bilgiz.org

Geleceğin İşletim Sistemi Windows Vista'yı 500 Saat Denedik

  • Windowsun 12 Yıllık Tarihine Kısa Bir Bakış
  • UAC: Daha Fazla Güvenlik
  • Yerel Güvenlik Politikası (Local Security Policy)
  • Kullanıcı Erişim Korumasının Tamamen Devre Dışı Bırakılması
  • Varsayılan Programların Tanımlanması
  • Mayın Tarlası (Minesweeper)



  • Tarih01.10.2017
    Büyüklüğü131.21 Kb.
    TipiYazı

    Indir 131.21 Kb.




    Pek çok yayın, yeni bir işletim sistemi veya herhangi bir yazılım hakkında bir şeyler yazarken sahnenin arkasında neler olup bittiğine bakma zahmetine girmez. Yazılım konusunda uzmanlaşmış olan okuyucular hemen pek çok kaynaktan Windows Vista hakkında ayrıntılı bir araştırma yaparak işin iç yüzünü anlamaya çalışabilirler. Ancak karşılaşacakları şey konunun derinine inmek yerine hep aynı şeyleri söyleyip durmaktır. Bu hikayelerin büyük bir kısmı birkaç sayfa ve birkaç renkli resimden oluşurken çok az bir kısmı faydalı gerçek bilgi, araştırma ve inceleme sunar.

    Tom's Hardware Guide, Windows Vista'nın incelenmesi konusunda ciddi bir çaba harcadı ve derinlere inmeyi başardı. Bu yeni Windows işletim sisteminin en yeni sürümüyle yaklaşık olarak 500 saat zaman harcadık ve neler sunduğuna baktık. Ayrıca bu incelemede 130'dan fazla ekran görüntüsü, pek çok farklı program hakkında ön bilgi, ayarlar ve Microsoft'un sunduğu yeni işlevler hakkında ipuçları da bulacaksınız.

    Dışarıdan bile bakıldığında belli olan ciddi bir değişiklik var: çevrim içi (online) hizmetlerle normal yazılımlar arasındaki sınırlar iyice bulanıklaşmış. Microsoft, az tecrübeli kullanıcının elinden tutarak yeni işletim sistemiyle etkileşimini en basit hale getirmek istiyor. Renkli arayüz düğmeleri, saydam pencere etkileri ve hem Mac OS hem de Linux'tan ciddi şekilde etkilendiği belli olan yeni tasarım. Ancak Microsoft'un temel ilkesi "devrim değil, evrim" - Windows 3.11'den Windows 95'e geçiş sırasında yaşanan büyük değişimi beklemeyin.

    Windows'un 12 Yıllık Tarihine Kısa Bir Bakış


    1995 yılında Windows 95, Windows NT 4.0 yayınlandıktan sadece bir yıl sonra sahneye çıktı. 1998 yılında bazı geliştirmelerin yapıldığı Windows 98 hayatımıza girdi ve kısa bir aradan sonra onu Windows 2000 izledi. Günümüz de en çok kullanılan işletim sistemi Windows XP ilk olarak 2002 yılında tanıtıldı, yani bu işletim sistemi beşinci yılına yaklaşıyor.

    Eğer tarihin bir kez daha ileriye alınmayacağını kabul edersek bir yıldan kısa bir süre içerisinde Microsoft, yeni işletim sistemini "Windows Vista" adı altında satışa sunacak. Firma içinde Windows Vista, Windows'un 6.0 sürümü olarak tanımlanıyor. Yani burada, Windows 200'in bir güncellemesi olarak görünen Windows XP'nin tersine tamamen yeni sürüm bir işletim sistemiyle karşı karşıyayız.



    Bu yeni işletim sistemi devasa bir yapıya sahip: toplamda 37,800 dosya 10 GB yer kaplıyor. Bu büyüklüğün en önemli nedeni şu an Beta olan sürümün olası bütün bileşenleri içeren ve hem Table PC hem de Media Center özelliklerini taşıyan "Ultimate Edition" (En büyük sürüm) olarak tanımlanması. Ayrıca şu an pek çok uygulama ayıklama (debug) kipinde derlendiğinden son sürümde ayıklama kipi kapatıldığında kapladığı yerin küçüleceğini söyleyebiliriz. Bu yazı da inceleyeceğimiz sürüm Windows Vista Build 5381.




    Beta sürümleri hata raporlama için tasarlandığından karşınıza bu tür ekranlar bol bol çıkıyor.

    Aero Kullanıcı Arayüzü


    Yeni Vista sürümünün kalbini, "süt bardağı" etkisi yaratan yarı şeffaf pencerelere sahip tamamen yenilenmiş Windows Aero oluşturuyor.


    Windows Aero, kullanıcının etkin pencerenin arkasında ne olduğunu görebilmesi için yarı şeffaf pencereler kullanıyor.


    Teknik açıdan bakarsak Windows Vista'nın temel (basic) kullanıcı arayüzü Windows XP'ye dayanıyor. Görsel stiller etkin ancak ne bir şeffaflık ne de 3B etkiler hayata geçiyor.


    Windows 2000'in tanıdık görünüşü "Windows Standart" ayarı olarak tanımlamış.



    "Windows Classic" ayarları Windows 98'de kullanılan renk ve masaüstü ayarlarının aynısını içeriyor.


