bilgiz.org

Ebso uluslararası İlişkiler Şefliği ukrayna ukrayna ülke profiLİ Genel Bilgiler (2013)




Tarih29.12.2017
Büyüklüğü230.65 Kb.

Indir 230.65 Kb.


EBSO Uluslararası İlişkiler Şefliği

UKRAYNA



UKRAYNA ÜLKE PROFİLİ


  1. Genel Bilgiler (2013)




Resmi Adı

: Ukrayna Cumhuriyeti

Yönetim Biçimi

: Başkanlık tipi Cumhuriyet

Resmi Dili

: Ukraynaca

Başkenti

: Kiev

Yüzölçümü

: 603.700 km2

Nüfusu

: 45.553.000

Para Birimi

: Hrivna (UAH)

Para Birimi Paritesi

: 1 Dolar= 8,4 UAH; 1 TL = 3,72 UAH

Kaynak: T.C Kiev Büyükelçiliği Ticaret Ataşeliği



  1. Temel Ekonomik Göstergeler (2013 tahmini)




GSYİH

: 174 milyar $

Kişi Başına Milli Gelir

: 3.815 USD

GSYİH Büyüme Oranı

: % 0,2

Enflasyon Oranı

: %0,6

İşgücü Oranı

: 20,4 milyon

İşsizlik Oranı

: %7,5

İhracat

: 68,8 milyar $

İthalat

: 84,6 milyar $

Kaynak: T.C Kiev Büyükelçiliği Ticaret Ataşeliği ve Trademap



  1. Dış Ticaret Verileri



  1. İhracatında Başlıca Ülkeler (1.000 $)




ÜLKE İSMİ

2012

2011

2010

RUSYA FEDERASYONU

17.631.749

19.820.025

13.431.881

TÜRKİYE

4.394.199

4.812.060

3.832.744

MISIR

2.898.299

1.335.651

1.327.994

POLONYA

2.576.195

2.794.085

1.787.225

İTALYA

2.480.017

3.039.541

2.412.348

KAZAKİSTAN

2.459.251

1.858.252

1.300.505

HİNDİSTAN

2.290.932

2.265.303

1.426.117

BEYAZ RUSYA

2.251.118

1.922.514

1.899.198

Kaynak: Ukrayna Devlet İstatistik Servisi



  1. İthalatında Başlıca Ülkeler (1.000 $)



ÜLKE İSMİ

2012

2011

2010

RUSYA FEDERASYONU

27.418.296

29.132.019

22.198.006

ÇİN HALK CUMHURİYETİ

7.899.639

6.267.973

4.700.394

ALMANYA

6.807.143

6.865.659

4.603.082

BEYAZ RUSYA

5.068.567

4.211.751

2.567.589

POLONYA

3.567.096

3.183.347

2.788.810

ABD

2.905.214

2.591.169

1.766.758

İTALYA

2.234.550

2.005.760

1.390.272

TÜRKİYE

1.829.206

1.729.760

1.260.423

FRANSA

1.664.414

1.501.459

1.106.658

Kaynak: Ukrayna Devlet İstatistik Servisi


  1. İhracatında Başlıca Ürünler (1.000 $ - 2012)



GTİP

MALIN ADI

İHRACAT

Geçen yıla göre değişim (%)

Toplam içindeki payı (%)

72

Demir ve çelik

15.340.427

83,1

22,3

10

Hububat

6.999.871

193,5

10,2

15

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar ve bunların parçalanma ürünleri, hazır yemeklik katı yağlar

4.211.457

124

6,1

86

Demiryolu ve benzeri hatlara ait taşıtlar ve malzemeler ve bunların parçaları

4.107.183

107,9

6

84

Nükleer reaktörler, kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler

3.794.820

106,3

5,5

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli maddeler; mineral mumlar

3.639.741

64

5,3

26

Metal cevherleri, cüruf ve kül

3.306.148

84,4

4,8

85

Elektrikli makina ve cihazlar

3.231.850

101,3

4,7

73

Demir veya çelikten eşya

2.837.164

99,7

4,1

Kaynak: Ukrayna Devlet İstatistik Servisi


  1. İthalatında Başlıca Ürünler (1.000 $) – 2012



GTİP

MALIN ADI

İTHALAT

Geçen yıla göre değişim (%)

Toplam içindeki payı (%)

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli maddeler; mineral mumlar

26.192.813

91,6

31

84

Nükleer reaktörler, kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler

7.226.912

101,6

9

85

Elektrikli makina ve cihazlar

5.951.761

104,7

7

87

Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları; bunların aksam, parça ve aksesuarı

5.948.616

109,3

7

39

Plastikler ve mamulleri

3.413.971

100,0

4

30

Eczacılık ürünleri

3.307.942

114,9

4

72

Demir ve çelik

2.299.277

82,8

3

48

Kağıt ve karton; kağıt hamurundan, kağıttan veya kartondan eşya

1.575.419

99,5

2

Kaynak: Kiev Ticaret Müşavirliği

  1. Türkiye – Ukrayna Ticari İlişkileri



  1. Türkiye – Ukrayna Arasındaki Karşılıklı Ticaret Verileri (1.000 $)




Yıl

İhracat

İhracat Değişim

İthalat

İthalat Değişim

Hacim

Denge

2009

1.033.449

-52,80%

3.156.659

-48,30%

4.190.108

-2.123.211

2010

1.260.423

22,00%

3.832.744

21,40%

5.093.167

-2.572.321

2011

1.729.760

37,20%

4.812.060

25,60%

6.541.820

-3.082.300

2012

1.829.195

5,70%

4.394.200

-8,70%

6.223.395

-2.565.005

2013

1.997.723

9,20%

4.092.303

-6,90%

6.090.026

-2.094.580

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu



  1. Ürünler Bazında Türkiye’nin Ukrayna’ya İhracatı




GTİP

Ürün Adı

2012

İhracat

2013

İhracat

61

Örme giyim eşyası ve aksesuarı

84.825.962

190.282.502

8

Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları

150.127.705

161.108.285

87

Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları; bunların aksam, parça, aksesuarı

