bilgiz.org

Katar ülke bülteni AĞustos 2012

  • Katar Emiri Sheikh Hamad bin Khalifa al Thani’nin 17-18 Ağustos 2009 tarihli Türkiye Ziyareti
  • ANLAŞMALAR VE PROTOKOLLER Anlaşmanın Adı
  • Yıllar İtibariyle Dış Ticaret (000 $)
  • Türkiyenin Katardan İthalatında Başlıca Ürünler (Dolar) Ürün adı
  • Türkiyenin Katara İhracatında Başlıca Ürünler (Dolar) Ürün adı



  • Sayfa4/5
    Tarih29.06.2017
    Büyüklüğü320.1 Kb.

    Indir 320.1 Kb.
    1   2   3   4   5

    TÜRKİYE – KATAR EKONOMİK İLİŞKİLERİ

    T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül’ün 5 – 7 Şubat 2008 tarihli Katar Ziyareti:

    T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül Katar Emiri Şeyh Hamid Bin Halife El Tani'nin davetine icabetle 5-7 Şubat 2008 tarihlerinde Katar Devleti'ne resmi ziyarette bulunmuştur. Ziyaret sırasında Türkiye ve Katar arasındaki ticari ilişkilerin hukuki alt yapısını sağlamlaştıracak olan 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Katar Devleti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma' ile 'Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Katar Devleti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması' onay belgeleri teati edilmiştir.

    Yapılan görüşmelerde 2007 yılı itibariyle dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçısı konumuna gelen Katar ile ülkemiz arasında enerji alanında işbirliği yapılması konusu da gündeme gelmiştir.

    Ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri'nin, Bahreyn'in, Suudi Arabistan'ın, Oman'ın, Katar'ın ve Kuveyt'in üye oldukları Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) ile işbirliğinin derinleşmesi ve serbest ticaret anlaşmasının imzalanmasının önemi de vurgulanmıştır.

    Söz konusu ziyaret sırasında, TOBB ve DEİK/Türk – Katar İş Konseyi işbirliğinde T.C. Cumhurbaşkanı Sayın Abdullah Gül ve beraberindeki heyet ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Hamad bin Jasim Al – Thani’nin katılımlarıyla Türkiye-Katar İş Forumu ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ile Türk işadamlarının katılımlarıyla bu ülkede yaşanan sorunların görüşüldüğü bir toplantı gerçekleştirilmiştir.
    Katar Emiri Sheikh Hamad bin Khalifa al Thani’nin 17-18 Ağustos 2009 tarihli Türkiye Ziyareti:
    17-18 Ağustos 2009 tarihlerinde Katar Emiri Sheikh Hamad bin Khalifa al Thani’nin ülkemize gerçekleştirdiği 2 günlük çalışma ziyareti, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin gelişme trendi açısından büyük önem taşımaktadır.
    Ziyaret sırasında iki ülke arasında 8 anlaşma, 3 protokol ve 4 mutabakat imzalanmıştır. Enerji alanındaki ilişkilerin somut projelere dönüştürülmesine yönelik bir Enerji Çalışma Grubu kurulması kararlaştırılmıştır. Bu çerçevede, Türkiye’nin Katar’dan LNG ithali ve uzun vadede iki ülke arasında bir doğalgaz boru hattı kurulması konuları söz konusu çalışma grubunda ele alınacaktır.
    ANLAŞMALAR VE PROTOKOLLER


    Anlaşmanın Adı

    İmza Tarihi

    Ekonomik ve Teknik İşbirliği Anlaşması

    11 Mart 1985

    Hava Ulaştırması Anlaşması

    3 Mayıs 1990

    Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu (KEK)

    I. Dönem Toplantısı, Doha



    18-20 Mayıs 1991

    Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu (KEK)

    II. Dönem Toplantısı, Ankara



    21-22 Ekim 2001

    Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşması

    25 Aralık 2001

    Çifte Vergilendirme Önleme Anlaşması

    25 Aralık 2001

    Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu (KEK)