    Ağır performans: hataya yatkın bir sürücü kullanıldığında veya aynı anda çok fazla uygulama çalıştırıldığında Windows bu arayüzü geçici veya kalıcı olarak kapatabiliyor.

    Win+Tab tuşlarını kullanarak açıp kapatabilirsiniz: 3B görünümü kullandığınızda birden fazla uygulamanın genel görünümü karşınıza geliyor. Pencereler arasında geçiş yapılırken video oynatılmaya devam ediyor.


    Windows Vista, Classic kipteyken.




    Gerektiğinde kullanılabilecek zımbırtı (Gadget) isimli pek çok ufak yardımcı araç var.


    Hava durumu bildirimi bu zımbırtılara (Gadget) iyi bir örnek.

    Internet Explorer


    Şimdiye kadar Internet Explorer hem güvenlik açıklarıyla gündeme gelmişti. Microsoft'un Internet Explorer 7 ile birlikte güvenlik özelliklerine ciddi yatırım yapması bu nedenden olsa gerek. Korunmuş kip (protected mode) internet içeriği tarafından yapılan işlemlerin hepsinin Windows dosya sisteminden ayrılarak tam anlamıyla bir kum torbası (sandbox) içinde çalışmasını sağlıyor. Bu sayede her hangi bir güvenlik açığı keşfedildiğinde kötü niyetli internet siteleri artık çok daha az zarar verebiliri hale geliyorlar.

    Dolandırıcılara karşı kullanılan 'phishing' süzgeci sayesinde internet sitelerinin kullanıcıların şifrelerine veya özel bilgilerine ulaşması engelleniyor.



    ÇN: İngilizce "Balık tutma" anlamına gelen "Fishing" sözcüğünün 'f ' harfinin yerine 'ph' harflerinin konulmasıyla gelen terim. Oltayı attığınız zaman en azından bir balık yakalayabileceğiniz düşüncesinden esinlenerek bankaların ya da bir kuruluşun internet sayfasının bir kopyasını yapıp kullanıcının hesap bilgilerini çalmayı amaçlayan bir internet dolandırıcılığı türü. (Kaynak: İstanbul Emniyet Müdürlüğü)

    Görünüşe göre Microsoft rakiplerinden ciddi şekilde bilgi toplamış. Örneğin Firefox tarafından kullanılan pek çok tarayıcı özelliği yeni IE7 sürümünde karşımıza çıkıyor; bu yeni tarayıcı sekmeli (tabbed) gezinti ve tümleşik RSS haber okuyucu özelliği sunuyor.




    Firefox'tan aşırma: Yeni Internet Explorer 7 sekmeli gezinti özelliğini destekliyor.


    Önizleme özelliği sayesinde diğer internet sayfalarına geçiş son derece kolay.

    Bunu da ilk kez Firefox yapmıştı: IE7'nin RSS okuyucu özelliği.


    Haber beslemelerine (feed) üye olabilirsiniz.



    Besleme (feed) yönetim aracı bütün haber bültenlerini gösteriyor.


    Eşleşen haber beslemeleri uygun sitelerde gösteriliyor.

    Haber beslemeleri kendiliğinden güncelleniyor; bunun hangi sıklıkta olacağını ayarlayabiliyorsunuz.


    IE7'ye istediğiniz kadar başlangıç sayfası ekleyebiliyorsunuz. Bunların hepsi farklı sekmelerde açılıyor.



    Son olarak varsayılan önbellek miktarı sürücüde bulunan boş yerin bir yüzdesi yerine 50 MB olarak ayarlanmış.


    Sekmeli gezinti özelliğini etkisiz hale getirebilirsiniz.


    Küçük bir ayar ama büyük etkisi var: IE7'nin "kum torbası kipi" (sandbox mode).


    Hizmet Paketi 2'den tanıdık: açılan pencere (pop-up) engelleyici.




    Açılan pencere engelleyiciye yerel ağa ait bir ayar giremiyorsunuz.


    Engellenen siteleri tanımlamak için ayarlar.


    Kim gezebilir ve ne zaman? IE'nin içinden çocuk koruma denetimi özelliği çalıştırılabiliyor.


    Takvim, IE7'nin yeni standart özelliklerinden birisi.




    Eklenti yönetimi: eklentiler kolay bir şekilde silinebiliyor...


    ...ancak bu sefer bu özellik çalışmadı.

    Zamanı gelmişti: müller.de gibi uluslararası alanadları artık destekleniyor...


    ...ancak bu uluslararası isimler hala URL olarak görünmüyor.



    Teorik, Punycode kodlamalı isimlerin kullanılmasıyla ilgili ayarın da hiç bir etkisi olmadı.


    'Phishing' Süzgeci ile ilgili ayarlar da iyi gizlenmiş.

    Arama: MSN'den daha fazlası mümkün, arama arayüzü üçüncü parti motorlara açık.


    Microsoft'un sitesinden ek arama sonucu sağlayıcısı indirebilirsiniz...


    ve bunları yükleyebilirsiniz.



    Hatta Google bile IE'nin varsayılan arama motoru olarak seçilebiliyor.


    Varsayılan arama için ayarlar.


    Internet Options (İnternet Seçenekleri) sekmesinde Languages (Diller) denetiminin içinde...


    ...IE7 için ilginç bir özellik bulacaksınız. .net veya .tr gibi yerel bir alanadı eki tanımlayabiliyorsunuz. Bu sayede kullanıcı "tomshardware" yazıp Alt+Shift+Enter tuşlarına bastığından kendiliğinden www.tomshardware.com.tr sayfası açılıyor.