143.895.003

137.851.869

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler; bunların aksam ve parçaları

105.944.560

117.320.856

39

Plastikler ve mamulleri

111.857.598

108.075.423

60

Örme eşya

70.810.497

105.672.274

85

Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları; aksam-parça-aksesuarı

100.615.617

92.242.355

73

Demir veya çelikten eşya

82.837.178

80.396.630

62

Örülmemiş giyim eşyası ve aksesuarı

65.015.968

75.982.567

72

Demir ve çelik

73.265.317

61.471.176

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu


  1. Ürünler Bazında Türkiye’nin Ukrayna’dan İthalatı




GTİP

Ürün Adı

2012

İthalat

2013

İthalat

72

Demir ve çelik

2.327.493.819

2.049.947.892

15

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar; yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar

340.747.880

349.580.064

31

Gübreler

295.305.070


309.794.556

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli maddeler; mineral mumlar

297.667.443

262.520.165

26

Metal cevherleri, cüruf ve kül

111.222.376

255.083.378

10

Hububat

67.235.653

193.896.910

44

Ağaç ve ahşap eşya; odun kömürü

228.056.397

168.090.729

23

Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri; hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler

132.958.012

139.063.055

12

Yağlı tohum ve meyvalar; muhtelif tane, tohum ve meyvalar; sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem

243.257.055

120.863.891

Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu



  1. Türkiye ile Ukrayna Arasında İmzalanan Yürürlükteki Anlaşma ve Protokoller




Anlaşma/Protokol

Ticari İlişkilerin Geliştirilmesine Dair Protokol

İş Konseyi Kurulmasına Dair Anlaşma

Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması

Teknik, Bilimsel ve Ekonomik İşbirliği Protokolu (Tarım Bakanlıkları arasında)

Enerji İşbirliği Anlaşması

Turizm Alanında İşbirliği Anlaşması

Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Anlaşması

Karma Ekonomik Komisyonu I. Dönem Toplantısı Protokolü

TSE ve Ukrayna Devlet Standardizasyon Metroloji ve Belgelendirme Komitesi Arasında İşbirliği Anlaşması

Veterinerlik Alanında İşbirliği Anlaşması

Ticari Deniz Taşımacılığı Anlaşması

Hava Taşımacılığına İlişkin Protokol

Hava Taşımacılığı Anlaşması

Gümrük İşbirliği ve Karşılıklı İdari Yardıma İlişkin Anlaşma

Gümrük Müsteşarlığı ile Ukrayna Devlet Gümrük Komitesi arasında Protokol

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması

Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması

20 milyon Dolar’lık Türk Eximbank Kredi Anlaşması

Türkiye-Ukrayna Ortak Bildirisi (Cumhurbaşkanları arasında)

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu II. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu III. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu IV. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu V. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu VI. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu VII. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu VIII. Dönem Toplantısı Protokolü

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu IX. Dönem Toplantısı Protokolü

Tren-Feri Hattı Anlaşması

Bitki Koruma ve Bitki Karantina Alanında İşbirliği Anlaşması

Balıkçılık Sektöründe İşbirliğine Dair Anlaşma

Vatandaşların Karşılıklı Seyahatlerine İlişkin Usullere Dair Anlaşma

Ticari ve Ekonomik İşbirliği Komisyonu VI. Dönem Toplantısı Protokolü

Kaynak: T.C. Kiev Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği


  1. İzmir – Ukrayna Arasındaki Karşılıklı Ticaret Verileri (Milyon $)



Yıl

İhracat

İthalat

Hacim

Denge

2009

46,8

141,7

188,5

-94,9

2010

74,5

177,4

251,9

-102,9

2011

113,2

314,5

427,7

-201,3

2012

89,8

202,5

292,3

-112,7

2013

87,7

219,8

307,5

-132,1

Kaynak: TUİK


  1. Ürünler Bazında İzmir’in Ukrayna’ya İhracatı (2013)




GTIP

Fasıl

Tutar (Milyon $)

71

Kıymetli veya yarı kıymetli taşlar, kıymetli metaller, inciler, taklit mücevherci eşyası, metal paralar

15,3

84

Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler; bunların aksam ve parçaları

10,1

12

Yağlı tohum ve meyvalar; muhtelif tane, tohum ve meyvalar;sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem

7,9

8

Yenilen meyvalar ve yenilen sert kabuklu meyvalar; turunçgillerin ve kavunların ve karpuzların kabukları

6,6

39

Plastikler ve mamulleri

6,6

24

Tütün ve tütün yerine geçen işlenmiş maddeler

6,4

38

Muhtelif kimyasal maddeler (biodizel, yangın söndürme maddeleri, dezenfektanlar, haşarat öldürücüler, vb.)

