bilgiz.org

Başbakanlik aile ve sosyal araştirmalar genel müDÜRLÜĞÜ




Tarih05.07.2017
Büyüklüğü168.68 Kb.

Indir 168.68 Kb.


BAŞBAKANLIK

AİLE VE SOSYAL ARAŞTIRMALAR

GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

“Yerinde Bilgi Edinme Projesi”



İSPANYA ÇALIŞMA VE SOSYAL İŞLER BAKANLIĞINI

(MINISTERIO DE TRABAJO Y ASUNTOS SOCIALES)

ÇALIŞMA ZİYARETİ RAPORU
27-29 KASIM 2006

MADRİD


Ankara- Aralık 2006

GİRİŞ
Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü 2004 Kasım ayında yasasında, idarî yapısında yapılan değişiklikle yeni bir uygulama dönemine geçmiş, bu dönemde önceki idarî birimler bazı isim değişiklikleri ile işlerine devam ederken ayrıca Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı kurulmuştur. Dairenin yetki ve görevleri çerçevesinde Genel Müdürlüğün ve genel müdürlükten sorumlu bakanlıkların yabancı ülkelerdeki dengi bakanlık ve kuruluşlar tespit edilmiş ve bu kuruluşlarla gerekli düzeyde ilişkilerin sürdürülmesi için temasa geçilmiştir.
Avrupa Birliğine üyelik görüşmelerinin sürdüğü son beş yıllık yoğun dönemde Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü de “Sosyal Politika ve İstihdam” faslında görüşmelere katılmış ve hazırlık aşamasında gerekli katkıyı sağlamıştır. Bu yoğun görüşmeler döneminde Genel Müdürlük personelinin Avrupa Birliği ülkeleri hakkında bilgileri oldu ise de bu ülkelerde meslekî bir izleme ve görüşme programına yeterince dahil olunamamıştır. Hem mevcut personelin hem de yeni göreve başlayan uzman yardımcılarının bir tür meslek içi eğitimi sayılacak şekilde öncelikle Avrupa Birliği ülkelerindeki bakanlığımızın ve kurumumuzun dengi bakanlık ve kurumlara gidilmesi programa alınmıştır. Söz konusu kurumlarla görüşmeler sürdürülürken bir yandan da Dışişleri Bakanlığı girişimlerimiz hakkında bilgilendirilmiştir.
“Yerinde Bilgi Edinme Projesi” olarak adlandırılan program kapsamında beş ülke yer almıştır. Amaç aile ile ilgili kurumları yerinde ziyaret etmek, genel tanıtıcı bilgiler almak, aile ve aile üyelerine yönelik uygulama birimlerini yerinde görmektir. Kurumların idarî yapılarının incelenmesi, yaptıkları projeler, üniversite ve diğer kurumlarla ilişkileri ve ortak çalışmaları de ziyaret programlarının temel konuları olarak ele alınmıştır. Gelecek yıllarda Türkiye’nin yapacağı aile ile ilgili bilimsel toplantılara yabancı katılımın sağlanması, ortak çalışma olanaklarının alt yapısının hazırlanması, bilgi ağının kurulması için iletişim noktalarının saptanması Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü’nün gelecek çalışmaları için faydalı olacağı gibi Türkiye’nin aile ile ilgili diğer kurumları için de katkı sağlayacaktır.

Bu rapor Genel Müdürlüğümüzün İspanya Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı’nı (Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales) ve ilgili uygulama kurumlarını ziyareti programını kapsamaktadır.1

İspanya’da uygulanan aile politikaları hakkında bilgi almak, uygulamaları yerinde görmek ve ileriye dönük işbirliği çalışmalarına zemin oluşturmak için çeşitli temaslarda bulunmak amacıyla “Yerinde Bilgi Edinme Projesi” çerçevesinde çalışma ziyaretinde bulunulmuştur. Bu ziyarette; ailelerin yaşam kalitelerinin yükseltilmesi, ebeveynlerin çocuk yetiştirme sürecinde desteklenmesi, sosyal dışlanmaya maruz kalmış ailelerin tekrar topluma kazandırılması, toplumda yaşanmış farklı geçiş dönemlerinin etkilerinin kontrol edilmesi amacıyla yapılan sosyal politika uygulamaları, farklı toplumsal gruplardan gelen göçebe çocuklar ve aileler için uygulanan politikalar hakkında bilgi almak amaçlanmıştır. Bu amaçla İspanya’da kadın, çocuk, yaşlı gibi dezavantajlı gruplar için hazırlanmış bakımevi, çocuklar ve gençler için korumalı ikametgahlar ve günlük merkezler, sosyal uyum ve rehabilitasyon merkezleri, yetimhane ve sosyal servis merkezleri gibi kurumların ziyaret edilmesi, ana-baba okulu, bilgi danışma ve terapi servisleri ile çocuk yönlendirme merkezlerindeki uygulamalar hakkında bilgi alınmış ve program dahilinde aşağıda ayrıntıları belirtilen çeşitli sunumlara ve çalıştaylara (workshop) katılımda bulunulmuştur.
İSPANYA

İspanya İber yarım arasında Portekiz ile birlikte yer alan ancak Portekiz’den daha büyük bir alanı (504.782 km2) kapsayan, 44 milyon nüfusu olan bir ülkedir.

İspanya Avrupa ülkelerinin çoğunda olduğu gibi merkezî bir yönetim çatısı altında toplansa da özerk (otonom) bölgelere ayrılmıştır. 17 özerk (otonom) bölgeden oluşan İspanya cumhuriyet ile yönetilmektedir. Özerk bölgeler Türkiye’de bilinen anlamda yerel yönetim olarak algılanmamalıdır. Çünkü belediyeler ve vilayetlere bağlı resmî birimler de ayrıca il düzeyinde vardır. Büyük illerde (örneğin Madrid) büyük şehir belediyelerinin alt birimleri vardır.

Avrupa Birliği üyesi ülkeler içinde en batıda yer alan ve bir Akdeniz ülkesi olarak İspanya diğer ülkelere oranla daha çok geleneksel özellikler taşıdığı izlenimi vermektedir.



27 KASIM 2006- PAZARTESİ

Ziyaret çerçevesinde, ilk gün Madrid’in Nuevos Ministerios bölgesindeki İspanya Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı binasına gidilmiştir. Burada yetkililerle çeşitli temaslarda bulunulmuş ve önceden belirlenen program dâhilinde Türkiye’de uygulanmakta olan aile politikaları ve sosyal politikalar ile Bakanlığımıza bağlı kuruluşlar hakkında kısa tanıtıcı bilgiler ve Genel Müdürlüğümüzün idarî yapısı, çalışmaları, hedefleri hakkında hazırladığımız sunum gerçekleştirilmiştir. Ayrıca sunumun Türkiye’de hazırlanan İspanyolca çevirisi dosyalar halinde İspanya Heyetine verilmiştir. Görüşmelerimiz Madrid Büyük elçiliği yetkililerinin katkıları ile bulunan ve heyetimiz tarafından finanse edilen İspanyolca-Türkçe tercüman eşliğinde yapılmıştır. Resmî konuşmalar dışında kişisel görüşmelerde de kurumumuz hakkında bilgiler verilmiş, İspanya Heyetinden kimselerin aile ve toplum hakkında bireysel görüşleri alınmıştır. İspanya Heyeti bu çalışmanın ileriye yönelik iyi sonuçlar vereceğine inandıklarını, dayanışma içinde çalışma olanakları olabileceğini, işbirliğine açık olduklarını belirtmişlerdir.


İspanyol Bakanlık yetkililerince, daha sonra programın amacı doğrultusunda konuyla ilgili konuşmalar ve görsel sunumlar yapılmıştır. Belli başlı başlıklar altında bu konuşmalardan özetle aşağıdaki bilgiler elde edilmiştir. 2
İspanya Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı (Ministerio de Trabajo y Asuntos Sociales) altı genel sekreterlik biriminden oluşmaktadır. Sekreterliklerin çalışma alanları şöyledir:


  1. Sosyal güvenlik

  2. Göç

  3. Sosyal Hizmetler Aileler ve Özürlüler

  4. Çalışma ve İlişkiler

  5. İstihdam

  6. Eşitlik Politikaları

Madrid’de ilk ziyaret edilen birim Sosyal Hizmetler, Aileler ve Özürlüler Genel Sekreterliğidir (Secretarίa de Estado de Servicios Sociales, Familias y Discapacidad). Bu sekreterliğe bağlı dört genel müdürlük aşağıda belirtilen konularda faaliyet göstermektedir.

