bilgiz.org

Bilimsel Filmlerin Hazırlanması

  • Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education Vol. 1, Issue 1, December 2007, pp. 57-84.
  • Preparation of Scientific Movies
  • Filmin Sesi (Seslendirilmiş film metni) Filmin Görüntüleri



  • Sayfa1/3
    Tarih27.12.2017
    Büyüklüğü135.27 Kb.

    Indir 135.27 Kb.
      1   2   3



    Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi (EFMED)

    Cilt 1, Sayı 1, Aralık 2007, sayfa 57-84.




    Necatibey Faculty of Education Electronic Journal of Science and Mathematics Education

    Vol. 1, Issue 1, December 2007, pp. 57-84.




    Bilimsel Filmlerin Hazırlanması

    Bülent PEKDAĞ* ve Jean-François LE MARECHAL**

    *Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Kimya Eğitimi, 10100 Balıkesir

    E-mail: pekdag@balikesir.edu.tr



    **Université Lyon 2, UMR 5191 (ICAR-COAST), ENS Lyon, INRP, ENS-LSH, CNRS, Ėcole Normale Supérieure de Lyon, 69364 Lyon, France

    E-mail: lemarech@ens-lyon.fr

    Makale Gönderme Tarihi: 15 Eylül 2007 Makale Kabul Tarihi: 19 Aralık 2007

    Özet – Bu çalışma, Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin bir parçası olan bilimsel filmlerin hazırlanışı hakkında bilgi vermektedir. Filmlerin hazırlanmasını ve onların bilgisayar ekranı üzerinde görselleştirilmesini sağlayacak aşamalar ifade edilmektedir. Bilimsel filmlerin hazırlanmasında Fransa lise 2. sınıf kimya programında yer alan "asit-baz tepkimeleri" konusu esas alınmış ve filmlerde yer alacak bilgilerin seçimi ise lise 2. sınıf kimya öğretim programının ve kimya ders kitaplarının analiziyle belirlenmiştir. Film senaryosunun hazırlanışı ve film görüntüsünün seçimi hakkında da okuyuculara ve araştırmacılara yararlı olabileceği düşünülen bilgiler verilmiştir.

    Anahtar kelimeler: kimya eğitimi, bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT), film, görüntü, ses.

    Preparation of Scientific Movies

    Abstract – This study aims to provide information on the preparation of the scientific movies as a part of Information and Communications Technology. The preparation stages of the scientific movies and their visualizations on computer screens were described. For preparing scientific movies, the unit on the "acid-base reactions" on 11th grade French chemistry curriculum was used, and the knowledge presented in the movies was determined by an analysis of the 11th grade chemistry curriculum and the chemistry books. Also, the information that will be beneficial for readers and researchers on the scenario preparation of scientific movies and picture selection was mentioned.

    Key words: chemistry education, information and communications technology (ICT), movie, picture, sound.

    Giriş

    Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin güncel gelişimi, bilgileri farklı tarzlarda sunmaya (metin, görüntü, grafik, fotoğraf, video, ses) ve bu bilgileri ustalıkla birbiriyle birleştirmeye olanak sağlamaktadır (Depover, Giardina & Marton, 1998). Bu teknolojik gelişim, bireyin yeni bir tarzda bilgi edinme durumunu meydana getirmektedir (Dubois & Tajariol, 2001; Chera & Wood, 2003). Teknolojik araçların çoğalması, çeşitli bilgilere ulaşmaya olanak sağlamakta, ayrıca bilginin yeni iletişim ve sunum biçimlerine imkân vermektedir (Peraya, 1998). Eğitim teknolojileri (bilgisayarlar, filmler, resimler, v.s.) sınıf içerisinde bilimsel olayları göstermeye imkân vermekte ve bu durum gözle görülemeyen bilimsel varlıkları ve olayları anlamayı kolaylaştırmaktadır (Kozma, Chin, Russell & Marx, 2000).

