bilgiz.org

Astronomi

  • UZAK HEDEFLER Astronomi müfredat programının hedefi Öğrenciler
  • GENEL VE ÖZEL HEDEFLER Tanıma açısından Öğrenciler : Tanıma açısından
  • PROGRAM İÇERİĞİ Kategoriler
  • Kategoriler Alt kategoriler Program içeriği Kazanımlar
  • VI. ASTRONOMİ VI.2. ASTROFİZİK
  • VI. ASTRONOMİ VI..3. GÜNEŞ SİSTEMİ VE KOSMOLOJİ
  • EĞİTİM KAYNAKLARI VE AYGITLAR
  • BİLGİ DEĞERLENDİRMESİ Öğrencilerin bilgi değerlendirmesi için aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulmalıdır: I. Yazılı sınav
  • II. Projeler tekniği: Öğrencilerin yaratıcılık, bilimsel çalışma ya da pratik çalışma alışkanlığı
  • III. Sözlü değerlendirme
  • VI. Etkinlik değerlendirmesi
  • VII. Okullardaki laboratuar etkinlikleri



  • Tarih13.10.2017
    Büyüklüğü51.3 Kb.

    Indir 51.3 Kb.

    ASTRONOMİ

    Sosyal Bilimler ve Matematik Bilişim Liseleri

    (haftalık ders sayısı 2, yıllık toplam 33 hafta, 66 ders saati)

    GİRİŞ

    Doğa bilimleri ve matematik bilişim liseleri için eşdeğer astronomi müfredat programları düzenlenmiştir. Astronomi müfredat programı öğrencilerin fizik ve matematik bilgi düzeylerini göz önünde bulundurarak hazırlanmıştır. Müfredat programına göre astronomi kavramlarını ve kanunların ispatı için hiçbir engel oluşturmaz. Gök cisimlerin gözlemi astronomi müfredat programının ayrılmaz bir parçasıdır. Gözlemler teleskopu olmayan okullar için teorik bilgilerin uygulaması, yıldız kümelerinin ya da gezegenlerin konumu, pasif gösteri şeklinde, teleskopu olan okullarda ise gösteriler gök cisimlerin inceliklerini tanıma niteliğinde yapılmalıdır.




    UZAK HEDEFLER
    Astronomi müfredat programının hedefi
    Öğrenciler:


    • insan oğlunun zaman ve uzay içinde konumu, Dünya ve uzaydaki diğer gök cisimler arasında var olan bağları anlaması ve geliştirmesi;

    • gök cisimlerin analitik şeklini ve kanunlarını, konumunu, görünen ve gerçek hareketlerini, uzaklıklarını, kütlelerini, boyutlarını, kimyasal ve fiziksel yapılarını, doğuş ve gelişmelerini, ayrıca uzayın genel olarak gelişmesini geliştirmeleri;

    • kendi önerileri yardımıyla uzay kanunlarını anlama becerisi kazanmaları, ayrıca gözlem yaparak esas uzay olaylarının işlevini anlamaları gerekir.



    GENEL VE ÖZEL HEDEFLER
    Tanıma açısından
    Öğrenciler:
    Tanıma açısından:


    • gök cisimlerin çeşitlerini, farklarını ve uzayda karşılıklı konumlarını tanımaları;

    • “Güneş sistemi” in üyelerini, sıralanışını ve Yer’ in kendi ekseni ve Güneş’ in çevresindeki hareketinin sonuçlarını tanımaları;

    • yıldızlar, gezegenler, küçük gezegenler, uydular, kuyruklu yıldızlar, gök taşları (meteorlar) arasındaki farkı ve maddesel yapılarını tanımaları;

    • normal yıldızlar, yeni yıldızlar ve süper yıldızlar, nötron yıldızlar, kara deliklerin oluşumu, değişen yıldızların özellikleri ve genel olarak yıldızların evrimini tanımaları;

    • Galaksimiz hakkında bilgiler. Galaksimizdeki yıldız kümeleri. Galaksimizdeki yıldızlar arası madde. Evrende birçok galaksinin var olduğunu , Habel’e göre sınıflandırılmaları ve tanımaları gerekir.