1- Sosyal Hizmetler ve Muhtaçlık (Bağımlılık) Genel Müdürlüğü


  1. Aile ve Çocuk Genel Müdürlüğü

  2. Engelliler İçin Sektörel Politikaların Koordinasyonu Genel Müdürlüğü

  3. Yaşlılar İçin Sosyal Hizmetler Genel Müdürlüğü


İSPANYA’DA ÇOCUKLARI KORUMA SİSTEMİ
José Luis Castellenos Delgado

(Çocuk Koruma Sistemi Çocuk Alan Şefi)


Özellikle 1979’da olmak üzere son 10 yılda İspanya’daki çocuk koruma sisteminde ciddi değişiklikler olmuştur. Bu değişiklikler aile içinde çocuk koruması ve aile korumasıyla başladı. 39 Sayılı Kanuna göre: “Her çocuğun aile içinde yaşama hakkı vardır” ilkesi önemsendi ve otonom yönetimler de merkezî yönetimin bu kararına katıldılar. Bu kanun kapsamına iki madde (kural) daha eklendi. Bu kurallara göre her özerk bölgede çocukların eşit haklara sahip olması gerekmektedir. Ayrıca 1989’da “Çocuk Hakları” sosyal haklar kapsamına alındı. Hâlihazırda bütün (on yedi) özerk yönetim birimlerinde çocuk hakları yazılı metinler halindedir. 1996’dan itibaren gerçekleşen değişiklikler özellikle çocuklar için yapılan değişiklikleri de beraberinde getirdi. Bu değişikliklerden en önemlileri çocuklar için koruma kurallarına ilişkin olanlardır. Bu kurallara göre çocuklar “aile içinde olan çocuklar” ve “ailesi olmayan çocuklar” olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Buna dayanarak çocuk koruması sistemi “risk altında olan çocuklar” ve “risk altında olmayan çocuklar” a yönelik olmak üzere iki aşamalı olarak öngörülmüştür.
Risk altındaki çocukların yaşadığı tehditlerin tespiti ve bunların aileden alınmadan korunması öncelikli uygulamadır. Ancak bazı durumlarda çocukların aileden alınması gerekmektedir.
Risk altında olduğu tespit edilen çocuklar ve ailelere yönelik koruma uygulamaları da iki aşamalıdır:


  1. Aileleri sosyal servislere alarak eğitim vermek ve iyileştirmeye tabi tutmak

  2. Ailelerin yerel yönetimler tarafından kurulan ve evlerine en yakın merkezlere gelmelerini sağlayarak eğitim vermek

Çocuk büyük risk altındaysa yerel (otonom) bölgeler içindeki genel bir organizasyon duruma müdahale etmekte ve mahkeme kararı gerekmeksizin çocuğu aileden almaktadır. Alınan çocuk bakım evine ya da başka bir ailenin yanına verilmektedir. Eğer mümkünse çocuklar ailelerinin yanına dönebilmektedir. Bazen de çocuklar belirli bir süre için geçici ailelerin yanına verilmektedir. Bu süreçte çocukların kendi aileleriyle iletişimi kesilmemektedir. Geçici aileler gönüllü olabildiği gibi bazı durumlarda çocukları para karşılığı barındırmaktadırlar.


Çocuk koruma politikaları


  1. Yerel özerk bölgeler

  2. Bunların bağlı olduğu organizasyon

  3. Hepsinin bağlı olduğu merkezî örgütlenme

olmak üzere üç katmanlı bir yapı arz etmektedir.
Çocukları risk altında olan ailelere psikiyatristler tarafından eğitim ve psikolojik destek verilmektedir. Bu hizmetin amacı çocuğun ailesinin yanına dönmesini sağlamaktır. Yerel yönetimlerde bu alanda hizmet veren bir birim bulunmaktadır.
Çocuğa için yapılması gerekli hizmetler için uluslar arası verilen sözler ve antlaşmalar var. Devlet uluslar arası kuruluşlara karşı sorumlu. Çocuklar zor durumlarda telefonla yetkili birimlere başvurarak yardım isteyebildiği gibi, çocuğun öğretmeni, doktoru da bir tanıdığı da durumdan yetkili kurumları haberdar edebiliyor. Çocuk korunmasında özerk bölgeler arasında bazı farklılıklar var; bazı otonom bölgelerde çocuk korunması konusunda daha iyi düzeydeler.
2004 yılı verilerine göre yaklaşık 27.000 çocuk koruma altına alınmıştır. Bunların % 70’i koruyucu aileye verilmiş % 30’u kurum bakımı altındadır. (1996-2004 verilerine göre).
Polis sokakta yaşayan çocukları gördüğünde koruma altına aldığı için İspanya’ da sokak çocuğu problemi yoktur.
İspanya’da çocuklar için en önemli tehdit çocuğun ailesinin olmamasıdır. Çoğunlukla akrabalar çocukları koruyucu aile olarak yanlarına almaktadır. Bu durum İspanya’nın diğer Avrupa Birliği ülkelerine göre daha geleneksel ve sıcak geniş aile ilişkilerinin hala var olduğu şeklinde yorumlanabilir.

İSPANYA’DAKİ AİLELERİN KORUNMASI
Félix Barajas Villaluenga

(Aile ve Çocuk Genel Müdürü)


İspanya Devleti yasalarda ailenin yerini önemseyen hükümler koymuştur; “Aile devlette temel birimdir.” Bu durum İnsan Haklarından, Avrupa Birliği kanunlarından ve İspanya kanunlarından gelmektedir.
Ancak İspanya’da aile önemsenen bir kurum olmakla birlikte son yirmi yıldır İspanya’da aileye ve özellikle de kadına verilen değer artmıştır. Sadece aile içinde değil kadının iş hayatına girmesiyle ekonomik olarak da aile kurumuna katkıda bulunmaktadır. Bu durum aile kurumunun gelişimini sağlamış ve kadının çalışma hayatındaki yerini güçlendirmiştir.
İspanya’da yıllar geçtikçe çocuk sayısı azalmakta ve yaşlı sayısı artmaktadır. Bunun nedeni çalışan kadın sayısının artmasıyla doğum oranlarının azalmasıdır. Ekonomik sebeplerden dolayı gençlerin geç evlenmesi de çocuk sayısının azalmasının nedenlerinden biridir. 18 yaş altındaki nüfusun (7 milyon) toplam nüfusa (44 milyon) oranı yaklaşık % 18’dir. 70 yaş üzeri nüfusun da toplam nüfusa oranı % 18 civarındadır. Bu oranlar demografik açıdan diğer Avrupa ülkeleriyle benzerlik göstermektedir. Son yıllarda aile modelleri değişmekte ve tek ebeveynli aileler (eşi ölmüş, boşanmış, hiç evlenmemiş ebeveynler, birlikte yaşayanlar, boşandığı halde birlikte yaşayan çiftler ve onların başkalarından olan çocukları) yaygınlık kazanmaktadır.
Gençlerin sayısı azalırken yaşlıların sayısının gittikçe artması yaşlıların bakımı gibi yeni sorunları beraberinde getirmektedir. Farklı aile modelleri arttıkça da bu ailelerin korunması için yeni kanunlar çıkarılmaktadır. Kadının çalışma hayatına katılmasıyla kadınları koruma amaçlı yeni kanunlar ortaya çıkmaktadır.


  • Ailenin sosyal sigorta hakkı

  • Bazı durumlarda vergiden muafiyet

  • Çalışan ailelerin ücretli izin hakkı

  • Çocukların hasta olduğu durumlarda aileye ücretli izin hakkı

  • Boşanmak için mahkemeye gitmeden önce ailenin sorunlarını çözmek için aile danışma merkezleri

1975’te İspanya Avrupa’da çocuk doğum oranı en yüksek ülke iken 1995’te dünyada en büyük düşüşü yaşamıştır. Bunun sebebi ekonomik kaygıların ve çalışan kadın sayısının artmasıdır. 1995’te yaşanan bu düşüşten sonra doğum oranı göçmenler sayesinde artma eğilimine girmiştir.



