bilgiz.org

Annan Planı ile kurulması öngörülen Kıbrıs Türk Kurucu Devleti'nin Anayasası kibris türk devleti anayasasi

  • II. BÖLÜM TEMEL HAKLAR ÖZGÜRLÜKLER VE ÖDEVLER I. KISIM GENEL HÜKÜMLER
  • II. KISIM KİŞİLERİN HAKLARI, ÖZGÜRLÜKLERİ VE ÖDEVLERİ
  • III. KISIM SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE ÖDEVLER
  • IV. KISIM SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER
  • III. BÖLÜM YASAMA BİRİNCİ KISIM KIBRIS TÜRK DEVLETİ MECLİSİ
  • YEDİNCİ BÖLÜM Nihai Hükümler Madde 163: Anayasa’nın Değiştirilmesi Madde 164: Tanımlar Madde 165: Anayasa’nın Yürürlüğe Girmesi SEKİZİNCİ BÖLÜM
  • KIBRIS TÜRK DEVLETİ ANAYASASI
  • BİRİNCİ BÖLÜM GENEL İLKELER
  • Kıbrıs Türk Devletinin Yetkileri Madde 2
  • Devletin Bütünlüğü, Resmi Dili, Marşı ve Başkenti Madde 3
  • Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına Sadakat Madde 4
  • Yasama Erki Madde 5 Yasama erki, Devlet’in Meclisinin uhdesindedir. Yürütmenin Yetkileri ve Görevleri Madde 6
  • Yargı Erki Madde 7
  • Kıbrıs Türk Devletinin Sınırları Madde 9
  • Temel Hakların Niteliği ve Korunması Madde 12
  • Temel Hak ve Özgürlüklerin Özü ve Kısıtlanması Madde 13
  • Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması Madde 14
  • Azınlıkların Statüsü Madde 15
  • Yabancıların Statüsü Madde 16
  • Yaşam Hakkı Madde 18
  • Kişinin Özgürlüğü ve Güvenliği Madde 20
  • Adli Yargıya İlişkin Haklar Madde 21



  • Sayfa1/6
    Tarih27.12.2017
    Büyüklüğü287.05 Kb.

    Indir 287.05 Kb.
      1   2   3   4   5   6

    Annan Planı ile kurulması öngörülen Kıbrıs Türk Kurucu Devleti'nin Anayasası

    KIBRIS TÜRK DEVLETİ ANAYASASI


    İÇİNDEKİLER
    GİRİŞ
    I. BÖLÜM
    GENEL İLKELER

    Madde 1 :  Kıbrıs Türk Devletinin Şekli ve Nitelikleri


    Madde 2 :  Kıbrıs Türk Devletinin Yetkileri
    Madde 3 :  Devletin Bütünlüğü, Resmi Dili, Marşı ve Başkenti
    Madde 4 :  Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına Sadakat
    Madde 5 :  Yasama Erki
    Madde 6 :  Yürütmenin Yetkileri ve Görevleri
    Madde 7 :  Yargı Erki
    Madde 8 :  Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına Bağlı Olarak Anayasanın Üstünlüğü ve Bağlayıcı Gücü 
    Madde 9 :  Kıbrıs Türk Devletinin Sınırları


    II. BÖLÜM
    TEMEL HAKLAR ÖZGÜRLÜKLER VE ÖDEVLER
    I. KISIM
    GENEL HÜKÜMLER

    Madde 10 :  İnsan Onuruna Saygı


    Madde 11 :  Eşitlik
    Madde 12 :  Temel Hakların Niteliği ve Korunması
    Madde 13 :  Temel Hak ve Özgürlüklerin Özü ve Kısıtlanması
    Madde 14 :  Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması
    Madde 15 :  Azınlıkların Statüsü
    Madde 16 :  Yabancıların Statüsü