6,2

Kaynak: TUİK


  1. Ürünler Bazında İzmir’in Ukrayna’dan İthalatı (2013)




GTIP

Fasıl

Tutar (Milyon $)

72

Demir ve çelik

71,4

23

Gıda sanayiinin kalıntı ve döküntüleri; hayvanlar için hazırlanmış kaba yemler

26,2

15

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar; yemeklik katı yağlar; hayvansal ve bitkisel mumlar

23,2

31

Gübreler

13,4

10

Hububat

10,1

12

Yağlı tohum ve meyvalar; muhtelif tane, tohum ve meyvalar;sanayiide ve tıpta kullanılan bitkiler; saman ve kaba yem

8

27

Mineral yakıtlar, mineral yağlar ve bunların damıtılmasından elde edilen ürünler; bitümenli maddeler; mineral mumlar

6,2

Kaynak: TUİK


  1. Ukrayna İle İlgili Bilinmesi Gereken Diğer Bilgiler



  1. Sanayi

Doğal kaynaklarının zengin oluşu ve Sovyet dönemindeki planlama Ukrayna'yı sanayi sektöründe, her ne kadar eski ve enerji yoğun teknolojiye sahip olsa da, belirli bir gelişmişlik düzeyine getirmiştir. Ülkenin gelişmiş demir ve çelik sanayi eski SSCB'nin dökme demir üretiminin %50'sini, çelik üretiminin %40'ını ve çelik boru üretiminin %25'ini karşılamaktaydı. Yine mineral gübre üretiminin %21'ini karşılayan, bunun yanında özellikle lastik, plastik ve gübre üretiminde deneyimli bir kimya sanayi tecrübesine sahip idi. Sovyetler Birliği döneminde Ukrayna'da, ağır sanayi ve savunma sanayi ön planda yer almış, ancak bağımsızlıkla birlikte merkezi otorite dağılmış ve piyasa mekanizmasının geliştirilmesinde güçlüklerle karşılaşılmıştır. 1993'ten itibaren Ukrayna sanayisi yapısal değişiklikler yaşamıştır. Temel sanayi olarak adlandırılan enerji sektörü ve çelik sanayi üretiminin genel sanayi üretimi içindeki payı artarken, imalat sanayi olarak adlandırılan makina yapımı ve hafif sanayi üretiminin payı azalmıştır.


Ukrayna sanayisi içindeki diğer önemli sektörler makina imalatı, gıda, demir-çelik, metalürji, kimyasallar, uçak ve gemi inşa sanayisidir. Makina üretimi ve kimyasallar alanlarındaki en büyük sorun, eski teknolojilerin kullanılıyor olması ve ithal edilen mallarla rekabet edilememesidir. Bu nedenle üretim istenen seviyeye ulaşamamaktadır. Fakat özelleştirme süreciyle birlikte bu alanlarda bir canlanma gözlenmektedir. Buna karşın özelleştirilen alanlara yeni yatırımlar yapılması yerine genelde mevcutla devam edilmesi benimsenmektedir.
2011 yılında imalat sanayi içinde % 17,9 artışla en hızlı büyüyen alt grup olan makina imalatı 2012 yılında % 3,3 oranında düşüş göstermiştir. 2011 yılında % 14,4 artışla makina imalatını izleyen kimya ve petrokimya sanayinde de 2012 yılında % 3,8’lik bir azalma yaşanmıştır. 2011 yılında bir önceki yıla kıyasla % 8,2 oranında artış gösteren işleme sanayindeki düşüş ise % 2 seviyesinde olmuştur. 2012 yılında imalat sanayinin bir çok dalında düşüşlerin gözlenmesine rağmen tekstil ve örme sanayi ile selüloz, kağıt ve matbaacılık alt gruplarında sırasıyla % 4,9 ve % 4,8 oranında büyüme kaydedilmiştir.
Ukrayna sanayisi enerjiye oldukça bağımlıdır. Ancak, enerji girdilerinin fiyatları gelişmiş ülkelere göre nispeten daha ucuzdur. Elektriğin kilovatsaat ücreti 0,7477 – 0,9467 Grivna, soğuk suyun metreküpü 6,02 Grivna ve doğalgazın 1000 metreküpü ise 4.687 Grivna seviyesindedir. Anılan fiyatlara %20 KDV ve olabilecek diğer bazı masraflar dahildir. Söz konusu fiyatlar evlerde kullanımda çok daha ucuzdur. Evlerde elektriğin kilovatsaati 0,2154 - 0,9576 Grivna, soğuk suyun metreküpü 3,18 Grivna, sıcak suyun mtreküpü 16,24 Grivna ve doğalgazın 1000 metreküp fiyatı 0,7454 - 2,9541 Grivna’dır.


  1. Ulaşım

Ukrayna’da ulaştırma sektörünü; eskimiş demiryolu taşıtları, kalitesiz karayolları, kapasiteyi karşılamak hususunda yetersiz deniz ve hava limanları ile özetlemek mümkündür.