Yıl Doğum sayısı

1975………..669,378

1995………..363,469

2005………..465,616



Doğurganlık oranı (Anne başına düşen ortalama çocuk sayısı)

1975…………. 2,7

1979…………. 2,5

1983…………. 1,8

1987…………. 1,5

1991…………. 1,3

1995…………. 1,1

1999…………. 1,1

2003…………. 1,3

2005…………. 1,35




Nüfusu korumak için ideal oran % 2’den fazla olması gerektiği halde İspanya doğurganlık oranı (% 1,35) açısından ideal seviyenin altındadır.
Çocuk Doğurma yaşı

1975…………. 28,80

1980…………. 28,20

1985…………. 28,45

1990…………. 28,86

1995…………. 29,98

2000…………. 30,21

2003…………. 30,56

2005…………. 30,67

2006…………. 31.00



Yıllar ilerledikçe çocuk doğurma yaşının ilerlediği gözlenmektedir. Birinci çocuk ne kadar geç olursa çocuk sayısı da aynı oranda düşmektedir.



Evlilik Dışı Çocuklar
İspanya’da evlilik dışı çocuk sayısında artış evlilik içi çocuk sayısında da düşüş görülmektedir. 2004 verilerine göre çocukların % 22’si evlilik dışı % 78’i evlilik içidir. Bu da İspanya’da her dört çocuktan birinin evlilik dışı olduğunu göstermektedir.

İlk Evlilik yaşı

Yıl Kadın Erkek

1975 24,17 26,68

1995 27,12 29,19

1998 27,63 29,72

2004 28,12 30,18

2005 29,17 31,24



2005 yılı verilerine göre İspanya’da evlilik oranı % 0,48’dir. Bu da her 10.000 kişiden 48’inin evli olduğunu gösterir.
Boşanmalar-Ayrılıklar
Yıl Ayrılık Boşanma Toplam

2000 52.000 48.000 100.000

2001 60.000 40.000 100.000

2002 70.000 40.000 110.000

2004 80.000 50.000 130.000

2005 50.000 10.000 150.000



2005 verilerine göre İspanya’da her 4 evli çiftten biri boşanmaktadır.
2005 yılında boşanmaya ilişkin çıkarılan yeni bir kanunla boşanma kolaylaştırılmıştır. Bu kanun çıkarılmadan önce boşanma süreci çiftler açısından daha zordu. Yeni kanuna göre aile mahkemelerinde görülen boşanma davaları 3 ay içerisinde sonuçlandırılmaktadır.
Boşanan çiftlerden uzlaşarak ayrılanların sayısı uzlaşamadan ayrılanların sayısından daha fazladır.
Aile danışma merkezleri çiftler arasında uzlaşma sağlanmasında etkilidir.

Yeni Aile Modelleri
Aile modelleri farklılaştıkça aile sayısı % 20 oranında artarken aile fertleri sayısında azalma görülmektedir. Tek ebeveynli aile sayısı ve tek başına yaşayan insan sayısı artarken 3 ve daha fazla çocuk sahibi aile sayısı gittikçe azalmaktadır.
2005’te yürürlüğe giren kanunla eşcinsellere evlenme hakkı tanınmıştır. 2005 yılında (kanundan sonra) yapılan 2000 evliliğin 1275’i eşcinsel erkekler (gay) diğerleri eşcinsel kadınlar (lezbiyen) arasında gerçekleşmiştir.
Tek ebeveynli aile sayısı 2 kat artmış olup bu ailelerin % 90’ı kadınlardan % 10’u erkeklerden oluşmaktadır. Nikâhsız birliktelik yaşayan çift sayısı 500.000’dir.
Vatandaşlara sorulan sorulara verilen cevaplarda daha fazla çocuk sahibi olunması gereği belirtilmekle birlikte uygulamada buna rastlanmamaktadır. Ayrı yaşamlar ve boşanmalar halkı ve politikacıları önemli şekilde etkilemektedir.

AİLE HİZMETLERİ

İspanya 17 özerk bölgeden oluşmaktadır. Bu 17 özerk bölge aile ile ilgili kendi kurallarını koyabildiği gibi aile üzerinde yönetim hakkına da sahiptir. Devletin yerel bölgelerde kendi hizmet birimi yoktur. Gerekli hizmetler yerel yönetimler tarafından verilmektedir.


Her yıl yılda bir kez özerk bölgelerden çocuk ve aile koruması genel müdürleri bir araya gelmekte ve toplantı yapmaktadır. Ayrıca yılda bir kez 17 özerk bölgeden aileyle ilgili çalışan meslek gruplarından katılımcılarla toplantılar yapılmaktadır. Aynı toplantılar sivil toplum kuruluşları tarafından da uluslar arası düzeyde gerçekleştirilmektedir. Aileyle ilgili uzmanların katıldığı ulusal ve uluslar arası konferanslar düzenlenmekte AB üyesi olmayan ülkelerle de ilişkiler devam ettirilmektedir.
Aile ve çocuğa ilişkin araştırmalar üniversitelere yaptırılmaktadır.
Bakanlıkla 17 özerk bölge arasındaki ilişkilerin temelini 2 önemli konu oluşturmaktadır.
1- Çocuk eğitimi

2- Sorunlu aileler



1- Çocuk Eğitimi


  • 0-3 yaş arası çocuklar: % 21’i kreşe devam etmekte. 2010 yılında bu oranın % 33’e çıkarılması hedeflenmektedir.




  • 3-6 yaş arası çocuklar: % 95’i kreşe devam etmektedir.

17 özerk bölge yeni kreşlerin açılması konusunda bakanlık tarafından maddî olarak desteklenmektedir.



2- Sorunlu Aileler
Devlet sorun yaşayan ailelere sivil toplum kuruluşları aracılığıyla hizmet vermektedir. Ailelerin yaşadığı en önemli 2 sorun aile içi şiddet ve yoksulluktur.
Sivil toplum kuruluşlarının halka yardım edebilmeleri için bakanlıkla iletişim halinde olmaları gerekmektedir. Bakanlık STK’lara, ailelere sundukları her türlü hizmet için doğrudan nakit ödeme yapmaktadır.
STK’lar yoksul ailelere elektrik, su faturalarını ödemede ve diğer giderlerinin karşılanmasında yardımcı olmaktadır. Devlet bu tür giderler için STK’lara maddî destekte bulunmaktadır. Ayrıca STK’lar boşanmış çiftler ve çocukları için “aile buluşma noktası” açma konusunda da devlet tarafından desteklenmektedir. Boşanmış anne/baba çocuğunu bu merkeze getirmekte ve baba/anne boşanmış olduğu eşiyle karşılaşmadan çocuğunu görebilmekte ve çocuklarına nasıl davranmaları gerektiği konusunda uzmanlardan destek alabilmektedir. Devlet bu merkezlere de maddî yardım sağlamaktadır.


Aileye Yönelik Mevcut (Yürürlükteki) Politikalar


  • 2005 yılında yapılan değişiklikle eşcinsel çiftlere de evlenme ve evlat edinme hakkı verildi.

  • Aile sayısını korumak amacıyla kanun çıkarıldı.

  • Boşanmanın kolaylaştırılmasını sağlayan bir kanun çıkarıldı.

  • Ailelere çocuk sayısı başına maddî destek sağlanmasına yönelik düzenleme yapıldı.(3 ten fazla çocuğa sahip ailelere daha fazla maddî yardım getirildi.)

  • Ailelere uygun fiyatlara konutlar yapılmasına ilişkin düzenlemeler yapıldı.