    II. KISIM
    KİŞİLERİN HAKLARI, ÖZGÜRLÜKLERİ VE ÖDEVLERİ

    Madde 17 :  Kişi Bütünlüğü


    Madde 18 :  Yaşam Hakkı
    Madde 19 :  Kişinin Maddi ve Manevi Bütünlüğünün Korunması
    Madde 20 :  Kişinin Özgürlüğü ve Güvenliği
    Madde 21 :  Adli Yargıya ilişkin Haklar
    Madde 22 :  Sanıkların Hakları
    Madde 23 :  Bireyin Özel Hayatının Gizliliği
    Madde 24 :  Kişiye ait Bilgilerin Korunması
    Madde 25 :  Konut Dokunulmazlığı
    Madde 26 :  Haberleşme Özgürlüğü
    Madde 27 :  Dolaşım ve İkamet Özgürlüğü 
    Madde 28 :  Vicdan ve Din Özgürlüğü
    Madde 29 :  Düşünce, Konuşma ve İfade Özgürlüğü
    Madde 30 :  Bilim ve Sanat Özgürlüğü
    Madde 31 :  Basın Özgürlüğü
    Madde 32 :  Gazete, Dergi ve Broşür Yayımlama Hakkı
    Madde 33 :  Kitap Yayımlama Hakkı
    Madde 34 :  Basım Teçhizatının Korunması
    Madde 35 :  Basın Dışındaki Haberleşme Araçlarından Yararlanma Hakkı
    Madde 36 :  Düzeltme ve Cevap Hakkı
    Madde 37 :  Toplantı ve Gösteri Hakkı
    Madde 38 :  Dernek Kurma Hakkı
    Madde 39 :  İyi Yönetilme Hakkı


    III. KISIM
    SOSYAL VE EKONOMİK HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE ÖDEVLER

    Madde 40 :  Ailenin Korunması


    Madde 41 :  Çocukların Korunması
    Madde 42 :  Yaşlıların Korunması
    Madde 43 : Mülkiyet Haklarına İlişkin Genel Hükümler
    Madde 44 :  Toprağın Korunması
    Madde 45 :  Kıyıların Korunması
    Madde 46 :  Tarih, Kültür ve Doğa Varlıklarının Korunması
    Madde 47 :  Çevrenin Korunması
    Madde 48 :  İktisap ve Müsadere
    Madde 49 :  Vakıf Malları ile ilgili İktisap, Müsadere ve Kısıtlamalar
    Madde 50 :  Devletleştirme
    Madde 51 :  Konut Hakkı
    Madde 52 :  Sağlık Hakkı
    Madde 53 :  Sözleşme Hakkı
    Madde 54 :  Ekonomik ve Sosyal Hayatın Düzeni
    Madde 55 :  Çalışma Özgürlüğü
    Madde 56 :  Çalışma Hakkı
    Madde 57 :  İstihdam Koşulları
    Madde 58 :  Dinlenme Hakkı
    Madde 59 :  Ücrette Hakkaniyet Sağlanması
    Madde 60 :  Sendika Kurma Hakkı
    Madde 61 :  Toplu Sözleşme ve Grev Hakkı
    Madde 62 :  Sosyal Güvenlik Hakkı
    Madde 63 :  Açlıktan Korunma Hakkı
    Madde 64 :  Özel Olarak Korunma Hakkı
    Madde 65 :  Yoksulların Rehabilitasyonu
    Madde 66 :  Öğrenim ve Eğitim Hakkı
    Madde 67 :  Gençliğin Korunması
    Madde 68 :  Sporun Özendirilmesi
    Madde 69 :  Sanatın, Sanatçının ve Kültürel Hakların Korunması
    Madde 70 :  Kooperatifçiliğin Geliştirilmesi
    Madde 71 :  Tarım ve Çiftçilerin Korunması
    Madde 72 :  Tüketicilerin Korunması
    Madde 73 :  Devletin Ekonomik ve Sosyal Görevlerinin Sınırı


    IV. KISIM
    SİYASİ HAKLAR VE ÖDEVLER

    Madde 74 :  Kurucu devlette iç vatandaşlık statüsü


    Madde 75 :  Seçme, seçilme ve halk oylamasına katılma hakkı
    Madde 76 :  Seçimlerin genel yönetimi ve denetimi
    Madde 77 :  Siyasi parti kurma hakkı ve partilerin siyasi hayattaki yeri
    Madde 78 :  Siyasi partilerin uyacakları ilkeler
    Madde 79 :  Kamu hizmetine girme hakkı
    Madde 80 :  Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nin örgüt, kurum ve kuruluşlarına atamalar
    Madde 81 :  Mal bildirimi
    Madde 82 :  Vergi ödevi
    Madde 83 :  Dilekçe hakkı

