bilgiz.org

Çocuk ve korku

  • ÇOCUGUNUZLA KALİTELİ ZAMAN GEÇİRMEK
  • Kaliteli zaman ne demek
  • Bebeklikten Ergenliğe Kaliteli Zaman Geçirme Yolları
  • ÇOCUĞUNUZLA EVDE NELER YAPABİLİRSİNİZ
  • Akşam Yemeği Sohbetleri
  • Gazete-dergi-kitap
  • Yolculuk oyunları



  • Tarih30.09.2017
    Büyüklüğü27.95 Kb.

    Indir 27.95 Kb.




    ÇOCUGUNUZLA

    KALİTELİ ZAMAN GEÇİRMEK

    PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK

    VE REHBERLİK BİRİMİ

    (ANAOKULU-İLKOKUL-ORTAOKUL)




    NİSAN 2015

    ÇOCUGUNUZLA KALİTELİ ZAMAN GEÇİRMEK
    Çocuklar hangi yaşta olurlarsa olsunlar, okul ve sosyal etkinlikler ne kadar zamanlarını alırsa alsın, gelişimleri için en zengin deneyimleri anne-babalarıyla birlikte oldukları zamanlarda edinirler.

    Kaliteli zaman uygulamasının farklı uygulamaları ya da tanımları olsa da temel prensip çocukla ebeveynin birebir zaman geçirebilmesidir. Bu baş başa geçirilen zamanda neler yapılacağı ise kişisel tercihlere, zamana ve çevresel koşullara göre değişebilir.

    Çocuklar için her yeni gün, yeni bir deneyim demektir aslında. Bu nedenle evde, arabada, tatilde, hayat devam ettiği sürece öğrenme de devam eder.

    Anne-babalar çocukları ile günlük hayatta yaptıkları her türlü etkinliği hem keyifli öğrenme deneyimlerine hem de birlikte kaliteli zaman geçirme fırsatına dönüştürebilirler. Kaliteli ve keyifli zaman geçirmek için her zaman özel bir zaman dilimi belirmeye gerek olmayabilir.

    Çocuğunuzla birlikte mutfakta yemek hazırlamak, market alışverişi yapmak, çekmeceleri düzenlemek vb. etkinlikler hem öğrenme hem de eğlenme fırsatı olabilir.

    Kaliteli zaman ne demek?

    Kaliteli zaman kavramı ebeveyn ve çocuğun arasındaki ilişkiyi besleyen, birlikte olmaktan keyif aldıkları zaman dilimidir. Bu zaman dilimi içerisinde mutlaka bir etkinlik yapılması şart değildir. Anne-babalar çocuklarıyla sohbet ederek, gazete ve dergi okuyarak, kendi günlük hayatlarından konuşarak da kaliteli zaman geçirebilirler.



    Kaliteli zaman için;

    • Anne ve babanın çocuklarıyla birlikte vakit geçirmeyi gerçekten istemesi ve bundan keyif alması çok önemlidir. Aksi takdirde bu uygulama iki taraf için de hayal kırıklığıyla sonuçlanabilir.

    • Günün hangi saatinde gerçekleşeceğine de özenle karar verilmelidir. Uygulamanın verimli olabilmesi için herkesin keyif alabileceği, ortak bir zaman dilimi bulunmalıdır.

    • Kaliteli zamanın süresinden çok içeriği önemlidir. En az 20 dakika olacak şekilde, geçireceğiniz süreye birlikte karar verebilirsiniz.

    • Bu zaman dilimini ek bir uygulama gibi yürütmek yerine günlük hayatınızın akısı içine yerleştirirseniz, hem keyif almaya başlayacak hem de çocuğunuzun sosyal ve duygusal gelişimine katkıda bulunabilirsiniz.

    • Kaliteli zaman uygulamasına hem annenin hem de babanın katılımı önemlidir. Eğer aynı anda olamıyorsa, farklı zamanlarda da bu uygulama yürütülebilir.

    • Bu uygulama sırasında bilgisayar, televizyon, video oyunları gibi seçenekleri ikinci planda tutabilirsiniz. Çünkü önemli olan karşılıklı iletişim ve paylaşım oluşturmaktır.