    III. Dönem Toplantısı Tutanağı, İstanbul



    19-21 Kasım 2006

    Çifte Vergilendirmeyi önleme anlaşması 11.2.2008 itibariyle yürürlüğe konmuş, ve vergiler açısında uygulama 1.1.2009 tarihinde başlamıştır. (Anlaşma metni için: http://www.gib.gov.tr/index.php?id=1055 )


    Yatırımların Karşılık Korunması ve Teşviki Anlaşması 2001 yılında imzalanmış ve 2008 yılı içerisinde yürürlüğe girmiştir. (Anlaşma metni için: http://www.musavirlikler.gov.tr/upload/QA/yktk.pdf )
    Müzakerelerine Kasım 2005’te başlanılan ve son olarak 4. tur görüşmelerinin 2009 Nisan ayında gerçekleştirildiği Türkiye - Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) Serbest Ticaret Anlaşması (STA) müzakereleri devam etmekte olup 5. tur görüşmelerinin Eylül ya da Ekim ayında gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
    Ekonomik ve Teknik İşbirliği Karma Komisyonu (KEK) Eşbaşkanı Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’tir. I. Dönem Toplantısı 18-20 Mayıs 1991 tarihleri arasında Doha’da, II. Dönem Toplantısı 21-22 Ekim 2001 tarihleri arasında Ankara’da ve III. Dönem Toplantısı 19-21 Kasım 2006 tarihleri arasında İstanbul’da gerçekleştirilmiştir.

    Devlet eski Bakanı Sayın Kürşad TÜZMEN’in Başkanlığında 2-4 Mayıs 2006 tarihlerinde Katar’a yapılan seyahatin olumlu yankıları sürmektedir. Özellikle yerli büyük firmaların Türk firmalarıyla bu pazarda ve diğer körfez ülkelerinde işbirliği yapmaları konusundaki isteklerinde ciddi bir artış yaşanmaktadır. 2005 yılında Dış Ticaret Müsteşarlığı’nca ağırlanan Katar Kamu İşleri(Bayındırlık) İdaresi ASGHAL’in Genel Müdürü Sayın Zayed Mansour Al Khayareen, İstanbul Ticaret Odasının davetlisi olarak 4-8 Mayıs 2006 tarihlerinde İstanbul’a gitmiştir.


    Katar’ın yerel bankalarından olan Doha Bank Türkiye’de bir temsilcilik açmıştır. Bu şekilde Doha Bankın, Türkiye’de bankaların garantisine gerek duyulmadan Katar’da faaliyet gösteren Türk firmalarına teminat mektubu vermektedir.

    TİCARİ İLİŞKİLER
    Türkiye – Katar ticaret ilişkisine bakıldığında 2001 yılından itibaren iki ülke arasındaki ticaret hacminin hızla büyüdüğü görülmektedir. 2009 yılında 375 milyon dolar olan ticaret hacmi 2010 yılında %9 oranında azalarak 339 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir.
    Yıllar İtibariyle Dış Ticaret (000 $)


    YIL

    İHRACAT

    İTHALAT

    DENGE

    HACİM

    1997

    9.428

    14.070

    -4.642

    23.498

    1998

    10.247

    63.408

    -53.161

    73.655

    1999

    7.551

    14.168

    -6.617

    21.719

    2000

    9.963

    11.313

    -1.350

    21.276

    2001

    8.402

    5.779

    2.623

    14.181

    2002

    15.572

    10.659

    4.913

    26.231

    2003

    15.688

    8.310

    7.378

    23.998

    2004

    35.026

    17.727

    17.299

    52.753

    2005

    82.045

    50.725

    31.320

    132.770

    2006

    342.147

    66.411

    275.736

    408.558

    2007

    449.963

    29.643

    430.320

    479.606

    2008

    1.074.013

    159.353

    914.660

    1.233.366

    2009

    289,362

    85,652

    151,397

    375.014

    2010

    162.545

    177.045

    -14.500

    339.590

    2011

    188.220

    481.017

    -292.797

    669.237

    2011/6

    81.435

    223.045

    -141.610

    304.480

    2012/6

    119.758

    225.304

    -105.546

    345.062

    Kaynak: TÜİK


    Katar ile olan ihracatımız 2011 yılında önceki yıla göre %15.7 oranında artarak 188.220 milyon dolara ulaşmıştır. İthalattaki artış ise önceki yıla göre % 171 oranında gerçekleşerek 481.017 milyon dolara ulaşmıştır. Aynı yıl dahilinde toplam ticaret hacmi %97 oranında artarak 669.237 milyon ulaşmıştır.Ticaret hacmindeki artışa rağmen ihracatın ithalata oranı %0.39 oranında kalarak Türkiye aleyhine azalma kaydetmiştir. 2012 yılının dördüncü ayında ise ihracat %25 artış göstererek 67 milyon dolara çıkmıştır. İthalatta ise %6 artış gerçekleşerek 145 milyon dolar seviyelerine gelmiştir.