2007’den itibaren yürürlüğe girecek

aileye yönelik yeni politikalar



  • Yaşlı ve engelliler ile ilgili politikalar:

Yaşlı nüfus ve engellilerin sayısı artmakta ve bu durum yeni düzenlemeler yapılmasını gerektirmektedir. 2007’den itibaren bakıma ihtiyaç duyan her vatandaşa evde bakım amacıyla bir bakıcı tahsis edilecektir. İhtiyaç duyanlar telefon etmeleri halinde her türlü yardımı talep edebilecekler.
Yaşlılar için akşamları evlerine dönebilecekleri şekilde gündüz bakım evleri de bulunmaktadır. İspanya’da mevcut Yaşlı Bakım Merkezlerinden tüm vatandaşlara yasal olarak faydalanma hakkı verilmesi için çalışılmaktadır. Başvuru sahipleri yerel sosyal hizmet birimleri tarafından bölgesel düzeyde bir derecelendirmeye tabi tutularak bakım merkezlerine kabul edilecektir. Bunun getireceği maddî yükün paylaşılması için bu merkezlerden faydalanacak yaşlıların ailelerinin de mali destek vermesi gerekmektedir.

  • Kadın-Erkek Eşitliği ile ilgili Politikalar:

Aile ve iş hayatının uzlaştırılması konusunda annelerin sahip olduğu hak ve sorumlulukların babalarla paylaşılması planlanmaktadır.
İspanya’da annelere 16 hafta ücretli doğum izni verilmektedir. Yeni kanunla, çocuğunun doğumundan itibaren babalara 10 gün ücretli doğum izni verilecektir. Annelere verilen 16 haftalık doğum izninin ilk 6 haftası annenin dinlenmesi için zorunlu olup, kalan 10 haftalık isteğe göre anne ve baba arasında paylaşılabilmektedir. Hâlihazırda babaların sadece % 2’si izni paylaşmayı istemekte, bu konuda çıkarılacak kanunla iznin paylaşılmasının zorunlu hale getirilmesi için amaçlanmaktadır. 16 haftalık izin, evlat edinme durumunda da geçerlidir ve anne-baba arasında paylaşılabilir.
Çocuk 18 yaşına gelene kadar devlet aileye maddî yardımda bulunabiliyor. Çocuk engelliyse aileler ömür boyu maddî yardım alabiliyor. Çocuk sayısı 3’ü aştığında devlet bir kereye mahsus olmak üzere aileye ilaveten maddî yardım sağlamaktadır. Aynı şekilde ikiz veya üçüz bebek sahibi olma durumunda da bir kereye mahsus olmak üzere ailelere ilave maddî destek sağlanmaktadır.
28 KASIM 2006- SALI
AİLE BULUŞMA MERKEZLERİ

(PUNTOS DE ENCUENRTO PARA MENORES Y SUS FAMILIAS)
İspanya’da Aile Buluşma Merkezleri uzlaşmaya varamadan boşanmış çiftlerin birbirlerini görmek zorunda kalmadan çocukları ile birlikte vakit geçirebilmeleri için yerel yönetimler tarafından kurulan, devlet tarafından finanse edilen, STK’lar tarafından görevlendirilen uzmanların hizmet verdiği merkezlerdir. Madrid’de 6 tane merkez bulunmaktadır. Bu merkezlerde boşanan çiftlere, çocukların boşanma sürecinden olumsuz etkilenmemesi amacıyla eğitim de verilmektedir.
Madrid General Peron’da yer alan (Punto de Encuenrto Para Menores y Sus Familias) aile buluşma merkezi ziyaret edilmiştir.
Boşanmış ebeveynler 2 saat süre için çocukları ile bu merkezlerde vakit geçirebiliyorlar. Mahkeme, sakınca görülmesi halinde anne/baba ve çocuğun bu 2 saatlik süreyi dışarıda geçirmesine izin vermemektedir (% 80). Sakınca görülmemesi halinde, anne/baba çocuklarını bu merkezden alıp 2 saat süreliğine dışarıda vakit geçirip çocukları bu merkeze getirmektedirler (% 20).
Merkezler, 0-18 yaş arası tüm çocuklara açık olup, daha çok 4-6 yaş arası çocuklar tarafından kullanılmaktadır.
2005’te yürürlüğe giren kanunla eşler 3 ay evli kaldıktan sonra hiçbir gerekçe belirtmeden kolaylıkla boşanabildikleri için İspanya’da boşanma oranı artma eğilimindedir. Artan boşanma oranına rağmen çiftler çocuk konusunda kendi aralarında uzlaşmaya vardıklarından bu merkezlerden faydalanan ebeveyn sayısında paralel bir artış gözlenmemektedir.
Ziyaret edilen merkezde 2 avukat, 2 pedagog, 3 sosyal hizmet uzmanı ve 1 yönetici görev yapmaktadır. Çalışanların hepsinin ihtisas alanı ailedir. Bu merkezde kayıtlı çocuk sayısı 130’dur.
Merkeze gelen tüm çocuklarla ve ebeveynleriyle ayrı ayrı mülakatlar yapılmakta ve anne, baba ve çocukla ilgili tüm bilgiler toplanmakta, bir aile profili çıkarılmakta ve bu bilgiler kaydedilerek dosyalanmaktadır. Merkezde, çocuğun sağlık durumu da takip edilmektedir. Bu bilgiler ışığında bir rapor hazırlanarak mahkemeye sunulmaktadır.


AİLE DESTEK MERKEZLERİ

(CENTRO DE APOYO A LAS FAMILIAS (=C.A.F)
Aile destek merkezleri, aile ve aile üyelerinin karşılaştığı zorlukları önlemek ve onlara cevap vermek için destek hizmetleri sağlayan çok amaçlı bir devlet kurumudur. Özellikle çocuklu ailelere yönelik hizmet verilmektedir. Aileler sadece sorun yaşadıklarında değil, çocuk eğitimine yönelik desteğe ihtiyaç duyduklarında da bu merkezlere başvurabilmektedir.

Giderek başvurma ya da Madrid Belediyesi’ndeki diğer bir devlet veya özel kurumundan havale yoluyla kurum hizmetlerinden faydalanılabilinmektedir.

Hamile bayanlar merkezlere gelerek bebek bakımı hususunda bilgi ve destek alabilmektedir. Annelik eğitimi bebek 3 yaşına gelene kadar devam etmektedir.
Merkezlerde sadece çekirdek aileye değil geniş ailelere de (dede, babaanne) hizmet verilmektedir.
Madrid’de 6 adet Aile Destek Merkezi bulunmakta ve bunlardan her biri aynı hizmetleri vermektedir. Bu sayının 11’e çıkarılması hedeflenmektedir.
Aile Destek Merkezleri ücretsiz hizmet vermektedir. Çalışanlar sivil toplum kuruluşları tarafından görevlendirilmektedir. Yılda 1000 aileye hizmet verilmektedir. Aileler değişik problemler için aynı anda birkaç farklı servisin hizmetinden faydalanabilmektedir.
Merkezlere başvuranlar bireysel olarak değil aile olarak değerlendirilmekte ve aileye uygun çözümler üretilmek suretiyle destek verilmektedir.
Aile Destek Merkezlerine başvuran ailelerin yarısı sorunlu ailelerdir. Bunların dörtte biri çiftler arasında yaşanan sorunlardan dolayı, diğer dörtte biri ise faklı sorunlar nedeniyle merkezlere başvurmaktadır. Bu sorunlar küçük sorunlar olabileceği gibi (çocuğun ders çalışmaması, yemek yememesi vb.) ciddi sorunlar (aile içi şiddet, madde bağımlılığı, boşanma vb.) da olabilmektedir.

Merkezlerin hedef ve amaçları:


  • Madrid’de yaşayan ailelerin ihtiyaçlarına cevap vermek için bilgilendirme, oryantasyon ve rehberlik hizmetleri sağlamak.




  • Aile içerisinde meydana gelen tartışmalara yeterli oranda müdahale edebilmek amacıyla ailelerde arabuluculuk hizmetlerini kolaylaştırmak.




  • Aileleri hayatın farklı evrelerinin üstesinden gelebilmeleri için gerekli bilgi, strateji ve yeteneklerle donatmak.




  • Gönüllülük ve kendi kendine yardım esasına dayalı gruplar ile sosyal ağları destekleyerek halkın katılımını arttırmak.