    III. BÖLÜM
    YASAMA
    BİRİNCİ KISIM
    KIBRIS TÜRK DEVLETİ MECLİSİ

    Madde 84 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi’nin oluşumu


    Madde 85 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi’nin görev ve yetkileri
    Madde 86 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclis seçimleri
    Madde 87 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi’nin dokunulmazlığı, iç güvenliği ve idare hizmetleri
    Madde 88 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi’nin toplantıları ve çalışma düzeni
    Madde 89 :  And içme
    Madde 90 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi’nin başkanlık divanı
    Madde 91 :  Yasama dokunulmazlığı
    Madde 92 :  Milletvekilliğinin sona ermesi
    Madde 93 :  Milletvekilliği ile bağdaşmayan görevler
    Madde 94 :  Milletvekillerinin ödenekleri
    Madde 95 :  Kıbrıs Türk Devleti Meclisi seçimlerinin yenilenmesi

    İKİNCİ KISIM

    Yasaların Yapılması


    Madde 96 :  Yasa ve kararların yapılması ile ilgili genel kurallar
    Madde 97 :  Ticari ve kültürel konularda uluslararası anlaşmaların onaylanması
    Madde 98 :  Bütçenin hazırlanması, uygulanması, görüşülmesi ve kabulü
    Madde 99 :  Kesin hesaplar
    Madde 100 :  Yasaların Kıbrıs Türk Devleti Cumhurbaşkanınca yayınlanması 
    Madde 101 :  Kararların yayımlanması

    ÜÇÜNCÜ KISIM

    Kıbrıs Türk Devleti Meclisinin Bilgi Edinme ve Denetim Usulleri


    Madde 102 :  Genel olarak Bilgi Edinme ve Denetleme Yetkisi
    Madde 103 :  Soru Yöneltilmesi ve Genel Görüşme Açılması
    Madde 104 :  Araştırma ve Soruşturma

     

    IV. BÖLÜM


    Yürütme
    BİRİNCİ  KISIM


    Cumhurbaşkanı 
    Madde 105 :  Cumhurbaşkanı
    Madde 106 :  Kıbrıs Türk Devleti Başkanının And İçmesi
    Madde 107 :  Cumhurbaşkanın Tarafsızlığı
    Madde 108 :  Kıbrıs Türk Devleti Cumhurbaşkanının  Görev ve Yetkileri
    Madde 109 :  Kıbrıs Türk Devleti Cumhurbaşkanının Dokunulmazlığı ve Sorumluluğu
    Madde 110 :  Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması
    Madde 111 :  Kıbrıs Türk Devleti Cumhurbaşkanlığına Vekalet Etme

    İKİNCİ KISIM


    Bakanlar Kurulu


    Madde 112 :  Bakanlar Kurulu’nun Oluşumu
    Madde 113 :  Başbakanın Görevleri, Yetkileri ve Sorumlulukları
    Madde 114 :  Bakanlıkların Kurulması
    Madde 115 :  Bakanlar Kurulu’nun Göreve Başlaması ve Sorumlulukları
    Madde 116 :  Bakanların Görevleri, Yetkileri ve Sorumlulukları
    Madde 117 :  Kanun Hükmünde Kararname

    ÜÇÜNCÜ KISIM

    İdari Hükümler


    Madde 118 :  İdare
    Madde 119 :  Kamu Denetçisi
    Madde 120 :  Daire ve Hizmet Birimlerinin Kuruluşu
    Madde 121 :  Merkezi Yönetim
    Madde 122 :  Polis Teşkilatı
    Madde 123 :  Yerel Yönetimler
    Madde 124 :  Kamu Hizmetleriyle İlgili Temel ve Sürekli Görevlerin Yerine Getirilmesi
    Madde 125 :  Kamu Personeli ve Diğer Kamu Görevleriyle  İlgili Hükümler
    Madde 126 :  Tüzük ve Yönetmelikler
    Madde 127 :  Yasadışı Emirler

    DÖRDÜNCÜ KISIM

    Olağanüstü Hal


    Madde 128 :  Tabii Afetler, Ciddi Ekonomik Kriz ve Yaygın Şiddet Olayları Nedeniyle Olağanüstü  Hal ilanı
    Madde 129 :  Olağanüstü Hallerle İlgili Düzenlemeler

     

