bilgiz.org

Görüşme Tekniği

  • Görüşmenin Planlanması ve Yapılması
  • Görüşme Türleri
  • Görüşme Tekniğinin Üstünlükleri
  • Görüşme Tekniğinin Sınırlılıkları
  • Yararlanılan Kaynaklar



  • Tarih14.10.2017
    Büyüklüğü49.33 Kb.

    Indir 49.33 Kb.

    Hazırlayan Eda Tiryaki
    Görüşme Tekniği
    Araştırmalarda yaygın kullanılan veri toplama tekniklerden biri olan görüşme ya da mülakat; önceden hazırlanmış soruları sorduğu ve karşısındaki kişinin sorulara yanıtlar verdiği amaçlı bir söyleşidir (Kuş, 2003,s:50).
    Görüşmenin diğer bir tanımı ise, önceden belirlenmiş ve ciddi bir hedefe yönelik yapılan, karşıdakine soru sorma yöntemiyle yanıtlar alan etkileşime dayalı bir iletişim sürecidir. Tanımda geçen belirtilen süreç, bu karşılıklı yapılacak iletişimin süreğen ve dinamik yapısını ifade eder. Bu dinamik yapı, karşılıklı bir etkileşime dayalı bir bağ kurmayı gerektirir. Görüşme sürecinin planlı ve amaçlı olması özelliği ise görüşme tekniğini, bir sohbet olmaktan farklı kılar ve onu hedeflere yönelik planlanmış bir veri toplama çabası yapar. Görüşmede kullanılan soru ve cevap yöntemi de veri toplarken bir ilişkiyi kurma ve veriye ulaşma yolu olarak nitelendirilebilir ( Yıldırım&Şimşek, 2005, s:119-120).

    Görüşmenin yukarıda sözü edilen tanımlarına benzer bir tanımının yapıldığı bir başka kaynakta ek olarak görüşmede, yer alacak kişilerin bir araya gelmesi ve bütün normal haberleşme araçlarının da süreç içerisinde kişiler tarafından kullanılabileceğinden söz edilir. Çünkü görüşme, kişilerin birbirlerini görmeleri, seslerini duymaları, karşılıklı olarak konuşulan dilin birbirleri tarafından anlaşılması ve özellikle de fiziksel yaklaşmanın psikolojik bütün imkanlarından faydalanılması gerekmektedir. Görüşme amaçlı ve planlı bir birlik duygusu içinde gerçekleşmesi hedeflenen bir veri toplama tekniğidir (Rummel,1968,s:55-56).