    Yazdırma işlemi Internet Explorer'da her zaman sorun olmuştur. İnternet sayfası kağıdın boyutundan büyük olduğu için bir sürü kağıdı boşa harcamayan kullanıcı kaldı mı? IE'nin yeni sürümü rahatsız edici bu duruma çözüm sunuyor: yazdırma işlevi internet sayfalarını tek bir sayfaya sığacak şekilde yeniden boyutlandırıyor ve yazdırma önizlemesinde ne görünüyorsa onu bastırabiliyorsunuz.






    Olması gerektiği gibi: Yazdırma işlemi her zaman sayfaya sığmalı.


    İndirme penceresinde ciddi bir farklılık yok.




    Pek çok sorun genellikle ağ arayüzü başlığı altına toplanabilir. "Internet koptu" serzenişi belki de destek elemanlarının en sık duyduğu şikayettir. Microsoft, bu sorunların pek çoğuyla Windows Vista'yı geliştirirken ilgilenmiş, Network Center (Ağ Merkezi) sorunların çözümleri konusunda pek çok yol önerebiliyor. Bu yardımcı yazılım sadece öneri vermekle de kalmayıp internet bağlantısını kendiliğinden yapılandırmaya da çalışıyor ve genellikle ev kullanıcıları için rahat çözüm sağlıyor.


    Ağ bağlantısı sağlandıktan sonra indirmek için yeni güncelleme dosyasının olup olmadığı kolayca görülebiliyor.


    Pek çok ağ sorunu genellikle aynı belirtileri gösterir: internet bağlantısı sağlanamıyor...




    Network Map (Ağ Haritası) basit bir şekilde ağ yapısını gösteriyor.


    Network Center (Ağ Merkezi) ağ bağlantılarının temel denetim yeri.

    Windows ağ sorunlarını teşhis edip çözümler önerebiliyor.


    Genişbant bir modem sorunu olduğunda Windows basitçe modemi ağdan çıkarmanızı ve böylece modemin kendini yeniden başlatacağını öneriyor.



    Teşhis aşaması sonunda bir özet sunuluyor ve sorunun çözülüp çözülmediği burada belirtiliyor.


    Çalışmaya devam: Modem sorunu çözüldü.


    Bir sorun ortaya çıktığında Yardımcı (Assistant) tekrar ortaya çıkıyor.

    IPv6


    IPv6, yani yeni nesil internet protokolü Windows Vista'yla bütünleşik olarak karşımıza geliyor. Hatta eskiden sadece gizlenmiş komut satırından ulaşılabilen IPv6 adres ayarları artık grafiksel arayüze tamamen eklenmiş durumda. Çoğumuzun alışık olduğu IPv4 yapılandırma dialogları ve veri giriş alanları yeni nesil için de geçerli.

    Ek olarak IPv6 desteğini elle çalıştırmak artık zorunlu değil. Windows Vista bu protokolü bütün yeni LAN bağdaştırıcılarına kendiliğinden ekliyor.




    IPv6 artık kendiliğinden ayrı bir protokol olarak görünüyor.



    Ağ bağlantısı özellikleri: IPv6 bağdaştırıcıları da bağlı ve çalışıyor.


    IPv4 ve IPv6 tek bir başlık altında.


    IPv4 ayarları konusundan Windows XP'ye göre hiç bir değişiklik yok...


    ...buna ek IP adresleri ve ağ geçitleri de dahil.



    En sonunda, IPv6 adresleri grafik arayüzü kullanılarak yapılabiliyor.


    Farklı ağlar için ek IP adresleri girmek IPv6 için de son derece basit.

    Giriş (Input)




    Çoklu dil desteği: klavye dilini seçmenin yanında ayrıca ses girişi dilini de seçebiliyorsunuz.


    Klavye için dil seçimi.


    Klavye yerleşim çizimi işe yarıyor; çok sık kullanmadığınız klavye yerleşimleriyle işinizi kolayca çözebilirsiniz.



    Ayrılmış kullanıcı hesapları ayarı (reserved user accounts) giriş (Logon) ekranıyla ilgili...


    şifrelerde bulunan özel karakterlerin sorun çıkarmasını engelliyor. Masaüstüne geçiş yapabilmek için gereken klavye ayarları kolayca yapılabiliyor.

    Yardım


    Yardım dosyalarının bir işletim sistemi yazılırken en son hazırlanan dosyalardan oldukları bilinen bir gerçek. Bu yüzden beta sürümünde bulunan yardım dosyaları büyük ihtimalle satışa sunulacak son sürümde farklı olacaklardır. Ürün geliştirme sırasında pek çok değişiklik yapıldığından, yardım dosyalarını erkenden hazırladığınızda olası her değişiklikten sonra onları da güncellemeniz anlamına geleceğinden bu durum kabul edilebilir. Hatta Windows Vista duyurulmasından hemen önce bile yardım dosyaları tam anlamıyla çalışır hale gelmeyecek ve işletim sisteminin sunduğu yabancı dillere çevrilmiş olmayacaktır.


    Daha önceki Windows sürümlerinde de gördüğümüz gibi belli konularda yardım dosyaları sadece yer tutucu olarak bulunuyorlar.