    Türkiye'nin Katar'dan İthalatında Başlıca Ürünler (Dolar)

    Ürün adı

    2007

    2008  

    2009  

    İşlenmemiş Aluminyum

     

     

    78.491

    Petrol Gazları Ve Diğer Gazlı Hidrokarbonlar

    31.266

     

    43.227

    Etilen Polimerleri (İlk Şekillerde)

    23.380

    17.740

    38.661

    Eterler, Eter-Alkoller, Eter Fenoller, Fenoller, Peroksitler Vb. Türevleri

    78.793

    62.223

    7.464

    Sadece Azotlu Heterosiklik Bileşikler

     

     

    5.013

    Aluminyum Döküntü Ve Hurdaları

     

     

    2.359.599

    Koyun Ve Kuzuların Ham Derileri

    1.274

    397

    537

    Karışım Halinde Alkalibenzenler, Alkalinaftalenler

    6.407

    4.673

    478

    Metalleri/Metal Bileşiklerini İçeren Küller Ve Kalıntılar

     

     

    183

    İzole Edilmiş Tel, Kablo; Diğer İzole Edilmiş Elektrik İletkenleri; Fiber Optik K

    512

    0,122

    169

    Toplam

    141.632

    85033,122

    2.533.822


    Kaynak: DTM


    Türkiye'nin Katar'a  İhracatında Başlıca Ürünler (Dolar)

    Ürün adı

    2008

    2009  

    2010  

    Elektrik Transformatörleri, Statik Konvertisörler, Endüktörler

    43.881

    109.073

    17.757

    Elektrik Kontrol, Dağıtım Tabloları, Mücehhez Tablolar

    1.830

    15.480

    10.661

    Demir/Alaşımsız Çelikten Profil

    4.693

    2.489

    9.672

    Demir/Çelikten İnşaat Ve Aksamı

    82.997

    20.456

    8.420

    Dokunmuş Halılar, Yer Kaplamaları (Kilim, Sumak, Karaman Vb)

    2.596

    4.358

    7.156

    İzole Edilmiş Tel, Kablo; Diğer İzole Edilmiş Elektrik İletkenleri; Fiber Optik

    81.171

    18.878

    6.538

    Yontulmaya, İnşaata Elverişli İşlenmiş Taşlar (Kayagan Hariç)

    1.700

    3.451

    5.693

    Kauçuktan Yeni Dış Lastikler

    3.326

    3.679

    5.123

    Petrol Yağları Ve Bitümenli Minerallerden Elde Edilen Yağlar

    2.759

    206

    4.378

    Diğer Mobilyalar Vb. Aksam, Parçaları

    6.887

    6.712

    4.060

    Toplam

    231.840

    184.782

    79.458



    Kaynak: DTM

    Katar yalnızca iç üretimi olan belirli mal gruplarında (demir-çelik çubuklar %20, çimento %20 ve üre %30) bir koruma politikası izlemektedir. Bu çelik ve çimentodaki uygulamada fiyatlardaki hızlı artış nedeniyle 2009 yılı sonuna kadar %0 halinde uygulanmıştır. Bunun dışında tütün, tütün mamulleri ve alkollü içkilerde GV %100, müzik aletlerinde %15’dir. Domuz ve ürünleri ile uyuşturucular hariç başka bir yasak bulunmamaktadır. Alkollü içki, silah ve patlayıcılar özel izinle ithal edilmektedir. Fikir ve sanat eserleri sansüre tabidir.


