bilgiz.org

Astronomi soru ve cevaplari

  • 2) Astronomi teriminin kaynağı nedir
  • 3) Temel bilim kavramını açıklayınız.
  • Bilim adamlarında bulunan en önemli üç özellik nedir
  • Uzaktan gözlemin vazgeçilmez unsuru nedir
  • 15) Gece ve gündüzün sürelerinin eşit olduğu tarihler ve bu tarihlerde güneşin konum ve hareketi hakkında kısaca bilgi veriniz.
  • 16) Güneşin yıldızların hareketinden 2 önemli farkını yazınız.
  • 17) Bölge zamanı kavramını açıklayınız.
  • 18) Önemli takvimlerin isimlerini yazarak Türkiye’de kullanılan takvimi açıklayınız.
  • 19) Gök cisimlerinin görünür hareketlerini açıklayınız.



  • Tarih13.10.2017
    Büyüklüğü23.08 Kb.
    TipiYazi

    Indir 23.08 Kb.

    ASTRONOMİ DERSİ YAZILI SORU VE CEVAPLARI
    1) Astronominin temel konusu nedir?

    Astronominin temel konusu dünyanın da içinde olduğu (güneş, ay, gezegenler, güneş sistemi, yıldızlar, kuyruklu yıldızlar, akan yıldızlar, astroitler, galaksiler vb.) konu alıp ve bu cisimlerin yapılarını, bulundukları yerleri, hareket kanunlarını, meydana gelişlerini, zamanımıza kadar geçirdikleri değişiklikleri, gelecekte meydana gelebilecek olayları ortaya koymaktadır.


    2) Astronomi teriminin kaynağı nedir?

    Astronomi kelimesi, Yunanca iki kelimeden türer: Astron: Gök cismi; Nomos: kanun, gelenek veya tayin etmek anlamına gelir. Buna göre astronomi, evrende gök cisimlerinin dağılımını idare eden kanunları inceleyen bilim dalıdır.



    3) Temel bilim kavramını açıklayınız.

    Matematik, fizik, kimya ve biyolojiyi kapsayan bilimler toplulupuna temel bilimler denir. Diğer bilim dallarına “temel” oluşturdukları için bu adla anılırlar.


    4) Astronomi biliminin temeli nasıl çıkmıştır?

    Takvim yapma amacıyla gökyüzü gözlemleri başlar ve çalışmaları astronomi biliminin temelini teşkil eder.


    5) Bilim adamlarında bulunan en önemli üç özellik nedir?

    Bilim adamlarında bulunan en önemli üç özellik neden diye sorması, merak ve şüpheciliktir.


    6) Astronomi bilimine katkı sunan Türk ve İslam Astronomları ve yaptıkları hakkında bilgi veriniz.

    Uluğ Bet, Buhara ve Semerkant şehirlerinde han, hamam, saray gibi binaların yanı sıra medrese ve rasathane gibi ilmi kuruluşlar da yaptırmıştı. Onun zamanında Semerkant bilim dünyasında önemli bir ilim, kültür ve sanat merkezi durumuna gelmişti. Yıldız katalogu hazırlamıştır.


    Battani İslam astronomisinin önemli problemlerinden kıble tayini meselesini de ele almıştır. Sinüs, cosinüs, tanjant, cotanjant, secant, cosecant ı gerçek anlamda ilk defa kullanılan bilim adamının Battani olduğu söylenmektedir.


    Abdurrahman el Süfi, Batlamyus’un Almagest’inden yararlanarak hazırlamış olduğu yıldız katoloğu ile tanınmıştır. Bu katalogda 48 yıldız takımında bulunan yıldızlar tanıtılmış, bunların gökyüzündeki konum ve parlaklıkları bildirilmiştir. Güneş’in yüksekliğini ölçmekte kullanılan usturlapların ölçme duyarlılığını arttırmış ve 10 kg ağırlığında gümüşten bir gök küresi yapmıştır. Ayrıca, 123,5 cm çaplı bir halka kullanarak ekliptiğin eğimini 23 derece 33 dakika 45 saniye olarak belirlediği bilinmektedir.