Ukrayna’nın 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası’nda Polonya ile birlikte ev sahibi ülke olması, ülkenin eski olan ulaştırma altyapısının yenilemesini zorunlu kılmıştır. Ancak, Ukrayna’nın şampiyonaya ev sahipliği yapacağının belli olmasından itibaren projeler gerekli hız ve etkinlikte gerçekleştirilememiştir. Son olarak da ekonomik krizin etkilerini göstermesiyle birlikte, diğer altyapı projelerine olduğu gibi, ulaştırma altyapısının yenilenmesiyle ilgili projelere de kaynak aktarımı oldukça azalmıştır. Buna karşın şampiyonaya kısa süre kala şampiyonaya ilişkin altyapı tamamlanmış ve şampiyona sorunsuz atlatılmıştır.
Ukrayna 21.644 km'lik bir demiryolu ağına sahip olmasına rağmen bu alanda modernizasyona ihtiyaç duyulmaktadır. Demiryolu ağının 10.067 km'lik bölümü elektriklidir. Demiryolu ulaşımı uzun mesafeli yolcu ve yük taşımacılığı için en ucuz yol olmasına rağmen bağımsızlık sonrasında sistemin etkinliğinde bir düşüş olmuştur.


  1. Haberleşme

1 Ocak 2013 tarihi itibariyle Ukrayna’daki cep telefonu abone sayısı 59,3 milyon’dur. Ukrayna Ulusal telefon şirketi “Ukrtelekom” pazarın % 80’inden fazlasına hizmet vermektedir. 2005 yılı Ocak ayında Turkcell firması Ukrayna’da GSM lisansına sahip DCC firmasının % 51 hissesini 50 milyon dolara satın alarak hızla büyüyen Ukrayna cep telefonu sektörüne girmiştir. Turkcell’in cep telefonu hattı 2004 yılında “Life” markası ile Ukrayna’nın belli başlı şehirlerinde hizmete girmiştir. Ukrayna pazarındaki 3. büyük firma olan Life’ın pazar payı %19’i aşmış olup, 2012 yılı itibariyle 11 milyon aboneye sahiptir.




  1. Bankacılık

Ukrayna’da Bankalar Kanunu 1991 yılında kabul edilmiştir. Ülkede iki kademeli bir bankacılık sistemi mevcuttur. Bir tarafta Ukrayna Milli Bankası, diğer tarafta ise devletin sahip olduğu Export-Import Bank ve Oschadny Bankası ile diğer özel bankalar yer almaktadır. Bankacılık sistemi 1 Ocak 1998 tarihinde uluslararası muhasebe sistemine geçmiş bulunmaktadır. 01.01.2013 itibariyle, kayıtlı olarak faaliyet gösteren 176 banka bulunmakta olup, bunların 175’si Ukrayna Milli Bankası’nın verdiği lisansa sahiptir. İlk 5 banka sektördeki toplam varlıkların %35’inden fazlasına sahip bulunmaktadır. Bankaların 53 tanesi yabancı sermayeli, 22 tanesi ise %100 yabancı sermayelidir.


Geçmiş yıllarda Ukrayna’da bir Türk bankasının bulunmamasının yarattığı sıkıntılar ihracatçılarımızca muhtelif vesilelerle dile getirilmiştir. Bununla birlikte, Türkiye Ekonomi Bankası (TEB) ile Ukrsibbank arasında yapılan anlaşma neticesinde, Nisan 2006 tarihinde TEB'de Ukrayna masası, Ukrsibbank'ta ise Türkiye masası kurularak faaliyete geçmiştir. Daha sonra, 2007 yılı Şubat ayında Altınbaş Holding'e ait Creditwest ve Fiba Holding’e ait Credit Europe bankaları gerekli izin işlemlerini tamamlayarak faaliyete başlamışlardır.


  1. Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

Ukrayna’ya yapılan yabancı yatırımlar kümülatif olarak 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle 54,5 milyar dolar düzeyine ulaşmıştır. Yabancıların yatırım yaptıkları sektörler arasında metalürji, finans, araç ve araç yan sanayi ticareti ve imalatı, inşaat, gıda, finans, ticari kiralama, emlak hizmetleri yer almaktadır.


Yatırımcı ülkeler arasında, 17,3 milyar dolarla Güney Kıbrıs (off shore hesaplar yoluyla) ilk sırada yer almaktadır. G. Kıbrıs’ı, Almanya (6,3 milyar dolar), Hollanda (5,2 milyar dolar), Rusya Federasyonu (3,8 milyar dolar), Avusturya (3,4 milyar dolar) ve İngiltere (2,5 milyar dolar) izlemektedir. Rusya Federasyonu’nun özellikle enerji dağıtımı, petrol, bankacılık, iletişim gibi stratejik sektörlere yatırım yaptığı gözlenmektedir. Hollanda tarafından yapılan yatırımların önemli bir kısmı ise Hollanda vasıtasıyla başka ülke firmalarınca yapılan yatırımlardır.
Türkiye’nin Ukrayna’daki yatırımları 31.12.2012 tarihi itibariyle 189,4 milyon ABD Doları düzeyine ulaşmıştır. Ancak, Türk sermayesinin başka ülkeler yoluyla Ukrayna’ya girmesi nedeniyle fiiliyatta gerçekleşen yatırım miktarı kayıtların oldukça üzerindedir. Örneğin Astelit (Life) ve Credit Europe Hollanda üzerinden gelen yatırımlardır.
Ukrayna’nın diğer ülkelere yaptığı doğrudan yabancı yatırımları 6,5 milyar Dolar seviyesindedir. Ukrayna’nın en çok doğrudan yatırım yaptığı ülkeler ise, sırasıyla, Güney Kıbrıs (bütün doğrudan yatırımın %89’nı), Rusya Federasyonu, Letonya, Polonya, Gürcistan, Virgin Adaları, Kazakistan’dır. Ukrayna ve Güney Kıbrıs arasındaki sermaye akışı vergi kaçırma ve kara para aklama faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır.


