bilgiz.org

Genel kabul göRMÜŞ muhasebenin temel kavramlari

  • 7-DENETİM PROGRAMININ TASLAĞINI YAZMA VE TASARIMI
  • 8-DENETİM SÜRESİNİ VE ZAMANINI BELİRLEME
  • -DENETİM PERONELİNİN GÖREVLENDİRİLMESİ VE GÖZETİMİ
  • DENETİM TEKNİKLERİ KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİ
  • TOPLANAN KANITLAR KAYNAK AÇISINDAN NASIL SINIFLANDIRILIR : 1-DENETÇİNİN BİZZAT KENDİ ÇALIŞMALARIYLA ELDE ETTİĞİ KANITLAR
  • DENETİM KANITLARININ GÜVENİRLİĞİNİ ETKİLEYEN UNSURLAR NELERDİR
  • SPK mevzuatına göre kaynak açısından denetim kanıtlarının güvenilirlik derecesi aşağıdaki gibidir
  • 1-KAPSAM YÖNÜNDEN DENETİM YÖNTEMLERİ a-ön denetim
  • -aralıksız (sürekli) denetim yöntemi
  • 4-KAYNAK BİLGİ VE BELGE YÖNÜNDEN DENETİM YÖNTEMLERİ : a-doğrudan denetim yöntemi
  • SAYIM VE ENVANTER İNCELEMESİ
  • KARŞILAŞTIRMA
  • ÇALIŞMA KAĞITLARI Amaç
  • Çalışma kağıtlarının Düzenlenmesindeki yararları ve amaçları



  • Sayfa7/8
    Tarih10.07.2017
    Büyüklüğü0.49 Mb.

    Indir 0.49 Mb.
    1   2   3   4   5   6   7   8

    2-MADDİLİK TESTLERİ: Denetçi artık olay ve işlemleri incelemeye başlar. Bu aşamada mali tablolarda yer alan hesap kalemlerinin doğruluğu araştırılır. Bu araştırmada bulgu ve deliller toplanır.

    Muhasebe verilerinin doğruluğunu tespit etmek için şu prosedürün izlenmesi gerekir.

    1-Muhasebeye uygunluklarını anlamak amacıyla hesap bakiyelerini genel bir incelemeye tabi tutmak

    2-G.K.G.M.İ ne uyum ve sonradan değişiklik yapılmadığına kanaat getirmek.

    3-Mevcut aktifleri kontrol etmek

    4-Bütün aktif ve pasiflerin bilançoda doğru olarak gösterildiğinden emin olmak için belirli muhasebe kayıtlarını incelemek.

    5-Bütün gelirler, giderler ve zararların gelir tablosunda doğru olarak beyan edildiğinden emin olmak için belirli muhasebe kayıtların incelemek.

    6-Mali tablolardaki kalemlerin paraca değerlerinin hesaplardakini aynen yansıttığından emin olmak.


    Uygulanacak prosedürler:
    - işlemlerin test edilmesi

    -hesap kalanlarının test edilmesi

    - analitik testler

    7-DENETİM PROGRAMININ TASLAĞINI YAZMA VE TASARIMI

    Denetim çalışması sırasında uygulanacak denetim yöntemlerinin listesidir. denetim programları işletmelerdin test edilmesinde, hesap kalanlarının test edilmesinde ve analitik prosedürlerin uygulanmasında kullanılmak için hazırlanır. başka bir deyişle denetim programı, denetimde yapılacak işlerin neler olduğunu, kimin tarafından ve ne zaman yapılacağının belirlendiği bir taslaktır denetim programı, her hesap ve her işlem türü için hazırlanır ve hem kontrol testlerine hem de maddi doğruluk testlerine ilişkin denetim prosedürlerine yer verilir.