    Yukarıda söylediğimiz neden yüzünden yardım alt sistemiyle ilgili deneylerimizi tamamen sunduğu işlevlere bakarak yaptık. Windows XP'nin Yardım ve Destek Merkezi'yle karşılaştırıldığında yeni Vista Help ciddi şekilde daha hızlı çalışıyor. HTML dosyaları hala yardımın temel direğini oluşturuyorlar ancak artık dinamik içeriğe izin verir hale gelmişler. XP sürümünde olduğu gibi betikleri (script) ve uygulamaları Yardım dosyalarının içinden çalıştırmak da mümkün.



    Pek çok kullanıcı hala internete her bağlı değil bu yüzden Windows Yardımı çalıştırıldığında internetten bilgilerini güncellemek isteyip istemediğinizi soruyor. Eğer bu isteğe olumsuz cevap verirseniz Yardım sistemi sadece sisteminizde bulunan içerikle yetiniyor.




    İnternetten çevrim içi yardım almak ister misiniz? Eğer internet bağlantınız yavaşsa uzun bir bekleme süresi gerekebilir.


    Özellikle yeniler için çok kolay: yenilenmiş Yardım ve Destek Merkezi

    UAC: Daha Fazla Güvenlik


    Yeni bir User Acoount Control (UAC - Kullanıcı Hesap Denetimi) işlevi sayesinde kimin hesabının normal kullanıcılar için geçerli olmayan yönetimsel haklara sahip olacağı belirlenebiliyor. Bu tür yönetimsel hakları olmayanlar söz konusu programı çalıştırmak için gerekli hakları olmadığını bunun için başka bir hesapla sisteme girmeleri gerektiği şeklinde bir uyarıyla karşılaşıyorlar. Bu durum mutlaka o hesabı kapatıp başka bir hesapla bağlanmanız gerektiği anlamına gelmiyor çünkü yeterli yetkiye sahip hesabı bilenler sanki o hesap programı çalıştırıyormuş gibi yapma seçeneğini seçebilirler (Run as).

    Bu mantığın altında yatan temel şey "en düşük haklar prensibidir". Bu yöntemle normalde Windows'u kullanan kullanıcılar her zamanki hesaplarıyla sisteme girerler bu sayede bir virüs veya zararlı yazılım bulaştığında sisteme ciddi zarar vermeye hakkı olmaz. Ancak Microsoft bu prensibe kalpten bağlı değil. Kurulum sırasında sisteme tanımlanan ilk kullanıcı hesabı kendiliğinden yönetici haklarına sahip oluyor. Daha da kötüsü yönetim için ayrılan 'Administrator' hesap adıyla sisteme girmek için her hangi bir şifre istenmiyor!




    Kullanıcı Hesabı Denetim programı taradından sorulan her soru güvenli masaüstü ortamında gösteriliyor. Ekrandaki bütün pencereler karartılırken bu pencere gösteriliyor.


    UAC sorgulamasının bir başka örneği.

    Ne zaman bir şifre girseniz veya bir grubun haklarını ve yetkilerini değiştirseniz Windows Vista güvenli masaüstüne geçiyor. Bu sayede tuş kaydı yapan kötü niyetli yazılımlar gizli verilerinizi veya şifrelerinizi çalamıyor çünkü bu pencerenin diğer uygulamalar tarafından uzaktan denetlenmesi imkansız.



    Kullanıcı Hesap Denetim yazılımı mükemmel bir güvenlik özelliği ancak pek çok tecrübeli kullanıcı bu programın sorduğu sonu gelmez sorulardan sıkılıp onları atlamak isteyebilir. Bu programın size devamlı güvenlikle ilgili sorular sormasını engellemenin iki yöntemi var: yerel güvenlik politikası (local security policy veya msconfig aracı.




    Yönetimsel haklara sahip olan her program bir süreç (process) başlatarak aynı hakları bütün alt süreçlere (child process) aktarır. Windows için bu durum yeni bir şey olmasa da uyarı ekranı yeni bir eklenti.


    Güvenlik Merkezi (Security Center) etkisiz hale getirildiyse, Denetim Masası'ndan Hizmetler aracını kullanarak yeniden başlatmadan çalışır hale getirilebilir.

    Sürücü Şifreleme


    Bitlocker Sürücü Şifreleme (Drive Encyription) aracı daha fazla güvenlik isteyenler için ideal çünkü bu yazılım sayesinde bütün diskinizi şifreleyebiliyorsunuz. Bu durumda TCPA/Palladium şifrelemesi kullanılıyor ve Fritz olarak adlandırılan yonga anahtar değişimini ele alıyor. Ancak bu özelliği kendi deney ortamımızda etkin hale getiremedik.


    Bitlocker Sürücü Şifreleme yazılımını etkin hale getirmek kolay değil.




    Bitlocker özel bir sabit disk yapılandırması olmadan kullanılamıyor.

    Yerel Güvenlik Politikası (Local Security Policy)


    Bilgisayarınıza bir yerel güvenlik politikası tanımlamak için komut satırında "gpedir.msc" yazıp Group Policy penceresinin açılmasını sağlayabilirsiniz. Kullanıcı Hesabı Denetimi için seçeneklere şu yoldan ulaşabilirsiniz: Computer Configuration Computer Configuration\Windows Settings\Security Settings\Local Policies\Security Options.


    Local Computer Policy yardımıyla UAC işlevlerini yapılandırabilirsiniz.



    Kullanıcı kipindeki yapılandırma seçenekleri.