KURUMSAL ŞEMA

Ziyaret edilen (De la Direccion, 69- Local-Esquina Villaamil Aile Destek Merkezi’nde (5 psikolog, 1 avukat, 1 sosyal hizmetler uzmanı, 2 idarî personel ve psikolog bir müdür görev yapmaktadır.
Teknik ekibin çoğunluğu psikologlardan oluşmaktadır. Burada görev yapan avukatlar aile mahkemelerinden gelmektedir. Merkezde görev yapmak için aile üzerine en az 3 yıllık iş deneyimi şartı aranmaktadır.
Merkeze gelen aileler ilk aşamada kendi ev ortamındaymış gibi kendilerini rahat hissedebilecekleri şekilde hazırlanmış bir oyun odasına alınmaktadır. Bu ortamda aile bireylerinin birbiriyle kaynaşması sağlanmakta ve aile uzmanlar tarafından gözlemlenmektedir.

İkinci aşamada sorun tespiti için aile mülakata alınmaktadır. Sorun tespitinin ardından avukat, psikolog ya da sosyal hizmet uzmanı müdahale ederek aileye yardımcı olmaya çalışmaktadır.


Duruma göre sadece anneyle, sadece babayla ya da tüm aileyle görüşme ve terapi yapılabilmektedir.
Sorunlu ailelerde çocuk veya kadın üzerinde şiddet uygulandığı tespit edildiğinde merkez çalışanlarının İspanya’daki kanunlara göre şiddet uygulayanı ilgili birimlere şikâyet etme zorunluluğu bulunmaktadır.
Çocuğun uyuşturucu bağımlısı olması vb durumlarda burada bir çözüm bulunamaması halinde aileler ilgili kurumlara yönlendirilmektedir.
Boşanmak isteyen ve uzlaşma sağlayamayan çiftler mal paylaşımı, çocuğun velayeti gibi sorunlarını merkezdeki avukatlarla görüşerek çözebilmektedir.

AİLE DESTEK MERKEZLERİNİN (=C.A.F) HİZMETLERİ


  1. Bilgi hizmeti

Vatandaş ile ilk iletişim ve erişim.


  1. Aile oryantasyonu hizmeti

Aile içerisindeki tartışmanın şiddetlenmesini engellemek ve önlemek için erken müdahale.


  1. Psikolojik, hukukî ve diğer amaçlı aile destek hizmetleri

Çoklu disiplinli yaklaşım gerektiren tartışma durumlarında müdahale.


  1. Aile arabuluculuk hizmetleri

Boşanma ve ayrılma, iletişim zorlukları, kuşaklar arası çatışmalar ve aile birlikteliğiyle ilgili diğer sorunlarda uzlaşma ve anlaşmaya odaklanan, aile tartışmalarını çözümlemeye yönelik olumlu bir yaklaşım sunmaktadır.
AİLE DESTEK MERKEZLERİNDE UYGULANAN PROGRAMLAR
Aile etkileşimi ve oyun servisi 0-3 yaş:

  • Ailelerin, çocuklar ile ilgili tecrübeleri görmelerini ve paylaşmalarını sağlamak amacıyla erken çocukluk dönemi gelişimi eğitimi vermektedir. Ayrıca ailelere çocukların yetiştirilmesinden kaynaklanan sorunları çözmelerini sağlamaktadır.


Aile içi şiddeti önleme özel programı:

    • Aile içi şiddetle ilgili sorunlara özel önleyici hizmet sunmakta ve aile içindeki herhangi bir üyeye karşı oluşan her turlu şiddeti azaltma ve yok etmeyi amaçlamaktadır.


Zaman Bankası:

  • Aileler arasındaki işbirliği ve yardımlaşma değerlerini desteklediği gibi, ailelerin günlük hayatlarındaki sorunlarını çözmede karşılıklı katılımlarını desteklemektedir.

MADRİD BELEDİYESİ ALT BÖLGE ALANLARI

MADRİD BELEDİYESİ AİLE DESTEK MERKEZLERİ BÖLGE ALANLARI


  • CAF 1: Centro, Arganzuela, Chamberí y Moncloa

  • CAF 2: Ciudad Lineal, San Blas, Hortaleza, Barajas y Salamanca.

  • CAF 3: Latina, Usera, Carabanchel y Villaverde.

  • CAF 4: Puente de Vallecas, Villa de Vallecas, Moratalaz, Vicálvaro y Retiro.

  • CAF 5:

  • CAF 6: Tetúan, Fuencarral y Chamartín

ZİYARET EDİLEN AİLE DESTEK MERKEZİ

(Bölge Alanı CAF 6)




  • Chamartín – 5




  • Tetuán – 6




  • Fuencarral-El Pardo – 8



29 KASIM 2006 ÇARŞAMBA

YAŞLILAR VE SOSYAL HİZMETLER ENSTİTÜSÜ

INSTITUTO DE MAYORES Y SERVICIOS SOCIALES ( =IMSERSO)
Eugenia Bolaňos López

(IMSERSO Uluslararası İlişkiler Bölüm Şefi)


Üçüncü gün gerçekleştirilen ziyaret, Çalışma ve Sosyal İşler Bakanlığı, Sosyal Hizmetler, Aileler ve Özürlüler Genel Sekreterliğinin Yaşlılar ve Sosyal Hizmetlerle ilgilenen bölümüne yapıldı. Bu enstitü tüm gelirlerini sosyal sigortalardan sağlamaktadır. Burada her vatandaşın aynı haklara sahip olması ve bütün halkın belirli bir kapsam içinde bu haklardan ve hizmetlerden yararlanması için çalışmalar yapılmaktadır. En düşük seviyeden en yüksek seviyeye kadar tüm başvuranlara hizmet vermek için ellerinden geleni yapmaktadırlar.
Şu anda 2007 yılına yetiştirmeye çalıştıkları “Bireysel özerkliği ve muhtaç durumdaki insanların bakımını destekleme hakkında kanun” üzerinde çalışmaktadırlar. Aynı zamanda yaşlılar için verilen hizmetleri geliştirme çalışmaları yapılmaktadır. Terörden zarar görmüş insanlara da yardım edilmekte ve genel olarak şiddete maruz kalanlara telefon hatlarıyla yardım sunmaktadırlar. Bu kurumu daha nasıl geliştirebiliriz diye ülkenin değişik yerlerinde araştırmalar yapılmaktadır. Ayrıca Nisan 2002’de Madrid’de Birleşmiş Milletler II. Dünya Yaşlılık Kongresi’nde yaşlılık politikalarının ve ilgili kurumların nasıl geliştirilebileceğine dair kararlar alınmıştır.
Antonio Martinez Marato

(IMSERSO Gerantoloji Planı Bölüm Şefi)


Bu bölüm sadece yaşlılarla ilgilenmektedir. Şu anda her yaşlının aldığı aylık bir ödenek mevcuttur ve buraya ulaşan her yaşlı bu ödeneği alabilmektedir. Bölüm, çalışmalarını iki kısımda yürütmektedir:
1) Şu anda çıkarmaya çalıştıkları “Bireysel Özerkliği ve Muhtaç Durumdaki İnsanların Bakımını Destekleme Hakkında Kanun”
2) Aktif yaşlılık programı çerçevesinde yürütülen çalışmalar