    Eğitim ortamlarında öğrenmeyi desteklemek ve kolaylaştırmak için Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin kullanımı git gide artmaktadır. Fen eğitimindeki bazı araştırmacılar, bilimsel kavramlar üzerine öğrencilerin anlayışlarını iyileştirmek için, eğitim çevrelerinde Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin kullanılmasını önermektedir (Yalçınalp, Geban & Özkan, 1995; Gabel, 1999; Özmen & Ayas, 2003; Morgil, Arda, Seçken, Yavuz & Oskay, 2004).

    Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin bir parçası olan filmler, eğitim ortamları içerisinde 50 yıldan beri mevcuttur (Depover ve diğer., 1998). Fen eğitiminde öğretimsel yardım ve destek olarak filmlerin kullanılmasının yararı şu şekilde açıklanmaktadır: bir olayı gösterme kolaylığı, çok hızlı cereyan eden bilimsel olayların gözlenmesinde meydana gelen takip edebilme eksikliğinin giderilmesi, tek bir sözlü dil ile güçlükle ifade edilebilen olayları açıklama kolaylığı, öğretmenin sözlü olarak ifade ettiği bilgileri öğrencilere göstermeye imkân vermesi (Robles, 1997). Pedagojik açıdan da filmlerin kullanılmasının birçok yararı ifade edilmektedir. Bunlar: öğrencide dikkati etkinleştirme, bellekte tutmaya yardım, kavramların anlaşılmasını kolaylaştırma, öğretilecek konuya öğrenciyi daha duyarlı kılma olarak sıralanabilir (Duchastel, Fleury & Provost, 1988; Martins, 1990).

    Eğitim-öğretim süreci içerisinde filmlerin en önemli yararı, bireyin anlamlı zihinsel etkinlikler üretmesine katkıda bulunmasıdır (Robles, 1997). Psikolojik güdüleme işlevinden, gözle görülmeyen olayların görselleştirme yeteneğinden ve bellekte tutma üzerine pozitif etkisinden dolayı filmlerin eğitim ortamlarında kullanılması arzu edilmektedir. Algılama ve motivasyonu harekete geçirme özelliğinden dolayı da filmleri bir öğretim aracı olarak kullanmak faydalıdır, fakat filmler pedagojik amaçlar dikkate alınarak tasarlanmalıdır (Peraya, 1993).

    Bilimsel filmlerin üretimi, birçok eğitim ve öğretim konularını göz önünde bulundurmayı gerektirmektedir: Bunlar; kavrama ve kavramsal değişim konularıdır. Fen eğitiminde kavrama konusu üzerine ilk çalışmalar 70’li yıllarda gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmalar; öğrenme süreci içerisinde öğrencilerin kavramalarını, güçlüklerini ve öğretimden sonra öğrencilerin kazanımlarını belirlemeyi amaçlıyordu (Cordier & Tiberghien, 2002). Kavrama konusu üzerine yapılan araştırmalar farklı ülkelerde ve farklı eğitim seviyelerinde gerçekleştirilmiştir. Birçok araştırma, bilimsel kavramların öğreniminde öğrencilerin bir takım güçlüklere sahip olduğunu ortaya koymuştur (Driver, Guesne & Tiberghien, 1985; Ross & Munby, 1991; Stavy, 1991; Abraham, Grzybowski, Renner & Marek, 1992; Schmidt, 1995; Tsaparlis, 1997; Barker & Millar, 1999; Laugier & Dumon, 2000; Eryılmaz, 2002; Azizoğlu, Alkan & Geban, 2006; Canpolat, Pınarbaşı & Sözbilir, 2006; Nakiboğlu & Tekin, 2006). Eğitim ve öğretim ortamlarında kullanılmak istenen bir filmin hazırlanmasından önce, film içerisinde yer alacak kavramlar üzerine öğrenci anlayışlarının ve güçlüklerinin incelenmesi gerekmektedir.

