bilgiz.org

Aday Belirleme Sınavı (Candidate Designation Examination) : İç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları; İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nca yapılacak veya Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına




Sayfa1/3
Tarih09.07.2017
Büyüklüğü124.53 Kb.

Indir 124.53 Kb.
  1   2   3

Ana Kütle (Population): Denetçinin denetlenen alanın tamamı hakkında bir sonuca ulaşmak için örneklem seçmek istediği veri seti anlamına gelir. Bu nedenle, örnekleme yapılacak olan ana kütlenin denetimin amaçlarına uygun olması ve denetim hedefi için tam ve eksiksiz olduğunun doğrulanması gerekir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Analitik İnceleme (Analytical Review): Verilerin kendi içindeki ve aralarındaki rasyonel ilişkilere dayanarak verilerin bütünlüğünü değerlendirilmesini ifade eder. Analitik inceleme, ilgili veriler arasındaki tutarsızlık veya tahmin edilen tutarların önemli ölçüde sapması gibi verilerdeki tanımlanmış dalgalanmaların ve ilişkilerin araştırılmasını da kapsar. Özellikle denetimin bir bütün olarak gözden geçirilmesi ve risk değerlendirmesi aşamasında, denetlenen birimin faaliyet koşullarını ve çevresiyle olan ilişkilerini kavramak amacıyla denetçi tarafından analitik inceleme teknikleri uygulanır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Analitik Kanıtlar (Analytical Evidences): Mali ve mali olmayan bilgiler arasındaki ilişkilerin incelenmesi, hesaplanması ve karşılaştırılması suretiyle elde edilen kanıtlardır. Analitik kanıtlar, “normal şartlar altında benzer sonuçların çıkacağı” varsayımıyla toplanır. Çoğu kez sayısal olmakla birlikte, analitik kanıtların sayısal karakterde olmadığı durumlar da mevcuttur. Analitik kanıtlar, dönemler arasında oran ve eğilim analizlerinden elde edilebileceği gibi eldeki bilgilerin alt gruplara ayrılması yoluyla da elde edilebilir. Bireysel çalışma planında öngörülen testlerin yapılıp yapılmadığı, bu testler sonucunda elde edilen bulguları destekleyecek kanıtların yeterli olup olmadığı, ana kütlenin özelliklerini yansıtacak seviyede yeterli örnekleme yapılıp yapılmadığı ve bu doğrultuda ilave test veya inceleme yapılmasına gerek olup olmadığı, denetim gözetim sorumluluğu kapsamında iç denetim birim yönetimi tarafından değerlendirilir ve kayıt altına alınır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Anket (Questionnaire): Herhangi bir konuyla ilgili durum ve tutumu belirlemek için düzenlenmiş ve içeriği iç denetçi veya iç denetim birimi tarafından belirlenen ayrıntılı ve kapsamlı soru setidir. İyi düzenlenmiş bir anket (iç kontrol etkinlik anketi, hizmet değerlendirme anketi/ memnuniyet anketi/ özdeğerlendirme anketi) sürecin veya sunulan hizmetin etkinliği ve başarısı gibi konular hakkında yararlı bilgiler sağlar. Risk değerlendirme aşamasında olası riskleri değerlendirmek, mevcut iş akışları hakkında daha ayrıntılı bilgi almak veya benzer konularda çok sayıda kişinin görüşünü almak amacıyla da kullanılır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Ara Rapor (Interim Report): İvedi olarak işlem yapılması gereken bilgilerin iletilmesi, denetlenen faaliyetle ilgili bir değişikliğin bildirilmesi veya görevin uzun bir süre devam etmesi halinde görevin seyri hakkında üst yönetici ile iç denetim birim yöneticisinin bilgilendirilmesi amacıyla yazılan rapordur. Ara rapor belli bir şekil şartına tabi değildir. Bununla birlikte, ara raporların yazılması görev sonunda bir rapor yazılması ihtiyacını ortadan kaldırmaz. (Kamu İç Denetim Standartları)
