bilgiz.org

Genel kabul göRMÜŞ muhasebenin temel kavramlari

  • İstatistiki örnek seçme teknikleri
  • İSTATİSTİKSEL ÖRNEKLEME MODELLERİ
  • Örneklem seçim yöntemleri



  • Sayfa8/8
    Tarih10.07.2017
    Büyüklüğü0.49 Mb.

    Indir 0.49 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8

    KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİNDE ÖRNEKLEME YÖNTEMLERİ

    Bir ana kütleden seçilmiş az miktarda birimlerden oluşan bir örnek grubunu inceleyerek elde edilen sonuçların bütün ana kütle için genelleştirilmesine denir. Örnek grubu ana kütleden tesadüfi alarak seçilirse bu örneklemeye istatistiki(tesadüfi) örnekleme, iradi olarak seçilirse iradi örnekleme adı verilir.


    Örneklem: ana kütleden seçtiği birimlerin büyüklüğüne örneklem denir.
    İstatistiki örneklemenin üstünlükleri

    1-örnek sonuçlar elde edilir

    2-örnek grubun büyüklüğü ve ekonomik ve etkin bir biçimde önceden belirlenir.

    3-örneklemenin hatası tahmin edilebilir

    4-maliyetler ve zaman tasarrufu sağlar

    5-istatistiki örnekleme , genel denetçiler tarafından yürütülebilir, sonuçları birleştirilebilir ve birlikte değerlenebilir.

    6-test sonuçları objektif olarak değerlenebilir.

    7-büyük yığınların incelenmesinde tarama yönteminden daha doğru sonuç çıkarmaya imkan sağlar.




    İstatistiki örnek seçme teknikleri:
    1-basit istatistiksel örnek seçimi

    seçilen örneğin kullanılabilirliği, onun ana kütlenin özellikleri yansıtmasına bağlıdır. Bu durumu da ancak basit tesadüfi örnekleme sağlar. Bunun için ana kütleyi oluşturan kayıtların her birine seçilebilme şansı verilmelidir. Çeşitli sayı ve harf çizelgeleri ile teste girecek her kayda bir numara verilerek kura ile örnek seçilen kaydın numarasını belirlenir.

    2-sistematik istatistiksel örnek seçimi

    sistematik seçim, örnek grubuna girecek birimlerin numaraları arasındaki aralığın sabit tutularak yapıldığı seçimdir. Bu yöntemde ilk birimin seçiminde basit seçim tekniği uygulanır.


    3-zümrelere göre istatistiksel örnek seçimi

    incelenecek birimler özelliklerine göre gruplar halinde toplanır. Bu zümrelerin nasıl denetleneceği belirlenir bu zümrelerin içinden örnekleme yapılacaksa basit veya sistematik seçime göre örnek seçilir. Bu teknikle denetim etkinliği arttırılmaktadır.


    4-kümelere göre istatistiksel örnek seçimi

    örnek grubunu oluşturacak birimler zaman ve mekan faktörüne göre kümelere ayrılır. Bu kümelerin nasıl denetleneceği belirlenir. Bu kümeler içinde basit veya sistematik seçime göre küme seçilerek incelenir


    örnekleme riski: uygun şekilde çekilen bir örneklemin ana kütleyi temsil etmemesi olasılığıdr.
    Örneklemedışı risk: ana kütlenin tamamı incelense bile ortaya çıkabilen bir risktir. Bu risk denetçinin incelediği belgelerdeki hataları bulmada başarısız olması belirli bir denetim amacına uymayan denetim prosedürlerini kullanması veya örneklemenin sonuçlarının yanlış yorumlaması gibi insan hatalarından doğar.


    İSTATİSTİKSEL ÖRNEKLEME MODELLERİ
    Ana kütleninin nicelikleri ve nitelikleri olarak ikiye ayrılır.

    Nitelik örneklemesi : bir ana kütledeki kabul edilmiş kontrol prosedürlerinden sapmalın oranının tahmin etmektir. Kontrol testleriyle belirlenir.