    Bir film içerisinde yer alacak bilgilerin öğrenci tarafından anlaşılır olabilmesi için, yeni bir fikrin veya yeni bir kavramın hangi şartlar içerisinde öğrenci tarafından kabul edildiğinin bilinmesi gerekmektedir. Kavramsal değişim üzerine ilk teori Posner ve meslektaşları (Posner, Strike, Hewson & Gertzog, 1982) tarafından ortaya atılmıştır. Aşağıda verilen dört koşul bir araya geldiğinde öğrenci yeni bir fikri veya yeni bir kavramı kabul etmektedir:


    • Öğrencide var olan anlayışların yeterli olmaması,

    • Yeni bir kavramın anlaşılır ve tutarlı olması,

    • Yeni bir kavramın usa yatkın görünmesi,

    • Yeni bir kavramın; onun sadeliği, tutumluluğu ve yararlılığı gereğince tercih edilir olması (Posner ve diğer., 1982) şeklindedir.

    Öğrenci tarafından bir kavramın tercih edilebilmesi için, o kavramın yararı filmler içerisinde belirtilmelidir. Gerçekleştirilecek bir film, günlük hayatın nesneleri ve olaylarıyla ilişkilendirilmiş kavramları içermesi öğrenci için faydalı olacaktır. Bu amaçla hazırladığımız bazı filmler, çevremizde meydana gelen asit yağmurları, hava kirliliği, günlük hayatımızdaki asitler ve bazlar gibi olayları konu almıştır. Orgill ve Bodner (2004)’in de belirttiği gibi, fen bilimleri birçok soyut kavramı içermektedir. Öğrenciler tarafından bu kavramların anlaşılması kolay değildir. Bu kavramların en azından günlük hayatımızdaki olaylarla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.

    Bireyin kavramsal sistemi içerisinde değişimlerin olabilmesi için filmler içerisinde uygun kavramların kullanılmasının yanında, ayrıca birçok farklı semiyotik (göstergesel) sunumların kullanılması faydalı olacaktır (Pekdağ & Le Maréchal, 2003a). Bilginin öğretilmesinde birçok semiyotik sunumların (doğal dil, sembolik gösterimler, ikonik gösterimler, tablolar, figürler, şemalar, grafikler) göz önünde bulundurulmasının önemi vurgulanmaktadır (Duval, 1995). Bir bilim etkinliği içerisinde semiyotik sunumlar önemli rol oynamaktadır; çünkü bilimi anlamak görülmezin ve dokunulmazın anlamını oluşturma üzerine kurulmaktadır (Kozma & Russell, 1997). Semiyotik sunumlar; bilgiyi muhafaza etmeye, bilgiye ulaşmaya, bilgiyi açıklamaya, bilgiyi iletmeye ve bilgiyi yaymaya imkân sağlamaktadır (Denis, 1994). Bir semiyotik sunum; iletişim, işlem ve nesnelleştirme olmak üzere üç temel bilişsel işleve sahiptir. Semiyotik sunumlar, düşüncenin bilişsel etkinliği için bir temel oluşturmakta; ayrıca bilginin üretimi ve zihinsel sunumların gelişimi için de bir önem arz etmektedir (Duval, 1993). Semiyotik sunumların (diyagramlar, grafikler, modeller, kartlar, resimler) bir bilginin açık tarzda sunulmasına da yardımcı olduğu ifade edilmektedir (Deloache, Uttal & Pierroutsakos, 1998).

    Kavramsal değişim üzerine Posner ve meslektaşları (1982)’nın yukarıda belirttiği koşullar ve birçok semiyotik sunumun varlığı, filmlerin hazırlanmasına yardımcı olmuş ve kılavuzluk etmiştir.

    Bu çalışma, bilimsel filmlerin hazırlanışı hakkında öğretmenlere ve araştırmacılara yararlı olabileceği düşünülen bazı bilgiler vermeyi amaçlamaktadır. Bilimsel filmlerin hazırlanmasını ve onların bilgisayar ekranı üzerinde görselleştirilmesini sağlayacak aşamalar ortaya konulmaktadır. Ayrıca, filmlerin sınıf ortamında nasıl kullanılabileceği hakkında da bazı düşünceler ifade edilmektedir.