    Görüşmelerin karşılıklı olarak görüşme yapılacak kişiyle aynı mekanda sözlü olarak yapılabileceği gibi ses ve resim iletebilen araçlarla, sağır ve dilsizlerin özel işaretleri kullanılarak ta yapılabilir.
    Görüşmede amaç; somut veriler elde etmektir. Somut veriler arasında raporlar, dokümanlar, istatistiki raporlar ve benzeri diğer kaynaklarda bulunur. Olay bulmak, Bilgi vermek ve teşvik etmek görüşmenin üç temel işlevi olarak düşünülebilir (Rummel,1968,s:57).
    Görüşmeler sosyal bir ilişkinin kurulduğu ortamlar, girilen ilişki de sosyal bir etkileşimdir. Dolayısıyla görüşmelerde görüşmecinin yani görüşmeyi yürütecek, soruları yöneltecek kişinin görüşmenin sağlıklı yürütülmesi için dikkat etmesi gereken bazı noktalar vardır. Görüşmelerde görüşmeci hem görüşme sırasında işbirliğini sağlamalı hem doğal ve nesnel olmalı hem de yargılamalardan kaçınmalı ve kendi fikirlerini görüşme süresince beyan etmemelidir. Görüşmecinin rolü ilk olarak durumun tanımlanmasına yardım etmektir. Görüşmecinin bir diğer rolü ise görüşme yapacağı kişi ile işbirliği yaparak onu sorulara ciddiyetle cevap verme konusunda, karşısındaki kişinin kendisine yöneltilen soruları doğru anlamasını sağlayıp soru ile ilişkili cevaplar vermek üzere onu güdülemektir. Görüşmecinin; görüşme yapılacak kişi hazır olduğunda görüşmeye başlaması, ulaşılması zor kişilerle ilişki kurma konusunda yetenekli olması, görüşmenin gizlilik kuralına bağlı kalması, kişinin verdiği cevaplar üzerine herhangi bir oynama yapmaması ve görüşme sırasında kendi hakkında benzer bir olay anlatmaması gerekir. Bu alanda araştırmalar yapan Neuman, görüşmecilerden beklenen tüm bu niteliklerle ilgili olarak ‘Eğer görüşmeci doğal ve nesnel olacaksa neden bir robot ya da makina kullanılmıyor?’ diye sorgulamıştır. Bu soruya verilen yanıt görüşmecilerin sağladıkları güven ve dostça ilişkidir. Bir görüşmeci, görüşmedeki durumun tanımlanmasına yardım eder. Görüşme yaptığı kişinin, kendisinden istenen bilgiye sahip olup olmadığını kendisinden beklenilen konuyu anlayıp anlamadığını ve karşısındakinin soruya uygun bir cevap verip vermediğini garantileme şansı vardır. Bu sebeple araştırma için uygun görüşmecinin seçilmesi özenle yapılması gereken bir iştir (Kuş, 2003;54-55).
    Görüşmecilerin, sürece katkıları yadsınamaz ancak görüşme sırasında görüşmecilerin görüşmeye zarar verebilecek bir potansiyel de taşımaktadırlar. Bunlardan biri görüşmecinin, karşısındaki kişinin verdiği cevaplara duyabileceği önyargı olabilir. Görüşmeci, görüşme sırasında kendi düşüncelerini de söyleyebilir ya da soruları değiştirerek kendi kelimeleri ile sorabilir. Görüşmeci tarafından görüşme esnasında ortaya çıkabilecek bu olumsuz etkiye ‘ görüşmeci etkisi’ adı verilir. Soru formlarının geçerlik ve güvenirliliğini pozitif ya da negatif yönde değiştirebilecek bu durumu ortadan kaldırmak için görüşme sırasında kullanılacak soru formlarının standart olması ve görüşmecilerin iyi eğitilmeleri gerekmektedir. Görüşmecinin, cevaplayıcı ile kuracağı ikili ilişkinin sınırlarının net olması da önemlidir (Kuş, 2003;50-55). Görüşme için önem gerektiren birçok nokta da görüşme tekniğini karmaşık ve yetenek gerektiren, teknik uzmanlık isteyen, yavan ve kuruluktan uzak olması gereken, güvenilir ve ciddi, inanç-tutum-görüşlerden arınmış olması gereken bir teknik haline getirir (Karasar, 1999,s:166).

    Görüşmenin Planlanması ve Yapılması

    Balcı, mülakatın planlanması sürecini (2001,s:181):



    • Hazırlama; görüşmenin özel amaçlarının kararlaştırılması, yönteminin belirlenmesi, cevaplayıcı hakkında bilgilerin edinilmesidir.

    • Düzenleme; görüşme için uygun bir ortamın sağlanması, soruların hazırlanması, görüşmede yer alacak cevaplayıcı ve görüşmecinin zihinsel olarak sürece hazır olmasıdır.

    • Görüşmenin Yönetimi; görüşmecinin karşısındakine saygılı olması ve dikkatle dinlemesi, görüşmecinin cevaplayıcıyı güdülemesidir.

    • Kapanış; görüşmecinin görüşmenin sonuna gelindiğini bildirmesidir.

    • Değerlendirme; görüşmeci sıcağı sıcağına değerlendirilmesidir.

    Rummel (1968) ise Balcı’dan farklı olarak görüşmenin planlama sürecindeki

    temel ilkelerden biri olarak görüşme planının daha önce görüşülecek asıl kişi dışında ona benzeyen diğer kimseler üzerinde denenmesini önerir. Bunun dışında ilkeleri arasında yer alan diğer husus da değişik görüşme metodlarının öğrenilmesidir. Görüşmeci ile cevaplayıcı arasında bir ilişkinin kurulabilmesi için görüşmenin amacının net olarak anlatılması, kişinin kendini rahat hissetmesinin sağlaması, görüşmecinin aldığı cevapların güvenirliğini ve hassasiyetini kontrol etmesi, görüşmenin vurgulanan temel ilkeleri arasındadır (Rummel,1968,s:57-62).
    Görüşme Türleri