    Nicelik örneklemesi: bir ana kütledeki hataların parasal tutarının veya ana kütlenin parasal tutarını tahmin etmektir. Maddi doğruluk testleriyle belirlenir .
    ÖRNEKLEME BÜYÜKLÜĞÜNÜ BELİRLEYEN ETKENLER


      1.     iç kontrole gereğinden fazla güvenme riski

      2.     kabul edilebilir sapma riski

      3.     beklenen ana kütle sapma riski

      4.     ana kütlenin büyüklüğü

    diğer bir deyişle örneklem büyüklüğünü belirleyen etkenler

    1-       ana kütlenin defter değeri

    2-       yanlış kabul riski

    3-       kabul edilebilir hata
    dış denetimde başlıca örnekleme yöntemleri iki gruba ayrılır.


      1. iradi örnekleme yöntemi

      2. istatistiki örnekleme yöntemi

    İRADİ ÖRNEKLEME YÖNTEMİ: Dış denetçinin bir ana kütleden iradi olarak örnek büyüklüğünü ve sayısını seçmesidir. Seçilecek örnek büyüklüğü ve sayısı denetçinin kararlarına bağlı olup örneğe girecek bütün birimlerin eşit seçilme şansı yoktur.


    İradi örneklemeye başvuran denetçi örnek birimlerin seçiminde aşağıdaki ölçütlere göre seçim yapar:



      1. fonksiyonlara göre iradi seçim(nakit hareketleri, mal hareketleri, ücret ödemeleri....)

      2. muhasebe bölümünün organizasyonu itibariyle iradi seçim (sabit varlıklar muhasebesi, ambar muhasebesi)

      3. siparişlere göre iradi seçim (gemi, makine, bina inşaa...)

      4. müşterilere veya satıcılara göre iradi seçim

      5. zaman süresi itibariyle iradi seçim (işlemlerin yoğun olduğu aylar)

      6. değer veya miktar büyüklüklerine göre iradi seçim.

      7. İşletmedeki görevlilerin faaliyet sahaları itibariyle iradi seçim.

      8. İç kontrol sistemi dikkate alınarak yapılan iradi seçim.

    İSTATİSTİKİ ÖRNEKLEME YÖNTEMİ: Örneklemenin daha objektif, bilimsel ve sistematik olarak yapılmasını sağlar. Bir ana kütleden tesadüfi olarak seçilen örneklerin incelenerek ana kütle hakkında belirli bir görüş elde edilmesini sağlayan örnekleme yöntemidir.

    Örneklem seçim yöntemleri

    1. rassal sayılar tablolarıyla örnekleme : ana kütledeki her birime numara verilerek yapılan yöntemdir. Bu tablolar dört-beş rakamlı rassal olarak seçilmiş sayıların birçok kolana yazılmasıyla oluşturulmuş tablolardır. Denetçi bu tablolardan başlangıç noktası olarak bir sayıyı belirledikten sonra kalemini tablo üzerinde yatay ve dikey gezdirerek sayıları okur ve bu sayıların gösterdiği birimleri örneklem birimi kabul eder.

    2. Bilgisayarla seçim: bilgisayardan numara istenir ve bu numaraların karşılığı olan birimleri örneklem birimi olarak seçer.

    3. Sistematik seçim: örnekleme aralığı belirlenir, örnekleme aralığı denetçinin kabul ettiği örnekleme oranının tersidir.

    MADDİ DOĞRULUK TESTLERİNDE İSTATİSTİKSEL NİCELİK ÖRNEKLEMESİ



    1. Pasaral birim örneklemesi: hem işlemlerin hem de hesap kalanlarının maddi doğruluk testlerinde kullanılabilir. Ana kütle içindeki hatanın toplam parasal tutarına ilişkin sonuçlara ulaşır. Parasal birim örneklemesinde izlenen adımlar şunlardır:

    • denetim teslerinin amaçlarını belirleme

    • hata durumlarını tanımlama

    • ana kütleyi ve örnekleme birimini tanımlama

    • örneklem büyüklüğünü belirleme

    • örnek seçim yöntemini belirleme

    • denetim prosedürlerini yürütme

    • örnekleme sonuçlarını değerleme

    1. Birim başına ortalama tahmin örneklemesi: örneklemi oluşturan birimlerin parasla tutarlarının belirlenmesi sbu tutarların ortalamasının hesaplanmasını ve ana kütlenin bilinmeyen toplam tutarını belirli bir olasılıkla tahmin etmek için bu ortlamanın ana kütle birim sayısıyla çarpımını kapsar. İzlenen adımlar şunlardır:

    • ana kütleyi ve örnekleme birimini tanımlama

    • örneklem büyüklüğünü belirleme

    • örneklem seçim yöntemini belirleme

    • denetim prosedürlerini uygulama

    • örneklem sonuçlarını değerleme

    DENETİMDE İSTATİSTİKİ ÖRNEKLEME


    Örneklerin seçilmesinde iradi seçim veya tesadüfü seçim yollarına başvurulabilir örnek alınacak birimlerin bilerek seçildiği örneklemeye iradi örnekleme; tesadüfi olarak seçildikleri örneklemeye tesadüfi örnekleme denir.
    Tesadüfi örnekleme yöntemleri

    1. tahmin örneklemesi:numuneler analize tabii tutularak örnekleme sonucundan ana kütle hakkında bir tahmine ulaşılır

    2. keşif örneklemesi:ana kütle içerisindeki hatalı birimlerin ortaya çıkarılma olasılığı hesaplanır genellikle yolsuzlukların araştırılmasında başvurulan bir yöntemdir

    3. kabül orneklemesi:ana kütlenin belirli yapısı hakkında yapılan faraziye test edilerek bu faraziyenin geçerliliği araştırılır hatalı birimlerin payı hesaplanır bu hesaplama sonucuna dayanarak ana kütle kabul yada reddedilir.

    DENETİMDE KULLANILACAK DAĞITIM MODELLERİ


    1- Hipergeometrik dağılım.Ö rnek olarak çekilen bir birimin tekrar dan ait olduğu ana kütleye iade edilmediği yani iadesiz seçim yapıldığı durumlar için söz konusu olur

    2- Binom dağılım: her birimin numuneye girme ihtimali çekim işlemi tarafından etkilenmez

    bu dağılım tipi numune seçiminin iadeli seçim yoluyla yapılması halinde uyğulanır

    3-Normal dağılım : örnek sayısının yeterınce büyük ve numuneler içindeki hata payının çok küçük olmadığı durumlarda hipergeometrik dağılım binom dağılımı yerine normal dağılım kullanılabilir


    ÖRNEK SEÇİM TEKNİĞİNİN BELİRLENMESİ


    1. Tesadüfi sayılar cetveline göre seçim:tesadüfi sayılar cetveli kura usulü ile tesadüfi olarak secilmiş bulunan pekçok miktardaki sayıların peşpeşe sıralanmasıyla elde edilmiş bir cetveldir.

    2. Sistematik seçim:numuneye girecek birimlerin numaraları arasındaki aralığın sabit tutularak yapıldığı seçimdir

    3. Tarihi esasına göre seçim:belirli tarihleri taşıyan inceleme birimleri seçilir

    4. Baş harflere göre seçim:birimlerin ad ve soy adına yad müessese isminin baş harflerine göre seçilirler

    5. Zümrelere göre örnekleme:

    6. Küme örneklemesi

    MUHASEBE VERİLERİNDEKİ HATA VE USULSÜZLÜKLER



    1. Kasıtlı ve Kasıtsız hatalar: Mali tablolarda ve muhasebe verilerinde bilerek yapılan hatalar kasıtlı hatalardır. Ancak bir kasıt söz konusu değilse kasıtsız hatalar denir.

    2. Nitel ve nicel hatalar : İşletmenin işleyişinde iç kontrol sisteminin veya yasaların koymuş olduğu kuralların yerine getirilmemesi nitel hata ya da usul hataları denir. Örnek satış faturalarında seri numaralarının olmayışı. Hesap kalanlarına ve mali tablolardaki tutarlarına etki eden hatalar ise nicel hatalar yada parasal hatalardır. Ağırlık,miktar gibi ölçü birimlerini ile bunların parasal değerlemelerinde yapılabilen hatalardır. Usul hataları hesapların kalanlarını etkilemez ancak usul hatalarının çok olması parasal hatalarında çok olacağının işaretidir.

    3. Önemli ve önemsiz hatalar: Karar alıcılarının kararlarına etki etmeyen ve denetçi tarafından düzeltilmeksizin kabul edilen hatalar önemsiz hatalardır. Düzeltilmediği takdirde muhasebe verilerini kullananların kararlarına etkili olan tutarca önemli hatalardır.