Artık (bakiye) Risk (Residual Risk): Yönetimin, olumsuz bir olayın etkilerini ve gerçekleşme ihtimalini azaltmak amacıyla, riski gidermeye yönelik aldığı tedbirler veya halihazırda uyguladığı mevcut iç kontrollere rağmen kalan risktir. (Uluslararası İç Denetim Standartları)
Azami Mesleki Özen (Maximum Professional Diligence) : Aynı veya benzer durum ve koşullarda, makul sınırlar dahilinde tedbirli ve yetkin bir iç denetçiden beklenen beceri, özen ve dikkatin gösterilmesi, söz konusu denetimi gerçekleştirecek bütün denetçilerin aynı sonuçlara varmasını sağlayacak gerekli inceleme ve araştırmaların yapılması ve analitik yöntemlerin izlenmesidir. İç denetçiler, denetim görevlerini yürütürken makul sınırlar içinde tedbirli ve ehil bir iç denetçiden beklenen azami mesleki özen ve dikkati göstermeli, denetim hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak şekilde yeterli bilgi ve beceriye sahip olmalıdır. Ancak, azami meslekî özen ve dikkat, hiç hata yapılmayacağı anlamına gelmez. Denetim sonrasında denetim sonucunu değiştirecek bir hata veya eksikliğin farkına varılması halinde bu durum iç denetim birim yöneticisine yazılı olarak aktarılır. (Uluslararası İç Denetim Standartları)

Bağımsızlık (Independence): Denetçinin üst yönetimin veya herhangi bir makamın etkisi ve yönlendirmesi altında kalmadan tamamen kendi mesleki bilgi ve denetim bulgularına göre denetim çalışmasını yapması ve raporlamasıdır. (İDKK)
Beklenen Hata (Expected Error): Daha önceki denetimlerde tespit edilen hata seviyeleri, kurumun süreçlerinde yapılan değişiklikler, iç kontrol değerlendirmesinin ve analitik inceleme çalışmalarının sonuçları dikkate alınarak denetçi tarafından tespit edilen ve ana kütlede olması muhtemel hatadır. Bu hatanın kabul edilebilir hata düzeyinden yüksek olmasının beklendiği durumlarda denetçi daha büyük bir örneklem seçer. Aksi durumlarda ise, daha küçük örneklem grupları kullanılabilir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Belge İncelemesi (Substantive Test of Transactions): Belgelerin içeriğinin ve kayıtlara uygunluğunun araştırılmasıdır. Belgenin varlığı, gerçekliği ve doğruluğu incelenir. Şekil ve içerik incelemesi yapılır; belgelerin içeriğinin yapılan işle uyumlu olup olmadığına bakılır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Belgeye Dayalı Kanıtlar (Documentary Evidences) : Denetim kanıtlarının en yaygın şeklidir. Anlaşmalar, sözleşmeler, tutanaklar, raporlar, faturalar, mektuplar gibi çok çeşitli formlarda olabilir. Bunların uygun yöntem ve araçlarla bilgisayar kayıtlarından da elde edilmesi mümkündür. Belgelere dayalı kanıtların güvenilirliği ve uygunluğu denetim amaçlarıyla bağlantılı olarak kaynağı açısından değerlendirilmelidir. Güçlü bir iç kontrol sisteminin varlığı, kurum içerisinden elde edilen kanıtların güvenilirliğini artırır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Bilgi Teknolojisi (Information Technology): Bilginin üretilmesi, toplanması, biriktirilmesi, işlenmesi, yeniden elde edilmesi, yayılması ve korunmasını sağlayan ve bunlara yardımcı olan araçlardır. Bilgi teknolojisi; bilginin toplanması, işlenmesi, depolanması, iletişim ağları aracılığıyla bir yerden bir yere iletilmesi, kullanıcıların hizmetine sunulması, yönetilmesi, saklanması ve güvenliğinin sağlanması ile söz konusu sistemlerde saklanan bilgiye erişim kurallarının belirlenmesinde yararlanılan yazılım ve donanım teknolojilerini kapsayan bir bütündür. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Bilgi Teknolojisi Denetimi (Information Technology Audit): Bilgi sistemlerinin ve bu sistemlere ilişkin kontrollerin yeterliliği hakkında nesnel bir güvence sağlamak amacıyla bilgi teknolojisi sistemlerinin incelenmesi, gerekli kanıtların toplanması, değerlendirilmesi ve sonuçların raporlanması sürecidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Bilgisayar Destekli Denetim Teknikleri (Computer Assisted Audit Techniques): Denetimin verimliliğini arttırmak üzere, elle yürütülen denetim prosedürlerinin, bilgisayar yardımıyla yapılmasına imkan veren araçlardır. Pratikte el yordamıyla çok sayıda verinin incelenmesinin mümkün olmadığı durumlarda bu amaçla geliştirilen yazılım programları sayesinde denetim kapsamındaki veri seti içerisindeki aykırılıkların, farklılıkların ve eksikliklerin ortaya çıkarılmasıdır. Bilgisayar destekli denetim tekniklerinin etkin bir şekilde kullanılabilmesi, ilgili veri setinin kalitesine ve ne kadarının bilgisayar ortamında muhafaza edildiğine bağlıdır. (www.sayistay.gov.tr)
Bulgu Formu (Findings Form): Denetçinin, denetim sırasında tespit ettiği hususları önem derecesine göre sınıflandırarak işlemiş olduğu bir çalışma kağıdı türüdür. Bulgu formunda; tespit, oluşma nedeni, yol açabileceği riskler ve etkileri, uyulması gereken kriterler, tespitin ve oluşturabileceği riskin giderilmesine ilişkin öneri alanları yer almalıdır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Bulgu Riski (Detection Risk): Denetçinin, denetim teknik ve prosedürlerini uygulamasına rağmen mevcut hata ve yanlışlıkları tespit edememesi riskidir. (İDKK)
CGAP (Certified Government Auditing Professional): bknz Uluslararası Sertifikalı Kamu Denetçisi.
IA (Certified Internal Auditor): bknz Uluslararası Sertifikalı İç Denetçi.
CISA (Certified Information Systems Auditor): bknz Uluslararası Sertifikalı Bilgi Sistemleri Denetçisi.
COSO Küpü (COSO Cube) : İç kontrol unsurlarının, iç kontrolün amaçları ve idarenin faaliyetleriyle ilişkisini gösterir. Faaliyet ve birimler, hedefler ve iç kontrolün unsurları, bir küpün farklı yüzeylerini oluşturur ve ayrılmaz bir bütündür. Tüm faaliyet ve birimler; faaliyetlerin etkinliği ve etkililiği, bilgilerin güvenilirliği ve mevzuata uygunluk hedeflerine ulaşmak amacıyla COSO modelinde yer alan iç kontrolün beş unsurundan yararlanır. (www.bumko.gov.tr/iç kontrol)
COSO Modeli (COSO Model) : COSO (The Committee of Sponsoring Organisations of the Treadway Commission) tarafından hazırlanan ve bir kurumun günlük faaliyetleri sırasında kurum içerisindeki mevcut ve olması gereken asgari iç kontrol uygulamalarının sistematik bir şekilde değerlendirilmesine olanak sağlayan bir iç kontrol modelidir. COSO Modeli iç kontrol sistemlerine ilişkin standartların temelini oluşturmaktadır. Modele göre iç kontrol sisteminin ana hedefleri; organizasyonun günlük işlemlerinde etkinlik ve verimliliği, kurum içerisinde üretilen her türlü bilginin doğruluğu ve güvenilirliğini, gerçekleştirilen işlemlerin mevzuata uygun olmasını ve kurum aktiflerinin ve varlıklarının korunmasını sağlamaktır. İç denetim faaliyetlerinde kurum içi kontroller değerlendirilirken bir temel olarak alınabilir. COSO Modeli; soft kontrollerin değerlendirildiği kontrol ortamı, risk değerlendirme, olası risklere yönelik mevcut veya olması gereken kontrol aktivitelerini (hard kontroller) tanımlayan kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim sistemi ile mevcut kontrol sisteminin iyileştirilmesine yönelik önlemlerin takip edildiği izleme olmak üzere beş unsurdan oluşmaktadır. (www.bumko.gov.tr/iç kontrol)