    Bebeklikten Ergenliğe Kaliteli Zaman Geçirme Yolları

    0-2 Yaş Dönemi

    0-2 yaş grubu çocukları hayatın güven ve bağlanma evresindedirler. Bu dönem aynı zamanda çocuğun dünyayı tanıyacağı, sözel ve motor becerilerini geliştireceği yıllardır. Bu yaş aralığındaki çocukla kaliteli zaman geçirmenin altın kuralı; olabildiğince fazla göz teması kurmak ve dil gelişimini destekleyici oyunlar oynamaktır. Çocuğa ayrılan zaman diliminde örneğin oyun oynarken, başka bir şey ile ilgilenmek, oyunu aniden kesip ortamdan uzaklaşmak gibi durumlar çocukla oluşturulmaya çalışılan güven bağını zedeleyerek olumsuz sonuçların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Bu nedenle birlikte geçirilen zaman içerisinde anne-baba-çocuk ilişkisini ve çocuğun kendine olan güvenini arttırmak için başarılarını fark ettirmek ve olumlu geribildirimler vermek gerekir.



    3 Yaş Dönemi

    3 yaş ve sonrası dönemlerdeki çocuklarda oyunlar belirli limitlerle sınırlandırılabilir. Ancak bu sınırlar çocuğun yaşına ve gelişimine uygun ölçüde belirlenmelidir. Bu yaş dönemindeki çocukların bilişsel gelişimini desteklemek açısından “hayali oyunlarla” sınırlama yapmak yararlı olmaktadır. Örneğin; hamurla, kumla, legolarla oynamak ya da resim yapmak çocuğun hayal gücünü geliştirici niteliktedir.

    Ayrıca önemli bir diğer nokta ise, çocukla bu oyunları oynarken fiziksel yardımdan kaçınmak, motivasyonu arttırıcı sözel yönergelerde bulunmak ve çocuğun ortaya çıkardığı ürünün önemsendiği hissini aktarabilmektir.

    4-5 Yaş Dönemi

    Bu dönem insanın gelişim dönemleri içerisinde belki de en kritik ve önemli olanıdır. Çünkü cinsel kimlik kazanımı bu dönemde gerçekleşmektedir. 4-5 yaş itibariyle çocuğun özdeşim figürü olan hemcinsi ebeveyn ile ilişkisi ve paylaşımı oldukça önem kazanır. Mesela kız çocuğu anne ile mutfakta yemek yapmaktan erkek çocuğu ise, baba ile maç izlemek gibi aktivitelerden hoşlanır. Ayrıca bu dönemde çocukta karşı cinsi olan ebeveyne aşk ve ebeveyn gibi davranma eğilimi görülmektedir. Bu sürecin sağlıklı atlatılması çocukla etkili iletişime geçmek, cinsiyet rollerini iyi tanımasını sağlamak ve anne baba arasındaki sağlıklı çift ilişkisi ile mümkündür. Yine bu dönemde fiziksel açıdan çocukların kas becerilerinin ve hayal dünyalarının gelişmesiyle sanatsal faaliyetler ( resim yapma, kesme-yapıştırma, birlikte boya yapma, resimli hikayeleri birlikte yorumlama vb) yapmak oldukça yararlıdır.



    İlkokul Çağı

    Okul çocuğu artık kendinin ve isteklerinin farkındadır. Bu dönemde onunla aktivite planını paylaşmak, ondan beklentilerini almak ve hatta uygun zamanda aktiviteyi planlaması yönünde teşvik ederek sorumluluk vermek doğrudur. Bu yaş çocuklara aktivite önerisi sorulduğunda seçenekler; televizyon seyretmek, bilgisayar oynamak, alışveriş yapmak ve sinemaya gitmek olabilir. Bazen bu talepler, aileleri çıkmazda bırakabilir. Çünkü çocukları mümkün olduğunca farklı aktivitelere teşvik etmek gerekir. Televizyon izlerken veya bilgisayar oynarken önemli olan, bu süreci herkesin ekrana baktığı, sessiz geçirilen bir süre olmaktan kurtarmaktır. Bu zamanlarda onunla fikir alışverişinde bulunmayı, yani birlikte iletişim içinde olmayı ve mümkün olduğunca çok fazla göz teması kurmayı unutmamalısınız. Bu yaş grubunda alternatifler aileler tarafından kutu oyunları olarak tercih edilmelidir. Örneğin, tombala, puzzle yapmak, scrabble oynamak hem çocukla kaliteli zaman geçirmek hem de bilişsel ve sözel gelişimini desteklemek açısından tercih edilebilir seçeneklerdir.