  1. Türkiye'nin Ukrayna'daki Doğrudan Yatırımları (31.12.2012 İtibariyle)

Ukrayna’daki firmalarımızın tamamına yakını KOBİ niteliğinde olup, ağırlıklı olarak gıda ve içecek, temizlik malzemeleri, hazır giyim, orman ürünleri, maden ve metal, inşaat ve inşaat malzemeleri alanında faaliyet göstermektedir.


Ukrayna Devlet İstatistik Servisi verilerine göre, 31 Aralık 2012 tarihi itibariyle Ukrayna’daki Türk yatırımlarının tutarı 189,4 milyon ABD Dolarıdır.
Türk Müteahhitlik firmaları Ukrayna’da şimdiye kadar 4 milyar dolar değerinde 151proje üstlenmişlerdir.
Efes Pilsen Bira Grubu 2001 yılının Şubat ayında, Ukrayna’nın Odesa şehrinde bulunan Chernomor Bira Fabrikası’nın %51 hissesini alarak bu fabrika ile ortak yatırım gerçekleştirmiştir. Önümüzdeki dönemde, Anadolu Efes tarafından önemli yatırımlar yapılması beklenmektedir.
Beta Temizlik Malzemeleri Dnipropetrovsk şehrinde Olvia Beta firması ile ortak yatırım gerçekleştirerek sabun, deterjan, temizlik ürünleri, hijyenik ped üretimi yapmaya başlamıştır. Ancak, 2004 yılında bu tesisi Procter and Gamble firmasına satılmıştır.
Turkcell 2003 yılı sonlarına doğru DCC isimli Ukrayna firmasının %51’ini 50 milyon ABD Dolarına satın alarak Ukrayna cep telefonu pazarına girmiş bulunmaktadır. 2004 yılı sonlarına doğru Turkcell ‘Life’ markasıyla Ukrayna’da GSM operatörü olarak hizmet vermeye başlamıştır. 2011 yılı sonu itibariyle Life abone sayısı 9,7 milyon olup, pazarın %12,9’unu elinde bulundurmaktadır.
Şişecam firmasının da Harkov’da bir şişe fabrikasını satın aldığı ve 2011 yılının ilk yarısında buradaki organizasyonunu tamamladığı bilinmektedir. Anılan fabrikada üretimini arttırarak sürdüren firmamızın Ukrayna'nın farklı bölgelerinde de fabrika satın almayı planladığı bilinmektedir.
Doğuş İnşaat, Kiev’e bir köprünün (Dnipro nehri üzerinde) inşası projesini üstlenmiş, ENKA İnşaat ise Donetsk şehrinde 400 milyon Dolar değerinde “Shakhtar Donetsk Stadyumu” projesini gerçekleştirmiş olup, projenin açılışı 2009 Ağustos ayında yapılmıştır.
Ülker Ukrayna,  Ukrayna’nın başkenti Kiev de 2002 yılından bu yana KBF (Kiev Biskuvi Fabrikası) adı altında faaliyet göstermektedir. Bisküvi – kraker – kek ve çikolata kaplamalı ürünler üzerine toplam 9 üretim tesisi ile 200’e yakın ürün çeşidinin üretimini ve satışını yapmaktadır.
Boydak Dış Ticaret A.Ş., 2011 yılının Şubat ayında Polonya menşeli mobilya grubu FORTE’nin Donetsk’te bulunan fabrikasını satın alarak Ukrayna’da kanepe, yatak ve sandıklı baza üretimine başlamıştır.
Ukrayna'daki Türk inşaat firmalarının faaliyetleri, Ukrayna'nın içinde bulunduğu sermaye yetersizliği nedeniyle istenilen düzeyin gerisinde kalmaktadır. Ukraynalı işverenlerin ödemeleri bazen geciktirmesi müteaahhit firmalarımız ile sorunlar yaşanmasına sebep olmaktadır.
Ukrayna’da Türk firmaları tarafından üstlenilen belli başlı projeler arasında; köprü inşaatı (Doğuş Grubu), stadyum inşaatı (ENKA), yol inşaatı (Gülsan ile Onur) ile çeşitli otel, iş merkezi ve konut inşaatları yer almaktadır.


  1. Gümrük Vergileri

İthalat işlemleri sırasında alınan vergiler; gümrük değeri üzerinden veya ölçü birimi (kg,adet,çift vb.) üzerinden alınan Gümrük Vergisi, Özel Tüketim Vergisi (sadece özel tüketim vergisine tabi olan mallar için), eşyanın gümrüklü ithal maliyeti üzerinden alınan Katma Değer Vergisi ve gümrük işlemleri için alınan ücretlerdir.