    Denetim programının teme tasarımı denetimi planlama sırasında olur. ancak denetim çalışması ilerledikçe, programda değişiklikler yapmak gerekebilir. yeni bir müşteri için hazırlanan denetim programı belirsizlikler nedeniyle uygulanamaz duruma gelebilir. ilk kez denetlenen bir müşteride, denetçi müşterinin iç kontrol sistemindeki zayıflıkları müşterinin işlemlerindeki karmaşıklığı veya denetime başlamadan önce sorunlu olanların sayısını iyi anlayamamış olabilir. bu koşullarda denetim programı aşama aşama yapılır. ilk kez yapılan denetimlerde, denetlenen dönemin başındaki hesap kalanlarının doğruluğunun belirlenmesi ve önceki dönemlerde kullanılan muhasebe ilke ve yöntemlerinin belirlenmesi sorunlarının da denetim programına alınması zorunluluğu vardır. yinelenen denetimlerde denetçi önceki yıllarda kullandığı denetim programlarını ve bu programlara ilişkin çalışma kağıtlarını kullanabilir.


    8-DENETİM SÜRESİNİ VE ZAMANINI BELİRLEME:

    Uygulanması tasarlanan denetim prosedürlerinin denetim programına yazılmasından sonra, denetçi çalışmanın yürütülmesi ile ilgili zamanının planlar. Denetim çalışması, müşteri işletmenin muhasbe dönemi içinde veya dönem sona erdikten sonra kısa bir süre içinde yapılır.

    Denetim çalışmasının süresinin ve zamanının planlanması, denetimin amaçlanan zamanda tamamlanmasını ve denetim personelinin zamanını verimli kullanmasını sağlar.
    9-DENETİM PERONELİNİN GÖREVLENDİRİLMESİ VE GÖZETİMİ:

    Denetim için gerekli personel sayısının belirlenmesinde Denetçi Denetim programını ve müşterinin işini



    DENETİM FAALİYETLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ

    Bağımsız denetim yöntemleri:

    Dört çeşit bağımsız denetim yöntemi vardır.


    1. Şekli denetim ve Maddi denetim

    2. Aralıksız denetim ve örnekleme yoluyla denetim

    3. İleriye doğru denetim ve geriye doğru denetim

    4. Doğrudan denetim ve dolaylı denetim

    1-ŞEKLİ DENETİM VE MADDİ DENETİM: Şekli denetim:İşletmede tutulan muhasebe kayıtlarının şekil açısından uygunluğunun araştırıldığı uygunluk denetimidir. Vergi incelemeleri bir usul denetimidir. Kayıtların V.U.K. hükümlerine uygun olarak kaydedilip kaydedilmediğinin araştırılmasıdır.


    Maddi denetim: İşletme varlıklarında değişiklik doğuran işlemlerin gerçeğe ve amaca uygunluğu ile defter, hesap ve değerleme ölçüleri ışığında doğru olarak kaydedilip kaydedilmediğini inceler. Mali tablo kalemlerinin içerik ve özü açısından incelenmesi maddi denetim işlemidir. Vergi incelemelerinde beyan edilen kazancın doğru olup olmadığına ilişkin envanter incelemeleri, hasılat incelemeleri de maddi denetim kapsamındadır.

    Yıl içerisinde kapanış gününden önce yürütülen denetime ön denetim denir. Ön denetim çalışmaları şekli denetim niteliğindedir.


    2-ARALIKSIZ DENETİM VE ÖRNEKLEME YOLUYLA DENETİM:
    Aralıksız denetim: Belirli bir zaman kesiti içindeki tüm işlemlerin kayıt ve belgelerinin tek tek gözden geçirilmesidir.Bu usule Tarama usulü veya boşluk bırakmayan denetim de denir. Aralıksız denetim yöntemi sık kullanılmamakla beraber küçük denetimlerde kullanılabilir.
    Örnekleme yoluyla denetim ise belirli bir zaman dilimi içindeki işlemlerin tek tek incelenmesi yerine bunların belirli ölçütlere göre seçilen kısmı denetlenir.Örnek seçilen inceleme birimlerinin denetimi ise kendi içinde aralıksız yapılır. Bu usule sondaj yöntemi de denilmektedir. Örnekleme yoluyla denetimde iki yöntemden söz edilebilir; bunlardan birincisi denetlenecek dönem içinde belli kriterlere göre veya tesadüfi seçilen bir zaman dilimi içindeki tüm işlemlerin aralıksız denetime tabi tutulmasıdır. Örneğin Kasım ve Nisan aylarında tüm işlemlerin denetlenmesi gibi. Bu yöntemlerden ikincisi ise Denetlenecek dönem içinde yapılan işlemlerden önceden belirlenen kriterlere göre bazı işlemlerin ayrıntılı incelemeye tabi tutulmasıdır. Örneğin incelenecek dönem içinde yapılan ve belli tutarı aşan ödemelerin ya da giderlerin veya ilişkili işletmelere yapılan satışlar veya onlardan yapılan alışların ayrıntılı incelemeye tabi tutulması gibi.
    3-İLERİYE DOĞRU DENETİM VE GERİYE DOĞRU DENETİM:

    İleriye doğru denetim ; muhasebe belgelerinden başlanarak, mali tablolara doğru bir sıra izlenerek yapılan denetim türüdür.

    Geriye doğru denetim ise mali tablolardan başlayarak defter kayıtlarına ve belgelere kadar devam edilerek yapılan denetim türüdür.
    4-DOĞRUDAN DENETİM VE DOLAYLI DENETİM:
    Doğrudan denetim her muhasebe işlemenin ayrı ayrı ve doğrudan incelendiği yöntemdir. Dolaylı denetim ise aynı nitelikteki veya birbirleriyle ilişki içerisindeki hesaplar arasında toplam karşılaştırmaları yaparak bunlar arasında uygunluk araştıran bir denetim yöntemidir.


    DENETİMİN TAMAMLANMASI

    Denetim çalışmaları sonucu denetim görüşünün oluştuğu ve bulgulara göre denetim raporunun yazıldığı aşamadır. Bu bölümdeki işlemler 4 aşama şeklinde sıralanabilir.

    1-bilanço sonrası olası olayların belirlenmesi

    2-belirsizliklerin ve taahhütlerin belirlenmesi

    3-Çalışmaların nihai olarak gözden geçirilmesi

    4-Bulguların değerlendirilip raporun yazılması

    DENETİMİN TAMAMLANMASI ÇALIŞMALARI
    Denetim tamamlanması aşamaları şöyle sıralayabiliriz:
    1-şarta bağlı borçlar ve zararların gözden geçirilmesi
    ŞARTA BAĞLI BORÇLAR:

    a-       işletme aleyhine açılmış çeşitli tazminat davaları

    b-       vergi uyuşmazlıkları

    c-       ıskonto ettirilmiş alacak senetleri

    d-       satılan mamullerin garanti süresi kapsamına giren garanti süreleri

    e-       işletme tarafından verilen kefaletler


    2-bilanço tarihiden sonraki önemli olayların gözden geçirilmesi

    denetim raporunun hazırlanması ile denetim sona erer. Bilanço tarihinde şüpheli durumda olan alacağın tahsili veya değersiz duruma gelmesi gibi durumlar bilanço tarihinden sonraki önemli olaylar arasındadır.

    3-müşteri ile ilişkili olan kişi ve kuruluşlarla yapılan işlemleri belirleme ve inceleme

    İşletmenin ilişkili olduğu kişi ve kuruluşlarla yapılan bütün işlemler belirlenmeli ve incelenmelidir. Bu kuruluşların işlemlerinde Spk mevzuatına aykırı hususlar içerebileceği dikkate alınmalıdır.

    4-müşteri işletmeden beyan mektubu alınması

    Denetçi denetimi tamamladığında sözlü beyanları yazılı hale getirmek için yönetimden yazılı beyan mektubu ister. Yazılı beyan istemenin amacı:



    1. denetçiye verilen sözlü beyanları doğrulamak

    2. Dönem içindeki sözlü beyanların uygunluğunun devam ettiğini belirlemek

    3. Yönetimin beyanlarına ilişkin yanlış anlaşılma olasılığını azaltmak.

    4. Mali tabloların düzenlenmesinde esas sorumluluğun yönetime ait olduğunu vurgulamak.

    5. Müşteri ile denetçi arasında anlaşmazlık halinde kanıt olarak kullanmak.

    5-genel analitik testlerin yapılması.

    Genel analitik testler mali tablolarda yer alan bilgilerin güvenilirliğinin ölçülmesinde kullanılır. Analitik testler aşağıdaki çalışmaları kapsar.


