bilgiz.org

1960'lı yılların başında, Amerikan Telefon ve Telgraf Şirketi (AT&T), ileri tasarımlı birkaç güçlü uydunun, at&T uzak mesafe I

  • TABLO 20-1 MEVCUT UYDU İLETİŞİM SİSTEMLERİ
  • YÖRÜNGESEL PATERNLER



  • Sayfa2/7
    Tarih01.10.2017
    Büyüklüğü272.1 Kb.
    TipiYazı

    Indir 272.1 Kb.
    1   2   3   4   5   6   7

    SENKRON UYDULAR


    Senkron uydular, yörüngede, Yeryüzü’nün açısal hızına eşit bir açısal hızla dairesel bir patern izleyerek dönen uydulardır. Dolayısıyla, senkron uydular Yeryüzü ndeki belli bir noktaya göre sabit bir konumda kalırlar. Bu uyduların bariz bir avantajı, kendi gölgelen dahilindeki bütün yer istasyonları tarafından devamlı (% 100’lük bir süre) kullanılabilir olmalarıdır. Bir uydunun gölgesi, bu uyduya bir görüş hattı olan ve uydunun antenlerinin yayılım paterni dahilinde yer alan bütün yer istasyonlarını içerir. Bu uyduların bariz bir dezavantajı, kendilerini sabit bir yörüngede tutacak gelişkin ve ağır, tepkili aygıtlar gerektirmeleridir. Senkron bir uydunun yörüngesel süresi 24 saat olup, Yeryüzü’nünki ile aynıdır.

    Şubat 1963’de fırlatılan Syncom I, senkron bir uyduyu yörüngeye yerleştirme yo­lunda gösterilmiş ilk çabaydı. Syncom I, yörüngeye yerleşme esnasında kayboldu. Syncom II Şubat 1963’te, Syncom III de Ağustos 1964’te başarılı bir biçimde fırlatıldı. Syncom III uydusu, 1964 Olimpiyat Oyunlarını Tokyo’dan yayınlamada kullanıldı. Syncom projeleri, iletişimde senkron uyduların kullanılabileceğini kanıtlamıştır.

    Syncom projelerinden bu yana, birçok ülke ve özel kuruluş başarılı bir biçimde uydular fırlattılar; bu uydular, halen gerek ulusal gerekse bölgesel ve uluslararası yerküresel iletişimi sağlamada kullanılmaktadır. Bugün dünyada çalışır halde olan 80’in üzerinde uydu iletişim sistemi bulunmaktadır. Bu uydular dünya çapında sabit ortak taşıyıcılı telefon ve veri devreleri; noktadan noktaya kablolu televizyon (CATV); ağ televizyon dağılımı; müzik yayını; mobil telefon hizmeti ve şirketler, devlet daireleri ve askeri uygulamalar için özel ağlar sağlamaktadır. Intel sat (Ulus­lararası Telekomünikasyon Uydu Organizasyonu) adıyla bilinen bir ulusararası ticari uydu ağının mülkiyeti, 100’dcn fazla ülkenin elindedir ve ağ bu ülkelerin oluşturduğu bir konsorsiyum aracılığıyla yönetilmektedir. Intelsat, her ülkede o ülkenin atadığı iletişim kurumları tarafından idare edilir. Intelsat ağı üye ülkelerine yüksek nitelikli, güvenilir hizmet sağlamakladır. Tablo 20-1’de, günümüzde mevcut uluslararası ve ulusal uydu sistemlerinin kısmi bir listesiyle bunların başlıca yükleri verilmiştir.

    TABLO 20-1 MEVCUT UYDU İLETİŞİM SİSTEMLERİ


    Karakteristik Sistem




    Westar

    Intelsat V

    SBS

    Fleet-

    satcom


    Anik D

    Operatör

    Western

    Union


    Telegraph

    Intelsat

    Uydu İş

    Sistemleri



    A.B.D.

    Savunma


    Bakanlığı

    Telsat

    Kanada


    Frenakns bandı

    C

    C ve Ku

    Ku

    UHF, X

    C, Ku

    Kapsam alanı

    Consus

    Yerküresel,

    bölgesel,

    noktasal


    Consus

    Yerküresel

    Kanada,

    A.B.D.’nin

    kuzeyi


    Transponder sayısı

    12

    21

    10

    12

    24

    Transponder BW (MHz)

    36

    36-37

    43

    0.005-0.5

    36

    EIRP (dBw)