    UAC'nin hangi haklara izin verip hangilerine vermeyeceğini ayarlamak için buradan ayrıntılı şekilde ayarlar yapabilirsiniz. Örneğin, standart kullanıcıları sisteme girebilmek için her zaman şifre girmek zorunda bırakabilirsiniz veya yönetimsel hakları olan kullanıcılar programları çalıştırırken her hangi bir sorgulamayla karşılaşmayacak şekilde ayarlayabilirsiniz.


    Kullanıcı Erişim Korumasının Tamamen Devre Dışı Bırakılması


    'msconfig' uygulaması User Access Protection (UAP - Kullanıcı Erişim Koruması) özelliğini etkin veya devre dışı hale getirmek için iki komuta sahip. Bu özellik bütün sistem ve kullanıcı hesapları üzerinde etkili oluyor.


    Activate veya Deactivate seçenekleri sayesinde UAP tamamen açılıp kapatılabilir.




    Bu komutun çalıştırılması için bir uyarı ekranı çıkıyor.

    Tabi ki UAP özelliği sadece yönetimsel haklara sahip olan kullanıcılar tarafından başlatılıp durdurulabiliyor. Yapılan değişikliklerin etkin hale gelmesi için sistemi yeniden başlatmak gerekiyor.



    Windows Update


    Windows Update özelliğinin önemi her geçen sene daha da artıyor. Windows'un güvenlik açıklarından yararlanan Sasser gibi virüsler çıktığından beri işletim sistemini güncel tutmak en önemli güvenlik önlemlerinden birisi haline geldi. Sasser virüsü ortalığı kasıp kavurduğu sıralarda bu virüsün yararlandığı açığı kapatan yama çıkalı bir ay olmuştu. Virüsün bu kadar hızlı ve çabuk yayılmasındaki en büyük etken kullanıcıların büyük çoğunluğunun sistemlerini güncel tutmamaları oldu.

    Bu acılı tarihi gerçekler Microsoft'un kullanıcıların güvenlik farkındalığını arttırmak için neden bu kadar çabaladığını açıklıyor. Windows XP'nin Hizmet Paketi 2 yüklendiğinde kullanıcılar Otomatik Güncellemeleri açmaları konusunda ciddi şekilde uyarılıyorlardı. Windows Vista bunun bir benzerini kurulum sırasında yapıyor ve kullanıcının bu özelliği alışkanlık halinde açmasını sağlıyor.



    Eski Windows Update sürümleriyle karşılaştırıldığında burada ciddi bir farklılık var. Güncelleme için artık internet tarayıcı ile http://windowsupdate.microsoft.com/ adresine erişilmiyor. Bunun yerine sadece Başlat menüsündeki Windows Update başlığı kullanılabiliyor.




    Sadece menüden seçilebiliyor: tarayıcı tabanlı güncelleme artık çalışmıyor.

    Kullanıcılar sadece otomatik güncellemelere güvenmemeleri gerekiyor. Windows Update yazılımı kullanıcının olası güncellemeleri elle aramasına da izin veriyor. Aynı şekilde kullanıcılar istedikleri güncellemeleri tek tek elle seçip yükleyebiliyorlar. Windows Update'in kendi yaptıkları dışında zorla yapılan bir güncelleme bulunmuyor.




    Yapılması gereken güncelleme olup olmadığını Windows Update kendisi söyleyebiliyor veya bu işlemi elle yapabiliyorsunuz.

    Windows XP'de olduğu gibi kurulumları elle yapabiliyorsunuz veya kendiliğinden yapılması için talimat verebiliyorsunuz.


    Burada önemli bir güncelleme bulduk.




    Kurulum bittikten sonra güncellemenin başarıyla yüklendiğine dair bir uyarı gösteriliyor.


    Windows güncellendi, ancak indirilmesi gereken ek güncellemeler var.

    Seçeneğe bağlı indirmeler (bu durumda sürücüler) listelenip indirilmek üzere seçilebiliyor.


    İndirme durumu bir çubuk yardımıyla gösteriliyor.


    İndirmeden sonra güncellemeler yükleniyor.




    Geçmiş listesi tamamlanan indirmeleri incelemenize izin veriyor.


    Bu güncellemeden sonra Windows tamamen güncel hale geliyor.

    Explorer


    Windows Explorer, Windows 95'ten beridir ortalarda dolaşıyor. O zamandan beri bu uygulama bütün Windows sürümlerine eklenmiş olarak geliyor; hatta Internet Explorer'a benzeyen bir sürümle geliştirildi ve yeni özelliklere sahip oldu. Ancak en ayrıntılı operasyonu Windows Vista'ya geçiş sırasında yaşıyor.


    Her zaman olduğu gibi: chkdsk NT4 çağında olduğu gibi işini sessizce yapıyor.


    Dosyaların üzerine yazılırken çıkan özet penceresi. En sonunda eski dosyayı farklı bir isimle saklayabiliyorsunuz!


    Zaman göstergesi artık küçük dosyalarda sorun çıkarmıyor ve çok daha gerçekçi sonuçlar gösteriyor.


    Ayrıntıları gösterme özelliğini açınca kalan dosya sayısını ve kopyalama hızını görebilirsiniz.


    Kopyalama hazırlığı aynı zamanda işe yarar bilgi de sağlıyor...



    ...bu pencereyi tek tıkla açabiliyorsunuz.


    Dosya kopyalama sona yaklaştıkça durum çubuğu kırmızıya dönüyor.