    Yöntem

    Çalışmanın bu kısmı, bilimsel filmlerin nasıl üretileceği konusunun ele alınması ile ilişkili olup, filmlerin üretim süreci hakkında bilgi verilmektedir. Bilimsel filmlerin üretilmesinden önceki aşama; filmlerin ele alacağı kimya konusunun seçimi, bu kimya konusu ile ilgili üniversite ders kitaplarında yer alan bilimsel bilgilerin ortaya konulması, bu kimya konusu ile ilgili öğretim programında ve hedef alınan öğrencilerin ders kitabında yer alan bilgilerin incelenmesi ile ilişkilidir. Filmlerin üretilmesinden önceki diğer bir aşama ise, film içerisinde yer alacak kavramlar üzerine öğrenci anlayışlarının ortaya konmasıdır. Bu durum, ilgili literatürün incelenmesi ile gerçekleştirilmiştir.

    Film senaryosunun hazırlanması, film görüntülerinin ve film seslerinin oluşturulması, bazı bilgisayar programlarının kullanılarak film görüntülerine ses ilavesi ve filmin bilgisayar ekranında izlenebilir bir formata dönüştürülmesi işlemleri; bilimsel filmlerin üretilme aşamaları ile ilişkili olup, bu araştırmanın yöntemini oluşturmaktadır.

    Filmlerin Üretilmesinden Önceki Aşama

    Filmlerin hazırlanması, ilk önce filmlerin hangi konuyu ele alacağının belirlenmesini gerektirmektedir. Bu amaçla, bu çalışma için "asit-baz tepkimeleri" konusu seçilmiş olup bu konu üzerine filmlerin hazırlanması düşünülmüştür. Bu kimya konusunu ele alan filmlerin öğrencinin seviyesine uygun olarak hazırlanması, kimya programında ve öğrencinin ders kitabında yer alan bilgilerin incelenmesini gerektirmektedir. Bu inceleme, "asit-baz tepkimeleri" konusunda mevcut bilimsel bilgiler ile filmler içerisinde yer alacak bilgiler arasında ilişki kurulmasıyla gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, filmler hazırlanmadan önce, "asit-baz tepkimeleri" konusu üzerine öğrenci anlayışları ve güçlükleri tespit edilmesi gerekmektedir.



    Bilimsel Bilgiden Film Bilgisine Geçiş

    "Asit-baz tepkimeleri" konusu ile ilgili üniversite genel kimya kitabında (Silberberg, 2000) yer alan bilimsel bilgiler ile lise 2. sınıflara ait kimya öğretim programında yer alan bilgiler karşılaştırıldı. Bu karşılaştırma şekil 1’de verilmektedir.




    Şekil 1 Üniversite Kitabından Kimya Öğretim Programına Geçiş

    Şekil 1’de görüldüğü gibi, üniversite kitabında yer alan birçok bilgi kimya öğretim programda yer almamaktadır. Bunun sebebi, bilimsel bilgilerin öğrencinin seviyesine uygun olmamasından kaynaklanmaktadır. Diğer bir karşılaştırma, kimya öğretim programdaki bilgiler ile öğrencinin kimya ders kitabında yer alan bilgiler arasında yapıldı. Bu karşılaştırma şekil 2’de verilmektedir.




    Şekil 2 Kimya Öğretim Programından Öğrencinin Ders Kitabına Geçiş
    Öğrencinin kimya ders kitabının öğretim programa uygunluğu incelendiğinde, kitabın program ile uyum içerinde olduğu gözlenmektedir. Ancak, öğrencinin ders kitabından filmlerin üretilmesine geçiş, öğrenci ders kitabının kavramsal analizini gerektirmektedir.

    Asit, Baz ve Asit/Baz Çifti Kavramları Üzerine Öğrenci Düşünceleri

    Ross ve Munby (1991), asit ve baz kavramları üzerine öğrenci anlayışlarını incelediler. Araştırmacıların bu çalışması, aşağıdaki belirtilen şu öğrenci düşüncelerini ortaya koymuştur:



    • Nitrik asit asit yağmurları içerisinde bulunmaz,

    • Asitler hidrojen iyonları içerir,

    • Asitlerin tadı acıdır,

    • Eğer bir asit birinin eline damlatılırsa, onun eli yanar,

    • Asitler çok aşındırıcı özelliğe sahiptir,

    • Asitler saydam ve renksizdir,

    • Tüm asitler şiddetli ve güçlüdür,

    • Tüm asitler toksiktir,

    • Asitlerin kokusu acıdır,

    • Keskin ve sert kokulara sahip olan tüm maddeler asittir,

    • Meyveler baziktir.