Tüketim vergisi alkol ve alkollü içecekler, tütün mamulleri, otomobiller ve petrol mamulleri ithalatında uygulanmaktadır. Ukrayna gümrük tarife cetveli yaklaşık 11.000 kalemden oluşmaktadır. Gümrük vergilerinin büyük kısmı ad valorem olarak uygulanmakta, bununla birlikte 1.655 tarife pozisyonu için özel ve birleşik tarifeler uygulanmaktadır. Bu özel tarifelerin yaklaşık olarak üçte biri Ukrayna’da üretilmekte olan tarımsal ürünlerin ithalatında uygulanmaktadır. Hububat, kümes hayvanları, şeker ve bir kısım sebzeler bu şekilde korunmakta olan ürünlerden bazılarıdır.
Ukrayna Parlamentosu tarafından Dünya Ticaret Örgütü’ne katılım yolundaki yükümlülükler çerçevesinde pek çok üründeki gümrük vergisi oranı düşürülmüştür. Yapılan bu çalışma sonrasında, hali hazırda, tüm ürünler için uygulanan ortalama gümrük vergisi oranı % 4,86’dır. Tarım ürünlerinde ortalama % 8,73 oranında, sanayi ürünlerinde ise % 3,69 oranında gümrük vergisi uygulanmaktadır. Katma değer vergisi oranı %20’dir.
Malın Gümrüklenmiş Değeri = Malın değeri + Tüketim Vergisine Tabi ise Tüketim Vergisi + Gümrük Vergisi + Bu Toplam üzerinden %20 KDV.


  1. Çeşitli Vergiler ve Harçlar

2011 yılında yürürlüğe giren yeni vergi yasası çerçevesinde, kurumlar vergisi oranı % 23’e indirilmiş olup, 1 Ocak 2012 tarihi itibariyle % 21 ve kademeli olarak 2014 yılında % 16’ya indirilecektir. Aynı yasa kapsamında, hali hazırda %20 oranında uygulanan KDV oranı ise 2014 yılında %17 seviyesine çekilecektir. Yeni yasa yabancıların iki misli ödemesi gereken vergi sistemini değiştirerek Ukraynalılar ile yabancıların aynı vergiyi ödemeleri koşulunu getirmiştir.


Yabancı yatırımcının Ukrayna’da elde ettiği ve vergisini ödediği kazancını ülkesine transfer etmek istemesi halinde, söz konusu kişinin ülkesi ile Ukrayna hükümeti arasındaki mevcut anlaşmada belirtilen hükümlere bağlı olarak, % 0-15 arasında değişen oranlarda stopaj vergisi tahsil edilmektedir.


  1. Vize Rejimi

Türkiye ile Ukrayna arasında 22 Aralık 2011 tarihinde Ankara’da imzalanan ve 1 Ağustos 2012 tarihinde yürürlüğe giren anlaşma uyarınca, her iki devletin her iki devletin vatandaşlarına yönelik vize muafiyeti getirilmiştir.




  1. İki Ülke Arasında Ticarette Yaşanan Sorunlar

Türkiye ile Ukrayna arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerde yaşanan sorunların temelinde de çoğunlukla Ukrayna’nın planlı ekonomiden pazar ekonomisine geçiş sürecinde yaşamakta olduğu sıkıntılar ve dolayısıyla da ülkedeki yatırım ortamının küresel ekonominin değişen şartlarına ve ihtiyaçlarına karşılık verememesi yatmaktadır. Çeşitli uluslararası ekonomik araştırma kuruluşlarınca yapılan çalışmalarda Ukrayna “iş yapmanın kolaylığı” açısından oldukça gerilerde yer almaktadır.