    Görüşme türleri kaynaklarda farklı şekillerde sınıflandırılmıştır. Görüşmeye katılanların sayısına göre görüşmeler; bireysel görüşmeler ve grup görüşmeleri olarak iki bölüme ayrılabilir. Bireysel görüşmeler; görüşmeci ile cevaplayan (görüşme yapılan kişi) haricinde kimsenin görüşmede bulunmadığı türdedir. Kişiye özel bilgilere daha çok bireysel görüşmelerde ulaşılır. Ancak diğer yandan bireysel görüşmelerde edinilmeyen bilgilere de grup görüşmelerinde ulaşılabilir. Grupla görüşmeler; ortak bir problem çevresinde toplanmış, oluşan etkileşimle sorulara yanıt verecek grupla yapılır, bu esnada görüşmeci de gruptaki kişilerin görüşmenin amacından sapmadan ilerlemesini sağlamak ve not almakla görevlidir. Grup içerisinde konuşulduğu için herkes birbirinin konu hakkındaki düşüncelerini öğrenir. Grupla görüşmenin sınırlılığı, grup içindeki birkaç kişinin fikirleriyle ters düşmek istememeleri ya da grubun yanlı davranmasıyla geçerliğini yitirebilir (Karasar, 1999,s:166).


    Görüşme türlerinden bir başkası ise görüşülmek istenen kişiye göre yapılan görüşmelerdir. Çoğu geniş kitleleri ilgilendiren belli konularda görüş bildirmek için önderlerle yapılan, ayrıntılı teknik konularda bilgi almak için uzmanlarla yapılan ve genel bilgi ya da tutum- davranış öğrenmek için halkla yapılan görüşmeler olarak üçe ayrılır (Karasar, 1999,s:167).
    Bir diğer tür ise görüşmelerde uygulanan kuralların katılığına göre yapılaşmış (formal), yarı yapılaşmış ( yarı formal) ve yapılaşmamış (informal)dir. Yapılaştırılmış görüşmelerde tüm sorular önceden detaylıca düşünülmüştür. Örneğin sorunun hangi amaca yönelik sorulacağından hangi yolla sorulacağına bile önceden karar verilmiştir. Bu tür görüşmelerde görüşmeciler herkese aynı soruyu neredeyse aynı sözcükleri kullanarak yöneltirler, dolayısıyla görüşmecinin sınırlı bir özgürlüğü vardır (Stacey, 1970,s:75).
    Nicel araştırmalarda en yaygın olarak kullanılan survey görüşmeleri yapılaşmış bir tarzda yürütülür. Survey görüşmeleri genel olarak pozitivist bir anlayışla yürütülür. Surveylerin temel özelliği evren ve örnekleme dayalı olmalarıdır. Survey görüşmelerinde amaç; evreni tam olarak temsil eden geniş örneklemlerden, istatistiksel analizlere olanak sağlayan veriler elde etmektir. Bu sayede genellemelere varmak amaçlanır ve bu amaçta pozitivizmin genel, yasa benzeri önermelere ulaşma amacıyla örtüşmektedir. Survey görüşmelerinde geçerlik ve güvenirlik oldukça önemlidir. Yapılanmış olarak yürütülen survey görüşmelerinde yukarıda da belirtildiği gibi görüşmenin kimin tarafından yürütüleceği, sorular önceden hazır olur, görüşmeden kaynaklanabilecek hataların en aza indirilmesi için sorular standart bir biçimde düzenlenir. Alınan bu önlemlerle görüşme sırasında hiç birşeyin şansa bırakılmaması planlanır çünkü görüşme yapılan kişi bilgilerin depolayıcısıdır ve aktarıcının anlattıklarının hiç bozulmadan yansıtılması gerekir. Bu tür görüşmelerde de görüşmecinin sıkı bir eğitimden geçmesi ve görüşme sırasında talimatlara uyması gerekir (Kuş,2003,s:58-60).
    Nicel araştırmalardaki bu anlayış pozitivist epistemoloji ve metodoloji temelinde geliştirilmiştir. Nitel araştırmalarda ise konvensiyonalist epistemoloji ve metodoloji temelinde geliştirilmiş araştırma anlayışı hakimdir. Konvensiyonalist bilim felsefesinde; gözlemin tek başına teorilerin doğru ya da yanlış olduğunun belirlenemeyeceği, teori ile gözlem arasında bir farklılaştırma yapılamayacağı ileri sürülür. Konvensiyonellikte teorik inanç ve kavramlarımızdan bağımsız olan dış gerçekliğin varlığı fikri kabul edilmez. Nitel araştırmalar da yapılaşmış ve yarı yapılaşmış görüşme olarak adlandırılır. Nitel araştırmalarda ise amaç; araştırma öznelerinin bakış açılarını yani dünyayı onların gözüyle görme, görüşülen kişilerin bakış açılarını derinsel bir ortaya çıkarmadır (Kuş,2003,87).
    Nitel görüşmelerde, amaçlanan bilgi edinme türüne göre; kültürel görüşmeler, konu merkezli görüşmeler, sözel tarihler, yaşam öyküsü, nitel değerlendirme görüşmeleridir (Kuş,2003,87-91).