    Kabul edilebilir sapma oranı: denetçinin planladığı kontrol riski düzeyini kabul etmesi için bir kontrol prosedürünün yürütülmesinde denetçinin hoş görebileceği maksimum sapma oranıdır.


    SATIŞ İŞLEMLERİNE İLİŞKİN DENETİM AMAÇLARI

    1-       kayıt edilen satışlar gerçek olmalıdır

    2-       tüm satış işlemleri kayıt edilmelidir

    3-       satış işlemleri tutar olarak doğru kayıt edilmelidir

    4-       satışlar dönem bakımından doğru kayıt edilmelidir.

    5-       Satış işlemleri alt hesaplara uygun şekilde kayıt edilmelidir.


    ALACAK İŞLEMİNE İLİŞKİN DENETİM AMAÇLARI:

    1-       alacak hesapları gerçek alacakları göstermelidir.

    2-       Alacak hesapları müşterinin tüm alacaklarını göstermelidir

    3-       Alacak hesaplarına tutar bakımından doğru kayıt yapılmalıdır

    4-       Alacak hesaplarının tahsil edilebilir değerleri bilançoda gösterilmelidir

    5-       Alacak hesapları uygun şekilde sınıflandırılmalı, bilançoda gerekli açıklamalar yapılmalıdır.


    SATINALMA İŞLEMLERİNE İLİŞKİN DENETİM AMAÇLARI

    1-       satın alma kayıtları gerçek satın almaları göstermelidir.

    2-       Tüm satın alma işlemleri kayıt edilmelidir

    3-       Satın alma işlemleri tutar olarak doğru kayıt edilmelidir

    4-       Satın alma işlemleri dönem bakımından doğru kayıt edilmelidir

    5-       Satın alma işlemi hesap adı bakımından doğru kayıt edilmelidir.


    STOK HESAPLARINA İLİŞKİN DENETİM AMAÇLARI

    1-       stok hesapları işletmenin gerçek stoklarını göstermelidir.

    2-       Stok hesapları işletmenin tüm stoklarını göstermelidir.

    3-       Stok hesapları tutar olarak doğru kayıt edilmiş olmalıdır.

    4-       Değeri düşük stokların satılabilirliği belirlenmelidir.

    5-       Stokların rehinli olup olmadıkları belirtilmelidir.

    6-       Stok hesapları uygun sınıflandırılmalı bilançoda yeteri kadar açıklıkta gösterilmelidir.

    Yatırımların denetimi

    Geçici yatırım: kısa vadeli fonların değerlendirilmesi amacıyla yapılan yatırımlardır. Bu yatırımlar pazarlanabilir devlet tahvilleri ve kısa süreli hazine bonolarından oluşur. Uzun dönemli menkul değerler bilançoda duran varlıklar bölümünde iştirakler kalemi altında gösterilir.

    NAKİT SİSTEMİNİN DENETİMİ

    Nakit tutarının genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak gösterilmiş olduğunu ve naktin müşteri işletmenin kontrolu altında bulunduğunun saptanmasıdır.
    NAKİT TAHSİLATI İLE İLGİLİ İÇ KONTROL

    Mal veya hizmet satışı nedeniyle yapılan tahsilat ile ilgilidir. Satış işlemlerinden kaynaklanan tahsilatın incelenmesinde satış iade ve indirimleri, satış iskontoları, tahsili şüpheli alacaklar gibi satış ile ilgili ayarlamalarında dikkate alınması gerekir.



    1. Örgüt yapısı: Nakit tahsilatı ile ilgili etkin bir iç kontrolun temel koşulu iyi bir örgüt yapısına sahip olmaktır. Görev ve sorumluluk açıkça belirlenmiş olmalıdır. Nakit tahsilatı açısından bölümlerarası görev ayrımı şu şekilde sağlanabilir:

    1. muhasebe bölümü : Kredili satışlardan tahsilat üzerindeki muhasebe kontrolü, bankadaki nakit üzerindeki muhasebe kontrolü, büyük defterin tutulması, kasa tahsil yevmiyesinin tutulması,alacaklar yardımcı defterlerinin tutulması, aylık banka mutabakatlarının hazırlanması, aylık müşteri hesap özetlerinin çıkartılması

    2. finansman bölümü: tahsilatın korunması ve kredili satışlardan tahsilatın bankaya yatırılması

    3. muhasebe ve finansman bölümlerinin dışındaki işlevler: banka hesapları ile ilgili yetkilendirme(yönetim kurulu), banka hesabının kapatılması(yönetim kurulu)

    bu örgütlenme düzeninden izlendiği gibi tahsil edilen nakdin korunması sorumluluğu kayıtlara geçirme sorumluluğundan ayrılmıştır.

