Bu müzelerden yerleşimin nasıl ve kimler tarafından kurulduğunu, hangi süreçlerden geçerek bu günlere geldiğini, aile tarihleri, kültürel özellikleri, yönetici bilgileri ve bir çok bilgilerin yer aldığı belirtildi.
Bir toplantı dolayısıyla Kastamonu’dayız. Kastamonu hükümet binası çok önemli mimari değer, erken cumhuriyet yapısı ve sanırım mimarı da Vedat Tek’tir. Hükümet binasını dönemin valisi Enis Yeter ve yardımcılarıyla geziyoruz. İdari birimlerin yer aldığı zemin ve birinci katı gezdikten sonra, binanın yandan girişli bodrum katına getirdiler bizi. Küçük bir yer olsa da kitaplığı, Etnoğrafik eserlerin ve eski Kastamonu fotoğraflarının yer aldığı sergiler, bilgisayar ve televizyon aracılığıyla seyredilecek görsel malzemelerin yer aldığı bölümler, dinlenme ve okuma odaları gibi çok amaçlı bir kent arşivi ve müzesi oluşturulmuş.
Bir başka vesileyle ve 2 ay kadar önce Bursa’dayız. Heykel civarında bir binanın restorasyonu dikkatimizi çekiyor. Heybetli ve kimlikli bir yapı. Tabelasında, eski adliye binası olduğu yazılı, restorasyon amacı ise kent müzesi diye belirtilmiş. İşveren ve sahiplik Bursa Büyükşehir Belediyesi. Geçen haftaki ulusal basında yer aldı ve düzenlenip açılışı yapılmış Bursa Kent Müzesinin. Gidip gezmek, görmek isterim.
İzmir çok önceleri başladı bu işlere. Eski itfaiye binası ve komplekslerini kent müzesi yapmak için çok ciddi bir çalışma yürütüyorlar. Yaklaşık 2 yıldan beri bilgi ve belgeler topluyorlar, kitaplar basıyorlar, dijital ortamda dünyaya hizmet vermek için alt yapı oluşturuyorlar. İzmir kent müzesinin koordinasyonunu yürütenler arkadaşımız, sık sık bilgi alıyoruz çalışma ve gelişmelerden.
Safranbolu’nun 15 km uzağında Yörük köyündeyiz, bir ay kadar önce. Adı üzerinde köy ancak her değeri gelecek kuşaklara ders olacak müzelik bir yerleşim. Anadolu yerleşimlerinde sıkça görülen çamaşırhane işlevini yitirince, muhtarlık ve köylüler tarafından müzeye dönüştürülmüş. Duvarlarını üniversitenin rölöve ve restorasyon bölümü tarafından hazırlanan sokak siluetleri süslüyor. Eski kullanımı olan objeler görülmesi için yerleştirilmiş. Köyler bile başladı bu işlere diye düşündüm.
Küçükkuyu’daki Zeytinyağı Müzesi ile biraz ilerisindeki Ali bey tarafından yaratılan ve yaşatılan Tahtakuşlar Etnografya Müzesi bireysel çabalara yerel örnekleri oluşturuyor. Geçen hafta Veysel Tolun sayfasında yer verdi Gelibolu yarımadasında yer alan Alçıtepe köyündeki müze ve bireysel gayretin sonuçlarını.
Meraklı bir insan olarak bakıyorum, acaba yöremizde bir belediyenin bu tür bir çalışması varmı diye. Ben göremedim. Belediye duvarları ve koridorlarına asılmış birkaç malzemenin ötesinde hiçbir sistematik çalışma yok ne yazık ki. Fakat iş lafa gelince yerel belediye başkanları çok meraklı yerel tarihe ve kimliğe, mangalda kül bırakılmıyor iş lafa gelince.
Akıl vermek gibi olmasın ama, kent arşivinin yer aldığı müzeler çok önemlidir ve bu işin doğrudan muhatabı yerel yönetimlerdir. İzmir, Bursa, gibi belediyeler bu işin önemini kavramış, bütçeden kaynak ayırmış, uzmanlarını toplamış ve yol almış. Seçtikleri binalar bile tek başına bir kentin simgesi olmaya aday.
Kent müzeleri, yerelde yaşayan bizlerin bugünü kavramamız ve geleceği kimlikli olarak tasarlamamız için sistematik bilgi depoları olarak kullanılıyor. Kent kimliğinin oluşturulmasının vaz geçilmez ön koşullarından, aynı şekilde bugünü anlamlandırmamız ve geleceği kurgulamamız içinde birer ön koşul. Yani bu iş yapılacaksa öncelikle kentte yaşayanlar için yapılmalı. Diğer yönden, kente dışarıdan gelen insanların doğrudan yararlanabileceği ilk duraklardan. Yerli ve yabancı turistlerin, anlamsız sokak gezmeleri artık pek rağbet görmüyor. Bu kenti gezerken nerede olduğunu, nasıl bir kültürle içiçe durduğunu, kentin bütün tarihsel sürecini kavrayarak, kimliğini bilerek gezmek istiyor. Yani, yaşadığı veya gezdiği kente ait olmak, kentli ve aidiyet duyguları gelişkin zihinlerde yer edinmenin önemli bir aracı kent müzeleri. Sanırım bir kentin de en önemli özlemi olsa gerek bu durum.
Hep söylüyoruz, dünyada var olabilmenin ön koşulu kimliğiyle ayakta durabilmek. Bu hesaplaşmayı Çanakkale kenti ve kentlisi yapmak durumunda. Kuşkusuz bunun ipuçlarını son birkaç yıldır görüyoruz. Ama hiç de yeterli değil. Bu kentte yeterince simgesel yapı vardır kent müzesi için, biraz çabayla altlık oluşturabilecek bilgi ve dokümanda bulunabilir, yeterince caba harcayan sivil ve aydın duyarlılıkta mevcut, geriye çok fazla bir şey kalmadı, beceriden öte. Yerel yönetimlerde yeni bir döneme girilirken, talip olanlar vazgeçilmezlerden olan kent arşivi ve müzesini düşünecektir umarım.
25 Şubat 2004 Çarşamba,






    Ana sayfa


Kent arşİv ve müzeleri

Indir 9.6 Kb.