    BEŞİNCİ KISIM


    Teşkilatlar


    Madde 130 :  Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek  Teşekkülleri
    Madde 131 :  Yüksek Öğretim Kurulları
    Madde 132 :  Radyo, Televizyon Yayınları ve Haber Ajansları
    Madde 133 :  Uzman ve Özerk Kurumlar
    Madde 134 :  Vakıflar Teşkilatı ve Din İşleri Dairesi

    ALTINCI KISIM

    Ekonomik ve Mali Hükümler


    Madde 135 :  Sayıştay


    Madde 136 :  Kamu Hizmet Teşekküllerinin Denetlenmesi
    Madde 137 :  Kalkınma ve Planlama
    Madde 138 :  Devlet’in Mali Yükümlülük Altına Sokulması ve Fonların Kurulması


    V. BÖLÜM

    BİRİNCİ  KISIM


    Genel Hükümler

    Madde 139 :  Mahkemelerin Bağımsızlığı 


    Madde 140 :  Yargıçların Görev Süresi Güvencesi
    Madde 141 :  Yargıçlık Mesleği
    Madde 142 :  Duruşmaların Kamuya Açık ve Kararlarının Gerekçeli Olması
    Madde 143 :  Küçüklerin Yargılanması
    Madde 144 :  Yüksek Adliye Kurulu
    Madde 145 :  Mahkeme Karar ve Emirlerine Uymayanların Cezalandırılması

    İKİNCİ  KISIM


    Kıbrıs Türk Devleti
    Yüksek Mahkemesi

    Madde 146 :  Devlet’in Yüksek Mahkemesi’nin Oluşumu ve Görev Bölümü


    ÜÇÜNCÜ  KISIM


    Anayasa Mahkemesi Sıfatıyla 
    Görev Yapan Yüksek Mahkemenin
    Görev ve Yetkileri

    Madde 147 :  Anayasa Mahkemesinin Yetkileri


    Madde 148 :  Organlar Arasında Yetki Uyuşmazlığı
    Madde 149 :  Yasaların Anayasaya Aykırılığı
    Madde 150 :  İptal Davaları
    Madde 151 :  Anayasaya Aykırılık Sorunlarının Mahkemeler Tarafından Yüksek Mahkemeye Gönderilmesi
    Madde 152 :  Anayasanın Yorumu
    Madde 153 :  Anayasa Mahkemesinin Kararları

    DÖRDÜNCÜ KISIM


    Kıbrıs Türk Devleti Yüksek Mahkemesi’nin Yargıtay Sıfatıyla Görev ve Yetkileri

    Madde 154 :  Yargıtayın Yetkileri

    BEŞİNCİ KISIM
    Kıbrıs Türk Devleti Yüksek Mahkemesi’nin Yüksek İdare Mahkemesi Olarak Görev ve Yetkileri

    Madde 155 :  Yüksek İdare Mahkemesinin Yetkileri

    ALTINCI KISIM
    Kıbrıs Türk Devleti Yüksek Mahkemesi’nin Diğer Görev ve Yetkileri

    Madde 156 :  Kıbrıs Türk Devleti Yüksek Mahkemesi’nin Diğer Görev ve Yetkileri


    Madde 157 :  Mahkeme İç Tüzükleri Yapma Yetkisi

    YEDİNCİ KISIM


    Alt Mahkemeler
    Madde 158 :  Alt Derece Mahkemelerin Kuruluşu, Görev ve Yetkileri

    SEKİZİNCİ  KISIM


    Başsavcılık 


    Madde 159 :  Başsavcı ve Devletin Hukuk Danışmanları

    ALTINCI BÖLÜM

    Muhtelif Hükümler


    Madde 160 :  Devletin Mülkiyet Hakkı
    Madde 161 :  Kamu Personeli Haklarının Mahfuz Tutulması
    Madde 162 :  Kıbrıs Türk Devleti’nin Resmi Gazetesi

    YEDİNCİ BÖLÜM

    Nihai Hükümler


    Madde 163:  Anayasa’nın Değiştirilmesi
    Madde 164:  Tanımlar
    Madde 165:  Anayasa’nın Yürürlüğe Girmesi