    • Mali tabloların toplamlarının önceki dönem tutarları ve cari yılın bütcelenmiş verileriyle karşılaştırma.

    • Mali tablolarla ilgili oranları hesaplama

    • Finansal olmayan verilerin önceki yıl ve cari yıl planlanmış verilerle karşılaştırılması.

    • Cari yıl oranlarının sektör oranları ile karşılaştırılması.

    6-Denetim programının yeniden gözden geçirilip atlanılan bir hususun olup olmadığının

    araştırılması.
    BİLANÇO DİPNOTLARIYLA AÇIKLANACAK OLAYLAR

    1-       birleşme ve ele geçirme olayları

    2-       işletme yapısında değişiklik olması, faaliyetin genişlemesi veya daralması ya da yeni faaliyetlere başlanılması

    3-       bilanço tarihinden sonra varlıklarda değer kayıplarının ortaya çıkması

    4-       sermaye artırımı ve önemli ölçüde diğer menkul kıymet ihraçları

    5-       önemli ölçüde maddi duran varlık alım ve satımları, iştirakte bulunulması veya işletmeye iştirak edilmesi

    6-       grev ve benzeri anlaşmazlıklar

    7-       kıdem tazminatı limitlerinin artırılması

    8-       benzeri olayların gerçekleşmesi
    DENETİM SONUCUNU DEĞERLEME

    1-       kanıtların yeterliliğini değerleme: Yeterli kanıtın toplandığı kanaatine ulaşılmasıdır.

    2-       önemlilik düzeyinin ve denetim riskinin son değerlemesi: Denetçi denetim riskini kabul edilebilir düzeyde olduğu sonucuna ulaşamazsa ek maddi doğruluk testleri yapmalı ve gerekli düzeltmelerin yapılmasını müşteriden istemelidir.

    3-       hataların düzeltilmesini isteme: denetçi çalışmaları sonucu hatalı bulduğu kayıtları çalışma kağıtlarına kayıt eder ve bu hataların düzeltilmesi için müşteriye liste halinde verir eğer hesaplar kapatılmışsa ve düzeltme gerçekleştirilememişse denetim raporunda belirtir.

    4-       çalışma kağıtlarını gözden geçirme: Denetimden sorumlu olan denetçi tarafından çalışma kağıtları son olarak gözden geçirilmelidir.

    ÖN DENETİM: yıl içinde yürütülen denetim çalışmaları ön denetimdir

    YILSONU DENETİMİ(ESAS DENETİM): yıl sonunda yürütülen denetim çalışmalarına denir.

    Ön denetimin yapılmış olması yılsonu denetimi çalışmalarını kolaylaştırır.



    DENETİM TEKNİKLERİ

    KANIT TOPLAMA TEKNİKLERİ

    Denetçinin incelediği bir konu hakkında edindiği kanaatinin dayanağı toplamış olduğu delillerdir. Muhasebe denetiminde delil, denetçinin bir kanaate ulaşmak için kullandığı belge, işlem ve bilgidir. Denetçi yeterli ve kaliteli delil toplar. Denetçi yeterli ve kaliteli delil toplar.



    KANIT TÜRLERİ:

    1. fonksiyonlarına göre kanıt türleri

    • esas muhasebe verilerinden oluşan kanıt türleri (doğrulayıcı kanıtlar): İşletmenin muhasebe sisteminden veya mali tablolarında elde edilen kanıtlardır. Örneğin yevmiye defteri, defteri kebir (büyük defter) , yardımcı defterler, muhasebe fişleri, hesap planı, muhasebe yönetmeliği, mizanlar, gider dağıtım tabloları, müşterilere gönderilen hesap ekstreleri ve bilgisayarlı muhasebede teyp, disk, disket gibi.




    • destekleyici kanıtlar: İşletmenin kayıt ortamında varolan muhasebe bilgilerinin doğrulanmasına destek olan kanıtlardır.


    DESTEKLEYİCİ KANIT TÜRLERİ

    1-fiziksel kanıtlar

    2-üçüncü kişilerin beyanları

    3-işletme personelinin beyanları

    4-belgesel kanıtlar

    5-matematiksel kanıtlar

    6-analitik kanıtlar.