COSO Pramidi (COSO Pyramid) : İç kontrol unsurlarının birbirleriyle ilişkisini gösterir. Kontrol ortamı kurumun içerisinde faaliyet gösterdiği ana kontrol yapısıdır. Kontrol faaliyetleri ve risk değerlendirme yapılırken bilgi ve iletişim kanalları kullanılarak gözetimin ihtiyaç duyduğu bilgiler sağlanır. (www.bumko.gov.tr/iç kontrol)
Çalışma Kağıdı (Working Paper) : Denetime hazırlık, risk ve kontrol değerlendirmeleri, yapılan testler, bunların sonucunda elde edilen bilgi ve kanıtlar ile raporlama ve izleme faaliyetleri gibi denetim süresince yapılan tüm çalışmaların belgelendirildiği kağıtlardır. Çalışma kağıtları, denetimin yürütülmesinde denetçiye yardımcı olmaya ve denetçinin ulaştığı bulguları desteklemeye hizmet eder. Çalışma kağıtları, denetimin sonuçlandırılmasını müteakip saklanması ve gerekli hallerde başkalarının kullanımına açılması için iç denetim birimine devredilir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Çalışma/Performans Standartları (Performance Standards): İç denetim faaliyetinin aşamalarına ve sonuçlarının izlemesine yönelik standartlardır. (Kamu İç Denetim Standartları)
Çok Değişkenli Analiz (Multivariate Analysis): Birkaç değişken arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla kullanılan ve ana bileşenler analizi, faktör analizi, küme analizi ve ayırıcı analizler gibi bir dizi istatistiksel tekniği içeren model oluşturma tekniğidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Danışmanlık Faaliyeti (Consulting Activity) : Kapsamı ve içeriği idare ile ortaklaşa belirlenen, idarenin hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik faaliyetlerinin ve işlem süreçlerinin sistematik ve düzenli bir biçimde değerlendirilmesi ve geliştirilmesi ile idarenin yönetim, risk yönetimi ve iç kontrol süreçlerinin iyileştirilmesine ve kurum faaliyetlerine katma değer ilavesi amacını güden ve iç denetçilerin söz konusu sürece ilişkin yönetsel sorumluluk almaksızın gerçekleştirdikleri faaliyetlerdir. (Üst Yöneticiler için İç Kontrol ve İç Denetim Rehberi)
Danışmanlık ve Benzeri Faaliyetler (Consultancy and Similar Activities): Bir idari sorumluluk üstlenmeksizin yürütülen, icrai konularla ilgili görüş, eğitim, analiz, değerlendirme, performans göstergelerinin tespiti, proje görevleri gibi idari faaliyetlere değer katmak, kolaylaştırmak, geliştirmek ve yol göstermek amaçlarıyla gerçekleştirilen iç denetim hizmetlerdir. (Kamu İç Denetim Birim Yönergesi)
Değer Katmak (Adding Value) : İç denetimde güvence verme ve danışmanlık hizmetleri yoluyla, kurumun amaçlarını gerçekleştirme fırsatlarını geliştirerek, faaliyetleri geliştirme imkanlarını belirleyerek ve/veya riske maruz kalma ihtimalini azaltarak idareye ve faaliyetlerine değer katılmasıdır. (Uluslararası İç Denetim Standartları)
Denetim Alanı (Audit Field): Denetim evreninin; birim, faaliyet, süreç, proje veya bunlardan birkaçı bir arada değerlendirilmek suretiyle denetlenebilir bölümlere ayrılmasıyla denetim alanları belirlenir. (Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberi)
Denetim Evreni (Audit Universe) : Denetlenebilecek alanların tamamını ifade eder. Genel ilke, denetim evreni kapsamına idarenin tüm faaliyetlerinin dahil edilmesidir. Ancak denetim alanının; kurum amaçlarının gerçekleştirilmesine önemli derecede katkıda bulunup bulunmadığı; kurum üzerinde dikkate değer etkisi olacak büyüklükte olup olmadığı; denetim de dahil olmak üzere tesis edilecek kontrollerin maliyetini haklı kılacak önemde olup olmadığı gibi hususlar göz önünde bulundurularak denetim evreni sınırlandırılabilir. Denetimde esnekliği sağlamak ve denetim görevini yönetilebilir bir alanla sınırlamak için denetim evreni alanlara bölünebilir. (Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberi)