    Katar’a yapılan ihracatımızda başlıca ürünler demir ve çelik, elektrikli makine ve cihazlar, inşaat malzemeleri, ev tekstili ürünleri, gıda, mobilyalar ve taşıtlardır.

    Katar’ın dünya enerji fiyatlarının artışına bağlı olarak başlattığı kapsamlı yatırım projeleri ile paralel olarak, bu ülkeye yönelik ihracatımız inşaat malzemeleri sektörü ağırlıklı hızlı bir artış göstermiş, ancak ihraç ürünlerimizin çeşitliliği sınırlı kalmıştır. Özellikle inşaat projelerinin hızlandığı 2006 yılından itibaren Katar’a yönelik ihracatımız, demir çelik ürünlerinin lokomotifliğinde hızla artmıştır.


    Katar’da başta inşaat malzemeleri ve kimyasalları olmak üzere, otomotiv ve yedek parçaları, iş makineleri, mobilya, gıda sektörlerinde ayrıca, müteahhitliğin yanı sıra, turizm ve sağlık olmak üzere çeşitli hizmet alanlarında de ülkemiz firmaları açısından önemli bir potansiyel bulunmaktadır. Türk firmaları bu potansiyeli değerlendirerek ihracat alanı çeşitliliğinden faydalanmalıdır.
    Dünya enerji fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak kamu ihalelerinin dondurulması ve özel sektör gayrimenkul projelerinin durması sonucunda 2008 yılı son çeyreğinde Katar’a yönelik demir-çelik ihracatımız kesilmiştir. Elinde yüksek miktarda stok kalan Katar’ın en büyük ithalatçısı QASCO ithalatı durdurduğu gibi, Mesaieed’deki tesislerini bakıma almış ve 850 çalışanının işine son vermiştir. Kısaca değerlendirmek gerekirse, ihraç ürünlerimizin çeşitliliğinin kısıtlı kalması ve büyük oranda Katar’ın altyapı projelerine paralel olarak talebinin arttığı demir-çelik’te yoğunlaşmış olması, bu ürüne olan talebin aniden kesilmesiyle ihracatımıza doğrudan yansımış bulunmaktadır.

    MÜTEAHHİTLİK
    T.C. Doha Büyükelçiliği Ticaret Müşavirimizden alınan bilgiye göre Türk müteahhitlik firmalarının Katar’da tamamladığı ve sürdürmekte olduğu projelerin toplam tutarı 8,3 milyar doları aşmıştır. 2004 – 2009(ilk yedi ay) yılları arasında ise Türk müteahhitleri Katar’da yaklaşık 7,4 milyar dolar değerinde toplam 43 proje gerçekleştirmiştir.
    2012 yılına gelindiğinde ise Türk firmalarının Katar’da şimdiye kadar üstlendikleri toplam proje sayısı 66 iken, toplam proje tutarı da 7.6 milyar dolardır.




    Proje Bedeli

    2005

    451.118

    2006

    2.042.737

    2007

    1.458.312

    2008

    798.745

    2009

    1.533.663


    2010

    907.494

    Kaynak: DTM


    Katar’da faaliyet gösteren Türk firmaları enerji ve enerji harici sektörlerin alt ve üst yapı projelerinde önemli inşaat ve müteahhitlik işleri üstlenmişlerdir. 2005 – 2010 yıllarında yukarıdaki tabloda performansı gösterilen Katar’daki Türk müteahhitlik sektörü yatırımları günden güne artmaktadır.