    Anlama açısından:


    • “Güneş sistem” in yapısını ve gök cisimlerini karakterize eden fiziksel ve kimyasal özelliklerini anlamaları;

    • “Güneş lekelerinin” varlığı, Güneşin dönmesi, etkin sıcaklığı, iç sıcaklığı, kimyasal yapısı, atmosferinin yapısı ve enerji kaynağını anlamaları;

    • “Güneş sistem”ni oluşturan cisimlerin yapısı, atmosferi, yüzeyleri ayrıca çok büyük gezegenlerin özellikleri ve halkalarını anlamaları;

    • Her gezegene karşılık gelen uydu sayısını, özelliklerini, hareketlerini ayrıca metorların

    (çok küçük gök cisimler - gök taşları) ve 2002 yıllında Dünyamızın yakınından geçen meteorun fiziksel özelliklerini anlamaları;

    • Kuyruklu yıldızların, gök taşların yapısını, doğasını, icatlarını ve aralarındaki ilişkileri anlamaları gerekir.


    Uygulama açısından


    • bağımsız bir şekilde sayısal ve gözlemlerden edindikleri pratik problemleri uygulayabilmeleri;

    • paralaks yardımıyla gök cisimlerin uzaklığını ve büyüklüğünü astrometriden ve astro fotometriden sayısal problemleri uygulayabilmeleri;

    • uyduları olan gezegenlerin kütlelerini belirlemek için üçüncü Kepler kanununu, ayrıca Yer ile Ay’ın kütle merkezi kavramından hareket ederek Ay’ın kütlesinin hesabında uygulayabilmeleri;

    • üçüncü Kepler kanunundan hareket ederek Newton’un genel çekim kanununu, ayrıca hareket miktarının korunum kanunu uygulayarak ikinci Kepler kanunu elde edebilmeleri;

    • uzayın “kritik madde yoğunluğu” hesabından elde edilen sonuçlar yardımıyla uzay oluşum modellerini uygulaması gerekir.


    Çözümleme açısından


    • analitik yöntemlerin, sayısal analizi, gözlemleri ve gök haritalarının kombinasyonunu yapabilmeleri;

    • kozmik olaylar için yeni sonuçlar elde edebilmeleri;

    • fizik ve kimyasal özelliklerine göre gök cisimlerin, yıldızların, gezegenlerin ve uyduların çeşitlerini, ayrıca efektif sıcaklıklarını, kütlelerini, renklerini, hacimlerini ve spektrumlarını çözümlemeleri gerekir.


    Sentezleme açısından


    • “Güneş sistemi”ni oluşturan çeşitli cisimlere dayanarak oluşumu hakkında fikir edinmeleri

    • Güneş, gezegenler ve “Güneş sistemi” i oluşturan “küçük gök cisimler” yıldızlar arası “soğuk madde” oluşumu hakkında çağdaş teorilerin ortak özelliklerine dayanarak görüş sahibi olmak;

    • yıldızlar, galaksiler ve aynı maddeden yapılmış olan “yıldızlar arası maddenin”, ilişkilerini, oluşumlarını, ayrıca yıldızların evrimlerini anlatan teorilerin sentezlerini yapmaları gerekir.



    Değerlendirme açısından


    • Dünya ve insanı. İnsan ve uzayda diğer gök cisimleri değerlendirmesi;

    • Dünyayı “bitmez tükenmez” enerji ile besleyen,”hayat kaynağı” Güneşin önemini değerlendirmesi.

    • Dünyadaki hayatın korunmasında Yer’in manyetik alanının önemi. Atmosferdeki ozon tabakasının delinmesi, yeryüzündeki sıcaklığın “sera olayından” yavaş, yavaş ısınması ve dünyadaki yaşamı etkileyen diğer felaketleri değerlendirmesi gerekir.


    Kategoriler'>PROGRAM İÇERİĞİ

    Kategoriler

    Alt kategoriler

    Ders saatleri

    Yüzdelik



    VI.