    Ayrıca bazı öğrenciler, OH- iyonlarının asitler içerisinde bulunduğunu ifade etmektedir. Ross ve Munby (1991)’nin bu çalışması; öğrencilerin asit ve baz kavramları üzerine sahip olduğu güçlükleri ortaya koymaktadır.

    Diğer bir çalışma, asit/baz çifti kavramı üzerine öğrencilerin sahip olduğu kavrama güçlüklerini ortaya koymaktadır. Bu çalışmada, Schmidt (1995) öğrencilerin sahip olduğu iki anlayışı şöyle belirtmektedir:



    • Öğrenciler pozitif ve negatif olarak yüklenmiş iyonları konjüge asit/baz çiftleri olarak düşünmektedir (örneğin, NH4+ iyonu ile HSO4- iyonunun konjüge asit/baz çifti oluşturduğu öğrenciler tarafından belirtilmektedir).

    • Öğrenciler "konjüge olmayan" asit/baz çiftleri ile "konjüge" asit/baz çiftlerini birbirine karıştırmaktadır (örneğin, öğrenciler H2O/NH3 konjüge olmayan asit/baz çifti ile NH4+/NH3 konjüge asit/baz çiftini birbirine karıştırmaktadır).

    Yapılan bu literatür çalışması; asit, baz ve asit/baz çifti kavramları üzerine öğrencilerin sahip olduğu anlayışların ve güçlüklerin öğrenilmesine yardımcı olmuştur. Yukarıda ifade edilen çalışmaların ortaya koyduğu bu sonuçlar, filmlerin hazırlanmasında göz önünde bulundurulmuştur.

    Filmlerin Üretim Aşamaları

    Filmlerin üretilmesi, şekil 3’te belirtilen aşamaların takip edilmesi sonucunda gerçekleştirilmiştir.







    Şekil 3 Bir Filmi Üretmek İçin Takip Edilen Aşamalar

    Filmlerin Kaynağı

    "Asit-baz tepkimeleri" konusunu ele alan filmler içerisinde ortaya konulacak bilgilerin belirlenmesi için:



    • üniversite 1. ve 2. sınıf genel kimya kitapları (Miessler & Tarr, 1991; Huheey, Keiter & Keiter, 1996; Silberberg, 2000),

    • lise 2. sınıflara ait kimya öğretim programı (BOEN, 2000),

    • lise 2. sınıf kimya ders kitapları (Le Maréchal ve diğer., 2001; Parisi ve diğer., 2001; Tomasino, Pierens, Pierens & Sliwa, 2001) analiz edilmiştir (şekil 1 ve 2).

    Öğrencinin kimya ders kitabı (Le Maréchal ve diğer., 2001)’nın kavramsal analizi sonucunda ortaya çıkan kavramlar, tablo 1’de verilmektedir.