    Görev ayrımları şu şekilde gerçekleştirilebilir



      1. koruma ve kayıtlama sorumluluğu

      2. muhasebenin kayıtlama sorumluluğu



    1. tahsilatın yapılması:

    2. işlemlerin kayıtlara geçirilmesi

    3. varlıklara erişim

    4. defter kayıtları ile karşılaştırma

    NAKİT ÖDEMELERİ İLE İLGİLİ İÇ KONTROL

    Mal ve hizmet alımları nedeniyle satıcılara yapılan ödemeler ile ilgilidir.


    1. Örgüt yapısı

      1. muhasebe bölümü

        1. ödeme taleplerinin onay açısından gözden geçirilmesi

        2. kasa ödemeleri yevmiyesinin tutulması

        3. ödeme belgeleri günlük defteri veya alış yevmiyesinin tutulması

        4. aylık banka mutabakatının hazırlanması

      2. finansman bölümü

        1. naktin fiziki olarak korunması

        2. çeklerin imzalanması

        3. imzalanmış çeklerin dağıtımı

      3. muhasebe ve finansman dışındaki işlevler

        1. ödeme onayının verilmesi (satınalma)

        2. banka hesapları ile ilgili yetkilendirme (yönetim kurulu)

        3. banka hesabının kapatılması(yönetim kurulu)

    1. ödemelerin yapılması

    2. işlemlerini kayıtlara geçirilmesi

    3. Varlıklara erişim

    4. Defter kayıtları ile karşılaştırma

    NAKİT SİSTEMİ İLE İLGİLİ UYGUNLUK DENETİMİ

    Kasa ve banka hesaplarının doğruluğunun araştırılmasıdır.
    Nakit tahsilatı uygunluk denetimi:

    Aşağıdaki hususların saptanması için yapılır



    1. tahsil edilmesi gereken tutarlar eksiksiz olarak tahsil edilmiştir.

    2. Tahsilat anında ve uygun olarak kayıtlara geçirilmiştir.

    3. Tahsil edilen tutarlar derhal ve uygun olarak banka hesabına yatırılmıştır.

    Nakit tahsilatının denetiminde denetçi şu yolları izlemelidir.



    1. tahsilat kayıtları incelenerek tahsilat toplamının aritmetik doğruluğu araştırılmalıdır.

    2. Büyük defterlere aktarmalar incelenmelidir.

    3. Tahsilat banka hesap özetinde gözüken para yatırma tutarları ile karşılaştırılmalıdır.

    4. Tahsilat ve tüm ayrıntılı bilgiler kayıtlarda gözüken bilgiler ile karşılaştırılmalıdır.

    5. Banka dekontları veya bankaya para yatırma makbuzları ile tahsilat kayıtları karşılaştırılmalıdır.

    6. Tahsilat kayıtları bağımsız karşıt kayıtlar ile karşılatrılmalıdır.

    7. Nakit iskontoları satış indirimleri ve müşteri hesaplarına düşülen alacak kayıtları incelenmelidir.

    8. Tahsilatla ilgili muhasebe kayıtları gözden geçirilmelidir.

    Nakit ödemeleri ile ilgili uygunluk denetimi:

    Aşağıdaki hususların saptanması için yapılır


    1. ödemeler gerçekten teslim alınmış mal ve hizmetler için yapılmıştır.

    2. Ödemeler için gerekli onaylar alınmıştır.

    Başlıca denetim yordamları aşağıdaki gibidir.



    1. Ödemeler toplamının arıtmetik doğrulugu incelenmeli ve toplamlar büyük defterde yeniden izlenmelidir.

    2. Ödenmiş banka çekleri ödeme kayıtları ile karşılaştırılmalıdır.