Firmalarımızın Ukrayna’ya ihracatta karşılaştıkları en önemli sorunlardan biri standardizasyon konusudur. Bilindiği üzere, “Türk Standartları Enstitüsü (TSE) ve Ukrayna Devlet Standardizasyon, Metroloji ve Belgelendirme Kuruluşu Arasında İşbirliği Anlaşması” ile “Türk Standartları Enstitüsü ve Ukrayna Devlet Standardizasyon, Metroloji ve Belgelendirme Kuruluşu Arasında Belgelendirme Çalışması Sonuçlarının Karşılıklı Tanınması Alanında İşbirliği Anlaşması” imzalanmıştır. Bu anlaşmaların hükümleri uyarınca, uzman heyetlerin karşılıklı olarak gönderilmesi ve her iki tarafın belgelendirme kuruluşlarının ve deney laboratuvarlarının karşılıklı olarak akredite edilmesi gerekmektedir. Ancak, bugüne kadar bu iki kuruluş arasında sadece porselen ve seramikten sofra ve mutfak eşyası için akreditasyon sağlanmış bulunmaktadır. Bunun dışında kalan ve ithalatında zorunlu standart uygulaması getirilen diğer tüm mallar için Ukrayna’da faaliyette bulunan Türk ya da Ukraynalı firmalarca ithalatta her seferinde standart belgesi alınmak mecburiyetinde kalmaktadırlar. Bu durum hem zaman kaybına hem de maddi külfete neden olmaktadır. Anılan sorunların çözümüne yönelik çalışmalar halen devam etmektedir.
Ukrayna devletinin ihracatçılara KDV iadesi yapması hususunda birtakım güçlükler yaratması, direkt olarak KDV alacağı olan ya da bu firmalarla iş yapan Türk firmalarının sıkıntıya girmesine neden olmaktadır. KDV alacaklarının tahsili oldukça güç bir süreç olup, bu konuda da keyfi bir takım uygulamalar bulunmaktadır. Firmalar tarafından KDV alacakları ile ilgili kullanılan yol bankalar veya aracı kuruluşlara belli bir iskonto karşılığında bu alacakların devredilmesidir. 2010 yılı sonunda ortaya konan bir diğer yol da KDV alacakları karşılığında çıkarılan devlet tahvilleri olmuştur, ancak bunların henüz hiçbirinin vadesi gelmediğinden ötürü vadesinde ödeme olup olamayacağı bilinmemektedir. Bir diğer keyfi uygulama örneği ise, ilgili vergi dairelerinin KDV formlarını teslim almaktan imtina etmeleri oluşturmaktadır. Buna benzer daha farklı başka yöntemler de olduğu alınan duyumlar arasındadır.
Ukrayna’da vergi ve dış ticaret mevzuatında çok sık değişiklik yapılması, firmalarımızın ticari işlemlerinde belirsizlik yaratmakta ve finansman açısından sıkıntı yaşamasına neden olmaktadır.
Ukrayna’da özellikle gıda sanayii sektöründe faaliyette bulunan küçük ve orta ölçekli imalatçı firmalarımız, yerel yönetimler ile Sağlık Bakanlığı’nın alışılmışın dışında sıklıkla yaptıkları denetimler nedeniyle zaman zaman çalışmalarını durdurma noktasına gelmektedirler.
Ukrayna’nın bazı tarım ve hayvancılık ürünleri ile madenler ve kimyasal maddelerde uyguladığı asgari ihraç fiyatı ve ön izinler, bu ülkeden ucuz hammadde temin etmeye çalışan firmalarımızın ithal maliyetlerinin artmasına sebep olmaktadır.
Müteahhitlik firmalarımızın ihtiyaç duydukları personeli Türkiye’den veya diğer bir ülkeden getirmek istemesi durumunda, vize, ikamet ve çalışma izni konularında yaratılan bürokratik güçlükler firmalarımızın çalışmalarını güçleştirebilmektedir.
Ukrayna’da vergi toplama konusundaki sorunlar nedeniyle, bozulan kamu maliyesinin düzeltilmesi yönünde, özellikle gümrük gelirlerinde artış hedeflendiği bilinmektedir. Bunun bir sonucu olarak, Ukrayna’nın hali hazırda uzun süredir uygulamakta olduğu ithalatta minimum fiyat / referans fiyat uygulamasının kapsamı 2008 yılı başından itibaren genişletilmiştir. Anılan fiyatlar resmi olarak ilan edilmemekte ve çeşitli gümrük kapılarında farklı şekillerde uygulanabilmektedir. Yine küresel kriz ile mücadele amacıyla devlet gelirlerini arttırmaya dayalı olarak zaman zaman keyfi bir takım uygulamalar ile karşılaşılmaktadır. Ayrıca, Parlamento tarafından dış ticarete yönelik olarak sıklıkla çelişkili kararlar alınmaktadır. Ukrayna’da 2010 yılında yeni göreve başlayan hükümet döneminde bir çok kurumda yapılan atamalar sonrasında özellikle gümrüklerde önemli sıkıntılar yaşanmasına neden olunmuştur. Bu sıkıntıların başında ise ithal sırasında hiçbir haklı nedeni olmadan ürünlere farklı kodlar üzerinden gümrükleme yapılmaya çalışılması gelmektedir. Aynı şekilde keyfi olarak belirlenen referans fiyat uygulamaları daha da içinden çıkılmaz bir şekilde firmalara dayatılmak istenmektedir. Bu konuda ilk başta son derece yüksek birim fiyatlarda ısrar edilmekte uzun uğraşılar sonrasında bir miktar birim fiyatlarda düşüş yapılmaktadır. Referans fiyat uygulamaları konusu ilgili makamlar nezdinde müteaddit defalar gündeme getirilmiş olmasına rağmen henüz herhangi bir çözüm elde edilememiştir. Bu konu salt ülkemiz firmalarının karşılaştıkları bir sorun olmayıp diğer ülkeler de aynı sorunla karşı karşıyadırlar.
Bavul ticareti konusundaki Ukrayna Kanunu hala yürürlüktedir. Bununla birlikte. Ukrayna’nın DTÖ üyeliği kapsamındaki çalışmaları ve gümrüklerde kaçakçılığın önlenmesine yönelik çabalar dikkate alındığında, bavul ticaretinin zamanla ortadan kalkarak tümüyle resmi ticarete dönüşeceği düşünülmektedir.
Gerek fuarlar gerek diğer temaslar esnasında ihracatçı firmalarımızın büyük çoğunluğu, resmi çalışmak istemelerine rağmen Ukrayna’daki alıcıların resmi yolu tercih etmemesi nedeniyle bavul ticareti ile mal gönderdiklerini belirtmektedirler. İhracatçılarımız, ithalatçı Ukrayna firmalarına sadece resmi yolla mal satma konusunda ısrar etmeleri halinde ithalatçıların resmi çalışmayan diğer ülkelere yöneleceklerini ve pazar paylarını kaybedeceklerini; ancak, Ukrayna’ya ihracat yapan (özellikle tekstil ürünleri) bütün ülkelerin resmi çalışması halinde kendilerinin de resmi yolla mal satışı konusunda zorlanmayacaklarını ifade etmektedirler. Bu noktadan hareketle, ihracatçılarımızın Ukrayna’daki değişen koşulları ve Ukrayna’nın DTÖ’ye üye olmasını da dikkate alarak, Ukrayna piyasasındaki konumlarını ve pazarlama stratejilerini gözden geçirmeleri ve dağıtım ağlarını güçlendirme yönünde çalışma yapmalarında yarar görülmektedir. Esasen, Rusya Federasyonu’nda bavul ticaretine ilişkin meydana gelen gelişmeler ihracatçılarımız tarafından dikkatle izlenmiş ve Ukrayna için de bu durumun yaşanabilme ihtimali ihracatçılarımızın gündemine girmiştir. Diğer taraftan, salt güvene dayalı olarak bir çok firmamız tarafından sözleşme yapılmadan ticari işlemlere giriştikleri ve birkaç denemeden sonra muhtelif sıkıntılarla karşılaştıkları bilinen bir gerçektir. Herhangi bir uyuşmazlık durumunda hukuki yollar dışında yapılacak fazlaca bir şey bulunmamaktadır. Hukuki yolların da iyi bir Ukraynalı avukat tarafından takip edilmesi Müşavirliğimizce önerilen yoldur. Ancak, arada bir sözleşme olmaması durumunda hukuki açıdan firmalarımızın talep edebilecekleri bir hakları da pek bulunmamaktadır. Bu hususa dikkat edilmesi ileride doğabilecek sorunları bertaraf etmek açısından önemlidir.
Türkiye’den BDT ülkelerine gidecek malların büyük bir bölümü Ukrayna limanlarına deniz yolu ile getirildikten sonra demiryolu veya konteynerler ile taşınmaktadır. Ukrayna’dan transit geçen konteynerlere çok detaylı inceleme yapılmakta ve gümrükleme işlemlerinde sorun çıkabilmektedir. Bu sorunlar çoğunlukla ihracatçı firmaların önceden tespit edilen belgeleri doğru bir şekilde temin etmemesi nedeniyle yaşanmakta ve bu nedenle transit geçişlerde gecikmeler oluşmaktadır. Diğer taraftan, Ukrayna Gümrüklerinde belli ülkeler ve taşıma şirketleri daha önceden yapmış oldukları usulsüzlükler nedeniyle detaylı aramaya tabii tutulabilmektedirler. Ülkemizden yapılan bir takım taşımalarda tespit olunan usulsüzlükler nedeniyle Ukrayna makamlarınca ülkemiz kaynaklı araçlarda inceleme süresi uzun olabilmektedir. Yine bir takım nakliye firmalarımız da Ukrayna makamlarınca özel takibe alınmış olup, bu firmalarca yapılan taşımalarda uzun bekleme süreleri kaçınılmaz olmaktadır. Ukrayna makamları söz konusu önincelemeyi Ukrayna’nın güvenliği ile ilişkilendirdiklerinden dolayı tarafımızdan fazlaca müdahale imkanı bulunmamaktadır.