    1. amaçlarına göre kanıt türleri

    • genel kanıtlar: İşletmenin genel durumu hakkında bilgi veren kanıtlardır. İşletmenin çevresi , faaliyetleri, işkolu ile bilgiler verir. İşletmenin muhasebe sistemi içinden elde edilmezler.

    • sistem kanıtları:İşletmenin muhasebe sisteminin işleyişi hakkında bilgi veren kanıtlardır. Değer hareketlerinin doğru kayıtlandığı, sınıflandırıldığı ve açıklandığı konusunda gerekli bilgiler işletmenin muhasebe kayıtlarındaki ve mali tablolarındaki yer alan sistem kanıtları yardımıyla doğrulanır.

    • temel kanıtlar: Varlıkların gerçekten varolduğu , değer hareketlerinin gerçekliği , işlemlerin onaylanmış olduğunu belirten temel durumlara ilişkin bilgileri içerin kanıtlardır.


    Başlıca kanıt türleri şunlardır:
    1-       fiziki varlıklar

    2-       doğrulamalar

    3-       belgeler

    4-       muhasebe defter ve kayıtları

    5-       yeniden hesaplamalar

    6-       işletme yönetimi ve personelinin yazılı ve sözlü beyanları

    7-       karşılaştırma ve oranlar.

    8-       İstatistiki analizler

    9-       İç kontrol sisteminin etkinliği ölçmede kullanılan testler


    DENETİM KANITI

    1. Muhasebe kayıt ortamı

    Yevmiye defteri, büyük defter ve yardımcı defterler, muhasebe hesap planı ve açıklamaları, çalışma tabloları, hesaplamalar, doğrulamalar gibi enformel kayıtlar ve hatırlatıcı notlar.

    1. Destekleyici bilgiler

    Çekler, faturalar, sözleşmeler, doğrulamalar, soruşturma, fiziki gözden geçirme, teftiş, gözlem sonucu elde edilen bilgiler, denetçi tarafından elde edilen veya geliştirilen diğer bilgiler



    TOPLANAN KANITLAR KAYNAK AÇISINDAN NASIL SINIFLANDIRILIR:
    1-DENETÇİNİN BİZZAT KENDİ ÇALIŞMALARIYLA ELDE ETTİĞİ KANITLAR:

    - direkt kanıtlar: stokların fiziki sayımı veya sayıma nezaret

    -          denetçinin gözlemleri sonucu toplanan uygunlukla ilgili kanıtlar

    -          denetçi tarafından düzenlenen analitik kanıtlar (karşılaştırma ve yeniden hesaplama sonuçları)
    2-İŞLETME DIŞI BAĞIMSIZ KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN KANITLAR
    1-sözlü ifadeler(işletme avukatından)

    2-yazılı belgeler( banka hesap özeti , teyit mektupları

    - işletme dışından hazırlanıp işletmeye gönderilen belgeler( satıcı faturaları gibi)

    -işletme dışından hazırlanıp denetçinin isteği üzerine gönderilen belgeler (teyit mektupları gibi)


    3-İŞLETME İÇİ BAĞIMLI KAYNAKLARDAN ELDE EDİLEN KANITLAR
    1-sözlü ifadeler (işletme çalışanlarından,yetkililerinden)

    2-yazılı belgeler (yönetimin ikrar mektubu gibi)

    3-işletme içinden hazırlanan belgesel kanıtlar (satış faturaları gibi)

    DENETİM KANITLARININ GÜVENİRLİĞİNİ ETKİLEYEN UNSURLAR NELERDİR:
    1-kanıtın ilgili olması

    2-kanıtın elde edildiği kaynak

    3-kanıtın tarih açısından uygunluğu

    4-kanıtın objektifliği


    TOPLANACAK KANITLARIN SAYISINI ETKİLEYECEK FAKTÖRLER

    1-denetlenecek kalemin önemlilik derecesi

    2-riskli olma derecesi

    3-işlemlerin niteliği

    4-kanıt toplama maliyeti

    SPK mevzuatına göre kaynak açısından denetim kanıtlarının güvenilirlik derecesi aşağıdaki gibidir:
    1-işletme dışı bağımsız kaynaklardan elde edilen kanıtların işletme içinden sağlananlarla,