    Ebû el-Vefa el-Buzcani, küresel astronomide karşılaşılan sorunların çözülebilmesi için, yeni trigonometrik bağıntıların keşfedilesi suretiyle trigonometrinin geliştirilmesi gerektiğini anlamış ve araştırmalarını daha ziyade bu alana yöneltmiştir. Bağdat’ta yaptığı gözlemlerle ekliptiğin eğimini ölçen el-Buzcani, mevsim farklarını bulmak için ekinoksları gözlemlemiş, ayrıca Bağdat’ın enlemini de ölçmüştür.


    7) Astronomi ile ilgili ilk yazılı metinler nerede kimler tarafından çıkmıştır?

    Astronomi ile ilgili ilk yazılı metinler Mezopotamya’da Sümerlilerde ortaya çıkmıştır.


    8) Astronomi alt dalları nelerdir?

    Astronominin kullanılan araştırma yöntemi, amaç ve konuya göre iç içe girmiş alt dalları; genel astronomi, astrofizik ve uzay bilimleridir.


    9) Uzaktan gözlemin vazgeçilmez unsuru nedir?

    Uzaktan gözlemin vazgeçilmez unsuru gök cisimlerinde gelen ışıktır.


    10) Kullanılan ışığın cinsine göre gözlemsel astronomi çeşitleri nelerdir?

    Kullanılan ışığın cinsine göre gözlemsel astronomi çeşitleri: Radyo Astronomi, Kızılötesi Astronomi, Morötesi Astronomi, Radar Astronomi vb.


    11) Astronomide kullanılan temel gözlem araçları nelerdir?

    Astronomide kullanılan temel gözlem araçları teleskoplar, dürbünler, Radyo Teleskopları, Hubble Uzay Teleskopu, Güneş ve Heliosperik Gözlemevi.


    12) Teleskop çeşitleri nelerdir?

    Kırıcı (Mercekli) Teleskoplar


    Yansıtıcı (Aynalı) Teleskoplar
    Kırıcı-Yansıtıcı ( Mercekli – Aynalı ya da Katadioptrik ) Teleskoplar
    13) Mercekli teleskopların avantajları nelerdir?

    Kolay kullanılır olması ve basit dizaynından dolayı güvenilir olması


    Çok az bakım gerektirmesi
    Gezegen, ay ve çift yıldız gözlemleri için çok uygun olması
    Yüksel kaliteli görüntüler
    Renk düzeltiminin çok iyi olması
    Kapalı tüp dizaynının tüp içindeki hava akımlarını azaltması
    Merceğin sabit olarak yerleştirilmesi
    14) Aynalı teleskopların dezavantajları nelerdir?

    Diğer türlerden daha hassas oldukları için daha çok bakım gerektirirler.


    Yeryüzü cisimlerini gözlemek için uygun değildir.
    Açık optik tüp dizaynı hava akımlarının görüntüyü etkilemesine sebep olur. Hava ile olan bu temas aynanın sırını bozar ve teleskobun gücünü azaltır.
    İkinci aynaları sebebiyle, mercekli teleskoplardan daha fazla ışık kaybına neden olurlar.
    15) Gece ve gündüzün sürelerinin eşit olduğu tarihler ve bu tarihlerde güneşin konum ve hareketi hakkında kısaca bilgi veriniz. 

    Güneş ışınlarının Ekvator çizgisine dik geldiği bu tarihler 21 Mart ve 23 Eylül’dür. Bu tarihlerde aydınlanma çemberi de kutup noktalarından geçmiş olur. 

    21 Mart ve 23 Eylül tarihlerine ekinoks adı da verilir. 21 Mart’ta Kuzey yarımkürede ilkbahar, Güney yarıkürede ise sonbahar başlar. 23 Eylül ise Kuzey yarımkürede sonbahar, Güney yarımkürede ise ilkbahar başlangıcıdır. Bu tarihlerde:

    Güneş tam doğudan doğar ve tam batıdan batar.

    Aynı boylam üzerindeki noktalarda Güneş aynı anda doğar.

    Saat 12’de Ekvator çizgisi üzerinde gölge boyu sıfır olur.

    Saat 12’de Türkiye’de cismin ve gölgenin boyu en yakın değerdedir.
    16) Güneşin yıldızların hareketinden 2 önemli farkını yazınız. 