    ASTRONOMİ


    VI.1. Küresel Astronomi

    30

    % 45.5

    VI.2. Astrofizik



    14

    % 21.2

    VI.3. Güneş sistemi ve Kozmoloji


    22

    % 33.3

    Topl: 66

    % 100


    DERS İÇERİĞİ

    Kategoriler

    Alt kategoriler

    Program içeriği

    Kazanımlar

    Dersler arası ilişki


    VI. ASTRONOMİ


    VI.1. KÜRESEL ASTRONOMİ

    Astronominin konusu. Astronomi ve diğer doğa bilimleri. Astronominin kollara ayrılması. Astronominin kısa tarihçesi. İnternette astronomi.Gök küresinde esas noktalar, doğrular ve yaylar.Yıldız ve yıldız kümeleri. Esas yıldız kümeleri ve gökte yönelme hareketi.Gök küresinin görünen hareketi.Yıldız günü. Dünya’ın hareketine dair deliller. Ufuk, konum ekvatoru ve gök ekvator koordinat sistemleri. Yıldız zamanı. Ufuk ve kutup arası yükseklik. Coğrafi enlem. Gök’ün günlük hareketi ve çeşitli enlemler. Gök cisimlerin meridyenden geçişi - koordinatlar arası ilişkiler. Güneşin görünen yılık hareketi ve sonuçları. Mevsimler. Ekliptik koordinat sistemi. Dünyanın Güneş çevresindeki gerçek hareketi olarak Güneşin görünen hareketi. Güneş yardımıyla dünyada hareket – yönlenme. Gerçek zaman. Ortalama güneş ve yıldız zamanı. Zamanlar arası ilişkiler. Zaman ölçme sistemleri. Takvim. Astronomik Öğrenciler gözlemlerde hava koşuların etkisi. Gezegenlerin görünen hareketi. Ptolomei (Baltamiyus) ve Kopernik sistemleri. Galileo buluşları.Gezegenlerin yapısı. Gezegenlerin sinodik ve siderik periyordları. Kepler kanunları.Gezegenlerin ve gök cisimlerin kütlelerinin hesabı. Newton genel çekim kanununun Kepler kanunlarından elde edilmesi.Yörüngelerin elemanları.”çok cisim problemi”. “Gel git” olayı. Prosesyon ve nutasyon. Uzay hızları. Günlük ve yıllık paralaks Astronomide kullanılan birimler. Gök cisimlerin büyüklüğünün belirlenmesi. Dünyanın Güneş çevresinde dönmesi olarak yıllık paralaks

    Öğrenciler:

    1. İnternetten astronomi problemlerin çözümü için gerekli olan tüm bilgileri şekil ve resimleri bulabilmeleri;

    2. Gök küresinde, esas noktaları, doğruları ve yayların tanımını yapabilmeleri;

    3. Dünya’nın Güneş çevresindeki dönmesinden ileri gelen sonuçları betimlemeleri;

    4. Ptolomey sisteminin Kopernik sistemine ve çağdaş astronomiye göre eksik yanlarını söyleyebilmeleri;

    5. Gök küresinde esas yıldız kümelerini ayrıca kutup yıldızını konumunu saptayabilmeleri;

    6. Yer yüzeyinde iklim kuşaklarının meydana gelmesi Dünya’nın Güneş çevresinde ve kendi ekseni etrafında hareketinden ileri geldiğini anlatmaları;

    7. Ay’ın ve uyduları olan Gezegenlerin kütlelerini hesap edebilmeleri;

    8. Günlük ve yıllık Paralaksın günlük ve yıllık tanımını uygulayarak Parsek’in ve yakın gök cisimlerinin büyüklüğünü belirlemeleri gerekir.


    Matematik

    Lineer, karesel ve kübik fonksiyonlar. Polar koordinat sisteminde koniklerin dik kesitleri ve elipsin geometrik özellikleri.

    Tarih:

    Antik çağdan bugüne kadar uzay hakkında bilimsel evrim.



    Coğrafya:

    Coğrafi enlem ve boylam



    VI. ASTRONOMİ

    VI.2. ASTROFİZİK

    Teleskoplar Spektrum çeşitleri. Spektroskopi. Yıldızların görünen ve mutlak büyüklükleri.Yıldız büyüklüklerin belirlenmesi. Fotometreler. Işıma kanununa göre yıldız çaplarının belirlenmesi.Radyo teleskoplar ve raydı interferometreler.Yıldızların kendi (has) hareketleri. Teğet ve çap hızları.Yıldızların spektrum çeşitleri ve fiziko kimyasal özellikleri.Çift yıldızlar. Değişen yıldızlar.Yeni yıldızlar ve süper novalar. Pulsarlar ve kara delikler. H – R diyagramı.Yıldızların enerji kaynağı.Yıldızların evrimi.

    Öğrenciler:

    1. teleskopların esas özelliklerin analitik tanımını uygulayarak gerekli hesaplar yapabilmeleri;

    2. termik ışıma kanununu uygulayarak yıldızların parlaklığını yada etkin sıcaklıklarını belirlemeleri;

    3. yıldızların fiziksel ve kimyasal özelliklerini sıcaklığın, rengin yada spektrumun fonksiyonu olarak betimlemeleri gerekir.

    Fizik:

    Spektrum analizi.Termik ışıma kanunları (Planck kuantum kanunu ve Vin kayma kanunu) Çekirdek reaksiyonları. Füzyon olayı. Parçacık fiziği.