    Ergenlik Dönemi

    Ergenlik dendiğinde ilk akla gelen, çocuğun aileden uzaklaşıp bireyselleşme çabası ve ailelerin sıklıkla söylediği gibi gencin “odasına kapanması, tüm zamanını arkadaşlarıyla geçirmek istemesi”dir. Birlikte zaman geçirirken çocuğun yaşı ilerledikçe onun da bir birey olduğu unutulmamalıdır. Mutlaka anne-babayla birlikte belirlenen aktiviteyi yapması gerektiği düşünülmemelidir. Ancak çocukla ortak karar verilerek planlanan aktivitelerin tercih edilmesi ve bu aktiviteler sırasında yaşanan olumsuzlukların gündem oluşturmaması gerekir.  Unutmayın; ergenlik dönemi her ne kadar zor olsa da sağlıklı atlatılması gereken geçici bir süreçtir.



    ÇOCUĞUNUZLA EVDE NELER YAPABİLİRSİNİZ?

    Çocuğun günlük hayat ile ilgili etkinliklerde anne-baba ile paylaşımda bulunması uzun bir okul gününde öğrendiklerinden daha etkili ve verimli olabilir.



    Birlikte Çalışmak: Ailece yapılacak işlerin bir listesini çıkarıp, o günün projesini seçin: Dolapların düzenlenmesi, eski eşyaların ayrılması gibi. İşin nasıl yapılacağını birlikte adım adım planlayın. İhtiyaç duyulan malzemeler (temizlik için deterjan, bez; eski eşyaları koymak için kutu vb.), herkesin yapacağı işi belirleyin (anne rafları silecek, hep birlikte eskiler ile yeniler ayrılacak, baba kalacak eşyaları yerleştirecek, çocuklar eskileri kutulara koyacak).

    Yemek Pişirmek: Yemek hazırlığı hem çocuğunuzla keyifli zaman geçirdiğiniz hem de yeni bilgi ve becerilerin öğrenildiği bir etkinliğe dönüşebilir. Yemek pişirirken önce hangi yemeğin yapılacağına karar vermek, sonra gereken malzemeleri listelemek ve gerekli miktarları ayarlamak daha sonra ise tarife göre yemeği hazırlamak için planlama ve organizasyon becerilerine ihtiyaç vardır. Bunun yanı sıra yemek yapmak için kullanılacak malzemelerin miktarlarını ayarlamak, okulda öğrenilen ölçü birimlerini tekrarlamak ve pekiştirmek için de güzel bir fırsattır. Yemek saati: Sandviç malzemeleri hazırlayıp bunlardan sandviç yapmak, meyve salatası hazırlamak, puding yapmak gibi mutfak faaliyetlerinden de çocuklar zevk almaktadır. Bunu yaparken malzemeleri hazırlamasına, yiyecekleri süslemesine, değişik şekiller üretmesine izin verebilirsiniz.

    Akşam Yemeği Sohbetleri: Özellikle yoğun günlük hayat temposunda akşam yemekleri tüm ailenin bir arada olduğu nadir zamanlardan biridir. Akşam yemeklerini sohbet etmek, günün olaylarını paylaşmak için bir fırsat

    olarak değerlendirebilirsiniz. O gün işte yaptıklarınızı, sizi mutlu eden ya da kızdıran olayları anlatarak çocuğunuza ilk önce model olabilirsiniz. Bu sayede çocuklar hem başlarından geçen bir olayı sıralı olarak anlatabilme hem de duygularını ifade edebilme becerilerini geliştirme imkânı bulurlar. Bazen olayları hatırlamak ya da anlatmak çocuklar için zor olabilir. Böyle durumlarda “Herkes sırayla bugün en çok hoşuna giden olayı anlatsın (günün mutlu olayı, günün üzgün olayı ya da günün kızgın olayı gibi tanımlamalar da yapabilirsiniz)” diyerek ilk sözü siz alıp sırayla devam etmelerini isteyebilirsiniz. Bunu aile yemeklerinin bir parçası haline getirebilirsiniz.



    Gazete-dergi-kitap: Gazeteler, dergilerdeki resimler hakkında konuşmak, resimlerdeki insanlara konuşma balonları yazmak gibi etkinlikler keyifli olabilir.

    Alışveriş: Beraber bir alışveriş listesi hazırlayabilir, nelerin eksik olduğunu bulabilirsiniz. Belli bir miktar para ile markete gidip, ondan da listedekilerden bir kısmını bulup almasını isteyebilirsiniz.

    Uydurmaca: Evde bulunan boncuklar, düğmeler, kumaş parçaları gibi malzemelerden yeni şeyler üreterek çocuğunuzun yeni bir şeyler oluşturma yeteneğini geliştirebilirsiniz.