    Birincisi, Güneş yıldızlara göre her gün yaklaşık 4 dakika doğuya doğru geriler. Böylece günde yaklaşık 1° lik yol alarak, bir yılda ekliptik (tutulum) düzleminde bulunan yörüngesini tamamlar. İkincisi, gök ekvatorunun her iki yanında belirli iki çizgi arasında, yıl boyunca gezinti yapmasıdır. Eğer Yer, Güneş çevresinde dolanmasaydı ve Güneş de diğer yıldızlar kadar uzak olsaydı, bu farklar ortaya çıkmazdı


    17) Bölge zamanı kavramını açıklayınız.

    Güneş zamanının diğer önemli bir özelliği gözlemcinin bulunduğu meridyen için geçerli olmasıdır Her meridyen için zaman farklıdır Farklı meridyenlerde farklı zamanların kullanılması günlük hayatta önemli güçlükler doğurur Bu güçlükleri ortadan kaldırmak için belirti bölgelerde aynı saatin kullanılması uluslararası anlayış gördü Greenwichten geçen meridyen, başlangıç (sıfır) meridyeni olarak seçildi. Greenwich başlangıç meridyeninden itibaren, eşit aralıklı, 24 tane standart meridyen ve bunlar yardımı ile de 24 tane saat dilimi tanımlandı Buna göre komşu iki standart meridyen arasındaki açı 15° dir Bir standart meridyenin 7 °5 sağından ve solundan geçen meridyenlerle sınırlanan bölgeye, o standart bölgeye ilişkin saat dilimi denir Aynı saat diliminde bulunan yerler aynı ortalama güneş zamanını kullanır Bu zamana, bölge zamanı denir. ( ya da daha kısa bir cevap: Bir ülkede kullanılan ortak ortalama güneş zamanı. Türkiye sınırları içindeki bütün kentler Greenwich zamanına göre 2 saat ileri olan ortak bir zaman kullanırlar. )


    18) Önemli takvimlerin isimlerini yazarak Türkiye’de kullanılan takvimi açıklayınız.

    Miladi takvim : 1926′ dan itibaren kullandığımız takvimdir. Güneş yılını esas alır. Temeli Mısırlılar’a dayanır. İyon ve Yunanlılar kanalıyla Batıya aktarılmıştır. Romalılar Sezar zamanında JULYEN takvimi olarak düzenlemiş ve kullanmışlardır. Yeniçağda Papa XII.Gregor tarafından yeniden yapılan düzenlemelerle GREGORYAN TAKVİMİ olarak anılmıştır. Günümüzde ise Milat takvimi denilmektedir. Milat takvimi Hz. İsa’nın doğusunu (sıfır) kronolojinin başlangıcı olarak kabul eder. Öncesine MÖ (Milattan önce), sonrasına da MS (Milattan sonra) denilmiştir.

     

    19) Gök cisimlerinin görünür hareketlerini açıklayınız.

    Gökyüzüne serpilmiş olan gök cisimlerinin, gök kutuplarından geçen bir eksen etrafında topluca yapmış olduğu dönme hareketine, gök cisimlerinin günlük hareketi denir.


    20) Güneş zamanının belirlenmesinin zor olmasının nedeni nedir? Bu soruna nasıl bir çözüm bulunmuştur?

    Güneşin görünür hareketi düzgün olmadığından güneş zamanının belirlenmesi zordur. Güneş’in görünürdeki hareketi düzgün olmadığı için bir kaç farklı zaman tanımı yapmak zorunlu hâle gelir. Görünen Güneş diskinin merkezinin H0 saat açısı ile belirlenen zamana, gerçek güneş zamanı denir. Görünen güneş diskinin merkezi, gözlemcinin meridyeni üzerinde bulunduğu zaman, bu gözlemci için yerel gerçek güneş zamanı sıfır saat, yani öğle zamanıdır. Bu durumda da yıldız zamanı ite gerçek güneş zamanı arasında,



    T= a0 + H0

    bağıntısı yazılabilir Yıldız zamanı düzgün ilerler ve ona göre çalışan bir mekanik veya elektronik saati yapmak kolaydır.






        Ana sayfa


    Astronomi soru ve cevaplari

    Indir 23.08 Kb.