    2-iç denetim sisteminin etkin olduğu ortamdan elde edilen kanıtların bu sistemin etkin olmadığı ortamda elde edilenlerle,

    3-bizzat denetçinin uyguladığı denetim teknikleriyle elde edilen kanıtların dolaylı yollardan elde edilenlere, oranla daha güvenilir olduğu kabul edilir.
    DENETİM YÖNTEMLERİ

    Denetim yöntemleri, denetim çalışmasının kapsamını, şekil ve içeriğini ve inceleme yönünün belirler. Denetim yöntemi denetim tekniğinden daha geniş kapsamlıdır. Denetim tekniği yöntemin belirlediği kapsam içinde nasıl delil toplanacağını belirler denetim yöntemleri 4 e ayrılır


    1-KAPSAM YÖNÜNDEN DENETİM YÖNTEMLERİ

    a-ön denetim yöntemi: denetçinin işletme faaliyetleri hakkında genel bir kanaat edinmek amacıyla detay işlemlere girmeden yaptığı denetim yöntemidir.

    b-örnekleme denetim yöntemi: ana kütleyi oluşturan az sayıda birimin incelenmesi sonucunda ana kütleye ilişkin bir görüş oluşturulmasına örnekleme yöntemi denir

    c-aralıksız (sürekli) denetim yöntemi: kümeyi oluşturan tüm birimlerin tek tek incelenmesi yöntemidir.

    2-ŞEKİL VE İÇERİK YÖNÜNDEN DENETİM YÖNTEMLERİ

    a-şekli denetim veya uygunluk denetimi: her muhasebe kaydının belgeye dayanıp, dayanmadığına bakılır. Şekil açısından belge ve kayıtlar incelenir.



    b-Maddi denetim veya doğruluk denetimi: belgelerdeki olayların özü ile ilgilenilir. Belgelerdeki olayın özü ve niteliğinin işle ilgili olup olmadığı incelenir.

    3-İNCELEME YÖNÜ BAKIMINDAN DENETİM YÖNTEMLERİ

    a-ileriye doğru denetim yöntemi: belge , defter, mali tablo sıralaması ile inceleme.

    b-Geriye doğru denetim yöntemi: mali tablo,defter, belge sıralaması ile inceleme. Denetçi sondan başa doğru giden bu yöntemi seçmelidir.


    4-KAYNAK BİLGİ VE BELGE YÖNÜNDEN DENETİM YÖNTEMLERİ:

    a-doğrudan denetim yöntemi: her bir muhasebe işleminin kendi bazında ayrı ayrı ve doğrudan doğruya incelenmesi yöntemidir.

    b-Dolaylı denetim yöntemi: benzer veya aynı nitelikteki hesaplar veya birbiriyle yakın ilişki içindeki hesaplar arasında toplam karşılaştırmaları yaparak bunlar arasında bir uygunluk araştırması yapan denetim yöntemidir. Bu yönteme ilişkisel denetim de denir.
    Denetim delilinin elde ediliş şekillerine denetim teknikleri denir. denetçi çeşitli denetim tekniklerine baş vurarak, destekleyici kanıt toplar destekleyici kanıt elde etmek için kullanılan teknikler:

    DENETİM TEKNİKLERİ

    Denetçinin delil elde etmek için kullandığı her türlü araca denetim tekniği denir.

    Başlıca denetim teknikleri (prosedürleri)
    fiziki inceleme ve sayım, doğrulama, kayıt sistemini ileriye doğru izleme, gözlem,yeniden hesaplama,belgelerin incelenmesi, göz atma, soruşturma, hesaplama ve karşılaştırma.
    Diğer bir anlatımla,
    1-       SAYIM VE ENVANTER İNCELEMESİ

    2-       BELGE İNCELEMESİ

    3-       GÖZLEM

    4-       BİLGİ TOPLAMA

    5-       DOĞRULAMA

    -pozitif doğrulama

    -negatif doğrulama

    6-       KARŞILAŞTIRMA VE ARİTMETİK İNCELEME

    a-karşılaştırma

    b-aritmetik inceleme

    7-       ANALİTİK İNCELEME
    1-       SAYIM VE ENVANTER İNCELEMESİ:


    • -          işletmenin kayıtlarında görülen fiziki varlıkların gerçekten var oluşunu tespiti

    • -          bu varlıkların işletmeye ait olup olmadığının tespiti.