    3. Tüm çeklerin hesabı araştırılmalıdır.

    4. Ödemelere ait muhasebe kayıtları ile banka hesap özeti arasında uyğunluk aranmalıdır.

    5. Destekleyici belgeler incelenmelidir.

    6. Ödeme kayıtları olağandışı kalemler açısından gözden geçirilmelidir.

    Maddi dorluk denetimleri

    Nakit denetiminin önemli bir bölümü ara denetim çalışması olarak yıl içinde yürütülür.Bu denetimler tahsilat ve ödemelerle ilgili uygunluk denetimleridir.Yıl sonu denetimi bilançoda yer alan kasa banka bakiyesinin doğruluğunu araştırmaya yöneliktir.Bu denetim ise maddi dorluk denetimidir.Kasa ve banka hesabının denetiminde izlenen denetim yordamları:


      1. Eldeki naktin denetimi-kasaının denetimi

        1. kasa sayımının pılanlanması

        2. kasa sayımının yürütülmesi

        3. bankaya yatırılmamış tahsilat

      2. Bankadaki naktin denetimi-banka hesabının denetimi

        1. Banka bakiyesinin doğrulanması:Dogrulama talep formu yapılır

        2. Banka mutabakatının incelenmesi

        3. Banka kapanış hesap özeti:Banka tarafından banka mutabakatını izleyen belirli birkaç güne ait nakit hareketlerini ve gerekli eklerini içeren doğrudan denetçiye gönderilen durum raporudur

      3. Nakit ile ilgili yolsuzlukların araştırılması

      4. Tamamlayıcı açıklamalar

    ALACAKLARIN DENETİMİ


    Alacaklar kalemi işletmenin esas faliyetinden dogan alacaklar ile esas faliyeti dışındaki işlemlerden doğan senetli ve senetsiz alacakları kapsar,

    Alacaklar ve kredili satışlar için etkin bir iş kontrol modeli aşağıda açıklanmıştır

    A-Örgüt yapısı

    B-Satış işleminin yapılması

    C-İşlemlerin kayıtlara geçirilmesi

    D-Varlıklara erişim



      1. Defter kayıtları ile karşılaştıma

    ALACAKLARLA İLGİLİ UYGUNLUK DENETİMİ


    Denetçinin izleyeceğı yollar


    1. Satış faturalarının ve alacaklar hesabına düşülen her alacak kaydı için düzenlenen mahsup fişlerinin sıra numarası izledigi kontrol edilmelidir.

    2. Satışlar toplamının aritmetik doğrulugu araştırılmalıdır

    3. Satışlar ve alacaklandırma mahsup fişi kayıtları büyük defterde yeniden izlenmelidir

    4. Satış faturaları aritmetik doğruluk miktar birim fiyatlar ve müşterinin kabul etmiş olması açılarından incelenmelidir

    5. Yollama ile ilgili kayıtlar satış kayıtları ve faturalarla karşılaştırılmalı yollama belgelerinin sıra numarası izlemekte olduğu araştırılarak belgelerinin hesabı sorulmalıdır.

    6. Alacaklandırma mahsup fişi ile ilgili onay aranmalıdır.

    7. Alacaklandırma kaydının dayandığı alınan iadeler aritmetik doğruluk iade alınan miktarlar ve birim fiyatlar açısından kontrol edilmelidir.

    8. Müşterilerden alacak hesaplarına yapılan alacak kayıtları kasa tahsil yevmiyesi kayıtları ile karşılaştırılmalıdır.

    9. Kayıtlardan çıkartılmış bulunan alacaklar gözden geçirilerek incelenmelidir.

    MADDİ DOĞRULUK DENETİMLERİ


    Alacakların denetimi

    Denetçi ilk olarak müşteriden alacakların son mizanını elde etmelidir Bu mizan bilanço tarihi veya dorlama tarihi itibariyle düzenlenmiş olmalıdır.Denetçi bu mizanın aritmetik doğruluğunu araştırmalı ve toplamı büyük defter hesabı bakiyesi ile karşılaştırarak uygunluk aramalıdır.Yardımcı hesaplarla ilişkiler kurularak olagan dışı borç ve alacak kayıtlarının var olup olmadığına göz atmalıdır.