    Üstlenilen projeler arasında Mesaieed limanı ve Ras Laffan Limanı, Doha Uluslararası Havalimanı inşaatları, Katar İslam Eserleri Müzesi, Kongre ve Sergi Merkezi ve çeşitli bina inşaatları, Teksas Üniversitesi Kampüsü, Ras Abou Abboud Yolu, Teknopark, Al Shaqab Manej ve Atçılık Akademisi, etan taşıma hattı, yerüstü petrol taşıma hattı, Qatargas sıvı doğal gaz tesisi, Pearl sıvı yakıt projesi, doğalgaz boru hattı, Kuzey Otoyolu Pojesi, çimento fabrikası modernizasyonu, Rasgas çelik konstrüksiyonu, çelik, paslanmaz çelik, cam, çeşitli elektromekanik işler gibi projeler sıralanabilir.
    Ülkedeki hızlı büyüme sonucu ortaya çıkan yüksek enflasyon son dönemde müteahhitlik sektöründe Katar’da faaliyet gösteren firmalarımızın karşılaştıkları en önemli sorundur. Sürdürülen yoğun alt ve üstyapı yatırımları özellikle yapı malzemelerinin fiyatlarının hızla yükselmesine yol açtığı için bu sorun genel anlamda Katar’da faaliyet gösteren tüm müteahhitlik firmalarının ortak sıkıntısı haline gelmiştir.
    Son dönemde dünya finans piyasalarında yaşanan kriz, Katar ve Körfez’de sürdürülen kapsamlı projeleri etkilemiş ve yapı malzemeleri fiyatlarını halihazırda istikrara kavuşturmuşsa da önümüzdeki dönemde yoğunlaşması beklenen inşaat yatırımlarının Katar pazarındaki kritik arz-talep dengesini yeniden bozması ve fiyatların tekrar artması sürpriz olmayacaktır.

    KARŞILIKLI YATIRIMLAR
    Katar Ekonomi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulan Katar Yatırım İdaresi (QIA – Qatar Investment Authority http://www.qia.qa/QIA/ ) ile T.C. Başbakanlık Yatırım ve Destek Ajansı arasında kapsamlı bir işbirliği başlatılmış, bu çerçevede QIA’nın GAP kapsamında olası yatırımları ve potansiyel gayrimenkul yatırımları değerlendirilmeye başlanmıştır. QIA şirketlerinden Barwa ve Qatari Diar Türkiye’de şirket kurma çalışmalarını tamamlamış ve çeşitli arazi alımları gerçekleştirmiş, Al Wesal medya sektöründe bir yatırım yapmış, Hassad Food da tarım ve gıda alanlarında yatırım yapmak amacıyla şirket kuruluşu çalışmalarına başlamıştır. Beraber. Başbakan Tayyip Erdoğan'ın Katar Ziyaretinde Katarlı Hassad Food, Türkiye'den Bahçıvan Gıda Arasında 500 Milyon Dolarlık Gıda, Tarım ve Hayvancılık Anlaşması imzalanmıştır.
    2002-2008 yılları arasında Katar’dan Türkiye’ye gelen uluslararası doğrudan yatırım 126 milyon dolardır. 2009’da Türkiye’de yatırımı olan Katar firmalarının sayısı 16’ya çıkmıştır. En son Nisan 2010 ayı içerisinde Katar havayollarının Türkiye’yi sefer listesine eklemesiyle Katar Türkiye’ye seferi olan tek Körfez ülkesi olmuştur. Diğer yandan 40 milyar dolar büyüklüğe sahip Katar Yatırım Ajansı, Türkiye’de bir holdingle Atv-Sabah ihalesine girmiş olup yüzde 25'lik ortaklık payı için 125 milyon dolar ödemiştir.

    Öte yandan, Katar’daki Türk firmalarının yatırımları esasen müteahhitlik sektörüne bağlıdır. Müteahhitlik firmalarımızın tamamladıkları veya sürdürmekte oldukları projelerin toplam tutarı 7.3 milyar doları aşmıştır. Söz konusu projeler arasında, Yeni Doha Uluslararası Havalimanı, Katar İslam Eserleri Müzesi, Kuzey Otoyolu Projesi, Eğitim Şehri Kongre Merkezi, Mesaieed ve Ras Laffan Liman İşleri gibi prestij projelerinin yanısıra, çeşitli bina inşaatları, GTL, LNG ve petrokimya tesisleri ve boru hatları bulunmaktadır.


    Toplam iş hacmindeki payları itibariyle pazar ülkeler arasında yapılan kıyaslama 1972 -2009 dönemindeki genel tablo ile birlikte değerlendirildiğinde 2008 yılında ilk 5 arasında yer alan Kazakistan ile S. Arabistan'ın yerlerini 2009 yılında Cezayir ve Katar almıştır.
    1   2   3   4   5






        Ana sayfa


    Katar ülke bülteni AĞustos 2012

    Indir 320.1 Kb.