  1. Ekonomi Bakanlığı Tarafından 2014 Yılında Desteklenecek Yurtdışı Bireysel Fuarlar




FUAR ADI

BAŞLANGIÇ

BİTİŞ

KONU

ŞEHİR

PRIMUS: Interfarba

21.01.2014

24.01.2014

Plastik/Plastik Hammadde(Boya ve vernik)

Kiev

Primus: WoodProcessing/Primus: Furniture Industry

21.01.2014

23.01.2014

İşleme makinaları behçe ve tarım aletleri bahçe mobilyaları

Kiev

Leather & Shoes

21.01.2014

24.01.2014

Ayakkabı ve Ayakkabı Yan Sanayi

Kiev

PRIMUS: Windows, Doors & Profiles - Internationale Fachmesse für Fenster, Türen und Profile

21.01.2014

23.01.2014

Yapı Teknolojileri Ve Makineleri, İç Dizayn

Kiev

Grain Tech Expo 2014

11.02.2014

13.02.2014

Tarım

Kiev

ConMac UKRAINE 2014 (KIEVBUILD)

20.02.2014

22.02.2014

İş Makineleri

Kiev

Techno Stone 2014 (KIEVBUILD)

20.02.2014

22.02.2014

Doğalgaz

Kiev

KievBuild (Building Week Ukraine)International Building and Interior Construction Exhibition

04.03.2014

06.03.2014

Yapı Teknolojileri ve Makineleri, İç İnşaat

Kiev

Wintec Expo Ukraine

04.03.2014

06.03.2014

Yapı-İnşaat

Kiev

Kiev Interiors

04.03.2014

06.03.2014

İç Dekorasyon

Kiev

KIPS 2014

04.03.2014

06.03.2014

Güvenlik

Kiev

MTKT / FURNITURE TECNOLOGIES, COMPONENTS, TEXTILES

12.03.2014

15.03.2014

Mobilya Teknolojileri ve Ekipmanları

Kiev

INTERTEXTILES 2014

12.03.2014

14.03.2014

Tekstil

Kiev

PRIMUS: Interplastica

13.03.2014

16.03.2014

Plastik/Plastik Hammadde

Kiev

Baby Expo

18.03.2014

21.03.2014

Hazır Giyim

Kiev

INTERCHARM

17.04.2014

19.04.2014

Kozmetik

Kiev

Aqua Therm Kiev

13.05.2014

16.05.2014

Isıtma-Soğutma

Kiev

DESIGN LIVING TENDENCY

01.10.2014

04.10.2014

Ev Tekstili ve Mobilya

Kiev

World Food Ukraine

28.10.2014

30.10.2014

Gıda

Kiev








    Ana sayfa


Ebso uluslararası İlişkiler Şefliği ukrayna ukrayna ülke profiLİ Genel Bilgiler (2013)

Indir 230.65 Kb.