    Tablo 1 Öğrencinin Kimya Ders Kitabının İlgili Bölümünde Mevcut Olan Kavramlar


    1

    amfolit

    13

    H+ iyonu almak

    25

    konjüge olmuş form

    2

    asidik çözelti

    14

    H+ iyonu transferi

    26

    iyon

    3

    asidik form

    15

    H+ iyonu vermek

    27

    molekül

    4

    asit

    16

    H2O kimyasal türü

    28

    pH

    5

    asit/baz çifti

    17

    H2O molekülü

    29

    pH değişimi

    6

    asit-baz tepkimesi

    18

    H2O/OH-(aq) çifti

    30

    reaktif

    7

    baz

    19

    H3O+/H2O çifti

    31

    renk

    8

    bazik çözelti

    20

    kimyasal eşitlik

    32

    renk değişimi

    9

    bazik form

    21

    kimyasal reaksiyon

    33

    renkli indikatör

    10

    çözelti

    22

    kimyasal tür

    34

    ürün

    11

    dönüşüm

    23

    kondüktometrik ölçüm

    35

    suyun çiftleri

    12

    H+ iyonu

    24

    konjüge






    İncelenen diğer ders kitapları gibi öğrencilerin kullandıkları kimya kitabı da, çerçeve içine alınmış bazı kısa bilgileri içermektedir. Birkaç cümleden oluşan bu kısa bilgiler, asit-baz tepkimeleri bölümüne ait metinlerin özet bilgileridir. Uygun film görüntülerinin seçimi de göz önünde bulundurularak her bir çerçeve bilgisi için en az bir film üretilmiştir.



    Film Senaryosu

    Bir film senaryosunun hazırlanması önemli ve titiz bir aşamadır; çünkü



    • sahneye konulacak nesnelerin ve olayların düşünülmesi,

    • olayların temsil edileceği dünyanın (günlük hayat dünyası veya bilimsel dünya) seçimi,

    • semiyotik sunumların (sembolik gösterimler, ikonik gösterimler, tablolar, şekiller, diyagramlar, figürler, v.s.) seçimi,

    • semiyotik sunumların biçimi (hareketli veya hareketsiz),

    • nesnelerin ve olayların sunumunda kullanılacak renkler,

    • seslendirilecek film metninin uzunluğu,

    • hazırlanacak filmin süresi, v.s. gibi aynı anda birçok durumun göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

    Film Senaryosundan İtibaren Bir Bilimsel Filmin Hazırlanışı

    Asit/baz çifti kavramını konu alan bir filmin hazırlanışı aşağıda verilen bir örnekle ifade edilmektedir.

    Asit/baz çifti kavramını ele alan öğrenci kitabındaki çerçeve içine alınmış bilgi metni aşağıdaki gibidir.


    Bir asit/baz çifti, bir H+ iyonu transferiyle birbirine dönüşebilen iki kimyasal türden oluşmaktadır. Bu H+ iyonu transferi, aşağıdaki kimyasal eşitlikle gösterilmektedir:

    Çiftin asidik formu = Çiftin bazik formu + H+ iyonu

    Bir çiftin asidik formu ile bazik formu birbirinin konjügesidir.

    Öğrenci kitabındaki çerçeve içine alınmış bu bilgi metninin kavramsal analizi şu kavramları ortaya koymaktadır: asit/baz çifti, H+ iyonu transferi, dönüşüm, kimyasal türler, kimyasal eşitlik, asidik form, bazik form, H+ iyonu ve konjüge. Bu kavramlardan itibaren hazırlanmış film senaryosu aşağıda verilmektedir (şekil 4). Burada belirtmek gerekir ki, H+ iyonu transferiyle bir kimyasal türün dönüşümünü göstermek için, gerçekleştirilebilir film görüntüsü olarak animasyon kullanımı uygundur.





    Şekil 4 Asit/baz Çifti Kavramını Konu Alan Filmin Senaryosu

    Bu film senaryodan itibaren, ses ilave edilmemiş bir film hazırlanmıştır. Sadece görüntülerden oluşan bu film, seslendirilecek metnin son halini oluşturmak için kullanılmıştır. Asit/baz çifti kavramını konu alarak hazırlanmış bu film (ses + görüntü), tablo 2’de verilmektedir.



    Tablo 2 NH4+/NH3 ve H2O/OH- Asit/baz Çiftleri Filmi

    Filmin Sesi

    (Seslendirilmiş film metni)

    Filmin Görüntüleri

    Su içerisindeki çözeltide, şu altı kimyasal türden oluşmuş bir sistemi göz önünde bulunduruyoruz:



    iki NH3 amonyak molekülü,



    iki H2O su molekülü,



    bir NH4+ amonyum iyonu



    ve bir OH- hidroksit iyonu.