Denetim Gözetim Sorumlusu (Supervisor Auditor): Her iç denetim faaliyetinin denetim standartlarına uygun olarak planlanması, yürütülmesi ve raporlanmasını gözetmek amacıyla iç denetim birim yöneticisi tarafından görevlendirilen iç denetçiyi ifade eder. Denetim gözetim sorumluları sorumluluklarını iç denetim standartları çerçevesinde kullanırlar. (Uluslararası İç Denetim Standartları)
Denetim Kanıtı (Audit Evidence): Denetim bulgularını ve denetim sonucunda denetçinin ulaştığı kanaati desteklemek veya ispat etmek üzere toplanan ve kullanılan bilgi ve belgelerdir. Denetçi, denetim amacına ulaşabilmek için topladığı kanıtları uygunluk, güvenilirlik ve yeterlilik olmak üzere üç açıdan değerlendirir. Denetim kanıtının uygunluğu, kanıtlar ile denetim amaçları ve kriterleri arasında net ve mantıksal bir bağlantı bulunmasını gerektirir. Güvenilirliğinin tespiti için denetim kanıtının; kaynağı (kurum içi, kurum dışı gibi), doğası (yazılı, sözlü, görsel ya da elektronik gibi) ve gerçekliği (asıl olma, imza, mühür gibi) açılarından değerlendirilmesi gerekir. Denetimin amaç ve kapsamına ilişkin önemli soruları cevaplıyor ise denetim kanıtlarının yeterliliğinden bahsedilebilir. Bu kanıtlara ilişkin testlerin başka bir denetçi tarafından yapılması durumunda da aynı sonuçlara ulaşılıyorsa, bu durumda denetim kanıtlarının objektif ve yeterli olduğu kabul edilir. Denetim kanıtının, denetim konusunun önem derecesi ve riskleriyle orantılı olması gerekir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Denetim Kontrol Listesi (Audit Check List): Ön çalışma aşamasında oluşturulan ve hem denetçiye denetim sırasında izlemesi gereken yolu, hem de denetçinin çalışmalarını izlemekle görevli denetçiye, denetimin hangi aşamada olduğunu göstermek bakımından kolaylık sağlayan listedir. Liste, denetime ilişkin her adımın tamamlanmasından sonra doldurulur ve ilgili çalışma kağıtlarıyla birlikte dosyalanır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Denetim Kriterleri (Audit Criteria): Sistem ve süreçlerin yeterliliğinin, faaliyetlerin verimliliği, etkililiği ve ekonomikliğinin karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği mantıksal ve gerçekçi performans ve kontrol standartlarıdır. Denetim bulgusuna ilişkin olması gereken durumu veya uyulması gereken kuralı ifade eder. Her denetim görevi için, kurumun yapısı, görevleri, amaçları, hedefleri gibi hususlar göz önünde bulundurularak çeşitli göstergeler oluşturulabilir ve denetimler bu çerçevede yürütülür. Denetçi, idare faaliyetlerine ilişkin uyulması gereken kurallar bütününü kriter olarak alabileceği gibi özellikle performans göstergelerine ilişkin denetim kriterlerini belirlerken, idare tarafından stratejik plan ve performans programlarında belirlenmiş performans göstergeleri ile performans ölçümünde kullanılan göstergeler olan; girdi, çıktı, sonuç, verimlilik ve kalite kıstaslarını kullanır. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Denetim Raporu (Audit Report): İç denetçiler tarafından yapılan uygunluk, performans, mali, bilgi teknolojisi ve sistem denetimi faaliyetleri sonucunda düzenlenen ve denetim çalışmasına ilişkin nihai görüşün açıklandığı rapordur. İç denetçi, ulaştığı görüşü, görüşe ulaşamamışsa bunun nedenlerini raporunda açıkça belirtir. Raporlar, Kurulun belirlediği raporlama standartlarına uygun, yeterli kanıtlara dayalı ve tutarlı olarak düzenlenir. Denetim raporunda asgari olarak denetimin amacı, kapsamı ve sonuçlarına yer verilir. (İç Denetçilerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik / Kamu İç Denetim Raporlama Standartları)