    1. Alacakların doğrulanması

    2. Maddi denetim

    3. Satışların döneme ilişkinliğinin denetimi

    ALACAK SENETLERİNİN MADDİ DOĞRULUK DENETİMİ


    Denetçi denetledigi işletmeden senede bağlanmış alacaklarının bir listesi almalı aritmetik doğruluğunu saptamalı ve büyük defter bakiyesi ile karşılaştırmalı. Liste içeriği örnekleme yoluyla destekleyici kayıtlarda yeniden izlenmelidir.Senetler karşılığında güvence alınmışsa bu güvenceler incelenmeli güvencelerin bilançoda tam açıklama kuralına uygun olarak sunulduğu araştırmalıdır. Senetler fiziki olarak incelenmeli bu olanaklı değilse doğrulama yoluna gidilmelidir.
    STOKLARIN DENETİMİ
    Stokların denetiminin amacı bu varlık kaleminin devamlılık temeline göre GKGMİ doğrultusunda kayıtlara geçirildiğinin ve finansal tablolarda dürüst bir biçimde raporlanmış olduğunun saptanmasıdır

    Denetci stokların fiziken var olduklarını bunların işletmenin sahipliğinde bulunduklarının kullanılabilir veya satılabilir durumda olduklarını ve doğru bir biçimde fiyatlandıklarını saptamalıdır bu neden le stokları saymalı stokların degerleme yöntemlerini ve aritmetik doğruluğun incelemelidir.


    STOKLARLA İLGİLİ İÇ KONTROL


    1. Örgüt yapısı

    2. Stok alımlarının yapılması

    3. İşlemlerin kayıtlara geçirilmesi

    4. Varlıklara erişim

    5. Defter kayıtları ile karşılaştırma

    STOKLARLA İLGİLİ UYGUNLUK DENETİMİ


    İki yordam söz konusudur

    1. Satın alma hammadde-Malzeme istek,üretim ve yordamalar ile ilgili ayrıntılı stok kayıtları incelenmelidir

    2. Büyük defter hesapları olağan dışı kayıtlamaların bulunup bulunmadıklarını saptamak açısından gözden geçirilmelidir.

    STOKLARLA İLGİL MADDİ DOĞRULUK DENETİMLERİ


    Stokların fiziki sayımı denetçi tarafından gözlenmelidir. Bu yapılamamış ise diğer denetim yordamlarına başvurarak stoklar tutarının dürüstlüğü hakkında denetçinin tatmin olması gerekir.

    1. Müşteri işletmenin sayım planın gözden geçirilmesi

    2. Stok sayımının gözlenmesi

    3. Sayım sonrası denetim çalışmaları

    4. Stokların degerlenmesinin denetimi

    5. Konsinye stoklar alım ve satım taahhütleri

    MADDİ DURAN VARLIKLARIN DENETİMİ


    Bu denetimde denetçinin üç amacı vardır

    1. işletmenin defterlerinde gösterilen duran varlıkların fiziken var olduklarının var olanların eksiksiz bir biçimde kayıtlara geçirilmiş olduklarının ve bu varlıkların işletmedeki amaçlara uygun olarak kullanıldıklarının saptanması

    2. bu varlıkların gerçekten işletmenin sahipliğinde bulunduğunun ve bunlar üzerinde haciz ve ipoteğin olup olmadığının saptanması

    3. duran varlıklar muhasebesinin GKGMİ doğrultusunda devamlılık temeline göre yürütülmek te olduğunun araştırılması

    UYGUNLUK DENETİMİ


    Bu konuda nakit ödemelerine ilişkin açıklamalar geçerlidir denetçi maddi duran varlıklara ait iç kontrol sistemini degerlerken genellikle soru kağıdı yöntemi not alma yöntemine başvurur.
    MADDİ DOĞRULUK DENETİMLERİ
    Bu denetimde hesap bakiyelerinde meydana gelen degişikliklerin gözden geçirilmesi ve incelenmesi esastır

    Hesap bakiyelerindeki azalmaların denetiminde hesaba yapılan kayıtlar incelenerek satış ve devre dışı bırakılmak suretiyle elden çıkarılan maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına doğru olarak yansıtıldıkları araştırılır.