    SEKİZİNCİ BÖLÜM

    Geçici Hükümleri

    Geçici Madde 1:  Zarar Gören Yurttaşların Korunması
    Geçici Madde 2:  Kıbrıs Türk Devlet Meclisi Seçimleri
    Geçici Madde 3:  Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Geçiş Dönemi Parlamentosuna Atama
    Geçici Madde 4:  Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti’nin Eşbaşkanlığı 
    Geçici Madde 5:  Geçici Kurallar
    Geçici Madde 6:  Mevcut Organ, Kurum ve Kuruluşların Durumu
    Geçici Madde 7:  Yeniden Yerleştirme Kurulu ve Kıbrıs Mülkiyet Kuruluna Atama
    Geçici Madde 8:  Anayasa’nın Yayımlanması
    Geçici Madde 9:  Devlet Anayasasının Geçiş Döneminde Değiştirilmesi
    Geçici Madde 10: Yerel Otorite Organlarının Seçimi


    KIBRIS TÜRK DEVLETİ ANAYASASI

     

    GİRİŞ


    Biz Kıbrıs Türk Halkı,
    Kıbrıs Türk Devleti’nin toprak bütünlüğü, güvenliği ve anayasal düzeninin Garanti Antlaşmasıyla teminat altına alındığını hatırda tutarak, 24 Nisan 2004 tarihinde düzenlenen halkoylamasıyla kabul edilen işbu Anayasayı Kıbrıs Türk Devletinin Anayasası olarak egemen bir şekilde ilan ederiz.

    BİRİNCİ BÖLÜM
    GENEL İLKELER

     
     Kıbrıs Türk Devletinin Şekli ve Nitelikleri


     Madde 1

    Birleşik Kıbrıs Cumhuriyetinin, siyasi eşitlik, iki kesimlilik ve eşit statü temeline dayalı iki Kurucu Devletinden biridir. Kıbrıslı Türklerin ayrı kimliğini ve iki bölgeli bir ortaklık içindeki eşit siyasi statüyü temsil eder. Kıbrıs Türk Devleti, insan hakları, demokrasi, temsili cumhuriyet yönetimi, sosyal adalet ve hukukun üstünlüğü ilkelerine dayanan laik bir Devlettir. 
     
    Kıbrıs Türk Devletinin Yetkileri
    Madde 2

    (1) Devlet, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasının açıkça Federal Devlete vermediği yetki ve işlevleri Federal Anayasanın sınırları içerisinde kendi yasama, yürütme ve yargı organları aracılığıyla ülkesinde egemen bir biçimde kullanır.

    (2) Devlet ayrıca, Kuruluş Anlaşması, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası veya Federal hükümet tarafından kendisine verilen veya devredilen tüm yetkileri ve görevleri serbestçe yerine getirir.

    (3) Devlet’te hiçbir kurum, daire veya makam, doğrudan veya dolaylı olarak işbu Anayasa veya Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasından kaynaklanmayan hiçbir yetkiyi kullanamaz.

    Devletin Bütünlüğü, Resmi Dili, Marşı ve Başkenti
    Madde 3

    (1) Devlet, sınırları içerisinde yaşayan halkıyla bölünmez bir bütündür.

    (2) Resmi Dil Türkçe'dir.

    (3) Devlet’in kendi bayrağı ve Marşı vardır. Kuruluş Anlaşması ve Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasının ilgili hükümlerine bağlı olmak kaydıyla Devlet’in ülkesinde Türk bayrağı da çekilebilir.

    (4) Devletin başkenti Lefkoşa'dır.

     

    Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına Sadakat
    Madde 4

    (1) Devletin herhangi bir kurumu Federal Hükümet veya Kıbrıs Rum Devleti yetkilerine müdahale edemez.

    (2) Devletin, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası’na aykırı olan herhangi bir işlem yok ve batıldır.

    (3) Hükümetin her düzeydeki tüm işlemleri Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti ile bağlılık, sadakat, eşgüdüm ve işbirliği ilkelerine uygun olacaktır.

     

    Yasama Erki
    Madde 5

    Yasama erki, Devlet’in Meclisinin uhdesindedir.
     
     Yürütmenin Yetkileri ve Görevleri
     Madde 6

    Yürütme görevleri ve yetkileri, Devlet’in Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından Anayasa ve yasalara uygun olarak yerine getirilir ve kullanılır.

     Yargı Erki


     Madde 7

     Yargı yetkisi bağımsız mahkemeler tarafından kullanılır.
     

    Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına Bağlı Olarak Anayasanın  Üstünlüğü ve Bağlayıcı Gücü
    Madde 8

    (1) Anayasa hükümleri, Kıbrıs Türk Devletindeki yasama, yürütme ve yargı organlarını, Devlet’in idari makamlarını ve tüm kuruluş ve bireyleri bağlayan temel hukuk ilkeleridir.

    (2) Devlet’in hiçbir işlev ve usulü işbu Anayasaya aykırı ve onunla uyumsuz olamaz.

    (3) Hükümetin her düzeydeki tüm tasarrufları orantılılık ve iyi niyet ilkelerine uygun olmalıdır.

     Kıbrıs Türk Devletinin Sınırları


     Madde 9

     Devlet’in sınırları Kuruluş Anlaşması ve Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasıyla belirlenmiştir.

     
    İKİNCİ BÖLÜM


    TEMEL HAKLAR, ÖZGÜRLÜKLER VE ÖDEVLER

     
    BİRİNCİ KISIM
    Genel Hükümler
     
    İnsan Onuruna Saygı
    Madde 10
     Kişinin onuru dokunulamazdır. Kişi onuruna saygı devlet ve toplum yaşamının ana ilkesidir.

    Eşitlik 
    Madde 11

    (1) Herkes, hiç ayırım gözetilmeksizin, yasa önünde eşittir. Herhangi bir birey, aile, zümre veya sınıfa ayrıcalık tanınamaz.

    (2) Bireyler arasında, cinsiyet, ırk, renk, etnik ve toplumsal köken, genetik özellikler, dil, din veya inanç, siyasi veya herhangi bir başka görüş, mülkiyet, doğum, özürlü olma, yaş veya cinsel tercih gibi gerekçelerle ayrımcılık yapılamaz.

    (3) Devlet kurumları ve idari makamları, tüm tasarruflarında yasa önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek ve ayrımcılık yapmamak zorundadırlar.

    (4) Mali açıdan muhtaç durumda olanların Anayasa ve yasalarla elde ettikleri veya edecekleri kazanımlar, bu Madde ileri sürülerek ortadan kaldırılamaz.

    (5) İstihdam, çalışma ve ücret dahil olmak üzere her alanda erkekler ve kadınlar arasında kapsamlı eşitlik sağlanır.

    (6) Eşitlik ilkesi, toplumsal ve siyasal yaşamda yeterli ölçüde temsil edilemeyen cinsiyetin lehine yasal önlemlerin alınmasını ve sürdürülmesini engellemez.



    Temel Hakların Niteliği ve Korunması
    Madde 12

    (1) Herkes, mevcudiyetinin özünden kaynaklanan, mahrum kılınamayacağı, devredilemez ve vazgeçilmez temel hak ve özgürlüklere sahiptir.

    (2) Devlet, kişinin temel hak ve özgürlüklerini, kişi huzuru, sosyal adalet ve hukuk devleti ilkeleriyle bağdaşmayacak biçimde kısıtlayan siyasal, ekonomik ve toplumsal bütün engelleri kaldırır; insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli koşulları hazırlar.

    (3) Anayasayla tanınmış hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ilgili makamlara etkili yollardan ve gecikme olmaksızın başvurma hakkına sahiptir.

    (4) Devlet’in yasama, yürütme ve yargı organları bu bölümdeki hükümlerin tam olarak uygulanmasını sağlamaktan sorumludurlar.



    Temel Hak ve Özgürlüklerin Özü ve Kısıtlanması
    Madde 13

    (1) Herkes, temel hak ve özgürlüklerini kullanırken başkalarının hak ve özgürlüklerine saygı gösterir.

    (2) Temel hak ve özgürlükler ancak yasayla ve yalnızca ilgili maddelerde belirtilen neden ve amaçların haklı kıldığı ölçüde kısıtlanabilir.

    (3) Kısıtlamalar Anayasanın lafzına ve ruhuna ve demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı olamaz ve bir hak ve özgürlüğün özünü etkilemez.

    (4) Temel hak ve özgürlükler ve bunlara getirilebilecek kısıtlamaların yorumunda Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasının 11’inci Maddesine uygun olarak, Avrupa ve uluslararası insan hakları kurumlarının içtihat oluşturan veya yönlendirici mahiyetteki kararları münasip şekilde dikkate alınabilir.