    Görüşme Tekniğinin Üstünlükleri

    Görüşme tekniği dışında kullanılan anket, form, soru listesi vb. araçlar hazırlayarak uygulanan tekniklerle kıyaslandığında bir takım üstünlükleri vardır:



    • Yüzyüze görüşme yönteminde iletişimi geliştirme olanağı vardır. Görüşmecinin cevaplayıcı ile kurduğu ilişki ne kadar güçlü ise cevaplayıcının verdiği bilgiler de o derece doğru ve ayrıntılı olur. Görüşmeci cevaplayıcıya daha derinlemesine yanıtlar alabilmek için ek sorular sorabilir (Pişkin&Öner,1999,s:2).

    • Görüşmede sorulan soruların sıralarının değiştirilebilmesi veya herhangi bir sıraya tabi tutulmadan sunulması açısından cevaplayıcıya bir esneklik te sağlar ve görüşmenin verimliliğini artıran bir katkısı olur (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125) .

    • Yüzyüze görüşmede cevaplayıcının görüşme esnasında kullandığı dilin yanında jest ve mimikleri ile verdiği mesajlar da bilgi verici olabilir ve değerlendirilebilir. Dolayısıyla form ya da anketlere yansımayan ipuçları da görüşme sırasında edinilebilir (Pişkin& Öner, 1999,s:2).

    • Görüşme esnasında sorulan soruların diğer tekniklere göre yanıtlanma oranı, diğer bir deyişle tamamlılık daha fazladır (Bailey, 1987,s:174-177).

    • Görüşmenin tam olarak tarihi, günü hatta saati bellidir, bu da görüşmeyi değiştirebilecek gelişen olayların öncesi ve sonrasını gözlemleme şansı verir (Bailey, 1987,s:174-177).

    • Görüşmede karmaşık, grafik, tablo ya da şema gerektiren sorulara da yer verilebilir ve gerekli açıklamalar yine görüşmeci tarafından yapılabilir (Bailey, 1987,s:174-177).

    • Görüşmeci, görüşme esnasında cevaplayıcının verdiği anlık tepkileri ve yanıtları gözlemleme şansına sahiptir. Bu tepkiler araştırma için önemli bir ipucu, araştırmanın önceden kestirilememiş bazı yeni alanlarını keşif imkanı verebilir (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125) .

    • Anketlere verecek yanıtları olmayan ya da bir dizi soruya yanıt vermeyi çekici bulmayan, sözel olarak kendini ifade etmekte yazıyla ifadeye oranla daha başarılı kişilerden görüşme yoluyla daha kolay ve doğru bilgi edinilebilir (Yıldırım& Şimşek,2005,s:124) .

    • Yüzyüze yapılan görüşme sırasında cevaplayıcının anlamadığı sorularda görüşmeci gerekli açıklamayı yapabilir ve aydınlatabilir (Pişkin&Öner, 1999,s: 2).

    • Yüzyüze görüşme okuma yazması olmayanlar, çocuklar ya da anketi- formu doldurmayı ciddiyetle yapmayan kişilerden sağlıklı bilgi edinmenin en iyi yoludur(Pişkin&Öner, 1999,s: 2).

    • Cevaplayıcının başkalarına danışmadan cevap vermesinin sağlanması, cevaplarda bireyselliğin korunması açısından önemlidir. Bu da veri kaynağının teyit edilmesini sağlar, anket yoluyla elde edilen verilere göre geçerliği daha yüksektir. Aynı zamanda görüşme sırasında cevaplayıcının bulunduğu ortamın kontrol edilmesi açısından da önemlidir ( Karasar, 1999,s:175).



    Görüşme Tekniğinin Sınırlılıkları

    Görüşme tekniğini kullanmanın diğer tekniklerle kıyaslandığında birçok üstünlüğü olduğu gibi bir takım sınırlılıkları da vardır:



    • En önemli sınırlılığı maliyetli bir yöntem olmasıdır. Anket gibi veri toplama yöntemleri ile kıyaslandığında sadece büyük değil küçük bir örneklemde bile kişilerle görüşmek için harcanacak yol masrafları, görüşme materyalleri, görüşme kayıtlarının yazıya geçirilmesi oldukça maliyetli olabilir (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125-127).