    Kopyalanan dosyalar alfabetik sıraya göre diziliyorlar.


    Dizine erişmenize gerek yok: Devam (continue) düğmesine bir kere basmanız dosya hakları penceresini getiriyor.


    Bir dosya üzerinde bekleyen işlem varsa Allow (izin ver) düğmesine basarak işlemin yapılmasını sağlayabilirsiniz.


    Dosyaları silerken Vista ayrıntılı bilgi veriyor.



    Büyük dosya simgesine baktığınızda dosyanın tamamen silindiğini mi yoksa geri dönüşüm kutusuna mı gönderildiğini anlayamıyorsunuz.


    Dosya kullanımda ancak Windows hangi uygulamanın bu dosyayı kullandığını belirtmiyor.

    Sıkıştırılmış bir dosyayı açmak için bütün dosyaları çıkart seçeneğini seçmeniz yeterli.


    Hedef dizine gidin, dosyaları çıkartın ve hepsi bu kadar. Artık gereksiz adımlar ve yardımcı gerekmiyor.


    Bu göze çarpmayan düğme Explorer'ın yüklemeye çalıştığı sayfayı iptal etmesini sağlıyor.



    "Use simple sharing" (Basit paylaşımı kullan) ayarı Windows XP'nin dosya güvenlik ayarlarının yerine geçiyor.


    Gelişmiş ayarları da değiştirebiliyorsunuz.

    Eğer bir uygulama cevap vermiyorsa Windows onu görüntüden uzaklaştırıyor...


    ...kısa bir süre sonra Windows bir hata uyarısı gösteriyor ve uygulamayı yeniden başlatmanızı istiyor.


    Başlatıldıktan kısa bir süre sonra disk birleştirme uygulaması birleştirme yapmanın gerekip gerekmediğini söylüyor. Windows'a birleştirme işini kendiliğinden yapmasını söyleyebiliyorsunuz.




    Birleştirme işlemi sırasında Windows kendini yavaşlatıyor ve bir durum göstergesi çıkarıyor.


    Windows yeniden başlamıyor? İleride bu pencere neden olduğunu açıklayacak.

    Aygıt Kurulumu


    İlk başlangıç sırasında aygıt sürücülerinin kurulması tamamen kendiliğinden yapılıyor: tanımlanan bütün aygıtlar kullanıcıya sorulmadan yükleniyor ve ikinci bir aygıt taramasından sonra ancak Yardım penceresi karşınıza geliyor. Bu sistem, USB klavyelerin bile hemen tanınarak çalışır hale getirilmesi açısından son derece akıllıca. Başka bir anakart kullanarak zaten kurulmuş olan bir sistemi ilk kez çalıştıranlar bilirler - Windows XP bütün USB aygıtları tanıyana ve USB klavyeden girişe izin verene kadar bir sürü arama ve yeniden başlatma yapar. Bu sorun Windows Vista'yla birlikte ortadan kalkıyor. USB'nin her geçen gün daha fazla kullanıldığını düşünürsek bu iyi bir gelişme.


    Sürücü kurulumu: bu küçük simge sistem sürücülerinin kurulduğunu gösteriyor.

    Windows XP'de sistem başlatıldıktan sonra sürücülerin tanınması bazı sorunlar çıkarabiliyordu.




    Vista birden fazla sürücü kurulumu sonuçlarını bir rapor halinde gösteriyor.


    Bazı şeyler hiç bir zaman değişmiyor: Windows Vista bile bazı sistem bileşenlerini kurarken yeniden başlatma gerektiriyor.

    Varsayılan Programların Tanımlanması


    "Default Programs" menü seçeneği altında varsayılan internet tarayıcı ve e-posta uygulaması gibi Windows 2000'den beri ortalıkta olan ayarları yapabiliyorsunuz. Ayrıca burada dosya ilişkilendirmesi için merkezi denetimler, varsayılan uygulamalar ve otomatik başlatma seçeneklerini bulabilirsiniz.


    Varsayılan ayarları buradan yapabilirsiniz.


    İnternet tarayıcısı, e-posta uygulaması ve Media Player ayarları.

    Otomatik çalma özelliği ayarlanırken Vista en sonunda bütün sürücüler için otomatik başlatma özelliğinin kapatılmasına izin veriyor.




    Ayrıntılı otomatik çalma seçenekleri otomatik başlatma ayarlarını kolaylaştırıyor.

    DirectX


    Windows Vista, DirectX'in yeni sürümü olan 10'u destekliyor. Yeni DirectX sürümünün etkin başarımını incelemek için henüz çok erken çünkü hala geliştirme aşamasında ve çok az uygulama tarafından destekleniyor. Hatta şu anda pek çok 3B oyun DirectX 10 altında çalıştırıldıktan kısa bir süre sonra kilitleniyor.


    DirectX sürüm bilgisi.


    Farklı uygulamalar için farklı ses ayarları girebiliyorsunuz.



    Sayısal bir gösterge ses seviyesini belli ediyor.


    Ses ayarları ayrıca göstergeyle de ayarlanabiliyor.

    Oyunlar


    Windows'un bütün önceki sürümlerinde olduğu gibi Windows Vista ile birlikte çeşitli oyunlar da geliyor. Eski oyunların yanında bazılarını burada tanıtacağımız yeni tatlar da keşfedeceksiniz.