Denetim Riski (Audit Risk): Denetçinin, yaptığı denetim çalışması sonucunda doğru olmayan bir görüş veya sonuca varması ihtimalidir. Denetim riski; yapısal risk, kontrol riski ve bulgu riskinin çarpımına eşittir. (http://www.internalaudit.bham.ac.uk/audit/glossary)
Denetim Standartları (Audit Standards): Denetim hedefini gerçekleştirmede kullanılacak usullere ve denetim aşamalarının kapsamına karar verirken denetçiye yardımcı olan ve minimum rehberlik sağlayan standartlarıdır. Denetim standartları denetim sonuçlarının kalitesi değerlendirilirken kullanılan kıstaslardır. (PIFC Glossary)
Denetim Testi (Audit Test) : Denetim kapsamına alınmasına karar verilen hususlarla ilgili olarak idarece var olduğu belirtilen risk yönetimi, yönetim ve iç kontrol süreçlerinin gerektiği gibi çalışıp çalışmadığının süreçler, kayıtlar ve belgeler üzerinden incelenmesidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Denetim Yönetimi Faaliyetleri (Audit Management Activities) : İç denetim planlarının ve programlarının hazırlanması, denetim faaliyetlerinin koordinasyonu, denetim raporlarının incelenmesi, denetim izleme faaliyetleri ve bu kapsamdaki idari işlemleri kapsar. (Kamu İç Denetim Planı ve Programı Hazırlama Rehberi)

Denetlenen (Auditee): Denetlenen idarenin herhangi bir çalışanını, birimini, faaliyetini veya sürecini ifade eder. (Uluslararası İç Denetim Standartları)

Dış Değerlendirme (External Evaluation) : İç denetim kalite güvence değerlendirmesinin bir aşamasıdır. Kurulca, ilgili idare dışından belirlenecek vasıflı ve bağımsız bir uzman veya ekip tarafından en az beş yılda bir iç denetim birimlerinin temel iç denetim mevzuatına uygun çalışıp çalışmadığının değerlendirilmesidir. (Kamu İç Denetim Standartları)
Dış Denetim (External Audit): Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, yönetimin mali faaliyet, karar ve işlemlerinin; kanunlara, kurumsal amaç, hedef ve planlara uygunluk yönünden Sayıştay tarafından incelenmesi ve sonuçlarının Türkiye Büyük Millet Meclisine raporlanmasıdır. (5018 sayılı Kanun)
Doğrulama (Verification): Denetçinin bir kaynaktan elde ettiği bilgilerin doğruluğunu, aynı veya daha fazla güvenilirlik derecesine sahip bir başka bilgi kaynağından sağlayacağı bilgilerle teyit etmesidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Ekonomiklik (Economy): Bir faaliyetin planlanmış sonuçlarına ya da çıktılarına ulaşmak için, uygun düzeydeki kaliteyi de gözeterek, kullanılan kaynakların maliyetini en aza indirilmesidir. Diğer bir ifadeyle, en uygun girdinin en düşük maliyetle temin edilmesidir. (İç Denetçilerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik)
Etki (Effect): Mevcut durumun belirlenen kriterlerle aynı olmaması sebebiyle denetlenen idare ve/veya diğer ilgililerin karşılaştığı risk veya bu riske maruz kalma halidir. (http://www.internalaudit.bham.ac.uk/audit/glossary)
Etkililik (Effectiveness): Hedeflere ulaşma derecesiyle ilgili olup, istenilen etki ile gerçekleşen etki ya da bir başka ifadeyle amaçlar ile çıktılar ve sonuçlar arasındaki ilişkiyi ifade eder. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Etkililik Denetimi (Effectiveness Audit): Kurumsal amaçlara ulaşılıp ulaşılmadığının ve bu amaçlara ulaşmak için izlenen politikaların başarısının değerlendirilmesidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Etkinlik (Efficiency): Kullanılan kaynaklarla, bir faaliyetin sonuçlarını ya da çıktılarını azami düzeye çıkarmayı ifade eder. (İç Denetçilerin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik)