    VI. ASTRONOMİ

    VI..3. GÜNEŞ SİSTEMİ VE KOSMOLOJİ

    Güneş ile ilgili esas bilgiler.Güneş atmosferinin yapısı.Güneşin enerji kaynağı ve iç yapısı. İç gezegenler. Jeofizik’in esasları.Ay,Yer’in uydusu.Ay’ın evreleri ve dönmesi. Ay’ın ve Güneş’in eklipsi. Ay’ın doğası. Büyük gezegenler. ”Güneş sistem” in küçük üyeleri. ”Güneş sistem”in menşei Galaksimiz. Yıldız kümeleri.Yıldızlar arası madde. Kozmik ışınlar ve yıldızlar arası manyetik alan. Galaksimizin dönmesi. Diğer galaksiler. Habel’in kanunu.Galaksi çeşitleri. Etkin çekirdekli galaksiler. Kvazarlar. Meta galaksi ve genişlemesi. ”Büyük patlama” kuramı. Olbers paradoksu. Uzayın genişlemesi ve çekimin azalması. uzayın “kritik madde yoğunluğu”. Uzayın “kritik madde yoğunluğu”

    Öğrenciler:

    1. Güneş ile ilgili esas bilgileri, atmosferinin niteliklerini iç yapısını ve enerji kaynağını söylemleri;

    2. gezegenlerin, ay’ın ve küçük gezegenlerin ve güneş sisteminin esas niteliklerini söylemeleri;

    3. galaksimizin esas özelliğini, diğer galaksi çeşitlerini ayrıca uzayın “kritik madde yoğunluğu” kavramından hareket ederek günümüzün “uzay modeli”ile sonuçlandırması gerekir.

    Matematik:

    Lineer fonksiyonlar.

    Fizik.Rölativite teorisi.





    GÖZLEMLER
    Astronomi bir teorik ve gözlem bilimidir. Tüm analitik yöntemlerin doğruluğu gözleme dayanmalıdır. Gözlemlerin doğruluğu ispatlanmadan bilgilerimizin doğruluğundan söz edilemez. Gözlemelerin tüm ağırlığı ders öğretmeni tarafından yürütülür.Gök yüzündeki gözlemler hava koşulların elverişli olduğu vakit yapılması önerilir. Gökte neyin gözleneceğini ders öğretmeni belirler. Gözlemler için bir teleskopa ihtiyaç vardır. Teleskopla gök yüzünde bir çok ilginç gözlem ve gök haritası yapılabilir. Eğer okullarda teleskop yoksa başka okullardan teleskop ödünç alınmalıdır.Teleskopsus her hangi bir gözlemden söz etmemiz mümkün olamaz. Astronomi bir gözlem bilimi olduğu için ilginç bir derstir.
    EĞİTİM KAYNAKLARI VE AYGITLAR
    Sosyal bilimleri ve matematik bilişim liseleri için düzenlenen astronomi müfredat programının gerçekleşmesi için ders kitabından başka internetin sunduğu bilgilerden de yararlanmak gerekir. Bu nedenle astronomide bir ders birimi internete astronomi adı verilmiştir. Söz konusu ders biriminde astronomi dersinin problemleri ve niteliklerini içine alan slaytlar verilir. Bir başka ek kaynak universiteler için astronomi ders kitapları da kullanılabilir. Universite kitaplarında müfredat programına uygun bir çok bilgi yer almaktadır. İnternete farklı anlatım yöntemleri ve bir çok gözlem evininin yeni buluşları da bulunabilir.


    METODOLOJİK YÖNERGE
    Deneyimler, farklı yöntemlere gerçekleştirilen eğitimin çok daha başarılı olduğunu göstermektedir. Bu nedenle fizik bilimi eğitimi bir çok eğitim metoduyla gerçekleşmesi gerekir.Burada birkaç eğitim yönteminden söz edilecektir.


    • Ders açıklama (monolog)metodu

    • Konuşma (diyalog) metodu

    • Gösteri (demostrasyon) metodu

    Dersler:





    • İndüktif ve

    • Deduktif

    Olmak üzere çalışma yöntemleriyle gerçekleşmelidir.