    Hikaye Tamamlama: “Benim oğlum/kızım kardeşleriyle tartıştı......” gibi bir cümle ile biri hikayeyi başlatır, sonra herkes sırayla bir cümle ekleyerek hikaye oluşturulur. Bu oyunda doğru ya da yanlış yoktur. Herkes daha önce söylenen cümlelere dikkat ederek hikayeyi devam ettirir. Aileden biri hikayeyi yazabilir ve anlatım bitince hikaye baştan okunarak keyifli zaman geçirilebilir.

    Evde Define Avı: Tüm ailenin evde olduğu günlerde, evin bir yerine (örneğin içinde çikolatalar ya da ailecek izleyebileceğiniz bir film olan) bir define sandığı saklayın. Çeşitli ipuçları hazırlayıp evin farklı köselerine yerleştirin. Bu ipuçlarını doğru çözen kişi defineye ulaşır.

    Görsel Hafıza Oyunu: Bir tepsiye evde bulunan küçük eşyalardan koyun (bozuk para, toka, saç fırçası, vb.). Herkes bu nesnelere dikkatle baktıktan sonra tepsinin üstünü bir örtü ile kapatın ve herkesin aklında kalanları kağıda yazmasını isteyin. Listesinde en çok doğru olan oyunu kazanır. Bu oyunu dokun-hisset-tahmin et olarak da oynayabilirsiniz. Bu kez nesneleri bir torba ya da kutuya koyun, oyuncular kutudaki nesnelere dokunarak ne olduğunu tahmin etmeye çalışsınlar.

    Ava Çıkalım: Bu oyunda aile üyelerinden biri, evde bulunan bir nesne düşünür ve onun hakkında oyunculara küçük ipuçları verir.Diğer oyuncular ev içinde ava çıkarak istenilenleri bulmaya çalışır, nesneyi en çabuk bulan oyunu kazanır.

    Aile Albümü: Eğer aile fotoğraflarınız bir albümde düzenli olarak durmuyorsa ya da düzenlenmesi gerekiyorsa bunu ailece yapmak eğlenceli olabilir. Fotoğraflardaki kişilerin kim oldukları hakkında konuşmak, fotoğrafları kronolojik sıraya dizmek, ailece eski günleri hatırlamak anlamlı olacaktır.

    Tatil Anı Defteri: Ailece gittiğiniz tatillerle ilgili anılarınızı topladığınız bir anı defteri oluşturabilirsiniz. Çocuğunuzla birlikte tatilde çekilen fotoğrafları, gittiğiniz yerden aldığınız kartpostalları yapıştırıp, basınıza gelen ilginç olayları deftere geçirebilirsiniz.

    Kutu Oyunlar: Evde sizin oluşturacağınız bunlar gibi başka oyunların yanı sıra oyuncakçılardan alabileceğiniz kutu oyunlar (monopoly, scrabble, bil bakalım kim, ipucu–katil kim, jenga vb.) hem ailece keyifli zaman geçirmenizi sağlar hem de çocuğunuzun farklı becerilerinin gelişmesine yardımcı olur. Örneğin “Monopoly” oyunu, para kavramı, strateji geliştirme, pazarlık yapma becerilerini destekler. “Scrabble”, kelime bilgisi için etkili bir oyundur. Jenga ise göz-el koordinasyonu ve dikkat becerilerini destekler. “Bil Bakalım Kim-Guess Who?” için muhakeme, dikkat ve tanımlama becerilerini geliştirir.

    Yolculuk oyunları: Araba ile yapılan uzun yolculuklar sıkıcı olabileceğinden arabadaki zamanı keyifli hale getirmek için birkaç oyun düşünebilirsiniz.

    Tatile giderken: Aile üyelerinden biri şu cümle ile oyunu başlatır: “Tatile giderken yanıma kitap alırım.” Sonraki oyuncu ilk cümleye yeni bir şey ekleyerek oyuna devam eder: “Tatile giderken yanıma kitap ve top alırım.” Oyun böylece devam eder, oyunun amacı söylenilenlerin tamamını akılda tutmaya çalışmaktır. Oyunu daha zor hale getirmek isterseniz listedeki kelimenin bir önceki kelimenin son harfi ile başlaması (kitap ve pantolon gibi) ya da tüm nesnelerin alfabetik sırada bulunması (tatile giderken yanıma ayna, bavul...) kuralını getirebilirsiniz.

    Ben Kimim?: Aile üyelerinden biri aklından bir kişi, hayvan ya da herhangi bir nesne tutabilir. Diğerleri sordukları sorular ile kim olduğunu bulmaya çalışırlar. Ör; “Canlı mı?” “Uçabilir mi?”

    *Kaynak:


    Yrd. Doç. Dr. Hatice Yalçın-KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ






        Ana sayfa


    Çocuk ve korku

    Indir 27.95 Kb.