    • Görüşme yönteminde araştırmacı zamanının çoğunu görüşülecek kişiyi tespit etmek, onlarla iletişim kurmak, randevu ayarlamak, belirlenen yere seyahat etmek, görüşmeyi yapmak, görüşmeyle ilgili kayıt tutmak ve onları yazıya geçirmekle harcar. Bu sebeple anket ya da diğer tekniklere kıyasla daha zaman alıcıdır (Yıldırım&Şimşek,2005, s:125-127).

    • En büyük sınırlılıklarından biri de görüşmeciden doğan hatalar olabilir. Görüşmeci, karşısındakinin yanıtlarını yanlış anlayabilir ya da kendi öznelliğini kullanarak yorumlayabilir. Görüşmeci, cevaplayıcının kişisel özelliklerinden (görünüş, cinsiyet, yaş, sosyal statü, tutum, tavır ya da aksan) olumlu ya da olumsuz etkilenebilir, bu durum da veri kaynağı için yanlılığa yol açabilir (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125-127).

    • Genellikle cevaplayıcı konu hakkında kayıtlı bir bilgi, yazılı bir kaynak üzerinden konuşmasını yapmaz. Bu sebeple de bu yolla elde edilen bilgiler büyük olasılıkla, cevaplayıcının öznel yargısını ve sadece hatırladıklarını kapsar (Yıldırım&Şimşek, 2005,s:125-127).

    • Görüşme yapmak için uygun zaman ve mekanı ayarlama, anket gibi tekniklerin bu anlamdaki uygunluğuna göre daha zordur (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125-127).

    • Görüşmede zaman zaman belirli bilgilerin elde edilmesi güç olabilir ya da bilgiler doğru olmasından ziyade sosyal olarak kabul edilebilir tarzda verilebilir. Çünkü görüşmeci kişiyle ilgili tüm bilgilere sahiptir ve bu bilgiler utanç verici, aşağılayıcı ya da görüşmeci tarafından tehdit edici bulunabilir. Bu durumda kişinin verdiği yanıtları değiştirmesine sebep olabilir (Bailey, 1987,s:176).

    • Görüşmecinin, konuşma arasına girmesi, ek sorular yöneltmesi ya da kişiye göre soruların soruluş şeklini değiştirmesi her ne kadar bir avantaj olarak değerlendirse de bu görüşmeciye bir güçlük de yaratabilir. Çünkü bu yolla toplanan verilerin standart olmaması, farklı bireylerden elde edilen bilgilerin karşılaştırılmasında zor ve güvenirliği olumsuz yönde etkileyici bir durum yaratabilir ve bu da bir avantaj olarak görülebilen esnekliğin dezavantaja dönüşmesine sebep olabilir (Yıldırım&Şimşek, 2005,s:125-127). .

    • Görüşmeye katılacak kişilerin bilgilerine ulaşma da görüşme tekniğinin bir başka sorunsal boyutudur (Yıldırım&Şimşek,2005,s:125-127).

    • Görüşmede sonuç, cevaplayıcının isteğine bağlı ve kendini ifade etme becerisiyle sınırlıdır (Rummel,1968,s:62).

    • Görüşme raporu hazırlanırken görüşmeciden kaynaklanan birtakım hatalar oluşabilir. Görüşmecinin, görüşülen kişilerde ortak olan olayları ya da işaretleri tanıyamaması, gerekli önemi vermemesi veya küçümsemesine tanıma hatası denir. Daha çok görüşmecinin not alamsı sırasında bazı olayların, ifadelerin, deneyimlerin görüşmeci tarafından ihmal edilmesi de ihmal hatası yaratabilir. Görüşmecinin bazen verilen cevapları yanlış anlaması veya dikkatsiz davranmasıyla aldığı notları derlerken oluşabilen derleme hataları da olabilir. Bir başka hata türü de görüşmecinin olayların sırasını veya aralarındaki bağlantıları hatırlamamsından kaynaklı yerini değiştirme hatasıdır (Rummel,1968,s:61-62).