    Şimdi bir amonyum iyonu ve bir amonyak molekülünü göz önünde bulunduruyoruz. Eğer bir H+ iyonu amonyum iyonundan amonyak molekülüne geçerse, transferden önce ve sonra yine aynı kimyasal türleri ortamda buluyoruz. H+ iyonu transferiyle NH4+ iyonu ve NH3 molekülü birbirine dönüşüyor. O zaman, bu iki kimyasal türün birbirinin konjügesi olduğunu söyleyebiliriz.



    Su molekülü ve hidroksit iyonu arasında benzer bir durum vardır. Bu iki kimyasal tür arasında bir H+ iyonu transferi, kimyasal sistemin bileşimini değiştirmemektedir. H+ iyonunun transferiyle su molekülü ve hidroksit iyonu birbirine dönüşmektedir. O zaman bu iki kimyasal tür birbirleriyle konjügedir.



    Buna karşılık, eğer amonyum iyonunu ve hidroksit iyonunu göz önünde bulundurursak, bu iki kimyasal tür arasında bir H+ iyonu transferi kimyasal sistemin bileşimini değiştirmektedir, çünkü H+ iyonu transferinden sonra artık NH4+ ve OH- iyonlarına değil fakat NH3 ve H2O moleküllerine sahibiz. Bu iki kimyasal tür bir H+ iyonu değiş-tokuşu yapsalar bile onların konjüge olduğunu söyleyemeyiz.



    Semiyotik (Göstergesel) Sunumlar

    Filmlerin oluşturulması esnasında aşağıda belirtilen semiyotik sunumlar kullanılmıştır:

    • Doğal dil – Yazılı veya sözlü metin.

    • Sembolik gösterimler – Atomlar, moleküller ve kimyasal eşitlikler durumunda olduğu gibi sembollerle bir bilginin sunumu.



    • İkonik gösterimler – Bu gösterim şekli ile bir bilgiyi sunabiliriz. Örneğin, HCl molekülünün yandaki gösterimi gibi.



    • Tablolar ve şemalar – Bilginin diğer bir gösterim şeklini oluşturmaktadırlar.

    Bu farklı gösterim şekilleri, filmler içerisinde verilmek istenen bilgileri sunmak için kullanılmıştır.



    Film Görüntülerinin Oluşturulması

    Filmlerin hazırlanması esnasında beş çeşit film görüntüsü kullanılmıştır. Bunlar: diaporama, video, animasyon, tablo ve şema’dır.



    Diaporama (Slideshow)

    Diaporama, belirli zaman aralıklı ardışık sabit görüntülerin bütünü olarak tanımlanmaktadır ve slayt gösterimi gibi düşünülebilinir (Pekdağ, 2005).



    Ş

    Şekil 5a Şekil 5b Şekil 5c




    ekil 5
    Asit Yağmurlarının Etkisi Filminin Diaporama’sı İçerisinde Kullanılan Ardışık Görüntüler

    Video

    Video, hareketli tarzda gerçeğin görüntüsü olarak tanımlanmaktadır (Pekdağ, 2005).



    Ş

    Şekil 6a Şekil 6b Şekil 6c



    ekil 6
    Asitlerin Aşındırıcı Özelliği Filminin Video’su İçerisinde Kullanılan Ardışık Görüntüler

    Animasyonlar

    Animasyonlar, hareketli tarzda gerçeği veya hayali temsil eden ardışık görüntülerdir.




    Şekil 7a Şekil 7b Şekil 7c Şekil 7d Şekil 7e






    Şekil 7 HCl Brønsted Asidi Filminin Animasyonu İçerisinde Kullanılan Ardışık Görüntüler
    Animasyonlar, teknik anlamda, boş sayfa üzerine kakmalar veya iliştirmeler olarak düşünülebilinir (Pekdağ & Le Maréchal, 2003b). Animasyonlar,

    • verilmiş bir konu üzerine öğrencinin dikkatini çekmede ve dikkatini muhafaza etmede etkilidir (Lowe, 2001; Rouet, Choplin, & Dubois, 2001);

    • dinamik görünümü ve soyut olayları canlandırabilme özelliğine sahip olmasından dolayı, öğrenme üzerine pozitif bir etki oluşturmaktadır (Lewalter, 2003; Lowe, 2003);

    • bir bilimsel olayın veya mikroskobik seviye ile ilişkilendirilmiş kavramların görselleştirilmesine imkan sağladığı için, kavramların öğrenciler tarafından iyi bir şekilde anlaşılmasına yardımcı olmaktadır (Russell ve diğer., 1997);

    • az bir ön bilgiye sahip olan öğrencilerde anlamayı teşvik etmektedir (Rieber & Kini, 1991).