    Temel Hak ve Özgürlüklerin Kötüye Kullanılmaması
    Madde 14

    (1) İşbu Anayasayla sağlanan hak ve özgürlüklerden hiçbiri, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Kuruluş Anlaşması ve işbu Anayasayla Birleşik Kıbrıs Cumhuriyetine ve Devlet’e atfedilen temel nitelikleri ortadan kaldırdığı şeklinde telakki edilmez.

    (2) İşbu Anayasa’nın hiçbir hükmü Devlet’e ya da kişilere, işbu Anayasa’yla tanınan hak ve özgürlüklerin yok edilmesini ya da işbu Anayasa’da belirtilenden daha geniş biçimde kısıtlanmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmalarına cevaz verdiği şeklinde yorumlanamaz.

     Azınlıkların Statüsü
     Madde 15

     Devlet, sınırları içinde ikamet eden dinsel azınlıkların, yani Maruni, Latin ve Ermenilerin ve Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Kuruluş Anlaşmasında ve Anayasasında zikredilen, Karpaz bölgesindeki köylerde ikamet eden Kıbrıslı Rumların haklarını korur.




    Yabancıların Statüsü
     Madde 16

     İşbu Anayasa’da atıfta bulunulan hak ve özgürlükler, yabancılar bakımından, Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasası ve uluslararası hukuka uygun olarak yasayla kısıtlanabilir.


    İKİNCİ KISIM
    Kişilerin Hak, Özgürlük ve Ödevleri
     

     Kişi Dokunulmazlığı


     Madde 17

    (1) Herkes, barış, güvenlik ve huzur içinde yaşama, maddi ve manevi varlığını geliştirme ve koruma hakkına sahiptir.

    (2) Kimse kötü muameleye veya işkenceye maruz kılınamaz.

    (3) Kimse, insanlık şeref ve haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.

    (4) Kişinin şeref ve haysiyeti dokunulmazdır. Herkes buna saygı göstermek ve korumakla yükümlüdür.



    Yaşam Hakkı
     Madde 18

    (1) Herkes, yaşam hakkına sahiptir, bu hak yasayla korunur.

    (2) Hiç kimseye ölüm cezası verilemez.



    Kişinin Maddi ve Manevi Bütünlüğünün Korunması
    Madde 19

    (1) Kişinin maddi ve manevi bütünlüğüne dokunulamaz. Herkes, Devlet, toplum ve kişilerden maddi ve manevi bütünlüğüne saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir.

    (2) Yasayla öngörülen tıbbi zorunluluklar dışında herkesin bedeni bütünlüğünü muhafaza hakkı vardır.

    (3) Organ bağışı ve nakline ilişkin kurallar yasayla belirlenir.

    (4) Kimse, yasada belirtildiği üzere, kendi özgür ve bilgilendirilmiş rızası olmaksızın, bilimsel ve tıbbi deneylere tabi tutulamaz.

    (5) İnsan soyunun genetik yapısına ve insan bedeninin ve parçalarının ticari kazanç kaynağı haline getirilmesine yönelik uygulamalar yasayla kısıtlanmıştır.

    (6) Eşeysiz üreme yasaklanmıştır.



    Kişinin Özgürlüğü ve Güvenliği
    Madde 20

    (1) Herkes kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkına sahiptir.

    (2) Hiç kimse, yasayla öngörülmek ve yasanın cevaz verdiği şekil ve zamanda olmak koşuluyla, aşağıdaki haller dışında, özgürlüğünden yoksun bırakılamaz:
     (a) Yetkili mahkemece hakkında hüküm verilmiş bir kişinin tutuklanması;
     (b) Mahkemece verilmiş yasal bir emre uymamaktan dolayı bir kişinin yakalanması veya tutuklanması;
     (c) Bir kişinin, suç işlediği yolunda bir makul şüphe üzerine veya suç işlemesini önlemenin veya işledikten sonra kaçmasına engel olmanın makul olarak gerekli görüldüğü hallerde yetkili yargı mercii önüne çıkarılması amacıyla yakalanması veya gözaltına alınması;
     (d) Bir küçüğün ıslahı amacıyla yasal bir emirle tutulması veya yetkili yargı mercii önüne çıkartılması amacıyla yasaya uygun olarak tutuklanması veya gözaltına alınması;
     (e) Bulaşıcı bir hastalık yayma ihtimali olan kişilerin, akıl hastalarının, alkoliklerin, uyuşturucu madde bağımlılarının veya serserilerin tutuklanması;
     (f) Bir kişinin, Devlet’in ülkesine izinsiz girişini önlemek için yakalanması veya tutuklanması veya hakkında sınırdışı veya iade işlemi başlatılmış olan bir yabancının yakalanması veya tutuklanması;

    (3) Hiç kimse, hapis cezası gerektiren ağır suç işlemesi halinde yasayla hükmolunan zaman ve usuller ile yasada tanımlanan kurala uygun gerekçeli yargı emrinin verdiği yetki haricinde, yakalanamaz.