    Kart Oyunları


    Windows eski tanıdık Solitaire veya FreeCell ve Hearts olmadan neye yarar ki? Bütün bu oyunlar Vista ile birlikte geliyor ve ilk defa baştan sona yeniden yapılmışlar. Hatta Windows XP'nin favorisi Spider Soliter bile var.

    Vista altında bütün kart oyunları kullanıcı oyundan çıkarken kaldığı anı kaydetmesine izin veriyor. Daha sonra istediğiniz zaman kaldığınız yerden devam edebiliyorsunuz.






    En sonunda! Bütün kart oyunlarında kaldığınız yeri kaydedip daha sonra devam edebiliyorsunuz.


    Kart desteleri ve arka planlar tamamen yenilenmiş ve daha rahat bir izlenim sağlanmış.

    Solitaire


    Windows kart oyunlarının anası olan Solitaire Vista ile birlikte yeni bir görünüme kavuşuyor; bunun dışında ufak tefek değişiklikler de var. Örneğin, uzun süre hareket algılamadığında oyun tıkandığınızı algılıyor ve size bir sonraki hareket hakkında ipucu veriyor.


    Yeni başlayanlar için: Bir süre hareketsiz kalındığında oyun bir sonraki hamle için ipucu veriyor.


    Oynama hızını arttırmak için nasıl çift tıklama ve sağ tıklama özelliklerini kullanacağınız da anlatılıyor.


    Yeni oyun, yeni şans: istediğiniz zaman hamlenizi değiştirebiliyorsunuz böylece "eğer başka bir hareket yapsaydım bu oyunu kazanabilirdim!" gibi düşünceler sona eriyor.


    Oyun sırasında ayar değişikliği yaptığınızda oyunu yeniden başlatmanız gerekiyor ancak oynadığınız oyuna kaldığınız yerden devam edebiliyorsunuz.

    FreeCell


    Her ne kadar Solitaire kadar eski olmasa da FreeCell de artık eski dostlar arasında yerini alabilir; bu oyun Windows NT 4.0 ile birlikte hayatımıza girdi ve o zaman beri bütün Windows sürümlerine eklendi. Vista'yla birlikte FreeCell ciddi bir bakımdan geçirilmiş: yeni Solitaire'de olduğu gibi bazı grafiksel etkilerle donatılmış.


    Kart hareketlerinin canlandırılması oyunu daha gerçekçi yapmış.




    FreeCell de oyunu kaydetmenize izin veriyor ve istediğiniz zaman kaldığınız yerden devam edebiliyorsunuz.


    "Bu harekete izin verilmiyor" gibi uyarılar oyun penceresinin kenarında ipucu şeklinde görünüyorlar. Ayrıca tıklamanız gereken bitmek bilmez soru kutuları da bir kenara itilmiş.

    Spider Solitaire


    Spider Solitaire Windows XP ile birlikte gelen nispeten yeni bir oyun. Yine de diğer kart oyunlarıyla birlikte bu oyun da güncellemeden nasibini almış.


    Spider Solitaire yeni bir görünüme sahip ancak bunun dışında bir değişiklik yok.


    Hearts


    Hearts da Windows 3.1 for Workgroups'tan beri bizimle birlikte olan kutsal bir oyun ve üç sanal rakiple birlikte oynanıyor. Windows XP ile birlikte ağ üzerinden oynanabilen Internet Heats sürümü tanıtıldı ve MSN hizmetleri perde arkasından kullanılarak "The Microsoft Hearts Network" kuruldu. Bugün hala Internet Hearts oyun menüsünde bulunuyor ancak oyunun açılış ekranında sadece Hearts yazıyor.


    Hearts'a yeni bir görünüm.


    Bu oyunda da kaldığınız yerden devam etme özelliği var ancak tabi ki bu tek başınıza oynarken geçerli.

    Satranç


    Her ne kadar sayısız satranç oyunu olsa da Microsoft en sonunda Windows Vista ile birlikte bu oyuna da el atmış. Oyunun tanıtımı gayet güzel yapılmış ve oyun hoş bir şekilde sanal bir dünya yaratmış. Artık pek çok kullanıcının sisteminde yetenekli bir 3B ekran kartı olduğundan standart oyun arayüzünden tahtanın 3B görüntüsüne de yer veriliyor. Pek çok süzgeç ve yansıma seçeneği sayesinde oyun göze hitap eder hale getirilmiş.


    Gözlere şenlik: satranç tahtası ve taşlar son derece gerçekçi görünüyor.

    Gerekli ekran kartı özelliklerine sahip olmayanlar veya klasik 2B görünümü sevenler bu seçeneği tercih edebilirler.




    3B desteği kapatıldığında oyun o kadar da şirin görünmüyor.

    Kullanıcı üç farklı tahta düzeninden birini seçebiliyor ve taşlar için de birden fazla seçenek var. Tasarımların rasgele seçilmesini de sağlayabilirsiniz.




    Tahta, mermer veya porselen?

    Yeni başlayanlar için olası hamlelerin gösterilmesi özelliği gayet işe yarıyor. Örneğin, "At" fare ile seçildiğinde oyun olası bütün L şeklindeki hamleleri gösteriyor.




    Nereye? Renklendirilmiş yollar oyuna yeni başlayanlara yardımcı oluyor.