    Ayrıca, animasyonu içine alan bir öğrenme olayı öğrencilerde mükemmel bir anlayış oluşumuna destek verdiği belirtilmektedir (Mayer, 1997). Fakat animasyonlar, öğrencinin bilgisine ve öğrenme süreci içerisinde öğrencinin bilgilerinin gelişimine uyarlanmak zorundadır (Schnotz, 2001).

    Tablolar

    Bir tablo, görsel ve özetleyici biçimde düzenlenmiş verilerin veya sonuçların gösterim sistemi olarak düşünülebilinir (Quintana-Robles, 1997). Şekil 8, bazik çözeltilerin pH’ı filmine aittir.




    Şekil 8a Şekil 8b Şekil 8c




    Solutions basiques (bazik çözeltiler), soude concentrée (konsantre sodyum hidroksit), déboucheurs de canalisation (kanalizasyon tıkanıklığı gidericileri), eau de Javel (çamaşır suyu), solutions d’ammoniac (amonyak çözeltileri), lessives (çamaşır tozları), détergents (deterjanlar), eaux savonneuses (sabunlu sular), eau de mer (deniz suyu), eau de Vichy (Vichy şehrinde çıkan kaynak suyu), eau de robinet (musluk suyu).



    Şekil 8 Bir Tabloya Hareketli Bir Görünüm Vermek İçin Kullanılan Farklı Görüntüler

    Şemalar

    Ş


    Şekil 9a Şekil 9b Şekil 9c



    emalar, karmaşık nesnelerin veya olayların açıklanması ve sunulması için kullanılmaktadır. Bilginin biçimlendirme aracı olarak görünebilir veya bilginin öğrenilmesinde bir destek ve bilgi kazanım aracı olarak düşünülebilinir (Belisle & Jouannade, 1988). Şema, bilginin sunumu ve iletişimi için kullanılmaktadır (Duchastel ve diğer., 1988). Şekil 9, asidik çözeltilerin pH’ı filmine aittir.

    Şekil 9 Bir Şemaya Hareketli Bir Görünüm Vermek İçin Kullanılan Farklı Görüntüler
    Diaporama ve video, gözle görülebilen nesneleri ve olayları filmler içerisinde sunmaya imkân sağlamıştır. Örneğin, kimyasal sistemin pH değişimini veya renk değişimini göstermek için laboratuvar ortamında video kullanılması uygundur. Tablolar ve şemalar, filmler içerisinde teorik bilgileri sunmak için kullanılmıştır. Örneğin, asidik veya bazik çözeltilerin pH değerlerinin sunulması durumunda olduğu gibi. Animasyonlar ise, gözle görünmeyen kimyasal nesneleri ve olayları filmler içerisinde sunmaya imkân vermiştir. Örneğin, Brønsted’e göre asit veya baz tanımının yapılması gibi.

    Filmler hazırlanırken, farklı bilgi seviyeleri arasında ilişkiler oluşturulmaya çalışıldı. Örneğin, yandaki görüntüler, aynı anda ekran üzerinde olduğunda, iki farklı bilgi seviyesi arasında bir ilişki oluşturmaya imkân vermektedir: gözle görünen nesne (solda) ve gözle görülmeyen nesne (sağda). Kimya öğrencilerinin temel güçlüklerinden birisi, gözle görülen nesnelerle (veya olaylarla) gözle görülmeyen nesneler (veya olaylar) arasında yeterince bir ilişki kuramamalarıdır (Pekdağ & Le Maréchal, 2001).


      1   2   3






        Ana sayfa


    Bilimsel Filmlerin Hazırlanması

    Indir 135.27 Kb.