    (4) Yakalanan veya tutuklanan kişinin durumu hakkında yakın akrabalarına mümkün olan en kısa sürede bilgi verilir.

    (5) Yakalanan veya tutuklanan herkes, yakalanmasını veya tutuklanmasını gerektiren nedenler hakkında, yakalandığı sırada, anladığı dilde bilgilendirilir ve kendisi veya akrabaları tarafından seçilecek bir avukatın hizmetlerinden yararlandırılmasına derhal imkan tanınır.

    (6) Yakalanan kişi, yakalandıktan sonra mümkün olan en kısa zamanda ve her hal ve karda, daha önce salıverilmediği takdirde, yirmidört saat geçmeden bir yargıç önüne çıkarılır.

    (7) Yargıç, yakalanma nedenini yakalanan kişinin anladığı dilde yakalanan kişiden öğrenmeye çalışır ve mümkün olan en kısa zamanda ve her hal ve karda yargıç önüne çıkma tarihinden başlayarak üç günü geçmeyecek bir süre içinde, uygun göreceği koşullarla yakalananı salıverir veya yakalanma nedenini oluşturan suç hakkındaki soruşturma tamamlanmadığı takdirde, tutukluluğunun devamına karar verir. Yargıç, her defasında sekiz günü geçmemek koşuluyla, bu tutukluluğun devamına karar verebilir. Yakalanma veya tutuklanma süresinin toplamı, yakalanma tarihinden başlayarak üç ayı geçemez ve bu sürenin sonunda yakalamayı veya tutuklamayı uygulamakla görevli kişi veya makam, yakalanan veya tutuklanan kişiyi derhal serbest bırakır.

    (8) Yargıcın, yukarıdaki (7)’nci fıkraya göre verdiği kararlara karşı temyiz yolu kapatılamaz.

    (9) Yakalanması veya tutukluluğu nedeniyle özgürlüğünden yoksun bırakılan herkes, yakalanmasının ve tutukluluğunun yasaya uygunluğu hakkında bir mahkemece süratle karar verilmesi için yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. Yakalanması veya tutukluluğu yasaya aykırı görüldüğü takdirde, mahkemece serbest bırakılması emredilir.

    (10) Bu Madde kurallarına aykırı olarak bir yakalanma veya bir tutuklanma mağduru herkes, dava açmak suretiyle tazminat talep etme hakkına sahiptir.

    Adli Yargıya İlişkin Haklar
    Madde 21

    (1) İşbu Anayasa’yla ve onun hükümleriyle kendisine tanınan medeni hak ve yükümlülükleri ihlal edilen herkes, yetkili bir mahkemeye mümkün olan en kısa sürede başvurma olanağının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir.

    (2) Herkes, medeni hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesinde veya kendisine karşı yapılan bir suçlamanın karara bağlanmasında, yasayla kurulan bağımsız, tarafsız ve yetkili bir mahkeme tarafından, makul bir süre içerisinde adil ve açık surette yargılanma hakkına sahiptir. Karar, gerekçeli olur ve açık duruşmada okunur.

    (3) Kamu güvenliği veya anayasal düzen veya genel emniyet veya genel ahlak yararına olduğu veya küçüklerin çıkarları veya tarafların özel hayatlarının korunması için gerekli olduğu ve aleniyetin, adaletin sağlanması için mahkemece zararlı görüldüğü özel durumlarda, duruşmanın bir kısmı veya tamamı mahkemenin kararıyla basına ve halka kapalı tutulabilir.

      1   2   3   4   5   6






        Ana sayfa


    Annan Planı ile kurulması öngörülen Kıbrıs Türk Kurucu Devleti'nin Anayasası kibris türk devleti anayasasi

    Indir 287.05 Kb.