    1. Varlık bakiyelerindeki değişmelerin incelenmesi

    2. Birikmiş amortismanlardaki değişmelerin incelenmesi

    3. Döneme ait işlemlerin özetlenmesi

    YATIRIMLARIN VE DİĞER VARLIKLARIN DENETİMİ


    Geçici yatırım:Atıl olarak kalabilecek kısa vadeli fonların değerlendirilmesi amacıyla yapılan yatırımlardır.

    Pazarlanabilir hisse senedi ve tahviller devlet tahvilleri ve kısa süreli hazine bonolarından oluşur istenildiği anda paraya çevrilebilir.

    Uzun dönemli menkul deger yatırımları bilanço da duran varlık lar bölümünde iştirakler kalemi altında gösterilir.
    Denetim amaçları


    1. Bu varlık kalemlerinin ve yatırımlardan sağlanan gelirlerin finansal tablolarda doğru olarak gösetirldiklerinin saptanması

    2. Bu varlık ların gerçekten var olduklarının ve işletmenin sahipliginden bulunduklarının veya başka bir kurum ve kişiden işletme adına saklandıklarının saptanması

    3. Bu varlıklara ve ilgili yatırım gelirlerine ait muhasebe kayıtlarının GKGMİ doğrultusunda ve devamlılık temeline göre yürütülmekte olduğunun araştırılması

    YATIRIMLARLA İLGİLİ DENETİM YORDAMLARI


    İşletmenin sahip olduğu menkul değerlerin bir listesi hazırlattırılmalı veya hazırlanmalıdır.
    DİĞER VARLIKLARIN DENETİMİ


    1. Peşin ödenmiş giderlerin denetimi

    2. Maddi olamayan duran varlıkların denetimi

    3. Diger çeşitli varlıkların denetimi

    YABANCI KAYNAKLARIN(BORÇLARIN) DENETİMİ


    Borcların denetimini yürüten denetçi oldugundan düşük gösterilmiş veya muhasebe kayıtlarında gösterilmemiş yükümlülüklerle ilgilenir
    DENETİM YORDAMLARI


    1. alış yevmiyesi fatura defteri veya ödeme belgeleri defterinin incelenmesi

    2. ticari borçların incelenmesi

    3. borç senetlerinin incelenmesi

    4. ödenecek borçların incelenmesi

    5. uzun vadeli borçların denetimi

    ÖZ SERMAYENİN DENETİMİ


    Kayıtlı sermayeli anonim şirketleri sahip olmaları zorunlu olan asgari çıkarılmış sermayelerine başlangıç sermayesi,satışı yapılmış hisse senetlerini gösteren sermaye kısmına da çıkarılmış sermaye denir.
    DENETİMİN AMACI


    1. öz sermaye hesaplarına yapılmış borç ve alacak kayıtlarının uygunluğunu araştırmak

    2. öz sermaye hesaplarının bilançoda doğru ve uyğun olarak sunulduğunu araştırmak

    3. müşteri işletmenin öz sermaye ile ilgili işlemlerini yasalara ve spk ya uygun olarak yürüttüğünü araştırmak

    ÖZ SERMAYENİN DENETİMİ


    Denetçi öz sermaye hesaplarında dönem içinde meydana gelen degişmeleri gösteren bir cetvel hazırlamalı dönem başı bakiyeleri önceki yılın çalışma kağıtlarında yeniden izlenerek doğrulanmalıdır yıl içinde yeni çıkarılan hisse senetleri için gerekli araştırmalar yapılmalıdır.

    Çıkarılan senetler ile ilgili yönetim kurulu onayı aranmalı senetlerin değeri incelenmeli işlemlerin GKGMİ yasalara ve spy ya uyğunluguna bakılmalıdır

    GELİR TABLOSUNUN DENETİMİ
    Tabloda yer alan gelirlerin ve giderlerin devamlılık temeline göre GKGMİ doğrultusunda muhasebeleştirilmiş olduklarının ve dönemin faliyet sonuçlarını dürüst bir biçimde yansıttıklarının araştırılmasıdır.



    G.M.K. BULVARI 71/7-8 MALTEPE – ANKARA Web: www.akitfonline.net E-Posta; aktif@aktifonline.net



    Tel: 0312 230 32 15- 16 Faks: 0312 229 79 24
    1   2   3   4   5   6   7   8






        Ana sayfa


    Genel kabul göRMÜŞ muhasebenin temel kavramlari

    Indir 0.49 Mb.