    Sonuç
    Görüşmede, form hazırlamak görüşmenin geçerli ve güvenilir olması, sağlıklı yürütülebilmesi için oldukça önemlidir. Görüşme formunun hazırlanmasında (Yıldırım&Şimşek, 2005,s:130);

    • Kolay anlaşılabilecek soruların yazılması,

    • Odaklı sorular hazırlama,

    • Açık uçlu sorular hazırlama,

    • Kişiyi yönlendirmekten kaçınma,

    • Çok boyutlu sorular sormaktan kaçınma,

    • Alternatif sorular hazırlama,

    • Farklı tür sorulara yer verme,

    • Soruları mantıklı bir biçimde düzenleme,

    • Soruları geliştirmedir.

    Görüşmenin yapılmasında nitelikli bir çerçeve hazırlanmalı, görüşme sürecinin

    kendine özgü dinamiklerinin dikkate alındığı bir yaklaşım izlenmelidir. Görüşmenin sanatsal bir beceri olduğu da dikkate alınırsa dikkat edilmesi gerekenler (Yıldırım&Şimşek, 2005,s:140-147);


    • Görüşme sorularında konuşma akışına göre değişiklikler yapma,

    • Soruları konuşma tarzında sorma,

    • Görüşülen kişiyi teşvik edici olma ve ona geri bildirimde bulunma,

    • Görüşme sürecini kontrol etme,

    • Yansız olma ve empatik davranmadır.

    Görüşme verilerinin kaydedilmesinde kayıt cihazı kullanma ve not alma

    şeklinde iki yol izlenir. Kayıt cihazı ile alınan görüşmeler görüşmeciye kolaylık sağlar ancak görüşme yapılacak kişiden mutlaka bu konuda izin alınmalıdır. Not almada görüşmecinin soru sorma, dinleme, gerektiğince cevaplayıcıyı yönlendirme, not alma işlerini kısa sürede ve tek başına yapması gerekir. Genellikle görüşmelerde tercih edilen yöntem her ikisinin de kullanılması yönündedir (Yıldırım&Şimşek, 2005,s:147).
    Görüşmelerde, görüşmecinin seçimi ve eğitimi oldukça önemlidir. İyi bir

    görüşmeci; duyarlı olmalı, zekice davranmalı, tarafsızlık ilkesini benimsemiş ve önyargılarından arınmış, dürüst, kurallara uyabilen ve konusunda uzmanlaşmış olmalıdır. Tüm bu özelliklerin yanı sıra yinede görüşmeci adayları uygun bir uygulamalı eğitimden geçirilmelidir ( Karasar, 1999,s:173-174).


    Görüşmelerde kullanılan bir de görüşme kılavuzu bulunur. Bu kılavuz,

    görüşmeci için ayrıntılı hazırlanmış uyulması gereken kuralları, görüşmenin başından sonuna kadar görüşmecinin görevlerini içeren, işini kolaylaştırıcı bir rehberdir. İyi hazırlanmış bir kılavuz, görüşmecinin sürecini kolaylaştırır ( Karasar, 1999,s:169).


    Görüşme yüzyüze yapılabildiği gibi uzaktaki kişilerle telefonda da yapılabilir.

    Ayrıca çocuklarla yapılan görüşmelerin yetişkinlerle yapılan görüşmelerden de farklı olarak yapılandırılması gerekir (Bailey,1987. s:185-204).




    Yararlanılan Kaynaklar
    Bailey, D.K.(1987).Methods of Social Research. NewYork:The Free Press
    Balcı, A. (2001). Sosyal Bilimlerde Araştırma. Ankara:Pegem Yayıncılık
    Karasar,N. (1999).Bilimsel Araştırma Yöntemi- Kavramlar,İlkeler,Teknikler-. Ankara: Nobel Yayın
    Kuş, E.(2003). Sosyal Bilimlerde Araştırma Teknikleri Nitel mi, Nicel mi?.Ankara:Anı Yayıncılık
    Özgüven,İ.E. (1980). Araştırmada, Seçmede, Psikolojik Danışmada Görüşme İlke ve Teknikleri. Ankara:İleri Matbaası
    Pişkin,M. ve Öner,U. (1999). Görüşme İlkeleri ve Teknikleri. Ankara:Siyasal Yayıncılık
    Rummel,J.F. (1968). Eğitimde Araştırmaya Giriş (Çev:R.Taşçıoğlu).Ankara:Ajans Türk Yayınları
    Stacey,M. (1970). Methods of Social Research. Exeter-Britain:Pergamon Press
    Yıldırım,A. ve Şimşek, H.(2005).Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri.Ankara: Seçkin Yayıncılık










        Ana sayfa


    Görüşme Tekniği

    Indir 49.33 Kb.