    2-       BELGE İNCELEMESİ: şekli ve içerik incelemesidir. İçerik maddi incelemedir.şekil kayıtlara uygunluktur. Belgenin varlığı gerçekliği ve doğruluğu incelenir.

    3-       GÖZLEM: denetçinin bizzat kendi yerine getiremediği denetim faaliyetleri için süreçlere, işlemlere ve personele nezaret etmesi göz kulak olmasıdır.

    4-BİLGİ TOPLAMA: işletme kayıtlarında ve belgelerinde yeterli açıklık yok ise ilgililerden bilgi alınması ve tutanakla tespit edilmesidir.


    5-DOĞRULAMA: Teyit mektubu adı verilen bu tür kanıt toplama tekniği de oldukça fazla kullanılır. doğrulama denetlenen işletmenin aracılığıyla denetçiliği ulaştırılacak şekilde üçüncü kişilerden cevap isteme şeklidir. denetlenen işletmenin borçları alacakları ve banka mevduatları ile ilgili olarak doğrulama işlevine başvurulur. üç türlü teyit mektubu vardır.

    a-        negatif Doğrulama Mektubu: İşletme tarafından yazılan rakamda mutabık olunduğunda, karşı taraftan cevap istenmez. Mutabık olunmadığı takdirde, karşı taraftan rakamlıyla birlikte yazılı cevap istenir. yani mutabıksanız bildirmeyiniz, mutabık değilseniz bildiriniz.

    b-        pozitif Doğrulama mektubu: karşı tarafa bildirilen rakamla mutabık kalınsa da kalınmasa da mutlaka denetim firmasına, cevapların yazılı bildirilmesi gerekir. Genellikle hesap kalanı büyükse bu doğrulama tekniğine başvurulur.

    c-        Rakamsız Teyit Mektubu: karşı tarafa hiçbir rakam bildirmeden, sadece karşı tarafı borç ya da alacağına ilişkin rakamın yazılı olarak denetim firmasına bildirilmesi istenir. Boş bakiyeli de denir.


    6-A)KARŞILAŞTIRMA: aralarında uygunluk bulunması gereken tutarların karşılaştırılması ve her türlü tutar aktarımlarının kontrolüdür.

    B)ARİTMETİK İNCELEME: kayıt ve belge üzerindeki her türlü aritmetik işlemin doğruluğunun incelenmesidir yani yeniden hesaplamadır.Amortisman hesaplamaları yeniden hesaplamadır.



    7-ANALİTİK İNCELEME: Bu denetim işlemi, karşılaştırmalar, oran analizleri, karşılıklı hesaplar arasında ilişki kurma gibi işlemlerden oluşur. denetim için önemli oranlar, cari oran, stok devirleri, alacakların devir hızı oranlarıdır. örneğin giren- çıkan ilişkisi , satışların karlılıkla karşılaştırmaları gibi. Kullanılacak analizler: trend analizi, oran analizi, dikey analiz, yatay analiz.

    ÇALIŞMA KAĞITLARI
    Amaç: Denetim standartlarına uygun bir denetim faaliyetlerinin tamamlanmasında denetçiye yardımcı olmaktır.

    Tanımı: Denetçinin izlediği denetim yöntem ve tekniklerini topladığı bilgileri ve incelemeleri ile ilgili olarak ulaştığı sonuçları gösteren ve tutulması zorunlu olan yazılı kağıtlardır. Denetim raporunun hazırlanabilmesi için çalışmaların belgesel bir nitelik taşıması gerekir. Bu belgelerin SPK ya 5 yıl sorumluluğu vardır.
    Çalışma kağıtlarının Düzenlenmesindeki yararları ve amaçları:
              Denetim raporunun düzenlenmesine esas teşkil etmek.

              İç kontrol sisteminin değerlemesine yardımcı olmak.

              Denetim çalışmasının yürütülmesine yardımcı olmak.

              Mahkemede delil olarak kullanmak

              Çeşitli konularda bilgi kaynağı olmak.