    İndüktif ( Tümevarım ) metodunda olaylar basitten bileşiğe,bilinenden bilinmeyene, yakından uzağa , somuttan soyuta doğru anlatılır.”Bir öğretmen derse kendinin ne bildiğiyle değil, öğrencinin ne bildiğiyle başlamalıdır”. Örneğin Kepler kanunlarının uygulaması olarak uydusu olan gezegenlerin kütlesinin belirlenmesi ya da paralaks olayından veya Ay’ın kütlesinin belirlenmesinde Dünya Ay sisteminin ağırlık merkezinden hareket edilir.
    BİLGİ DEĞERLENDİRMESİ
    Öğrencilerin bilgi değerlendirmesi için aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulmalıdır:
    I. Yazılı sınav
    Birinci yarıyıl ve yıl sonunda birer yazılı sınav yapılması öngörülmüştür. Yazılı sınavda öğrenciler soru ve problemleri çözmeye uğraşacaktır. Öğretmen yazılı sınavda öğrencilere derste bir kaç çözülmüş ya da çözülmemiş birkaç sorular sorar.
    II. Projeler tekniği: Öğrencilerin yaratıcılık, bilimsel çalışma ya da pratik çalışma alışkanlığı

    Proje tekniği, öğrencilere yaratıcılık, bilimsel çalışma alışkanlığı ve problem çözme gücü kazandırmak amacıyla uygulanan bireysel ya da küçük grup öğretim tekniğidir.


    Projeler öğretmen ya da öğrenciler tarafından sunulur. Öğrenciye proje verilirken öğretmen öğrencilere rehberlik yapmalıdır. Öğrenciler öğretmenden konkre problemler örneğin, çözülmemiş bir problem, herhangi bir fizik olayın anlatımı, ilginç bir çizim ya da verilerle herhangi bir tablo şeklinde alabilir.

    III. Sözlü değerlendirme
    Bazı öğrenciler dersleri çalışmalarına karşın derslerde etkin değildirler; derste ikili konuşmalara katılmazlar, çekingendirler. Bu nedenle öğretmen söz konusu öğrencilerin bilgi değerlendirmesini klasik yöntemlerle yapması gerekir. Klasik değerlendirme metodu ikili (diyalog) konuşma şeklinde olmalıdır ve tüm sınıfın katılmamasına dikkat edilmelidir.
    IV. Test sınavı
    Birinci ve ikinci yarı yılın son haftasında kitaplar kapalı olmak şartıyla test yapılır.Testin içeriğini yarı yılda ve yılın sonunda okutulan tüm dersler oluşturur. Öğrenci test sınavında kopya yapamaz. Test soruların sayısını öğretmen belirler.
    V. Ev ödevi
    Öğretmen öğrencilere sürekli ev ödevi verir. Ev ödevi çalışması öğrencileri derse karşı sürekli etkin olmasını sağlar. Ev ödevlerin içeriği sayısal problemlerin çözümü, bir çizelgeye değerlerin yerleştirmesi, herhangi bir çizim ya da pratik çalıma şeklinde olabilir.
    VI. Etkinlik değerlendirmesi

    Öğretmen, öğrenciyi başta bir yandaş olarak görmesi gerekir. Daha sonra öğretmen ve öğrenci arasında bir ikili konuşma süreci gerçekleşmeli. Öğretmen bu şekilde öğrencinin ders anlatımı kazanma becerisine ne oranda ulaştığını değerlendirir. Bu şekilde öğrenci öğretmenle birlikte ders etkinliğini sürdürmekte ve fizik kanunlarını ispatlama becerisini kazanır. Öğrencilerin bazıları aynı bir fizik problem için farklı sonuçlar elde edebilir. Bazı öğrenciler sayısal problemlerin çözümünde sürekli olarak etkindir ve sınıftaki problem çözme eylemine sürekli olarak katılırlar. Öğretmen öğrencilerin bu çeşit etkinliklerinden yararlanarak başarıları hakkında öğrenciyle birlikte ya da bağımsız olarak karar verir.



    VII. Okullardaki laboratuar etkinlikleri
    Teleskopu olan okullarda öğretmen müfredat programına göre deneyleri gerçekleştirir. Eğer okulda teleskop yoksa gözlemler müfredat programına göre gerçekleşmesi gerekir. Teleskopsus gözlemlerde bazı öğrenciler merak yüzünde diğer öğrencilerden daha etkindirler. Etkin olan öğrenciler gök haritasının okunmasında öğretmenine yardımcı olurlar. Öğrenciler bu tür hareketleri ders öğretmeni tarafından değerlendirilmelidir. Öğrencilerin genel değerlendirmesi yukarıda söz konusu yedi bileşenden hareket edilerek yapılır.






        Ana sayfa


    Astronomi

    Indir 51.3 Kb.