    33

    23.5-29

    40-43.7

    26-28

    36

    Çoklu

    erişim


    FDMA,

    TDMA


    FDMA,

    TDMA,


    yeniden, kullanım

    TDMA

    FDMA

    FDMA

    Modülasyon

    FM, OPSK

    FDM/FM,

    QPSK


    scpc

    QPSK

    FM, QPSK

    FDM, FM,

    FM/TDV,


    Hizmet

    Sabit

    tele,


    TTY

    Sabit

    tele,


    TVD

    Sabit

    tele,


    TVD

    Mobil

    askeri


    Sabit

    tele


    C-bandı: 3.4-6.425 GHz

    Ku-bandı: 10.95-14.5 GHz

    X-bandı: 7.25-8.4 GHz

    TTY teletype

    TVD TV dağılımı

    FDMA frekans bölmeli çoklu erişim

    TDMA zaman bölmeli çoklu erişim

    Consus kıtasal Birleşik Devletler


    YÖRÜNGESEL PATERNLER


    Bir kez fırlatıldıktan sonra bir uydu yörüngesinde kalmaktadır, çünkü yeryüzü çev­resindeki dönüşünün neden olduğu merkezkaç kuvveti, yeryüzünün çekim gücü tarafından dengelenmektedir. Uydu dünyaya ne kadar yakın dönüyorsa, yerçekimi gücü ve uyduyu yeryüzünün çekim gücüne kapılmaktan korumak için gereken hız o kadar fazla olur. Yerküreye yakın (160 ile 480 kilometre arası yükseklikte) dönen alçak yükseklikteki uydular, saatte yaklaşık 28.000 kilometre hızla ilerlerler. Uydunun bu hızla bütün dünyanın çevresini dolaşması, yaklaşık 1saat sürer. Dolayısıyla, uydunun belli bir yer istasyonunun görüş hattında bulunduğu süre yörünge basma yalnızca saat ya da daha azdır. Orta yükseklikteki uyduların (9500 kilometre 19.000 kilometre arası yükseldikte) dönme peryodları, 5 saat ile 12 saat arasıdır ve bu uydular, bir istasyonun görüş hattında yörünge başına 2 saat ile 4 saat arası kalırlar. Yüksek yükseklikteki senkron uydular (30.000 kilometre ile 40.000 kilometre arası yükseklikte), saatte yaklaşık 11,000 kilometre hızla dönerler ve 24 saatlik bir dönme peryoduna sahiptirler, bu da dünyanın dönme peryodu ile tam olarak aynıdır. Sonuç olarak, bu uydular belli bir yer istasyonuna göre sabit kalırlar ve 24 saat boyunca kullanılabilmeleri mümkün olur. Şekil 20-2, alçak, orta ve yüksek yükseklikteki uydu yörüngelerini göstermektedir. Ayni uzaklıkta yerleştirilmiş, yüksek yükseklikli, dünya çevresinde ekvatorun üstünde dönen üç senkron uydunun, kuzey ve güney kutuplanılın insan yerleşimi olmayan alanları dı­şında bütün yeryüzünü kapsadığı görülebilir.



    Şekil 20-2 Uydu yörüngeleri: (a) alçak yükseklik (dairesel yörünge. (160-480) kilometre); (b) orta yükseklik (eliptik yörünge, 9500-19.000 kilometre); (c) yüksek yükseklik (senkron yörünge, 30,000-40,000 kilometre).

    Şekil 20-3, dünyanın çevresinde dönerken bir uydunun izleyebileceği üç yolu göstermektedir. Uydu ekvatorun üstündeki bir yörüngede döndüğünde, buna ekvator yörüngesi denir. Uydu, kuzey ve güney kutuplarının üstündeki bir yörüngede döndüğünde, buna kutup yörüngesi denir. Bu yörüngeler dışındaki tüm yörüngelere, eğimli yörünge denir.

    Dikkati çeken ilginç bir nokta, kutup yörüngesindeki tek bir uydunun dünya yüzeyinin % 100’ünü kapsayabilmesidir. Uydu, dünya çevresinde boylamasına bir yö­rüngede; dünya ise enlemesine bir eksen üzerinde döner. Dolayısıyla, uydunun yayılım paterni dünyanın çevresinde diyagonal bir spiral şeklindedir. Sonuç olarak, yeryüzündeki her nokta günde iki kez uydunun yayılım paterni içine girer.



    ŞEKİL 20-3 Uydu yörüngeleri.

    1   2   3   4   5   6   7






        Ana sayfa


    1960'lı yılların başında, Amerikan Telefon ve Telgraf Şirketi (AT&T), ileri tasarımlı birkaç güçlü uydunun, at&T uzak mesafe I

    Indir 272.1 Kb.