              Gelecekteki denetim çalışmalarına yardımcı olmak.

    Çalışma kağıtlarının denetçi görüşünü destekleyici bilgiler içermesi gerekir. Bu nedenle iyi bir çalışma kağıdı aşağıdaki nitelikleri içerir.
              Denetim ile ilgili bilgileri kapsayacak şekilde hazırlanması

              Finansal işlemlerin doğruluğunu gösteren bilgi, ele alınmalı

              Çalışma Kağıtları okunaklı ve anlaşılır olması

              Çalışma kağıdının hazırlanmasına neden olan şeyin kısa bir özeti bulunmalı.

              Kullanılacak bilgi bulunmalı
    ÇALIŞMA KAĞITLARININ ÇEŞİTLERİ:
              Denetim raporu ve finansal tabloların örnekleri

              Denetim planı, soru kağıtları, iş akış şemaları

              Çalışma mizanı

              Düzeltmeler ve sınıflandırmalarla ilgili, kayıtların yapıldığı çalışma kağıtları

              Denetlemenin her aşaması ile ilgili analizler, listeler ve hesaplamalar

              Tutanaklar, sözleşmeler ve diğer belgelerin özeti.


    Çalışma kağıtlarının şekil yapısı
    Çalışma kağıtlarının standart bir şekli yoktur.anacak hazırlanmasında bazı ilkelere uyulması gerekir. Bu ilkeler şunlardır:
    1-çalışma kağıdının üst kısmında denetlenen işletmenin adı, denetim dönemi, çalışma kağıdının adı, hazırlayan denetçinin adı ve hazırlanış tarihi yer alır.
    2-çalışma kağıtları endekslenmelidir(kodlanmalıdır)
    3-yapılan denetim işlemleri çalışma kağıdında açıkça gösterilmelidir.
    4-çalışma kağıtlarında hazırlanma amacına uygun olarak yeterli bilgi bulunmalıdır.
    5-denetim işlemi sonucunda ulaşılan sonuç öz ve açık olarak belirtilmelidir.

    Çalışma kağıtları nasıl dosyalanır:


    Daimi ve geçici dosyalarda dosyalanır. Daimi dosya: denetçiye gelecekte yapacağı denetimde yararlı olabilecek bilgileri içeren çalışma kağıtları kapsar, cari dosya ile denetçinin belirli bir dönemde yapmış olduğu incelemeler esnasında düzenlenmiş olduğu ve gelecekte pek fazla bir yarar sağlamayacak olan dokümanları kapsar.
    Çalışma dosyası:

    Çalışma kağıtlarının doğruluk testlerinin yazışmaların, denetlenen kuruluşa ait mukavelelerin , talimatların yönetim karar suretleri gibi meslek mensubunun denetlenen kurum ve kuruluştan ibrazının istediği belgelerin muhafaza edilmesi amacıyla kullanılan denetim dosyasıdır.


    İki tür çalışma dosyası vardır:
    1-Daimi dosya: devamlı denetlenen denetim finansında tutulan dosyadır.

    -müşteri hakkında genel bilgiler

    -şirket ana sözleşmesi, yönetmelikler vs.

    -vekaletnamelerle ilgili suretler

    -hisse senetlerine ait dokümanlar

    -organizasyon şeması

    -imza sirküleri vs.

    -geçmiş yıllara ait denetim raporları

    -Hesap planı

    -kira kontratları, toplu sözleşmeler

    -geçmiş yıllar vergi beyannameleri

    2-cari dosya: içinde bulunan yıl ki dökümle ilgili dosyadır.

    -incelenen finansal tablolar

    -denetim planları

    -denetim programları

    -termin (denetimin planlamasına ait zaman planı)

    -          iş akış şemaları


    • teyit mektupları vs.

    • denetçi mizanı ve çalışma tablosu

    çalışma kağıtlarının SPK mevzuatına göre 5 yıl 3568 sayılı yasaya göre 10 yıl saklanması zorunludur.


    1   2   3   4   5   6   7   8






        Ana sayfa


    Genel kabul göRMÜŞ muhasebenin temel kavramlari

    Indir 0.49 Mb.