Bireysel Özerkliği ve Muhtaç Durumdaki İnsanların

Bakımını Destekleme Hakkında Kanun
Bu kanunu çıkarmak için 10-12 yıldır çalışılmaktadır. 2003 yılından sonra Bakanlar Kurulu bu kanunu çıkarmaya daha olumlu bakmaya başlamıştır.
İspanya’da yaşlı nüfus ciddi oranda artmıştır, şu anda toplam nüfusun %17’si 65 yaş üzerinde olup ve 80 yaş üzeri nüfus diğer yaş gruplarına göre daha hızlı artmaktadır. Sağlık alanında ve sosyal konulardaki ilerlemeler, yaşam kalitesini yükseltmiş ve bu da yaşlı nüfusun oranının artmasında önemli bir faktör olmuştur. Örneğin kadınların iş yaşamına girişiyle çocuk sahibi olma oranı düşerken çocuk sahibi olma yaşı yükselmiştir. Öyle ki İspanya’da daha önce hiç dört kuşak bir arada yaşamamıştır. Kadın yaşlı nüfusu erkeklerden daha fazladır ve ilerde de daha fazla olacaktır. Yaşlıların % 32’si ve 65 yaş altının da % 5’i özürlüdür. Trafik kazalarındaki artış özürlülerin çoğalmasına neden olmaktadır.
İspanya’da diğer Avrupa ülkelerine göre yaşlılar daha az sosyal hizmetlere sahiptir. Bu durumu iyileştirmek ve Kuzey Avrupa ülkelerinin düzeyine ulaşmak için bu kanunun çıkarılmasına çalışılmaktadır. 2004 yılında yapılan bir araştırma sonucunda Bağımlılar Hakkında Beyaz Kitap diye adlandırılan bir çalışmayla yaşlıların tüm gereksinimlerinin bir haritası çıkarılmıştır.
Bu konuda diğer ülkelerin politika ve uygulamaları dört grupta incelenebilir:
1) Devletçilik Sistemi (Danimarka, Norveç, İsveç, Hollanda)
Bu ülkelerin muhtaçlık sistemi yoktur, ama sosyal güvence ve sigortalarla bu durumu halletmiş durumdadırlar. Vergi gelirleri yapılan destekleri finanse etmektedir. Bu ülkelerde bu konuda bir kanun olmamasına rağmen her kasabada, şehirde yaşlılar, imkânlardan ve hizmetlerden faydalanmaktadır.
2) Korporatif Sistemi Sosyal Güvenlik (Almanya, Avusturya, Belçika, Lüksemburg, Fransa)
Bu ülkeler bir kanuna sahiptir. Yaşlılara ödenek vermektedirler ve onlar da gidip bu parayla gerekli yerlerden gerekli yardımı almaktadırlar. Yalnız bu para tüm hizmetleri sağlamak için genelde yeterli olmamaktadır. Bir başka yardım şekli de yaşlılara bakan ailelere yardım etmektir.

3) Liberal Sistem (Kanada, ABD, Avustralya, İsviçre)
Her şey özel, devlet bazı durumlarda yardım etmektedir ama genelde bu ülkelerde özel sektör, özel sigortalar devrededirler.
4) Aile Bakımı sistemi ( İspanya, Yunanistan, İtalya, İrlanda)
Genelde Akdeniz ülkelerinde uygulanan bir sistemdir. Genelde pek gelişmemiş bir sosyal güvenlik sistemine sahiptirler. Yardımlar vardır ama Kuzey Avrupa ülkeleri kadar değildir. Yardımlar konusunda İspanya başı çekmektedir ve ilgili kanun da çıkarsa birinci gruptaki ülkelere ulaşacaktır.
Bu sistemde yardımların % 84’ü kadınlara verilmektedir, çünkü yaşlılara bakanlar genelde kadınlardır. GSYH’nın % 0.2’si sağlanan hizmetlere gitmektedir ve belirli kaynaklara dayanmaktadır. Bölgeler arası eşitsizliğin yanı sıra önemli derecede hizmet açığı söz konusudur. Çalışan alt sınıf genelde devletten yardım almaktadır; kamu bu kişilere temel hizmetleri sağlamaktadır, zenginler kendileri ödemektedir. Tam ortada kalan sınıf kapsam dışı kalmıştır. Her yaşlının bu yardıma başvurma hakkı var ama bir değerlendirme söz konusudur, gerçekten bu yardıma ihtiyacı olup olmadığına dair bir değerlendirmedir bu. Bu alanda daha çok dini STK’lar önemli bir role sahiptir.

İspanya’da çıkarılacak olan bu kanun, bakıma ihtiyacı olan ve bunu talep eden herkese bir dizi hizmet ve yardım edinme hakkını garantilemektedir. Bu hak, evrensel, kamusal, eşitlikçi ve farklı otoriteler (merkezi, yerel) tarafından sunulan bir haktır. 70 yaş ve üzeri için muhtaçlık durumunu önleme hizmetleri, telefonla yardım hizmetleri, eve destek hizmetleri: evde kişisel bakımı destekleme, günlük ve gecelik merkezler: hem yaşlılar hem de özürlüler için, profesyonel bakım, gece hizmetleri gibi hizmetler bu kanunla güvence altına alınmaktadır. Çeşitli muhtaçlık şekilleriyle ilgilenen yaşlı muhtaçlar için kurumlar, hizmet kiralamak için maddî ödenekler, aile içinde profesyonel olmayan bakıcılar için ödenekler veya bireysel yardımcı kiralamak için ödenekler yine bu kanun çerçevesinde düzenlenmiştir.


Bu kanun çerçevesindeki hizmetlerin uygulanması devlet, yerel yönetimler ve özerk bölge meclisleri tarafından, kar amacı gütmeyen örgütler, özel şirketler ve özel sigortalarla işbirliği içerisinde olacaktır. Bu hizmetlerde birinci düzeyde sigortayı devlet, ikinci düzeyde sigortayı devlet ve özerk bölge yönetimleri paylaşarak ve kanun tarafından geliştirilirse üçüncü düzeyde bir sigorta da yerel yönetimler tarafından finanse edilebilir.
6.201 milyon € kamudan, 3.152 milyon € kullanıcılar tarafından karşılanacaktır. Bu uygulamalar sonucunda:


  • GSYH % 0.3’ten % 1’e yükselecek

  • 262.000 iş yaratılacak

  • Artı 80.000 yeni iş imkânı yaratılacak

  • Gelecek GSYH % 1.4 ile % 1.6 arasında olacak

  • Harcamaların geri dönüşümü % 65’e ulaşacak



Manuel Domίnguez López

(IMSERSO Tatiller ve Termalizm Bölümü Teknik Danışmanı)



Aktif Yaşlılık Programı
2005 yılından beri IMSERSO, devlet düzeyinde ve özerk yönetimler, yerel yönetimler ve yaşlılık kurumlarıyla işbirliği içerisinde yeni bir “aktif yaşlılık” programı stratejisi uygulamaktadır; 2005-2008 sürecinde “Yaşlılar İçin Tatiller” ve “Sosyal Termalizm” programları. Bu programların amaçları:
1) Yaşlıları aktif olarak sosyal hayata katmak, sağlık ve yaşam kalitelerini artırmak

2) Ölü turizm sezonunda bu programları uygulayarak sezonun biraz olsun canlanmasını sağlayarak turizm sektörüne katkıda bulunmaktır.


Sosyal Termalizm programları, 60 yaş üzerinde kamu emekli maaşı alanlar ile muhtaçlık ödeneği alanların (bunlarda yaş sınırı yoktur) kaplıca tedavilerine ulaşımlarını kolaylaştırmak amacıyla düzenlenmektedir. IMSERSO tüm İspanya’da 66 kaplıcayla bu konuda işbirliği içerisindedir.
Yaşlılar için tatil programları, 65 yaş üzeri olup kamu emekli maaşı alanlar ile erken emekli olmuş 60 yaş üzeri insanlara açıktır. Bu programlardan faydalananlar sadece muhtaç durumda olanlar değildir, program kapsamında aktif hayatına devam eden yaşlılar da bulunmaktadır. Çiftlerde yaş sınırlaması bulunmamaktadır. Bu programlara yurt dışında yaşayan İspanyol vatandaşları da dahildir.
Tatil programları tatil kampları şeklinde uygulanmaktadır. Bu kamplar İspanya’da Katalanya, Andalusiya gibi Akdeniz bölgesindeki özerk yönetimlerde olabildiği gibi Kanarya Adaları ve Portekiz gibi ülke dışındaki yerlerde de olabilmektedir. Kamplar bazen doğa alanlarında olabileceği gibi bazen de tarihî-kültürel bölgelerde olabilmektedir. Yurtdışı kamplar ilgili ülkelerle anlaşma yapılarak gerçekleştirilmektedir. Örneğin Portekiz ile yapılan anlaşmaya göre yılda 4.000 kişi Portekiz’e, Portekiz’den de 4.000 kişi İspanya’ya bu amaçla tatil için gitmektedir.

Bu programlara katılanların sayısı 2006 yılı için: Sosyal Termalizm Programı için 160 bin yaşlı, Tatil Programı için 83 bin yaşlı. Bunların 13 bini özürlüdür.