Fayda-maliyet analizi (F-M) (Cost-Benefit Analysis): Kamu ekonomisinde yatırım projelerini etkinlik yönünden değerlendirmeye yarayan, topluma en yüksek faydayı sağlayacak olan projelerin seçiminde veya öncelik sırasının tespit edilmesinde yararlanılan bir tekniktir. (www.canaktan.org)
Fiziki Kanıtlar (Physical Evidences) : Genellikle kişilerin ve olayların gözlemlenmesi ya da varlıkların incelenmesi yoluyla elde edilen kanıtlardır. Müşahede yöntemiyle elde edilen delillerin örneklerle belgelendirilmesi ya da destekleyici mahiyette müşahede yapılmak suretiyle güçlendirilmesi ve destekleyici mahiyetteki müşahedenin diğer denetçiler tarafından ve mümkünse idari birimin temsilcilerinin katılımıyla yapılması uygundur. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Gelişigüzel Örnekleme (Haphazard Sampling) : Denetçinin örneklemi yapısal bir teknik kullanmadan, fakat ön yargı veya kestirimlerden kaçınarak seçtiği istatistiksel olmayan örnekleme yöntemidir. Ana kütle hakkında bir sonuca varmak için, gelişigüzel örneklemeyle seçilmiş bir örneklemin analiz sonuçlarına tam olarak güvenmemek gerekir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Görevler Ayrılığı İlkesi (Segregation of Duties): Hata, eksiklik, yanlışlık, usulsüzlük ve yolsuzluk risklerini azaltmak için faaliyetler ile mali karar ve işlemlerin onaylanması, uygulanması, kaydedilmesi ve kontrol edilmesi görevlerinin personel arasında paylaştırılmasıdır. Bu ilkenin uygulanması için her faaliyet, mali karar veya işlemin onaylanması, uygulanması, kaydedilmesi ve kontrolü görevleri farklı kişilere verilmelidir. (Kamu İç Kontrol Standartları)
Görüşme (Interview): Denetlenen birimde işlemlerin veya faaliyetlerin nasıl gerçekleştirildiği hakkında bizzat iç denetçi tarafından ilgili görevlilerle yüz yüze görüşülerek bilgi edinilmesidir. Bu yöntem, denetçi için denetlenen birimde karşılaşılan sorunlar veya önemli risklerle ilgili en kısa, kolay ve doğrudan bilgi edinme yoludur. Ancak bu yöntemle yalnızca bir kaynaktan temin edilen bilgilerin diğer kaynaklardan doğrulanması gerekir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
Gözetim Riski (Custodial Risk): Varlıkların kullanılmaz hale gelmesi, taşınması veya saklanmasında meydana gelen zararlar ile varlıkların çalınması gibi varlıklara sahip olmak veya onları korumakla ilişkili risklerdir. (http://www.internalaudit.bham.ac.uk/audit/glossary)
Gözlem (Observation): Denetlenen birimde işlemlerin veya faaliyetlerin nasıl gerçekleştirildiğinin bizzat iç denetçi tarafından izlenerek bilgi edinilmesidir. (Kamu İç Denetim Rehberi)
İç Değerlendirme (Internal Evaluation): İç denetim kalite güvence çalışmasının bir parçasıdır. İç denetim performansının devamlı gözden geçirilmesini ve öz değerlendirme yoluyla veya idare içinde, iç denetim uygulamaları ve standartlarını bilen kişilerce gerçekleştirilen dönemsel gözden geçirmeleri kapsar. İç denetim birimi yöneticisi, kalite programının genel etkinliğini gözetlemek ve değerlendirmek amacıyla iç ve dış değerlendirmelerde bulunacak şekilde bir program geliştirir. (Kamu İç Denetim Standartları)
İç Denetim (Internal Audit) : Kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. (5018 sayılı Kanun)
  1   2   3






    Ana sayfa


Aday Belirleme Sınavı (Candidate Designation Examination) : İç denetim eğitimine tabi tutulacak iç denetçi adayları; İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nca yapılacak veya Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına

Indir 124.53 Kb.