    Inkball


    Windows Vista ile birlikte Microsoft, yeni bir oyun olan Inkball'u sunuyor. Bu oyunda yapmanız gereken farklı renklerdeki topları doğru deliklere sokmak. Oyuncunun kullanabileceği tek alet tahtanın üzerine engeller çizmeye yarayan sanal bir kalem. Top engellere çarptığında geri sekiyor ve renkli çizgi kayboluyor. Topların sayısı ve tahtanın tasarımı her seviye geçişinizde değişiyor.


    Inkball: topları doğru deliklere çizgiler çekerek sokmaya çalışıyorsunuz.


    Mahjong Titans


    Mahjong, insanlık tarihinin en eski oyunlarından birisidir. Efsaneye göre bu oyun 4000 yıldan daha eski bir tarihte, bir Çin imparatorunun sıkılan eşleri tarafından icat edilmiş. Bu oyunun özellikle Linux dağıtımlarında pek çok farklı çeşidi bulunuyor. Belki de Microsoft'un, şans ve yetenek gerektiren bu oyunu seçmesinin nedenlerinden birisi de budur.


    Kullanıcı altı farklı oyun alanında birisini seçebiliyor.


    Oyun klasik bir görünüme sahip. Bütün PC Mahjong çeşitlerinde olduğu gibi kullanıcının parçaları çiftler halinde yok etmesi gerekiyor.

    Purple Place


    Windows Vista, Purple Place oyununu özellikle çocuklar için sunuyor. Parlak renklere sahip arayüzünün arkasında üç küçük oyun bulunuyor.


    Oyna tuşuna batığınıda: her seferinde farklı bir oyun karşınıza çıkıyor.

    Memory (Hafıza) çok bilinen eğlenceli bir oyun; başlangıç sayfasında okul binasının arkasında bulunuyor. Üç farklı zorluk seviyesi hafızanızı zorluyor.




    Oyun başlatıldığında nasıl çalıştığıyla ilgili küçük ipuçları veriyor.


    İki kart bir birine uyunca yonca yaprakları toplanıyor.

    Pastacının fırınında kek yapabilirsiniz. Pastacı, müşterinin isteklerini karşılamak zorunda, yuvarlak veya kare kekler yapın ve içine istediğinizi koyun.






    Pastacılar! Fırınların başına...


    Başlıyoruz: ekranda hangi keklerin sipariş edildiği ve nasıl yapılacağıyla ilgili ayrıntılar beliriyor.

    Oyunun sonunda kullanıcılar bütün görevlerin başarılıp başarılmadığını görebiliyor.

    Dedektif olmak isteyenler de unutulmamış. Bu oyunda burunlar, gözler ve ağızlar yapıştırarak doğru yüzleri yaratmaya çalışıyorsunuz.




    Üçüncü denemeden sonra her şey doğrulanıyor ve sıradaki davaya geçiyoruz...




    Hayır, doğru değil. Tekrar deneyin!


    Oyuncular oyunun sonunda puanlarını görebiliyorlar.

    Mayın Tarlası (Minesweeper)


    Mayın Tarlası, kökleri Windows 3.1'e kadar giden bir başka eski Windows oyunu. Oyunu amacı patlamasına izin vermeden mayınları bulmak ve işaretlemek. Açık karelere komşu olan mayınların sayısını dikkatli bir şekilde incelediğinizde mayınların tam olarak nerelerde olduğunu bulabiliyorsunuz.


    Oyunun görünüşü yenilenmiş ancak tam olarak aynı şekilde oynanıyor.





    Mayın patladığından bir canlandırma oynatılıyor.
    Bütün oyun alanı tamamlandığında görecek pek bir şey yok.


    En hızlı mayın temizleyicinin sıfırlanmasını sağlayan düğme en sonunda bu sürümde kaldırılmış!

    Özet Ve Sonuç


    Microsoft'un yeni Vista işletim sistemi şaşırtıcı bir şekilde eğlenceli. İşletim sisteminin yeni görünüşü güzel ve Linux ve Mac OS gibi rakipleriyle baş edebiliyor. Bu yazılımla biraz zaman geçirince Microsoft'un rakiplerini yakından incelediği hemen anlaşılıyor.


    Beta yazılımlarla çalışırken beklenmeyen sistem çökmeleri olabiliyor.

    Kullanıcıların, Vista'nın renkli etkilerini bir süre sonra da kullanmaya devam edecekler mi yoksa Windows'un bilindik gri arayüzüne dönmeyi mi tercih edecekler bu soru zaman içinde kendiliğinden cevaplanacak. Her iki şekilde de Vista pek çok küçük ama işleri kolaylaştırmak açısından işe yarar ve günlük işlerde üretkenliği artırıcı özellikler sunuyor. Bu küçük ayrıntıların pek çoğu meraklı kullanıcıların bile gözüne haftalarca veya aylarca görünmeyebilir ve bu sistemin erken sürümlerinde kolaylıkla gözden kaçırılabilir.




    Beta sürümde bazı pencereler ekrana tam olarak gelemeyebiliyor.

    Bu sistemi incelerken aklınızdan çıkmaması gereken bir şey var: hala nispeten erken sürümlerinden birini incelediğiniz. Bunun anlamı şu her şey her an değiştirilebilir ve her yeni duyuru öncesi sürüm işletim sisteminin arayüzünde ve yeteneklerinde binlerce değişiklik demektir.






        Ana sayfa


    Geleceğin İşletim Sistemi Windows Vista'yı 500 Saat Denedik

    Indir 131.21 Kb.