Bu programların giderlerinin 1/3’nü IMSERSO ödemektedir. Şu ana kadar bu kurumun ödediği 120.000 €’dur. Bakanlığa bağlı olarak çalışan IMSERSO’nun bu bölümünde bu program için harcanan her 1 € ‘ya karşılık 1.8 € geri dönmektedir; bu sosyal sigortadan karşılanmaktadır, işsizlik parasını alanlar işe girdiğinde onlardan vergi alınmaktadır, otellerin ölü sezonun canlandırılmasıyla onların ödedikleri vergilerin de artması dolaylı olarak bir katkı sağlamaktadır.
Daha önce de belirtildiği gibi programa yıllık 83.000 kişi katılırken 1.500 kişiye cevap verememişler. Yapılan araştırmalar sonucunda programa katılanlardan % 90’nın memnun olduğu tespit edilmiştir.

FİZİKSEL ÖZÜRLÜLER REHABİLİTASYON MERKEZLERİ

CENTROS DE RECUPERATIÓN DE MINUSVÁLIDOS FÍSIKOS (=CRMF)
Fiziksel özürlülerin rehabilitasyonu amacıyla hizmet veren merkezleri ziyaret çerçevesinde “Madrid Vallecas Fiziksel Özürlüler Rehabilitasyon Merkezi (Vallecas Centro de Recuperatıón de Minusválidos Físikos de Madrid (= C.R.M.F. de Madrid) ziyaret edilip yetkililerin seminerine katılım sağlanmıştır.
Inmaculada Gómez Pastor

(Vallecas CRMF de Madrid müdürü)



Bakanlığa bağlı olarak çalışan bu merkez, devletin özürlülere fiziksel ve ruhsal anlamda hizmet sağladığı bir yerdir. 1996 yılında kurulmuş olan bu kurumun genel politikası özürlülere kendi başlarına kendilerine yetmesini öğretmek ve özürlülerin çalışma hayatına katılmasını amaçlayarak eğitmek ve bu insanların istihdamına aracı olmaktır. Kurumun içerisinde spor merkezi, fizyoterapi merkezi bulunmakta ve merkez kapsamında 58 kişi personel olarak çalışmaktadır. Şu anda merkezde tedavi gören 72 kişi var ve 30 kişi de dışarıda bakılmaktadır. Kurum teknik ve idari hizmetler kısmı olarak ikiye ayrılmaktadır. Teknik kısım da rehabilitasyon ve eğitim olarak iki alt birimden oluşmaktadır.
Teknik kısımda doktor, fizyo-terapist, konuşma terapisti, beceri geliştirme merkezi çalışanları, psikolog ve sosyal hizmet uzmanları yer almaktadır. Bu merkezlerde özürlülere işe yöneldikleri alanlarda kurslar verilmekte ve işverenler tarafından da performanstaki değişim denetlenmektedir. Ayrıca bu kurslardan zihinsel gelişim geriliği olan kişiler de faydalanabilmektedir. Günlük 4 saatlik temel ve zorunlu olmak üzere kurslar verilmekte ve ardından da doktorlar tarafından rehabilitasyon yapılmaktadır. Ayrıca öğlen sonrası programında hastalar için fizik tedavi de yer almaktadır. Ayrıca sadece kafasını fizikî olarak hareket ettirerek kullanabilen özürlüler için de bilgisayar kullanmayı sağlayan farklı araçlar ve başka olanaklar sağlanmaktadır. Kurum kapsamında, Fonksiyonel Tıbbi Rehabilitasyon Merkezi, Oryantasyon Merkezi, Psikolojik Rehabilitasyon Merkezi, İş Edindirme Merkezi, Hizmet ve Bakım Sağlama Merkezi ile sosyal etkinlikler düzenleyen hizmet birimleri yer almaktadır.
Bu kurumlarda kişilerin tedavi olabilmeleri için İspanya vatandaşı olma haklarına, fiziksel ve/ya ruhsal özürlülüklerini belgeleyen doktor raporuna sahip olmaları gerekmektedir. Bunların fiziksel ve ruhsal olarak özürlülüklerinin iş hayatına katılabilecek düzeyde olmaları şartı aranmaktadır. Ayrıca teknolojik gereç ve hizmet kullanım düzeyi artmış olduğundan dolayı daha fazla özürlü bu kuruma kabul edilmektedir. Kurumun çalışma alanı devletin belli özürlü çalıştırma zorunluluğundan dolayı daha etkin hale gelmiş durumdadır.
Kamuda 1982 yılından bu yana 50’den fazla işçinin bulunduğu yerlerde % 2 oranında özürlü istihdamı zorunluluğu getirilmiştir. Bu kurumda alınan 1 - 2 yıllık bir eğitimden sonra özürlülere ortaokul diploması verilmekte, diploması olanlara farklı şekillerde ve seviyelerde eğitim verilmektedir. Bu eğitim programları içinde büro sekreterliği, bilgisayar programcılığı, web tasarımı, çiçekçilik, eşya tamiratı ve dekorasyon, araba kullanmanın öğretilmesi gibi farklı kurslar yer almaktadır. Bu diploma için gerekli olan eğitimi, isteyen özürlü evde CD’lerle bilgisayar olanağı ile de yapabilmektedir. Tüm kurslar için İngilizce yabancı dil zorunlu olarak verilmektedir. Ayrıca kurum kapsamında işverenlerin ilanları yer almakta ve eğitim alan özürlü kişiler olası işler hakkında bilgilendirilmektedir. Bu kursları veya orta öğretimi tamamlamış olan kişiler dilerlerse bir kurumda iş bulmakta veya lise ve/ya üniversite düzeyinde eğitimine devam edebilmektedir.
Yapılan çalışmalarla ilgili olarak 6 ayda bir rapor yayınlanmaktadır. Özürlüler Rehabilitasyon Merkezi Bakanlığın kurum da aynı zamanda IMSERSO’ya (Instituto de Migraciones y Servicios Sociales)3 bağlı olarak çalışmaktadır. Bu kurslardaki kişilerin ortalama yaş grubu 35 olup genelde 16-65 yaş arası kişiler kurumda yer almaktadır. Kuruma kabul edilen kişilerin 3 aylık bir deneme süreleri var ve bu sürede kişilerin zamanla düzeltebilecekleri davranışsal bozuklukları varsa kişiler kurumda tedaviye alınmakta, eğer hastanın düzeltilemeyecek beyinsel problemleri var ise de kurumun çalışma programına dahil edilmemektedir.
Burada çalışmakta olan kişiler kamu görevlisi olarak değil sözleşmeli olarak istihdam edilmektedir. Kurslar Ocak ve Aralık ayları içerisinde verilmekte ortaöğretim programları ise Ekim ve Haziran ayları arasında olmaktadır.
Buradaki bireyler yetişkin olarak varsayıldığı için sadece 18 yaş altı olanlar için ailelere danışılmaktadır. Yaz tatilleri için de sahip olunan bütçe ile farklı yerlere tatile gidilmektedir. Örneğin, 2005 yılı içerisinde Roma’ya ziyaret yapılmıştır.
İspanya’nın çeşitli yerlerinde bu şekilde özürlülere yönelik olarak farklı formatlarda eğitim veren merkezler bulunmaktadır, ancak, burası bir pilot uygulama merkezi olup özürlülerin yüksek eğitimi için tasarlanmış geliştirilmiş örnek bir rehabilitasyon merkezidir.
SAN CAMILO YAŞLI BAKIM MERKEZİ

SAN CAMILO CENTRO ASISTENCIAL
José Luis Álvarez Santaolalla

(San Camilo Centro Asistencial insan kaynakları müdürü)


Kurum, insanın belki de fiziksel, duygusal ve ruhsal olarak en çok muhtaç olduğu dönemde, amaçlarının müşfik bir annenin hasta olan tek çocuğuna bakması gibi yaşlı hastaya bakmak olduğunu belirtmektedir. Özel bir yer olup dinî bir vakfa bağlı olarak çalışmakta, gelirini kamudan sağlamakta ve çalışanları da özel olarak istihdam edilmektedir. Şimdilik kurumda çalışan 530 kişinin yarısı hemşire olarak görev yapmakta ve kurum kapsamında farklı hizmetler sunulmaktadır.
San Camilo, yardım başlığı altında yaşları 85 ile 100 arası değişen 135 tane yaşlının yer aldığı ve her türlü desteğin sağlandığı bir bakım evidir. San Camilo Yardım Merkezi 20 tane yaşlıya her türlü sosyo-kültürel ve sağlık amaçlı hizmetlerinin sağlandığı günlük bakım evlerine sahip; ayrıca yaşlı kişilerin talebi üzerine evde özel bakım sağlayan profesyonel bir ekip olan IMSALUD (Sağlık Kurumu) ile de koordineli olarak çalışmaktadır. San Camilo Yardım Merkezi hastalığından kaynaklı olarak zor durumda olan kişilerin bakımını sağlamak amaçlı profesyonellerden oluşan 32 kişilik bir ekibi ile, ölümcül veya kronik hastalığı olan yaşlıların sıkıntılarını dinlemek amaçlı kurulmuş olan dinleme merkezleri ile, grup terapisi yapan birimleri ile, aile görüşme odaları, kuaför ve dişçi hizmetleri ile yaşlılara hizmet veren bir kuruluştur.
Hizmet kapsamında yaşlılara bunları sunan kuruluş, eğitim başlığı altında ise yazışma (uzaktan eğitim) veya okul yöntemi ile sosyo-sağlıkla konularıyla ilgili olarak eğitim vermektedir. Ayrıca San Camilo Yardım Merkezi’nde yaşlılarla ilgili konularda araştırma yapılmakta, Kişisel Danışma yolu ile yaklaşık 1.200 gence yaşlılar için bakım ve servislerin yönetilmesi başlığı altında master programları vermektedir. Bunu programı farklı Kurum işbirliği içerisinde aylık Humanizaüniversitelerle işbirliği içerisinde sürdürmektedir. Kurum Humanizar adlı bir derginin yayınını sürdürdüğü gibi şimdiye kadar 70 kitabın basımını da gerçekleştirmiştir.
Kuruluşun 136 kişilik yatak kapasitesi bulunmaktadır. Hizmetleri kapsamında bakılmakta olan yaşlıların kişi başına maliyeti 130 €’yu bulmakta, finansman da kurumun 12 yıldır birlikte çalışmakta olduğu IMSERSO tarafından sağlanmaktadır. Ayrıca yerel kuruşlardan sağlanan diğer kaynaklarla da desteklenmektedir.

Kuruluş çalışanları yaklaşık bir yıllık eğitim ve üç aylık deneyimden sonra işe alınmakta ve farklı formasyonlarla farklı birimlerde çalışmaktadır. Bu kuruluşun normal yaşlılar için kurulmuş olan huzurevlerinden farklı olan yönleri şunlardır; öncelikle yaşlılara medikal olarak destek doktorlar tarafından sağlanmakta ve kendi elemanlarını kendi uyguladıkları programla yetiştirmektedirler. Bu şekilde çalışan merkezlerden Madrid’de 4 tane bulunmaktadır. Aynı zamanda 3 ayrı hastane de bu hizmeti halka açık şekilde vermektedir.


Merkezde yaşayan yaşlıların vefatı halinde cenaze işlemlerinin ve dinî hizmetlerin sunulduğu bir birim de bulunmaktadır. Yaşlıların vefatı durumunda burada küçük bir tören düzenlenmektedir.
SONUÇ
İspanya Avrupa Birliği ülkeleri içinde aile yapısı bakımından diğer ülkelere kıyasla daha geleneksel bir yapı göstermektedir. İzlendiği kadarıyla gündelik hayat, nüfus artış oranında bir düşüş olduğu halde canlı ve dışa dönük bir görüntü sergilemektedir. Kentleşmede çağcıl gereksinimler (ulaşım, altyapı) gereği gibidir. Kentler arası ulaşım hızlıdır. Tarihî kent dokularının korunması açısından göz doyurucu bir bilinç yansımaktadır.
Tüm Avrupa ülkelerinde görülen demografik yapının nicel zayıflaması İspanya için de geçerlidir. Ailenin korunması ve sorunlarının çözülmesi yolundaki girişimler ağırlıklı olarak kadın hakları, yaşlı ve çocuklar üzerinde yoğunlaşmıştır. 1995’lerde nüfus artış oranı en alt düzeye inmiş ancak ülkeye gelen göçmen nüfusun artışı ile bu durum bir ölçüye kadar telafi edilmiştir.
Aile ve çocuk yardımı ve aile sorunlarının (yaşlılar, özürlüler, ayrı yaşamalar ve boşanmalar nedeniyle çocukların yaşadığı sorunlar) giderilmesi yolundaki girişimler artırılsa da İspanyol halkı için aile kurmak cazip görünmemektedir.
Yasal düzenlemeler ile merkezî devlet yönetimi ve özerk yönetimler arasında uyumun sağlanması, zamanın gerektirdiği yeni koşulların yıllık toplantılarla değerlendirilmesi aile politikaları ve uygulamaları açısından önemli görülmüştür. Kent merkezlerini farklı bölgelere ayırarak hizmetlerin yerinden çözülmeye çalışılması Türkiye’de de Büyükşehir Belediyelerinin ve Sağlık Bakanlığı’nın uygulamalarıyla benzeşmektedir.

Türkiye’nin, kendi birikimini de göz ardı etmeden, bu ülke uygulamalarından kazanımlar elde edebileceği düşünülmektedir. Bunların başında yerel uygulamaların merkez tarafından takibi ve merkez-taşra uyumunun yasal ve akılcı tabana oturtulması gelebilir. Aile ve aile üyelerine yönelik hizmetlerin taşra uygulamaları için merkez ve merkezlerde hem örnek oluşturmak hem de bu kuruluşlara personel yetiştirmek amacıyla pilot kurumların güçlendirilmesi ve aynı zamanda bir eğitim kurumu niteliğine kavuşturulması gereklidir. Örneğin, yaşlılar ve özürlüler için oluşturulan merkez kuruluşların uygulamalı eğitim içinde olmaları ve personel yetiştirmeleri yerinde olacaktır. Bu durum devlet memurluğunda “görev içinde eğitim” başlığında ele alınacağı gibi uygulamaya yönelik bürokratik kadroların oluşmasını da sağlayacaktır. Böylece devlet-üniversite bağı sağlanabileceği gibi STK, yerel yönetimler-merkez etkileşimini de akılcı, bilimsel, ideal bürokrasi ve meslek bilinci çerçevesine koyacaktır.


İspanya’nın aile sorunlarının giderilmesi yolunda yaptığı önemli uygulamalardan birisi de özürlü ve yaşlıların iyileştirilmesi için termal turizmi, kendisini de önemli ölçüde amorti edebilecek şekilde kullanmasıdır. Bu uygulama çerçevesinde İspanya gibi bir turizm ülkesinin deneyimlerinden faydalanılacağı gibi İspanya’nın yurtdışı termal turizm gereksinimine de destek sağlanabilecektir. Özellikle ölü sezonda turizm işletmelerinin Bakanlık aracılığıyla İspanya’dan talepte bulunması, bu cümleden olarak çok yönlü katkı kapılarını aralayacaktır.
İspanya’da Aileden sorumlu bakanlık yetkilileri ile kurulan temaslar ve çalışma ziyareti Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü’nün gelecek uluslar arası boyutlu çalışmalarına katkı sağlayacaktır. Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti’nin aile konusundaki görüşlerini diğer ülkelerle paylaşması, aile politikalarını oluşturma süreçleri, yasal düzenlemeleri ve diğer kurumlara bilgi aktarımına olanak tanımaktadır.
Özetle, yerinde incelemeler, kurumların işlerliğinde ülkelerin etkili kültürel dokusunu tanımak, personel eğitimi, görgü ve terbiye artırımı, ülke tanıtımı, bilgi alışverişi ve bireysel özgüvenin gelişimi açısından önemli sonuçlar vermiştir. Bu birikimler gelecekte yürütülecek çalışmalara yansıyacak ve diğer kurumlarla yapılacak ortak çalışmalarda ve toplantılarda kullanılarak işlevselleştirilecektir.

EK:1 ORGANİZASYON ŞEMASI







































1 Ziyaret programı ektedir

2 Bildiri metinleri ekte verilecektir.

3 IMSERSO (=Instituto de Migraciones y Servicios Sociales) metinde yaşlılar tatil ve termalizm bölümünde (Instituto de Mayores y Servicios Sociales) olarak da kullanıldı.









    Ana sayfa


Başbakanlik aile ve sosyal araştirmalar genel müDÜRLÜĞÜ

Indir 168.68 Kb.